ଅହଂ ଜପାମି ତଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ତେନାହମୃଷିରୀଡିତଃ । ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାଃ ସକଲା ଦେଵା ନିତ୍ଯଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ତି ତାଂ ମୁଦା
ମୁଁ ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରେ, ତେଣୁ ମୋତେ ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଋଷି ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତା ସେମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି।
କୃଷ୍ଣାର୍ଚାଯାଂ ନାଧିକାରୋ ଯତୋ ରାଧାର୍ଚନଂ ଵିନା । ଵୈଷ୍ଣଵୈଃ ସକଲୈସ୍ତସ୍ମାତ୍କର୍ତଵ୍ଯଂ ରାଧିକାର୍ଚନମ୍
ରାଧାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ବିନା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୂଜାର ଅଧିକାର ନାହିଁ; ତେଣୁ ସମସ୍ତ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ରାଧିକାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
କୃଷ୍ଣପ୍ରାଣାଧିଦେଵୀ ସା ତଦଧୀନୋ ଵିଭୁର୍ଯତଃ । ରାସେଶ୍ଵରୀ ତସ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ତଯା ହୀନୋ ନ ତିଷ୍ଠତି
ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରାଣର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ସେ ରାସର ରାଣୀ, ତାଙ୍କ ବିନା କୃଷ୍ଣ କେବେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖନ୍ତି ନାହିଁ।
ରାଧ୍ନୋତି ସକଲାନ୍କାମାଂସ୍ତସ୍ମାଦ୍ରାଧେତି କୀର୍ତିତା । ଅତ୍ରୋକ୍ତାନାଂ ମନୂନାଂ ଚ ଋଷିରସ୍ମ୍ଯହମେଵ ଚ
ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ 'ରାଧା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ମୁଁ ଏହାର ଋଷି।
ଛନ୍ଦଶ୍ଚ ଦେଵୀ ଗାଯତ୍ରୀ ଦେଵତାତ୍ର ଚ ରାଧିକା । ତାରୋ ବୀଜଂ ଶକ୍ତିବୀଜଂ ଶକ୍ତିସ୍ତୁ ପରିକୀର୍ତିତା
ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ଛନ୍ଦ ହେଉଛି ଦେବୀ ଗାୟତ୍ରୀ, ଦେବତା ହେଉଛି ରାଧିକା; ବୀଜ ହେଉଛି ତାରା, ଶକ୍ତି ବୀଜ ଏବଂ ଶକ୍ତି ଏଠାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ମୂଲାଵୃତ୍ତ୍ଯା ଷଡଙ୍ଗାନି କର୍ତଵ୍ଯାନୀତରତ୍ର ଚ । ଅଥ ଧ୍ଯାଯେନ୍ମହାଦେଵୀଂ ରାଧିକାଂ ରାସନାଯିକାମ୍
ମୂଳ ଜପ ସହିତ ଛଅ ଅଙ୍ଗ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏପରେ ମହାଦେବୀ ରାଧିକା, ଯିଏ ରାସର ନାୟିକା, ତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂର୍ଵୋକ୍ତରୀତ୍ଯା ତୁ ମୁନେ ସାମଵେଦେ ଵିଗୀତଯା । ଶ୍ଵେତଚମ୍ପକଵର୍ଣାଭାଂ ଶରଦିନ୍ଦୁସମାନନାମ୍
ହେ ମୁନି, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି ଓ ସାମବେଦରେ ଯେପରି ଗୀତ ହେଉଛି, ସେଉଁଠି ଧ୍ୟାନ କର ଯେ, ସେ ଶ୍ୱେତ ଚମ୍ପା ଫୁଲ ଭଳି ଧଳା ଦେହର ଅଭା, ଶରତ୍ ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ମୁହଁ।
କୋଟିଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରତୀକାଶାଂ ଶରଦମ୍ଭୋଜଲୋଚନାମ୍ । ବିମ୍ବାଧରାଂ ପୃଥୁଶ୍ରୋଣୀଂ କାଞ୍ଚୀଯୁତନିତମ୍ବିନୀମ୍
ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା କୋଟି କୋଟି ଚନ୍ଦ୍ର ସମାନ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଶରତ୍ ପଦ୍ମ ଭଳି, ତାଙ୍କର ଓଠ ବିମ୍ବା ଫଳ ଭଳି, ପିଣ୍ଡି ଚଉଡ଼ା, କମରେ କଞ୍ଚନ ବନ୍ଧା।
କୁନ୍ଦପଙ୍କ୍ତିସମାନାଭଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତିଵିରାଜିତାମ୍ । କ୍ଷୌମାମ୍ବରପରୀଧାନାଂ ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକାନ୍ଵିତାମ୍
ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ଦଳ ଦଳ କୁନ୍ଦ ମାଳା ପରି ଚମକେ, ତିନି କ୍ଷୌମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଈଷଦ୍ଧାସ୍ଯପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯାଂ କରିକୁମ୍ଭଯୁଗସ୍ତନୀମ୍ । ସଦା ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷୀଯାଂ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍
ତାଙ୍କର ମୁହଁ ହଲକା ହସରେ ଖିଳିଥାଏ, ଅନ୍ନଦା ହାତୀର ଦୁଇ ଗଜ ଭଳି ଅନ୍ନ, ସେ ସଦା ବାରହ ବର୍ଷର କୁମାରୀ, ରତ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ।
ଶୃଙ୍ଗାରସିନ୍ଧୁଲହରୀଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହକାତରାମ୍ । ମଲ୍ଲିକାମାଲତୀମାଲାକେଶପାଶଵିରାଜିତାମ୍
ସେ ପ୍ରେମ ସାଗରର ତରଙ୍ଗ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପା କରିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ, ତାଙ୍କର କେଶ ମଲ୍ଲିକା ଓ ମାଲତୀ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ।
ସୁକୁମାରାଙ୍ଗଲତିକାଂ ରାସମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯଗାମ୍ । ଵରାଭଯକରାଂ ଶାନ୍ତାଂ ଶଶ୍ଵତ୍ସୁସ୍ଥିରଯୌଵନାମ୍
ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ନବ ପଲ୍ଲବ ଭଳି କୋମଳ, ସେ ରାସମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ତାଙ୍କର ହାତ ଭୟ ଦୂର କରେ ଓ ବର ଦେଇଥାଏ, ତାଙ୍କର ଯୌବନ ସଦା ଶାନ୍ତ ଓ ଅଚଳ।
ରତ୍ନସିଂହାସନାସୀନାଂ ଗୋପୀମଣ୍ଡଲନାଯିକାମ୍ । କୃଷ୍ଣପ୍ରାଣାଧିକାଂ ଵେଦବୋଧିତାଂ ପରମେଶ୍ଵରୀମ୍
ରତ୍ନରେ ତିଆରି ରାଜସିଂହାସନ ଉପରେ ବସିଥିବା, ଗୋପୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ଯିଏ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟା, ବେଦମାନେ ଯାହାକୁ ପରମେଶ୍ୱରୀ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି, ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ କହାଯାଉଛି।
ଏଵଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ତତୋ ବାହ୍ଯେ ଶାଲଗ୍ରାମେ ଘଟେଽଥଵା । ଯନ୍ତ୍ରେ ଵାଷ୍ଟଦଲେ ଦେଵୀଂ ପୂଜଯେତ୍ତୁ ଵିଧାନତଃ
ଏପରି ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ବାହାରେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା, ଘଡ଼ା କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟଦଳ ଯନ୍ତ୍ର ଉପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଆଵାହ୍ଯ ଦେଵୀଂ ତତ୍ପଶ୍ଚାଦାସନାଦି ପ୍ରଦୀଯତାମ୍ । ମୂଲମନ୍ତ୍ରଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ଚାସନାଦୀନି କଲ୍ପଯେତ୍
ଦେବୀଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପରେ ଆସନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେବା ଦରକାର। ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଆସନ ଓ ଉପଯୋଗୀ ଜିନିଷ ଠିକ୍ ଭାବେ ଗଠନ କରିବା ଉଚିତ।
ପାଦ୍ଯଂ ତୁ ପାଦଯୋର୍ଦଦ୍ଯାନ୍ମସ୍ତକେଽର୍ଘ୍ଯଂ ସମୀରିତମ୍ । ମୁଖେ ତ୍ଵାଚମନୀଯଂ ସ୍ଯାତ୍ତ୍ରିଵାରଂ ମୂଲଵିଦ୍ଯଯା
ଦେବୀଙ୍କ ପାଦକୁ ପାଦ୍ୟ ଦେବା, ମୁଣ୍ଡରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେବା, ମୁଖରେ ତିନିଥର ମୂଳମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଆଚମନୀୟ ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ।
ମଧୁପର୍କଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦେକାଂ ଗାଂ ଚ ପଯସ୍ଵିନୀମ୍ । ତତୋ ନଯେତ୍ସ୍ନାନଶାଲାଂ ତାଂ ଚ ତତ୍ରୈଵ ଭାଵଯେତ୍
ତାପରେ ମଧୁପର୍କ ଓ ଏକ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଦେବା, ପରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ନାନ ଘରକୁ ନେଇ, ସେଠାରେ ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଭ୍ଯଙ୍ଗାଦିସ୍ନାନଵିଧିଂ କଲ୍ପଯିତ୍ଵାଥ ଵାସସୀ । ତତଶ୍ଚ ଚନ୍ଦନଂ ଦଦ୍ଯାନ୍ନାନାଲଙ୍କାରପୂର୍ଵକମ୍
ତେଲ ଲଗାଇ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଧି ତିଆରି କରି, ପରେ ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇବା, ତାପରେ ଚନ୍ଦନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆଳଙ୍କାର ଦେବା ଉଚିତ।
ପୁଷ୍ପମାଲା ବହୁଵିଧାସ୍ତୁଲସୀମଞ୍ଜରୀଯୁତାଃ । ପାରିଜାତପ୍ରସୂନାନି ଶତପତ୍ରାଦିକାନି ଚ
ବହୁ ପ୍ରକାର ଫୁଲମାଳା, ତୁଳସୀ ମଞ୍ଜରୀ ସହିତ, ପାରିଜାତ ଓ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଦେବା ଉଚିତ।
ତତଃ କୁର୍ଯାତ୍ପଵିତ୍ରଂ ତତ୍ପରିଵାରାର୍ଚନଂ ଵିଭୋଃ । ଅଗ୍ନୀଶାସୁରଵାଯଵ୍ଯମଧ୍ଯେ ଦିକ୍ଷ୍ଵଙ୍ଗପୂଜନମ୍
ତାପରେ ସ୍ଥାନ ପବିତ୍ର କରି, ପରିବାର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିବା, ଅଗ୍ନି, ଭୂତନାଥ, ବାୟୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗରେ ଅଙ୍ଗପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵା ପଶ୍ଚାଦଷ୍ଟଦଲେ ଦକ୍ଷିଣାଵର୍ତତୋଽଗ୍ରତଃ । ମାଲାଵତୀମଗ୍ରଦଲେ ଵହ୍ନିକୋଣେ ଚ ମାଧଵୀମ୍
ଅଷ୍ଟଦଳ ଯନ୍ତ୍ରରେ, ଡାହାଣ ପଟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସାମ୍ନାରେ ମାଳାବତୀଙ୍କୁ, ଅଗ୍ନି କୋଣରେ ମାଧବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ରତ୍ନମାଲାଂ ଦକ୍ଷିଣେ ଚ ନୈର୍ଋତ୍ଯେ ତୁ ସୁଶୀଲକାମ୍ । ପଶ୍ଚାଦ୍ଦଲେ ଶଶିକଲାଂ ପୂଜଯେନ୍ମତିମାନ୍ନରଃ
ଡାହାଣ ଦଳରେ ରତ୍ନମାଳା, ନୈୃତ୍ୟ କୋଣରେ ସୁଶୀଳାକା, ପଛ ଦଳରେ ଶଶିକଳାଙ୍କୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ମାରୁତେ ପାରିଜାତାଂ ଚାପ୍ଯୁତ୍ତରେ ଚ ପରାଵତୀମ୍ । ଈଶାନକୋଣେ ସମ୍ପୂଜ୍ଯା ସୁନ୍ଦରୀ ପ୍ରିଯକାରିଣୀ
ବାୟୁ ଦିଗରେ ପାରିଜାତା, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପରାବତୀ, ଈଶାନ କୋଣରେ ସୁନ୍ଦରୀ ପ୍ରିୟକାରିଣୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯାଦଯସ୍ତୁ ତଦ୍ବାହ୍ଯେଽପ୍ଯାଶାପାଲାଂସ୍ତୁ ଭୂପୁରେ । ଵଜ୍ରାଦିକାନ୍ଯାଯୁଧାନି ଦେଵୀମିତ୍ଥଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଏହାର ବାହାରେ ବ୍ରାହ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଦିଗପାଳମାନେ, ବୃତ୍ତରେ ଥିବା, ବଜ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଦେଵୀଂ ସାଵରଣାଂ ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈରୁପଚାରକୈଃ । ରାଜୋପଚାରସହିତୈଃ ପୂଜଯେନ୍ମତିମାନ୍ନରଃ
ତାପରେ ସାବର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର, ରାଜସମ୍ମାନ ସହିତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସ୍ତୁଵୀତ ଦେଵେଶୀଂ ସ୍ତୋତ୍ରୈର୍ନାମସହସ୍ରକୈଃ । ସହସ୍ରସଂଖ୍ଯଂ ଚ ଜପଂ ନିତ୍ଯଂ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ତାପରେ ଦେବମାନ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ହଜାର ନାମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି କରିବା, ଦିନେ ହଜାର ଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ଯ ଏଵଂ ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵୀଂ ରାଧାଂ ରାସେଶ୍ଵରୀଂ ପରାମ୍ । ସ ଭଵେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁତୁଲ୍ଯସ୍ତୁ ଗୋଲୋକଂ ଯାତି ସନ୍ତତମ୍
ଯେଉଁଯିଏ ରାଧା, ରାସ ନୃତ୍ୟର ରାଣୀଙ୍କୁ ଏପରି ପୂଜା କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ସମାନ ହୁଏ ଓ ସଦା ଗୋଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଯଃ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ରାଧାଜନ୍ମୋତ୍ସଵ ବୁଧଃ । କୁରୁତେ ତସ୍ଯ ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ରାସେଶ୍ଵରୀ ପରା
ଯେଉଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ରାଧାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଉତ୍ସବ କରେ, ସେ ରାସ ରାଣୀଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଏ।
କେନଚିତ୍କାରଣେନୈଵ ରାଧା ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ । ଵୃଷଭାନୁସୁତା ଜାତା ଗୋଲୋକସ୍ଥାଯିନୀ ସଦା
କିଛି କାରଣରୁ, ବୃଷଭାନୁଙ୍କ ଝିଅ ରାଧା, ବୃନ୍ଦାବନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯଦିଓ ସେ ସଦା ଗୋଲୋକରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଅତ୍ରୋକ୍ତାନାଂ ତୁ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ଵର୍ଣସଂଖ୍ଯାଵିଧାନତଃ । ପୁରଶ୍ଚରଣକର୍ମୋକ୍ତଂ ଦଶାଂଶଂ ହୋମମାଚରେତ୍
ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କର ଅକ୍ଷର ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ, ପୁରଶ୍ଚରଣ ବିଧିର ଦଶମାଂଶ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ।