ଯୁଦ୍ଧଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପାହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ । ମାଯାତ୍ମନା ଚ ହରିଣା ସହାଯେନ ଵୃଷଧ୍ଵଜ
ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧର ଶକ୍ତିର ଆକାର ହେବି, ବୃଷଧ୍ୱଜ, ମାୟାର ମାଲିକ ହରିଙ୍କ ସହ ତୁମର ସହଯୋଗୀ ଭାବେ।
ଜହି ଦୈତ୍ଯଂ ସ୍ଵଶତ୍ରୁଂ ଚ ସୁରାଣାଂ ପଦଘାତକମ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ହିତା ଦେଵୀ ଶମ୍ଭୋଃ ଶକ୍ତିର୍ବଭୂଵ ସା
ଦେବୀ କହିଲେ, 'ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପଦକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଦାନବକୁ ମାର।' ଏହିପରେ ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତି ରୂପେ ପରିଣତ ହେଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଦତ୍ତେନ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ଜଘାନ ତମୁମାପତିଃ । ମୁନୀନ୍ଦ୍ର ପତିତେ ଦୈତ୍ଯେ ସର୍ଵେ ଦେଵା ମହର୍ଷଯଃ
ଉମାପତି ଭଗବାନ ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେଇ ଦାନବକୁ ମାରିଦେଲେ। ମୁନୀଶ୍ୱର, ଦାନବ ପଡିଯିବା ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ—
ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ଶଙ୍କରଂ ଦେଵଂ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମକନ୍ଧରାଃ । ସଦ୍ଯଃ ଶିରସି ଶମ୍ଭୋଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିର୍ବଭୂଵ ହ
ଭକ୍ତିରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦେବ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ତୁରନ୍ତ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଶୁଭାଶିଷମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୂପଦିଷ୍ଟଶ୍ଚ ସୁସ୍ନାତଃ ଶଙ୍କରସ୍ତଥା
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଶିବଙ୍କୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଶିବ ସ୍ନାନ କରି—
ପୂଜଯାମାସ ତାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵୀଂ ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକାମ୍ । ପାଦ୍ଯାର୍ଘ୍ଯାଚମନୀଯୈଶ୍ଚ ଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈରପି
ଭକ୍ତି ସହିତ ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକା ଦେବୀଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଆଚମନୀୟ ଜଳ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।
ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ନାନାଵିଧୈର୍ମୁନେ । ଛାଗୈର୍ମେଷୈଶ୍ଚ ମହିଷୈର୍ଗଵଯୈଃ ପକ୍ଷିଭିସ୍ତଥା
ମୁନି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଫୁଲ, ଚନ୍ଦନ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଗ, ଛାଗ, ମେଷ, ମହିଷ, ଜଙ୍ଗଲୀ ବଂଶ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।
ଵସ୍ତ୍ରାଲଙ୍କାରମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ପାଯସୈଃ ପିଷ୍ଟକୈରପି । ମଧୁଭିଶ୍ଚ ସୁଧାଭିଶ୍ଚ ଫଲୈର୍ନାନାଵିଧୈରପି
ପୋଶାକ, ଆଳଙ୍କାର, ମାଳା, ଖୀର, ପିଠା, ମଧୁ, ଅମୃତ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫଳ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।
ସଙ୍ଗୀତୈର୍ନର୍ତକୈର୍ଵାଦ୍ଯୈରୁତ୍ସଵୈର୍ନାମକୀର୍ତନୈଃ । ଧ୍ଯାତ୍ଵା ମାଧ୍ଯନ୍ଦିନୋକ୍ତେନ ଧ୍ଯାନେନ ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍
ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ବାଦ୍ୟ, ଉତ୍ସବ ଓ ନାମସଙ୍କୀର୍ତନ ସହିତ, ମଧ୍ୟାହ୍ନର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧ୍ୟାନରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
ଦଦୌ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ମୂଲେନ ମନ୍ତ୍ରେଣୈଵ ଚ ନାରଦ । ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ସର୍ଵପୂଜ୍ଯେ ଦେଵି ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକେ
ନାରଦ, ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦାନ କଲେ— 'ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ, ସମସ୍ତ ପୂଜ୍ୟେ, ଦେବୀ, ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକେ।'
ହୂଁ ହୂଁ ଫଟ୍ ସ୍ଵାହାପ୍ଯେକଵିଂଶାକ୍ଷରୋ ମନୁଃ । ପୂଜ୍ଯଃ କଲ୍ପତରୁଶ୍ଚୈଵ ଭକ୍ତାନାଂ ସର୍ଵକାମଦଃ
'ହୁଁ ହୁଁ ଫଟ୍ ସ୍ୱାହା'—ଏହି ଏକୋଇଶ ଅକ୍ଷରର ମନ୍ତ୍ର ପୂଜ୍ୟ। ଏହା ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା କଳ୍ପବୃକ୍ଷ।
ଦଶଲକ୍ଷଜପେନୈଵ ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧିର୍ଭଵେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଧ୍ଯାନଂ ଚ ଶ୍ରୂଯତାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଵେଦୋକ୍ତଂ ସର୍ଵସମ୍ମତମ୍
ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଦଶଲକ୍ଷ ଥର ଜପ କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବେଦରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୀକୃତ ଧ୍ୟାନ ଏବେ ଶୁଣ।
ଦେଵୀଂ ଷୋଡଶଵର୍ଷୀଯାଂ ଶଶ୍ଵତ୍ସୁସ୍ଥିରଯୌଵନାମ୍ । ବିମ୍ବୋଷ୍ଠୀଂ ସୁଦତୀଂ ଶୁଦ୍ଧାଂ ଶରତ୍ପଦ୍ମନିଭାନନାମ୍
ଦେବୀଙ୍କୁ ଛଉଦଶ ବର୍ଷର କୁମାରୀ, ସଦା ଯୌବନରେ ଅଚଳ, ବିମ୍ବ ଫଳ ସଦୃଶ ଠୋଠ, ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଶରତ ପଦ୍ମ ସଦୃଶ ମୁହଁରେ ଧ୍ୟାନ କର।
ଶ୍ଵେତଚମ୍ପକଵର୍ଣାଭାଂ ସୁନୀଲୋତ୍ପଲଲୋଚନାମ୍ । ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀଂ ଚ ଦାତ୍ରୀଂ ଚ ସର୍ଵେଭ୍ଯଃ ସର୍ଵସମ୍ପଦାମ୍
ଶ୍ୱେତ ଚମ୍ପା ଫୁଲ ରଙ୍ଗର, ଗାଢ଼ ନୀଳ କମଳ ଦୃଷ୍ଟି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରଣକାରିଣୀ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମ୍ପଦ ଦେଇଥିବା।
ସଂସାରସାଗରେ ଘୋରେ ଜ୍ଯୋତୀରୂପାଂ ସଦା ଭଜେ । ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଧ୍ଯାନମିତ୍ଯେଵଂ ସ୍ତଵନଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ମୁନେ
ଏହି ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ସାଗରରେ, ମୁଁ ସଦା ତାଙ୍କୁ ଜ୍ୟୋତିର ରୂପରେ ପୂଜି ଆସିଛି। ଏହା ହେଉଛି ଦେବୀଙ୍କ ଧ୍ୟାନ। ଏବେ, ମୁନି, ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଶୁଣ।
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ରକ୍ଷ ରକ୍ଷ ଜଗନ୍ମାତର୍ଦେଵି ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକେ । ହାରିକେ ଵିପଦାଂ ରାଶେର୍ହର୍ଷମଙ୍ଗଲକାରିକେ
ମହାଦେବ କହିଲେ: 'ଯଗତ୍ ମାଆ, ଦେବୀ ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକେ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର। ଦୁଃଖର ଆଗାମି ହାରିକରି, ଆନନ୍ଦ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଆଣିଦେ।'
ହର୍ଷମଙ୍ଗଲଦକ୍ଷେ ଚ ହର୍ଷମଙ୍ଗଲଦାଯିକେ । ଶୁଭେ ମଙ୍ଗଲଦକ୍ଷେ ଚ ଶୁଭେ ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକେ
ଆନନ୍ଦ ଓ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଆନନ୍ଦ ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥିବା, ଶୁଭେ, ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଶୁଭେ, ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକେ!
ମଙ୍ଗଲେ ମଙ୍ଗଲାର୍ହେ ଚ ସର୍ଵମଙ୍ଗଲମଙ୍ଗଲେ । ସତାଂ ମଙ୍ଗଦେ ଦେଵି ସର୍ଵେଷାଂ ମଙ୍ଗଲାଲଯେ
ମଙ୍ଗଳରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ମୂଳ, ସଦ୍ଜନଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥିବା ଦେବୀ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳର ଆଶ୍ରୟ!
ପୂଜ୍ଯେ ମଙ୍ଗଲଵାରେ ଚ ମଙ୍ଗଲାଭୀଷ୍ଟଦେଵତେ । ପୂଜ୍ଯେ ମଙ୍ଗଲଭୂପସ୍ଯ ମନୁଵଂଶସ୍ଯ ସନ୍ତତମ୍
ଶୁଭ ମଙ୍ଗଳବାରରେ ଯିଏ ମଙ୍ଗଳ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି, ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ମନୁବଂଶର ଅବିରତ ଧାରାକୁ ଅଗ୍ରଗତି ଦେଇଥିବା ମଙ୍ଗଳର ଅଧିପତିଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜିବା ଉଚିତ।
ମଙ୍ଗଲାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵି ମଙ୍ଗଲାନାଂ ଚ ମଙ୍ଗଲେ । ସଂସାରମଙ୍ଗଲାଧାରେ ମୋକ୍ଷମଙ୍ଗଲଦାଯିନି
ଶୁଭତାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ, ସଂସାରର ଶୁଭତାର ଆଧାର ଓ ମୋକ୍ଷର ମଙ୍ଗଳ ଦାତ୍ରୀ ତିନି।
ସାରେ ଚ ମଙ୍ଗଲାଧାରେ ପାରେ ଚ ସର୍ଵକର୍ମଣାମ୍ । ପ୍ରତିମଙ୍ଗଲଵାରେ ଚ ପୂଜ୍ଯେ ମଙ୍ଗସୁଖପ୍ରଦେ
ମଙ୍ଗଳର ସାର ଓ ଆଧାର, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଙ୍ଗଳବାରରେ ତୁମେ ପୂଜିତା, ଶୁଭ ସୁଖ ଦାନ କରୁଥିବା।
ସ୍ତୋତ୍ରେଣାନେନ ଶମ୍ଭୁଶ୍ଚ ସ୍ତୁତ୍ଵା ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକାମ୍ । ପ୍ରତିମଙ୍ଗଲଵାରେ ଚ ପୂଜାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଗତଃ ଶିଵଃ
ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶିବ ମଙ୍ଗଳଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଙ୍ଗଳବାରରେ ପୂଜା କରି ଶିବ ଚାଲିଗଲେ।
ପ୍ରଥମେ ପୂଜିତା ଦେଵୀ ଶିଵେନ ସର୍ଵମଙ୍ଗଲା । ଦ୍ଵିତୀଯେ ପୂଜିତା ସା ଚ ମଙ୍ଗଲେନ ଗ୍ରହେଣ ଚ
ପ୍ରଥମେ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ଦେବୀଙ୍କୁ ଶିବେ ପୂଜା କଲେ; ଦ୍ୱିତୀୟରେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହ ମଙ୍ଗଳ ପୂଜିଲେ।
ତୃତୀତେ ପୂଜିତା ଭଦ୍ରା ମଙ୍ଗଲେନ ନୃପେଣ ଚ । ଚତୁର୍ଥେ ମଙ୍ଗଲେ ଵାରେ ସୁନ୍ଦରୀଭିଃ ପ୍ରପୂଜିତା
ତୃତୀୟରେ ଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ରାଜା ମଙ୍ଗଳ ପୂଜିଲେ; ଚତୁର୍ଥ ମଙ୍ଗଳବାରରେ ସୁନ୍ଦରୀ ମହିଳାମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ପଞ୍ଚମେ ମଙ୍ଗଲାକାଙ୍କ୍ଷିନରୈର୍ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକା । ପୂଜିତା ପ୍ରତିଵିଶ୍ଵେଷୁ ଵିଶ୍ଵେଶପୂଜିତା ସଦା
ପଞ୍ଚମ ମଙ୍ଗଳବାରରେ ମଙ୍ଗଳ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଙ୍ଗଳଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ; ସେ ସଦା ସମସ୍ତ ଜଗତରେ, ବିଶ୍ୱର ନାଥଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତା।
ତତଃ ସର୍ଵତ୍ର ସମ୍ପୂଜ୍ଯା ବଭୂଵ ପରମେଶ୍ଵରୀ । ଦେଵୈଶ୍ଚ ମୁନିଭିଶ୍ଚୈଵ ମାନଵୈର୍ମନୁଭିର୍ମୁନେ
ତାପରେ, ସେ ପରମେଶ୍ୱରୀ ସମସ୍ତଠାରେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ; ଦେବତା, ଋଷି ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ହେ ମନୁବଂଶୀ ମୁନି।
ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ମଙ୍ଗସ୍ତୋତ୍ରଂ ଯଃ ଶୃଣୋତି ସମାହିତଃ । ତନ୍ମଙ୍ଗଲଂ ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ନ ଭଵେତ୍ତଦମଙ୍ଗଲମ୍ । ଵର୍ଧତେ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରୈଶ୍ଚ ମଙ୍ଗଲଂ ଚ ଦିନେ ଦିନେ
ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ଦେବୀଙ୍କର ଏହି ମଙ୍ଗଳ ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେଠି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ହୁଏ, ଅମଙ୍ଗଳ କେବେ ହୁଏନାହିଁ; ପୁଅ ଓ ପଉତି ଦ୍ୱାରା ଦିନକୁ ଦିନ ଶୁଭତା ବଢ଼ିଯାଏ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଉକ୍ତଂ ଦ୍ଵଯୋରୁପାଖ୍ଯାନଂ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଯଥାଗମମ୍ । ଶ୍ରୂଯତାଂ ମନସାଽଽଖ୍ଯାନଂ ଯଚ୍ଛ୍ରୁତଂ ଧର୍ମଵକ୍ତ୍ରତଃ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର, ଦୁଇଟି କଥା ପୁରାଣ ଅନୁଯାୟୀ କହିଦେଲି; ଏବେ ଧର୍ମଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣିଥିବା ମନସାଙ୍କ କଥା ଶୁଣ।
ସା ଚ କନ୍ଯା ଭଗଵତୀ କଶ୍ଯପସ୍ଯ ଚ ମାନସୀ । ତେନୈଵ ମନସା ଦେଵୀ ମନସା ଯା ଚ ଦୀଵ୍ଯତି
ସେ ଜଣେ କନ୍ୟା, ଭଗବତୀ, କଶ୍ୟପଙ୍କର ମନସ୍ପୁତ୍ରୀ; ମନସା ଦ୍ୱାରା ଦେବୀ ଦୀପ୍ତିମାନ ଓ ଦିବ୍ୟ।
ମନସା ଧ୍ଯାଯତେ ଯା ଚ ପରମାତ୍ମାନମୀଶ୍ଵରମ୍ । ତେନ ସା ମନସା ଦେଵୀ ତେନ ଯୋଗେନ ଦୀଵ୍ଯତି
ଯିଏ ମନରେ ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେଇ ମନସା ଦେବୀ, ସେଇ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଦୀପ୍ତିମାନ।