ଲକ୍ଷ୍ମୀହୀନା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତେଷାଂ ନାଗଭଯଂ ସଦା । ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଯଂ ସର୍ଵଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠେ କମଲାଲଯା
ଯେଉଁମାନେ ଲକ୍ଷ୍ମୀରୁ ବଞ୍ଚିତ, ସେମାନେ ସଦା ସର୍ପଭୟରେ ରହନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ନିଜେ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ହେଉଛ, ତୁମେ ବୈକୁଣ୍ଠରେ, ପଦ୍ମର ନିବାସରେ ବସିଛ।
ନାରାଯଣାଂଶୋ ଭଗଵାଞ୍ଜରତ୍କାରୁର୍ମୁନୀଶ୍ଵରଃ । ତପସା ତେଜସା ତ୍ଵାଂ ଚ ମନସା ସସୃଜେ ପିତା
ନାରାୟଣଙ୍କ ଅଂଶ ମହାମୁନି ଜରତ୍କାରୁ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା, ତେଜ ଓ ମନରେ ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ମାଆ।
ଅସ୍ମାକଂ ରକ୍ଷଣାଯୈଵ ତେନ ତ୍ଵଂ ମନସାଭିଧା । ମନସାଦେଵି ଶକ୍ତ୍ଯା ତ୍ଵଂ ସ୍ଵାତ୍ମନା ସିଦ୍ଧଯୋଗିନୀ
ଆମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ସେ ମନରେ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ; ମନର ଶକ୍ତିରେ, ମାଆ, ତୁମେ ନିଜ ଆତ୍ମାରୁ ସିଦ୍ଧ ଯୋଗିନୀ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେଉଛ।
ତେନ ତ୍ଵଂ ମନସାଦେଵୀ ପୂଜିତା ଵନ୍ଦିତା ଭଵ । ଯେ ଭକ୍ତ୍ଯା ମନସାଂ ଦେଵାଃ ପୂଜଯନ୍ତ୍ଯନିଶଂ ଭୃଶମ୍
ସେଠାରୁ, ମାଆ, ତୁମେ ମନରେ ପୂଜିତ ଓ ବନ୍ଦିତ ହେଉଛ; ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ମନରେ ତୁମକୁ ସଦା ପୂଜନ୍ତି—
ତେନ ତ୍ଵାଂ ମନସାଂ ଦେଵୀଂ ପ୍ରଵଦନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ । ସତ୍ଯସ୍ଵରୂପା ଦେଵି ତ୍ଵଂ ଶଶ୍ଵତ୍ସତ୍ଯନିଷେଵଣାତ୍
ତେଣୁ, ମନୀଷୀମାନେ ତୁମକୁ 'ମନସା ଦେବୀ' ବୋଲି କହନ୍ତି; ମାଆ, ତୁମେ ସତ୍ୟର ସ୍ୱରୂପ, ସଦା ଶାଶ୍ୱତ ସତ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଛ।
ଯୋ ହି ତ୍ଵାଂ ଭାଵଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ସ ତ୍ଵାଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ତତ୍ପରଃ । ଇନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ମନସାଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଗୃହୀତ୍ଵା ଭଗିନୀଵରମ୍
ଯିଏ ତୁମକୁ ସଦା ଚିନ୍ତା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ତୁମକୁ ପାଏ, ହେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମନରେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରି, ବୋନ୍ଧୁଣୀ ଭାବରେ ଦାନ ପାଇଥିଲେ—
ପ୍ରଜଗାମ ସ୍ଵଭଵନଂ ଭୂଷଯା ସପରିଚ୍ଛଦମ୍ । ପୁତ୍ରେଣ ସାର୍ଧଂ ସା ଦେଵୀ ଚିରଂ ତସ୍ଥୌ ପିତୁର୍ଗୃହେ
ସେ ତାଙ୍କର ଘରକୁ ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂଷା ଓ ସହଯାତୀମାନେ ସହିତ ଫେରିଗଲେ; ଏବଂ ସେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ପୁଅ ସହିତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ରହିଲେ।
ଭ୍ରାତୃଭିଃ ପୂଜିତା ଶଶ୍ଵନ୍ମାନ୍ଯା ଵନ୍ଦ୍ଯା ଚ ସର୍ଵତଃ । ଗୋଲୋକାତ୍ସୁରଭିର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ସୁପୂଜିତାମ୍
ଭାଇମାନେ ସେଉଁଠି ସଦା ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ସମସ୍ତଠାରେ ମାନ୍ୟ ଓ ବନ୍ଦିତ ହେଉଥିଲେ; ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ସୁରଭି ଗୋଲୋକରୁ ଆସି ସେଠାରେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜିତ ହେଲେ।
ତାଂ ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା କ୍ଷୀରେଣ ପୂଜଯାମାସ ସାଦରମ୍ । ଜ୍ଞାନଂ ଚ କଥଯାମାସ ଗୋପ୍ଯଂ ସର୍ଵଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରାଇ, ସମ୍ମାନ ସହିତ ପୂଜା କଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଓ ଦୁର୍ଲଭ ଜ୍ଞାନ ଖୋଲିଦେଲେ।
ତଯା ଦେଵୈଃ ପୂଜିତା ସା ସ୍ଵର୍ଲୋକଂ ଚ ପୁନର୍ଯଯୌ । ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତୋତ୍ରଂ ପୁଣ୍ଯବୀଜଂ ମନସାଂ ପୂଜଯେତ୍ପଠେତ୍
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ପୁଣି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସ୍ତୋତ୍ର, ମନସା ଷ୍ଟୋତ୍ରର ପୁଣ୍ୟ ବୀଜ, ପୂଜା କରିବା ଓ ପଢିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ଯ ନାଗଭଯଂ ନାସ୍ତି ତସ୍ଯ ଵଂଶୋଦ୍ଭଵସ୍ଯ ଚ । ଵିଷଂ ଭଵେତ୍ସୁଧାତୁଲ୍ଯଂ ସିଦ୍ଧସ୍ତୋତ୍ରୋ ଯଦା ଭଵେତ୍
ତାଙ୍କୁ ସର୍ପଭୟ ନଥାଏ, ତାଙ୍କ ବଂଶରେ ମଧ୍ୟ ନଥାଏ; ସ୍ତୋତ୍ର ସିଦ୍ଧ ହେଲେ, ବିଷ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅମୃତ ସମାନ ହୋଇଯାଏ।
ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଜପେନୈଵ ସିଦ୍ଧସ୍ତୋତ୍ରୋ ଭଵେନ୍ନରଃ । ସର୍ପଶାଯୀ ଭଵେତ୍ସୋଽପି ନିଶ୍ଚିତଂ ସର୍ପଵାହନଃ
ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କଲେ, ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ସିଦ୍ଧ ହୁଏ; ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସର୍ପ ଉପରେ ଶୋଇବା ବା ସର୍ପ ଉପରେ ଚଡ଼ିବାର ଶକ୍ତି ପାଇଥାଏ।
ସୁରଭ୍ଯୁପାଖ୍ଯାନଵର୍ଣନମ୍ ନାରଦ ଉଵାଚ କା ଵା ସା ସୁରଭିର୍ଦେଵୀ ଗୋଲୋକାଦାଗତା ଚ ଯା । ତଜ୍ଜନ୍ମଚରିତଂ ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଯତ୍ନତଃ
ନାରଦ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ସେ ସୁରଭି ଦେବୀ କିଏ, ଯିଏ ଗୋଲୋକରୁ ଆସିଥିଲେ? ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ମୁଁ ମନୋଯୋଗରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣାଯ ଉଵାଚ ଗଵାମଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ଗଵାମାଦ୍ଯା ଗଵାଂ ପ୍ରସୂଃ । ଗଵାଂ ପ୍ରଧାନା ସୁରଭିର୍ଗୋଲୋକେ ସା ସମୁଦ୍ଭଵା
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ସେ ଗୋମାନେଙ୍କ ଅଧିପତି ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଗୋମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଗୋମାନେଙ୍କ ମାଆ; ସୁରଭି, ଗୋମାନେଙ୍କ ମୁଖ୍ୟା, ଗୋଲୋକରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ।
ସର୍ଵାଦିସୃଷ୍ଟେଶ୍ଚରିତଂ କଥଯାମି ନିଶାମଯ । ବଭୂଵ ତେନ ତଜ୍ଜନ୍ମ ପୁରା ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର କଥା କହିବି, ଶୁଣ; ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ବୃନ୍ଦାବନ ଜଙ୍ଗଲରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା।
ଏକଦା ରାଧିକାନାଥୋ ରାଧଯା ସହ କୌତୁକୀ । ଗୋପାଙ୍ଗନାପରିଵୃତଃ ପୁଣ୍ଯଂ ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଯଯୌ
ଏକଦିନ, ରାଧିକାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ରାଧା ସହିତ, ଗୋପୀମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବାବେଳେ, ଆନନ୍ଦରେ ପୁଣ୍ୟ ବୃନ୍ଦାବନକୁ ଗଲେ।
ସହସା ତତ୍ର ରହସି ଵିଜହାର ସ କୌତୁକାତ୍ । ବଭୂଵ କ୍ଷୀରପାନେଚ୍ଛା ତସ୍ଯ ସ୍ଵେଚ୍ଛାମଯସ୍ଯ ଚ
ସେଠାରେ, ଏକାନ୍ତରେ, ସେ ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କରିଲେ; ଏବଂ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ, ହଠାତ୍ ଦୁଧ ପିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ସସୃଜେ ସୁରଭିଂ ଦେଵୀଂ ଲୀଲଯା ଵାମପାର୍ଶ୍ଵତଃ । ଵତ୍ସଯୁକ୍ତାଂ ଦୁଗ୍ଧଵତୀଂ ଵତ୍ସୋ ନାମ ମନୋରଥଃ
ତାଙ୍କ ଲୀଳାରେ, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ସୁରଭି ଦେବୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏକ ଛୁଆଁ ସହିତ, ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ଛୁଆଁର ନାମ ଥିଲା ମନୋରଥ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଵତ୍ସାଂ ଶ୍ରୀଦାମା ନଵଭାଣ୍ଡେ ଦୁଦୋହ ଚ । କ୍ଷୀରଂ ସୁଧାତିରିକ୍ତଂ ଚ ଜନ୍ମମୃତ୍ଯୁଜରାହରମ୍
ଶ୍ରୀଦାମା ଗାଈର ବଛଡ଼ାକୁ ଦେଖି, ଏକ ନୂଆ ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ଦୋହିଲେ। ସେଇ ଦୁଧ ଏତେ ମିଠା ଓ ଅମୃତ ଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା, ଯାହା ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାକୁ ଦୂର କରିଦେଉଥିଲା।
ତଦୁତ୍ଥଂ ଚ ପଯଃ ସ୍ଵାଦୁ ପପୌ ଗୋପୀପତିଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ସରୋ ବଭୂଵ ପଯସାଂ ଭାଣ୍ଡଵିସ୍ରଂସନେନ ଚ
ସେଇ ମିଠା ଦୁଧ ଉଠିଲାପରେ, ଗୋପମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ନିଜେ ତାହା ପିଇଲେ। ପାତ୍ର ଉଲ୍ଟିଯିବାରୁ ଦୁଧ ଭରି ଏକ ବଡ଼ ଝିଲିକ ତିଆରି ହେଲା।
ଦୀର୍ଘଂ ଚ ଵିସ୍ତୃତଂ ଚୈଵ ପରିତଃ ଶତଯୋଜନମ୍ । ଗୋଲୋକେଽଯଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧଶ୍ଚ ସୋଽପି କ୍ଷୀରସରୋଵରଃ
ସେଇ ଝିଲିକ ଦୀର୍ଘ ଓ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇ, ଚାରିପଟେ ଶତ ଯୋଜନ ପରିମାଣ ରହିଲା। ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ଷୀରସରୋବର ଗୋଲୋକରେ ଅଛି।
ଗୋପିକାନାଂ ଚ ରାଧାଯାଃ କ୍ରୀଡାଵାପୀ ବଭୂଵ ସା । ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରରଚିତା ପୂର୍ଣଂ ଭୂତା ଚାପୀଶ୍ଵରେଚ୍ଛଯା
ସେଇ ଝିଲିକ ଗୋପୀମାନେ ଓ ରାଧାଙ୍କ ପାଇଁ ଖେଳିବା ପୋକରି ହେଇଗଲା। ରତ୍ନ ଓ ମଣିରେ ତିଆରି, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳରେ ଭରିଥିଲା, ଏହା ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା।
ବଭୂଵ କାମଧେନୂନାଂ ସହସା ଲକ୍ଷକୋଟଯଃ । ଯାଵନ୍ତସ୍ତତ୍ର ଗୋପାଶ୍ଚ ସୁରଭ୍ଯା ଲୋମକୂପତଃ
ହଠାତ୍ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ କାମଧେନୁ ଗାଈ ଦେଖାଦେଲା। ଯେତେ ଗୋପ ଥିଲେ, ସେତେ ଗାଈ ସୁରଭୀଙ୍କ ଚର୍ମର ରୋମକୁପରୁ ଉପଜିଲା।
ତାସାଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ବହଵଃ ସମ୍ବଭୂଵୁରସଂଖ୍ଯକାଃ । କଥିତା ଚ ଗଵାଂ ସୃଷ୍ଟିସ୍ତଯା ଚ ପୂରିତଂ ଜଗତ୍
ସେମାନଙ୍କର ଅନେକ ଅସଂଖ୍ୟ ପୁଅ ଉପଜିଲେ। ଏଭଳି ଗାଈଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ସାରା ଜଗତକୁ ପୂରିଦେଲେ।
ପୂଜାଂ ଚକାର ଭଗଵାନ୍ ସୁରଭ୍ଯାଶ୍ଚ ପୁରା ମୁନେ । ତତୋ ବଭୂଵ ତତ୍ପୂଜା ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଦୁର୍ଲଭା
ଭଗବାନ୍ ପୂର୍ବରୁ ସୁରଭୀଙ୍କ ପୂଜା କରିଥିଲେ, ମୁନି। ସେଠାରୁ ଏହି ପୂଜା ତିନି ଲୋକରେ ଦୁର୍ଲଭ ହୋଇଗଲା।
ଦୀପାନ୍ଵିତାପରଦିନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ହରେଃ । ବଭୂଵ ସୁରଭିଃ ପୂଜ୍ଯା ଧର୍ମଵକ୍ତ୍ରାଦିଦଂ ଶ୍ରୁତମ୍
ଦୀପାବଳି ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସୁରଭୀ ପୂଜ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି କଥା ଧର୍ମଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଲା।
ଧ୍ଯାନଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ମୂଲମନ୍ତ୍ରଂ ଯଦ୍ଯତ୍ଯୂଜାଵିଧିକ୍ରମମ୍ । ଵେଦୋକ୍ତଂ ଚ ମହାଭାଗ ନିବୋଧ କଥଯାମି ତେ
ଧ୍ୟାନ, ସ୍ତୁତି, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଓ ଯେଉଁ ପୂଜା ବିଧି ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ମହାଭାଗ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି, ଶୁଣ।
ଓଁ ସୁରଭ୍ଯୈ ନମ ଇତି ମନ୍ତ୍ରସ୍ତସ୍ଯାଃ ଷଡକ୍ଷରଃ । ସିଦ୍ଧୋ ଲକ୍ଷଜପେନୈଵ ଭକ୍ତାନାଂ କଲ୍ପପାଦପଃ
'ଓଁ ସୁରଭ୍ୟୈ ନମଃ' ଏହି ଛଅ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ତାଙ୍କର। ଏହାକୁ ଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କଲେ ସମସ୍ତ ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ।
ଧ୍ଯାନଂ ଯଜୁର୍ଵେଦଗୀତଂ ତସ୍ଯାଃ ପୂଜା ଚ ସର୍ଵତଃ । ଋଦ୍ଧିଦା ଵୃଦ୍ଧିଦା ଚୈଵ ମୁକ୍ତିଦା ସର୍ଵକାମଦା
ତାଙ୍କର ଧ୍ୟାନ ଯଜୁର୍ବେଦରେ ଗୀତିତ, ତାଙ୍କର ପୂଜା ସମସ୍ତଠାରେ ହୁଏ। ସେ ଧନ, ବୃଦ୍ଧି, ମୋକ୍ଷ ଓ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି।
ଲକ୍ଷ୍ମୀସ୍ଵରୂପାଂ ପରମାଂ ରାଧାସହଚରୀଂ ପରାମ୍ । ଗଵାମଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀଂ ଗଵାମାଦ୍ଯାଂ ଗଵାଂ ପ୍ରସୂମ୍
ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପରମ ରୂପ, ରାଧାଙ୍କ ସହଚରୀ, ଗାଈଙ୍କ ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ଗାଈଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ, ଗାଈଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ।