ଶୃଙ୍ଗାରସିନ୍ଧୁଲହରୀଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହକାତରାମ୍ । ମଲ୍ଲିକାମାଲତୀମାଲାକେଶପାଶଵିରାଜିତାମ୍
ସେ ପ୍ରେମ ସାଗରର ତରଙ୍ଗ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପା କରିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ, ତାଙ୍କର କେଶ ମଲ୍ଲିକା ଓ ମାଲତୀ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ।
ସୁକୁମାରାଙ୍ଗଲତିକାଂ ରାସମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯଗାମ୍ । ଵରାଭଯକରାଂ ଶାନ୍ତାଂ ଶଶ୍ଵତ୍ସୁସ୍ଥିରଯୌଵନାମ୍
ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ନବ ପଲ୍ଲବ ଭଳି କୋମଳ, ସେ ରାସମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ତାଙ୍କର ହାତ ଭୟ ଦୂର କରେ ଓ ବର ଦେଇଥାଏ, ତାଙ୍କର ଯୌବନ ସଦା ଶାନ୍ତ ଓ ଅଚଳ।
ରତ୍ନସିଂହାସନାସୀନାଂ ଗୋପୀମଣ୍ଡଲନାଯିକାମ୍ । କୃଷ୍ଣପ୍ରାଣାଧିକାଂ ଵେଦବୋଧିତାଂ ପରମେଶ୍ଵରୀମ୍
ରତ୍ନରେ ତିଆରି ରାଜସିଂହାସନ ଉପରେ ବସିଥିବା, ଗୋପୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଯିଏ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟା, ବେଦମାନେ ଯାହାକୁ ପରମେଶ୍ୱରୀ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ କହାଯାଉଛି।
ଏଵଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତତୋ ବାହ୍ଯେ ଶାଲଗ୍ରାମେ ଘଟେଽଥଵା । ଯନ୍ତ୍ରେ ଵାଷ୍ଟଦଲେ ଦେଵୀଂ ପୂଜଯେତ୍ତୁ ଵିଧାନତଃ
ଏପରି ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ବାହାରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା, ଘଡ଼ା କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟଦଳ ଯନ୍ତ୍ର ଉପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଵାହ୍ଯ ଦେଵୀଂ ତତ୍ପଶ୍ଚାଦାସନାଦି ପ୍ରଦୀଯତାମ୍ । ମୂଲମନ୍ତ୍ରଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଚାସନାଦୀନି କଲ୍ପଯେତ୍
ଦେବୀଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପରେ ଆସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେବା ଦରକାର। ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଆସନ ଓ ଉପଯୋଗୀ ଜିନିଷ ଠିକ୍ ଭାବେ ଗଠନ କରିବା ଉଚିତ।
ପାଦ୍ଯଂ ତୁ ପାଦଯୋର୍ଦଦ୍ଯାନ୍ମସ୍ତକେଽର୍ଘ୍ଯଂ ସମୀରିତମ୍ । ମୁଖେ ତ୍ଵାଚମନୀଯଂ ସ୍ଯାତ୍ତ୍ରିଵାରଂ ମୂଲଵିଦ୍ଯଯା
ଦେବୀଙ୍କ ପାଦକୁ ପାଦ୍ୟ ଦେବା, ମୁଣ୍ଡରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା, ମୁଖରେ ତିନିଥର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଆଚମନୀୟ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ।
ମଧୁପର୍କଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦେକାଂ ଗାଂ ଚ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍ । ତତୋ ନଯେତ୍ସ୍ନାନଶାଲାଂ ତାଂ ଚ ତତ୍ରୈଵ ଭାଵଯେତ୍
ତାପରେ ମଧୁପର୍କ ଓ ଏକ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଦେବା, ପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ ଘରକୁ ନେଇ, ସେଠାରେ ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଭ୍ଯଙ୍ଗାଦିସ୍ନାନଵିଧିଂ କଲ୍ପଯିତ୍ଵାଥ ଵାସସୀ । ତତଶ୍ଚ ଚନ୍ଦନଂ ଦଦ୍ଯାନ୍ନାନାଲଙ୍କାରପୂର୍ଵକମ୍
ତେଲ ଲଗାଇ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଧି ତିଆରି କରି, ପରେ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇବା, ତାପରେ ଚନ୍ଦନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆଳଙ୍କାର ଦେବା ଉଚିତ।
ପୁଷ୍ପମାଲା ବହୁଵିଧାସ୍ତୁଲସୀମଞ୍ଜରୀଯୁତାଃ । ପାରିଜାତପ୍ରସୂନାନି ଶତପତ୍ରାଦିକାନି ଚ
ବହୁ ପ୍ରକାର ଫୁଲମାଳା, ତୁଳସୀ ମଞ୍ଜରୀ ସହିତ, ପାରିଜାତ ଓ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଦେବା ଉଚିତ।
ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ପଵିତ୍ରଂ ତତ୍ପରିଵାରାର୍ଚନଂ ଵିଭୋଃ । ଅଗ୍ନୀଶାସୁରଵାଯଵ୍ଯମଧ୍ଯେ ଦିକ୍ଷ୍ଵଙ୍ଗପୂଜନମ୍
ତାପରେ ସ୍ଥାନ ପବିତ୍ର କରି, ପରିବାର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା, ଅଗ୍ନି, ଭୂତନାଥ, ବାୟୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗରେ ଅଙ୍ଗପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵା ପଶ୍ଚାଦଷ୍ଟଦଲେ ଦକ୍ଷିଣାଵର୍ତତୋଽଗ୍ରତଃ । ମାଲାଵତୀମଗ୍ରଦଲେ ଵହ୍ନିକୋଣେ ଚ ମାଧଵୀମ୍
ଅଷ୍ଟଦଳ ଯନ୍ତ୍ରରେ, ଡାହାଣ ପଟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସାମ୍ନାରେ ମାଳାବତୀଙ୍କୁ, ଅଗ୍ନି କୋଣରେ ମାଧବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ରତ୍ନମାଲାଂ ଦକ୍ଷିଣେ ଚ ନୈର୍ଋତ୍ଯେ ତୁ ସୁଶୀଲକାମ୍ । ପଶ୍ଚାଦ୍ଦଲେ ଶଶିକଲାଂ ପୂଜଯେନ୍ମତିମାନ୍ନରଃ
ଡାହାଣ ଦଳରେ ରତ୍ନମାଳା, ନୈୃତ୍ୟ କୋଣରେ ସୁଶୀଳାକା, ପଛ ଦଳରେ ଶଶିକଳାଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ମାରୁତେ ପାରିଜାତାଂ ଚାପ୍ଯୁତ୍ତରେ ଚ ପରାଵତୀମ୍ । ଈଶାନକୋଣେ ସମ୍ପୂଜ୍ଯା ସୁନ୍ଦରୀ ପ୍ରିଯକାରିଣୀ
ବାୟୁ ଦିଗରେ ପାରିଜାତା, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପରାବତୀ, ଈଶାନ କୋଣରେ ସୁନ୍ଦରୀ ପ୍ରିୟକାରିଣୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯାଦଯସ୍ତୁ ତଦ୍ବାହ୍ଯେଽପ୍ଯାଶାପାଲାଂସ୍ତୁ ଭୂପୁରେ । ଵଜ୍ରାଦିକାନ୍ଯାଯୁଧାନି ଦେଵୀମିତ୍ଥଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଏହାର ବାହାରେ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଦିଗପାଳମାନେ, ବୃତ୍ତରେ ଥିବା, ବଜ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଦେଵୀଂ ସାଵରଣାଂ ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈରୁପଚାରକୈଃ । ରାଜୋପଚାରସହିତୈଃ ପୂଜଯେନ୍ମତିମାନ୍ନରଃ
ତାପରେ ସାବର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର, ରାଜସମ୍ମାନ ସହିତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସ୍ତୁଵୀତ ଦେଵେଶୀଂ ସ୍ତୋତ୍ରୈର୍ନାମସହସ୍ରକୈଃ । ସହସ୍ରସଂଖ୍ଯଂ ଚ ଜପଂ ନିତ୍ଯଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ତାପରେ ଦେବମାନ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ହଜାର ନାମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କରିବା, ଦିନେ ହଜାର ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ଯ ଏଵଂ ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵୀଂ ରାଧାଂ ରାସେଶ୍ଵରୀଂ ପରାମ୍ । ସ ଭଵେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁତୁଲ୍ଯସ୍ତୁ ଗୋଲୋକଂ ଯାତି ସନ୍ତତମ୍
ଯେଉଁଯିଏ ରାଧା, ରାସ ନୃତ୍ୟର ରାଣୀଙ୍କୁ ଏପରି ପୂଜା କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ ହୁଏ ଓ ସଦା ଗୋଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଯଃ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ରାଧାଜନ୍ମୋତ୍ସଵ ବୁଧଃ । କୁରୁତେ ତସ୍ଯ ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ରାସେଶ୍ଵରୀ ପରା
ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ରାଧାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ କରେ, ସେ ରାସ ରାଣୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଏ।
କେନଚିତ୍କାରଣେନୈଵ ରାଧା ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ । ଵୃଷଭାନୁସୁତା ଜାତା ଗୋଲୋକସ୍ଥାଯିନୀ ସଦା
କିଛି କାରଣରୁ, ବୃଷଭାନୁଙ୍କ ଝିଅ ରାଧା, ବୃନ୍ଦାବନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯଦିଓ ସେ ସଦା ଗୋଲୋକରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଅତ୍ରୋକ୍ତାନାଂ ତୁ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ଵର୍ଣସଂଖ୍ଯାଵିଧାନତଃ । ପୁରଶ୍ଚରଣକର୍ମୋକ୍ତଂ ଦଶାଂଶଂ ହୋମମାଚରେତ୍
ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ, ପୁରଶ୍ଚରଣ ବିଧିର ଦଶମାଂଶ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲୈସ୍ତ୍ରିସ୍ଵାଦୁସଂଯୁକ୍ତୈର୍ଜୁହୁଯାଦ୍ଭକ୍ତିଭାଵତଃ । ନାରଦ ଉଵାଚ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଵଦ ମୁନେ ସମ୍ଯଗ୍ଯେନ ଦେଵୀ ପ୍ରସୀଦତି
ତିନି ପ୍ରକାର ମିଠା ସହିତ ତିଳ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେବା ଉଚିତ। ନାରଦ କହିଲେ, “ମୁନିବର, ଏମିତି କେଉଁ ସ୍ତୋତ୍ର ଅଛି ଯାହା ପାଠ କଲେ ଦେବୀ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, ମୋତେ ସଠିକ୍ ଭାବେ କହନ୍ତୁ।”
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ନମସ୍ତେ ପରମେଶାନି ରାସମଣ୍ଡଲଵାସିନି । ରାସେଶ୍ଵରି ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ କୃଷ୍ଣପ୍ରାଣାଧିକପ୍ରିଯେ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ, “ମହାନୀୟେଶ୍ୱରୀ, ରାସମଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ରାସର ରାଣୀ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।”
ନମସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଜନନି ପ୍ରସୀଦ କରୁଣାର୍ଣଵେ । ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵାଦିଭିର୍ଦେଵୈର୍ଵନ୍ଦ୍ଯମାନପଦାମ୍ବୁଜେ
ତିନି ଭୁବନର ଜନନୀ, କରୁଣାର ସାଗର ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠି ଚରଣକମଳକୁ ପୂଜନ୍ତି, ସେଇ ମା, ଦୟା କରନ୍ତୁ।
ନମଃ ସରସ୍ଵତୀରୂପେ ନମଃ ସାଵିତ୍ରି ଶଙ୍କରି । ଗଙ୍ଗାପଦ୍ମାଵତୀରୂପେ ଷଷ୍ଠି ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକେ
ସରସ୍ୱତୀ ରୂପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସାବିତ୍ରୀ ଓ ଶଙ୍କରୀ ଭାବେ ନମନ। ଗଙ୍ଗା, ପଦ୍ମାବତୀ, ଷଷ୍ଠୀ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକା ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
ନମସ୍ତେ ତୁଲସୀରୂପେ ନମୋ ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ଵରୂପିଣି । ନମୋ ଦୁର୍ଗେ ଭଗଵତି ନମସ୍ତେ ସର୍ଵରୂପିଣି
ତୁଳସୀ ରୂପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭାବେ ନମନ। ଦୁର୍ଗା ଭଗବତୀ ମା, ସମସ୍ତ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ମୂଲପ୍ରକୃତିରୂପାଂ ତ୍ଵାଂ ଭଜାମଃ କରୁଣାର୍ଣଵାମ୍ । ସଂସାରସାଗରାଦସ୍ମାନୁଦ୍ଧରାମ୍ବ ଦଯାଂ କୁରୁ
ମୂଳ ପ୍ରକୃତି ଭାବେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଛୁ, କରୁଣାର ସାଗର ମା। ସଂସାର ଦୁଃଖରୁ ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ, ମା, ଦୟା କରନ୍ତୁ।
ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂ ଯଃ ପଠେଦ୍ରାଧାଂ ସ୍ମରନ୍ନରଃ । ନ ତସ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭଂ କିଞ୍ଚିତ୍କଦାଚିଚ୍ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଦିନର ତିନି ସମୟରେ ରାଧାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ପଢ଼ନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ କେବେ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ରହିବ ନାହିଁ।
ଦେହାନ୍ତେ ଚ ଵସେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଗୋଲୋକେ ରାସମଣ୍ଡଲେ । ଇଦଂ ରହସ୍ଯଂ ପରମଂ ନ ଚାଖ୍ଯେଯଂ ତୁ କସ୍ଯଚିତ୍
ଦେହ ଛାଡିବାବେଳେ ସେ ସଦା ଗୋଲୋକ ରାସମଣ୍ଡଳରେ ବସିବେ। ଏହା ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ, ଏହା କାହାକୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଧୁନା ଶୃଣୁ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଦୁର୍ଗାଦେଵ୍ଯା ଵିଧାନକମ୍ । ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ପଲାଯନ୍ତେ ମହାପଦଃ
ଏବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁର୍ଗାଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ବିଧି ଶୁଣ, ଯାହାଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଦୂରେଇଯାଏ।
ଏନାଂ ନ ଭଜତେ ଯୋ ହି ତାଦୃଙ୍ନାସ୍ତ୍ଯେଵ କୁତ୍ରଚିତ୍ । ସର୍ଵୋପାସ୍ଯା ସର୍ଵମାତା ଶୈଵୀ ଶକ୍ତିର୍ମହାଦ୍ଭୁତା
ଏଭଳି ଭାବେ ଯିଏ ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରେନାହିଁ, ସେଉଁଠି କେହି ମିଳେନାହିଁ। ସମସ୍ତେ ଯାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ମା, ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତି, ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମା।