ଦେଵରକ୍ଷଣକାରିଣ୍ଯୈ ଷଷ୍ଠୀଦେଵ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ । ଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପାଯୈ ଵନ୍ଦିତାଯୈ ନୃଣାଂ ସଦା
ଦେବମାନେଂକୁ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା, ଷଷ୍ଠୀଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱ ରୂପା, ସଦା ଲୋକମାନେଂକୁ ବନ୍ଦିତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ।
ହିଂସାକ୍ରୋଧଵର୍ଜିତାଯୈ ଷଷ୍ଠୀଦେଵ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ । ଧନଂ ଦେହି ପ୍ରିଯାଂ ଦେହି ପୁତ୍ରଂ ଦେହି ସୁରେଶ୍ଵରି
ହିଂସା ଓ କ୍ରୋଧ ରହିତା, ଷଷ୍ଠୀଦେବୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର । ହେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ, ମୋତେ ଧନ ଦିଅ, ପ୍ରିୟା ଦିଅ, ପୁତ୍ର ଦିଅ ।
ମାନଂ ଦେହି ଜଯଂ ଦେହି ଦ୍ଵିଷୋ ଜହି ମହେଶ୍ଵରି । ଧର୍ମଂ ଦେହି ଯଶୋ ଦେହି ଷଷ୍ଠୀଦେଵ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ
ମହେଶ୍ୱରୀ, ମୋତେ ଆଦର ଦିଅ, ଜୟ ଦିଅ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦୂର କର, ଧର୍ମ ଦିଅ, ମୋତେ ମାନ ଦିଅ, ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।
ଦେହି ଭୂମିଂ ପ୍ରଜାଂ ଦେହି ଵିଦ୍ଯାଂ ଦେହି ସୁପୂଜିତେ । କଲ୍ଯାଣଂ ଚ ଜଯଂ ଦେହି ଷଷ୍ଠୀଦେଵ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୂଜିତେ, ମୋତେ ଜମି ଦିଅ, ସନ୍ତାନ ଦିଅ, ଜ୍ଞାନ ଦିଅ, ଭଲ ହେବା ଦିଅ, ଜୟ ଦିଅ, ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।
ଇତି ଦେଵୀଂ ଚ ସଂସ୍ତୂଯ ଲେଭେ ପୁତ୍ରଂ ପ୍ରିଯଵ୍ରତଃ । ଯଶସ୍ଵିନଂ ଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଃ ଷଷ୍ଠୀଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦତଃ
ଏପରି ଦେବୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି, ପ୍ରିୟବ୍ରତ ଦେବୀ ଷଷ୍ଠୀଙ୍କର କୃପାରେ ଏକ ଯଶସ୍ବୀ ପୁଅ ପାଇଲେ, ରାଜା, ଯେଉଁ ପୁଅ ଖ୍ୟାତି ଅଧିକ।
ଷଷ୍ଠୀସ୍ତୋତ୍ରମିଦଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯଃ ଶୃଣୋତି ତୁ ଵତ୍ସରମ୍ । ଅପୁତ୍ରୋ ଲଭତେ ପୁତ୍ରଂ ଵରଂ ସୁଚିରଜୀଵିନମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯେଉଁଯିଏ ଏହି ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କର ସ୍ତୋତ୍ର ଏକ ବର୍ଷ ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ଯଦି ସନ୍ତାନହୀନ ହେଉଛି, ତେବେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଅ ପାଇଥାଏ।
ଵର୍ଷମେକଂ ଚ ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସମ୍ପୂଜ୍ଯେଦଂ ଶୃଣୋତି ଚ । ସର୍ଵପାପାଦ୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ମହାଵନ୍ଧ୍ଯା ପ୍ରସୂଯତେ
ଯେଉଁଯିଏ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଏକ ବର୍ଷ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରି ଶୁଣିଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳ ଅନ୍ତସ୍ତାନ ନଥିବା ମହିଳା ମଧ୍ୟ ସନ୍ତାନ ପାଇଥାଏ।
ଵୀରଂ ପୁତ୍ରଂ ଚ ଗୁଣିନଂ ଵିଦ୍ଯାଵନ୍ତଂ ଯଶସ୍ଵିନମ୍ । ସୁଚିରାଯୁଷ୍ଯଵନ୍ତଂ ଚ ସୂତେ ଦେଵୀପ୍ରସାଦତଃ
ଦେବୀଙ୍କର କୃପାରେ, ସେ ଏକ ସାହସି, ଗୁଣବତୀ, ଜ୍ଞାନୀ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଏବଂ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପୁଅ ପାଇଥାଏ।
କାକଵନ୍ଧ୍ଯା ଚ ଯା ନାରୀ ମୃତଵତ୍ସା ଚ ଯା ଭଵେତ୍ । ଵର୍ଷଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲଭେତ୍ପୁତ୍ରଂ ଷଷ୍ଠୀଦେଵୀପ୍ରସାଦତଃ
ଯେଉଁ ମହିଳା କାକ ଭଳି ବନ୍ଧ୍ୟା, କିମ୍ବା ଯାହାର ସନ୍ତାନ ମୃତ, ସେ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଏକ ବର୍ଷ ଶୁଣିଲେ, ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କର କୃପାରେ ପୁଅ ପାଇଥାଏ।
ରୋଗଯୁକ୍ତେ ଚ ବାଲେ ଚ ପିତା ମାତା ଶୃଣୋତି ଚେତ୍ । ମାସେନ ମୁଚ୍ଯତେ ବାଲଃ ଷଷ୍ଠୀଦେଵୀପ୍ରସାଦତଃ
ଯଦି ପିତା କିମ୍ବା ମାତା ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଶୁଣନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ସନ୍ତାନ ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ସନ୍ତାନ ଏକ ମାସରେ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡୀମନସଯୋରୁପାଖ୍ଯାନଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ କଥିତଂ ଷଷ୍ଠ୍ଯୁପାଖ୍ଯାନଂ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଯଥାଽଽଗମମ୍ । ଦେଵୀ ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡୀ ଚ ତଦାଖ୍ଯାନଂ ନିଶାମଯ
ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡୀ ଓ ମନସାଙ୍କର କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ, ଷଷ୍ଠୀ ଦେବୀଙ୍କର କଥା ତୁମକୁ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କହିଲି, ଏବେ ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣ।
ତସ୍ଯାଃ ପୂଜାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ଧର୍ମଵକ୍ତ୍ରେଣ ଯଚ୍ଛ୍ରୁତମ୍ । ଶ୍ରୁତିସମ୍ମତମେଵେଷ୍ଟଂ ସର୍ଵେଷାଂ ଵିଦୁଷାମପି
ତାଙ୍କର ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା, ଧର୍ମର ମୁଖରୁ ଯାହା ଶୁଣିଯାଇଛି, ସେଗୁଡିକ ବେଦରେ ମନ୍ୟତା ପାଇଛି, ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ପ୍ରିୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ଦକ୍ଷା ଯା ଵର୍ତତେ ଚଣ୍ଡୀ କଲ୍ଯାଣେଷୁ ଚ ମଙ୍ଗଲା । ମଙ୍ଗଲେଷୁ ଚ ଯା ଦକ୍ଷା ସା ଚ ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକା
ଯେଉଁ ଦେବୀ ଭଲ କାମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେ ହେଲେ ଚଣ୍ଡୀ; ଯେଉଁ ଦେବୀ ଭଲ କାମ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେ ହେଲେ ମଙ୍ଗଳା; ଭଲ କାମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଦେବୀ ହେଲେ ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକା।
ପୂଜ୍ଯା ଯା ଵର୍ତତେ ଚଣ୍ଡୀ ମଙ୍ଗଲୋଽପି ମହୀସୁତଃ । ମଙ୍ଗଲାଭୀଷ୍ଟଦେଵୀ ଯା ସା ଵା ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକା
ଯେଉଁ ଦେବୀ ପୂଜିତ, ସେ ହେଲେ ଚଣ୍ଡୀ; ମଙ୍ଗଳ ହେଲେ ମହୀର ପୁଅ; ଯେଉଁ ଦେବୀ ଭଲ କାମ ଆଶା କରାଯାଏ, ସେ ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକା।
ମଙ୍ଗଲୋ ମନୁଵଂଶ୍ଯଶ୍ଚ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପଧରାପତିଃ । ତସ୍ଯ ପୂଜ୍ଯାଭୀଷ୍ଟଦେଵୀ ତେନ ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକା
ମଙ୍ଗଳ, ମନୁ ର ଉତ୍ତରଧିକାରୀ, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ ଭୂମିର ରାଜା; ତାଙ୍କର ପୂଜିତ ଏବଂ ଆଶା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ ହେଉଛନ୍ତି ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକା।
ମୂର୍ତିଭେଦେନ ସା ଦୁର୍ଗା ମୂଲପ୍ରକୃତିରୀଶ୍ଵରୀ । କୃପାରୂପାତିପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷା ଯୋଷିତାମିଷ୍ଟଦେଵତା
ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ, ସେ ଦୁର୍ଗା, ମୂଳ ପ୍ରକୃତି, ଶ୍ୱର୍ଣ୍ଣୀ; ସେ କୃପାର ମୂର୍ତ୍ତି, ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ, ମହିଳାମାନେ ଆଶା କରୁଥିବା ଦେବୀ।
ପ୍ରଥମେ ପୂଜିତା ସା ଚ ଶଙ୍କରେଣ ପରାତ୍ପରା । ତ୍ରିପୁରସ୍ଯ ଵଧେ ଘୋରେ ଵିଷ୍ଣୁନା ପ୍ରେରିତେନ ଚ
ପ୍ରଥମେ, ଶଙ୍କର ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ତ୍ରିପୁରା ନାଶର ଭୟଙ୍କର ସମୟରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉଦ୍ଦିପନାରେ।
ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବ୍ରହ୍ମୋପଦେଶେନ ଦୁର୍ଗତେନ ଚ ସଙ୍କଟେ । ଆକାଶାତ୍ପତିତେ ଯାନେ ଦୈତ୍ଯେନ ପାତିତେ ରୁଷା
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଏବଂ ବିପଦରେ, ଦେତ୍ୟ ରୁଷ୍ୟାରେ ଆକାଶରୁ ରଥକୁ ଫେଙ୍ଗିଦେଲା।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୂପଦିଷ୍ଟଶ୍ଚ ଦୁର୍ଗାଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ଶଙ୍କରଃ । ସା ଚ ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡୀ ଯା ବଭୂଵ ରୂପଭେଦତଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ଶଙ୍କର ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲେ; ଦେବୀ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡୀ ହେଲେ।
ଉଵାଚ ପୁରତଃ ଶମ୍ଭୋର୍ଭଯଂ ନାସ୍ତୀତି ତେ ପ୍ରଭୋ । ଭଗଵାନ୍ଵୃଷରୂପଶ୍ଚ ସର୍ଵେଶସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଦେବୀ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ; ଭଗବାନ ବୃଷ ରୂପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଶ୍ୱର୍ଣ୍ଣୀ, ତୁମେ ହେବା।'
ଯୁଦ୍ଧଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପାହଂ ଭଵିଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ । ମାଯାତ୍ମନା ଚ ହରିଣା ସହାଯେନ ଵୃଷଧ୍ଵଜ
ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଯୁଦ୍ଧର ଶକ୍ତିର ଆକାର ହେବି, ବୃଷଧ୍ୱଜ, ମାୟାର ମାଲିକ ହରିଙ୍କ ସହ ତୁମର ସହଯୋଗୀ ଭାବେ।
ଜହି ଦୈତ୍ଯଂ ସ୍ଵଶତ୍ରୁଂ ଚ ସୁରାଣାଂ ପଦଘାତକମ୍ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ହିତା ଦେଵୀ ଶମ୍ଭୋଃ ଶକ୍ତିର୍ବଭୂଵ ସା
ଦେବୀ କହିଲେ, 'ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ପଦକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା ଦାନବକୁ ମାର।' ଏହିପରେ ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ଶକ୍ତି ରୂପେ ପରିଣତ ହେଲେ।
ଵିଷ୍ଣୁଦତ୍ତେନ ଶସ୍ତ୍ରେଣ ଜଘାନ ତମୁମାପତିଃ । ମୁନୀନ୍ଦ୍ର ପତିତେ ଦୈତ୍ଯେ ସର୍ଵେ ଦେଵା ମହର୍ଷଯଃ
ଉମାପତି ଭଗବାନ ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରରେ ସେଇ ଦାନବକୁ ମାରିଦେଲେ। ମୁନୀଶ୍ୱର, ଦାନବ ପଡିଯିବା ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ—
ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ଶଙ୍କରଂ ଦେଵଂ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମକନ୍ଧରାଃ । ସଦ୍ଯଃ ଶିରସି ଶମ୍ଭୋଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିର୍ବଭୂଵ ହ
ଭକ୍ତିରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦେବ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶିବଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ତୁରନ୍ତ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟୋ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଶୁଭାଶିଷମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୂପଦିଷ୍ଟଶ୍ଚ ସୁସ୍ନାତଃ ଶଙ୍କରସ୍ତଥା
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଶିବଙ୍କୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଶିବ ସ୍ନାନ କରି—
ପୂଜଯାମାସ ତାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଦେଵୀଂ ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକାମ୍ । ପାଦ୍ଯାର୍ଘ୍ଯାଚମନୀଯୈଶ୍ଚ ଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ଵିଵିଧୈରପି
ଭକ୍ତି ସହିତ ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକା ଦେବୀଙ୍କୁ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ, ଆଚମନୀୟ ଜଳ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।
ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ଭକ୍ତ୍ଯା ନାନାଵିଧୈର୍ମୁନେ । ଛାଗୈର୍ମେଷୈଶ୍ଚ ମହିଷୈର୍ଗଵଯୈଃ ପକ୍ଷିଭିସ୍ତଥା
ମୁନି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଫୁଲ, ଚନ୍ଦନ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭୋଗ, ଛାଗ, ମେଷ, ମହିଷ, ଜଙ୍ଗଲୀ ବଂଶ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।
ଵସ୍ତ୍ରାଲଙ୍କାରମାଲ୍ଯୈଶ୍ଚ ପାଯସୈଃ ପିଷ୍ଟକୈରପି । ମଧୁଭିଶ୍ଚ ସୁଧାଭିଶ୍ଚ ଫଲୈର୍ନାନାଵିଧୈରପି
ପୋଶାକ, ଆଳଙ୍କାର, ମାଳା, ଖୀର, ପିଠା, ମଧୁ, ଅମୃତ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଫଳ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।
ସଙ୍ଗୀତୈର୍ନର୍ତକୈର୍ଵାଦ୍ଯୈରୁତ୍ସଵୈର୍ନାମକୀର୍ତନୈଃ । ଧ୍ଯାତ୍ଵା ମାଧ୍ଯନ୍ଦିନୋକ୍ତେନ ଧ୍ଯାନେନ ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍
ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ, ବାଦ୍ୟ, ଉତ୍ସବ ଓ ନାମସଙ୍କୀର୍ତନ ସହିତ, ମଧ୍ୟାହ୍ନର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧ୍ୟାନରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
ଦଦୌ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ମୂଲେନ ମନ୍ତ୍ରେଣୈଵ ଚ ନାରଦ । ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ସର୍ଵପୂଜ୍ଯେ ଦେଵି ମଙ୍ଗଲଚଣ୍ଡିକେ
ନାରଦ, ସେ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦାନ କଲେ— 'ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ, ସମସ୍ତ ପୂଜ୍ୟେ, ଦେବୀ, ମଙ୍ଗଳ ଚଣ୍ଡିକେ।'