ଶଶ୍ଵଜ୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିଃ ସଂଯୁକ୍ତଂ ପାପିଭିର୍ଭସ୍ମଭକ୍ଷିତୈଃ । ତପ୍ତପାଷାଣଲୋହାନାଂ ସମୂହୈଃ ପରିପୂରିତୈଃ
ସଦା ଦହୁଥିବା, ପାପୀମାନେ ଭସ୍ମ ଭକ୍ଷିଥିବା, ତପ୍ତ ପାଥର ଏବଂ ଲୋହାର ଝୁଣ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ପାପିଭିର୍ଦଗ୍ଧଗାତ୍ରୈଶ୍ଚ ଯୁକ୍ତଞ୍ଚ ଶୁଷ୍କତାଲୁକୈଃ । କ୍ରୋଶମାନଂ ଧ୍ଵାନ୍ତଯୁକ୍ତଂ ଗମ୍ଭୀରମତିଦାରୁଣମ୍
ପାପୀମାନେ ଦହିଯାଇଥିବା ଶରୀର ଏବଂ ଶୁଖି ଗଳା ସହିତ ଏଠାରେ ଯୁକ୍ତ, କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିବା, ଅନ୍ଧାରରେ ଢକା, ଗଭୀର ଏବଂ ବହୁତ ଭୟାନକ।
ତାଡିତୈଶ୍ଚ ପ୍ରଦଗ୍ଧୈଶ୍ଚ ଦଗ୍ଧକୁଣ୍ଡଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ । ଅତୀଵୋର୍ମିଯୁତଂ ତୋଯଂ ପ୍ରତପ୍ତକ୍ଷାରସଂଯୁତମ୍
ପ୍ରହାର ଏବଂ ଦହିଯାଇଥିବା, ଏହି ଦହୁଥିବା ଖାଦି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ, ବଡ଼ ତରଙ୍ଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜଳ, ତପ୍ତ କ୍ଷାର ସହିତ ମିଶିଥିବା।
ନାନାପ୍ରକାରୈର୍ଵିରୁତୈର୍ଜଲଜନ୍ତୁଭିରନ୍ଵିତମ୍ । ଦ୍ଵିଗଵ୍ଯୂତିପ୍ରମାଣଂ ଚ ଗମ୍ଭୀରଂ ଧ୍ଵାନ୍ତସଂଯୁତମ୍
ନାନା ପ୍ରକାର ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା ଜଳଜ ଜନ୍ତୁମାନେ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗାଁ ଉଚ୍ଚତାର ଦୁଇ ଗୁଣା ଗଭୀର, ଅନ୍ଧାରରେ ଢକା।
ତଦ୍ଭକ୍ଷ୍ଯୈଃ ପାପିଭିର୍ଯୁକ୍ତଂ ଦଂଶିତୈର୍ଜଲଜନ୍ତୁଭିଃ । ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିଃ ଶବ୍ଦକୃଦ୍ଭିଶ୍ଚ ନ ପଶ୍ଯଦ୍ଭିଃ ପରସ୍ପରମ୍
ପାପୀମାନେ ଜଳଜ ଜନ୍ତୁମାନେ ଭକ୍ଷିଥିବା, ଦଂଶିଥିବା, ଦହୁଥିବା ଏବଂ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା, ଏକାଉଁ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ।
ପ୍ରତପ୍ତସୂଚୀକୁଣ୍ଡଞ୍ଚ କୀର୍ତିତଂ ଚ ଭଯାନକମ୍ । ଅସୀଵ ଧାରାପତ୍ରସ୍ଯାଽପ୍ଯୁଚ୍ଚୈସ୍ତାଲତରୋରଧଃ
ତପ୍ତ ସୂଚୀ ଖାଦି ବହୁତ ଭୟାନକ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଟାର ଝରଣା ପରି, ଉଚ୍ଚ ତାଳ ଗଛ ତଳେ।
କ୍ରୋଶାର୍ଧମାନଂ କୁଣ୍ଡଂ ଚ ପତତ୍ପତ୍ରସମନ୍ଵିତମ୍ । ପାପିନାଂ ରକ୍ତପୂର୍ଣଂ ଚ ଵୃକ୍ଷାଗ୍ରାତ୍ପତତାଂ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ୭୨ ପରିତ୍ରାହୀତି ଶବ୍ଦଂ ଚ କୁର୍ଵତାମସତାମପି । ଗମ୍ଭୀରଂ ଧ୍ଵାନ୍ତଯୁକ୍ତଂ ଚ ରକ୍ତକୀଟସମନ୍ଵିତମ୍
ଅର୍ଧ କ୍ରୋଶ ଆକୃତିର ଖାଦି, ପତିଥିବା ପତ୍ରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଗଛ ଶିର୍ଷରୁ ପତିଥିବା ପାପୀମାନେ ରକ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅସତ୍ମାନେ 'ରକ୍ଷା କର' ବୋଲି ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା, ଗଭୀର ଏବଂ ଅନ୍ଧାରରେ ଢକା, ରକ୍ତ କୀଟମାନେ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ତଦସୀପତ୍ରକୁଣ୍ଡଂ ଚ କୀର୍ତିତଂ ଚ ଭଯାନକମ୍ । ଧନୁଃଶତପ୍ରମାଣଂ ଚ କ୍ଷୁରଧାରାସ୍ତ୍ରସଂଯୁତମ୍
ଏହି କଟାର ପତ୍ର ଖାଦି ବହୁତ ଭୟାନକ, ଶତଧନୁ ଆକୃତି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଟାର ଧାର ସହିତ ଯୁକ୍ତ।
ପାପିନାଂ ରକ୍ତପୂର୍ଣଂ ଚ କ୍ଷୁରଧାରଂ ଭଯାନକମ୍ । ସୂଚୀମୁଖାସ୍ତ୍ରସଂଯୁକ୍ତଂ ପାପିରକ୍ତୌଘପୂରତମ୍
ପାପୀମାନେ ରକ୍ତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧାର ଖାଦି ଭୟାନକ, ସୂଚୀ ମୁହଁ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଯୁକ୍ତ, ପାପୀ ରକ୍ତ ଝରଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଧନୁରାଯାମଂ କ୍ଲେଶଦଂ ସୂଚିକାମୁଖମ୍ । କସ୍ଯଚିଜ୍ଜନ୍ତୁଭେଦସ୍ଯ ଗୋକାଖ୍ଯସ୍ଯ ମୁଖାକୃତି
ପଞ୍ଚାଶ ଧନୁ ଲମ୍ବା, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିବା, ସୂଚୀ ମୁହଁ ଏବଂ ଏକ ଜନ୍ତୁ 'ଗୋ' ନାମର ମୁହଁ ଆକୃତି।
କୂପରୂପଂ ଗଭୀରଂ ଚ ଧନୁର୍ଵିଂଶତ୍ପ୍ରମାଣକମ୍ । ମହାପାତକିନାଂ ଚୈଵ ମହତ୍କ୍ଲେଶପ୍ରଦଂ ପରମ୍
କୂଆ ଆକୃତିର ଗଭୀର ଖାଦି, ବିଶ ଧନୁ ମାପ, ମହାପାପୀମାନେ ପାଇଁ ବଡ଼ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିବା।
ତତ୍କୀଟଭକ୍ଷିତାନାଂ ଚ ନମ୍ରାସ୍ଯାନାଂ ଚ ସନ୍ତତମ୍ । କୁଣ୍ଡଂ ନକ୍ରମୁଖାକାରଂ ଧନୁଃଷୋଡଶମାନକମ୍
କୀଟମାନେ ଭକ୍ଷିଥିବା ଏବଂ ହମ୍ବା ମୁହଁ ସହିତ ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନକ୍ରମୁଖ ଆକୃତିର ଖାଦି, ଷୋଡ଼ଶ ଧନୁ ମାପ।
ଗମ୍ଭୀରଂ କୂପରୂପଂ ଚ ପାପିନାଂ ସଙ୍କୁଲଂ ସଦା । ଧନୁଃଶତପ୍ରମାଣଂ ଚ କୀର୍ତିତଂ ଗଜଦଂଶନମ୍
ଗଭୀର କୂଆ ଆକୃତିର ଖାଦି, ସଦା ପାପୀମାନେ ରେ ଭରିଥିବା, ଶତଧନୁ ମାପ, ହାତୀ ଦଂଶନ ବର୍ଣ୍ଣିତ।
ଧନୁସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ପ୍ରମାଣଂ ଚ କୁଣ୍ଡଂ ଚ ଗୋମୁଖାକୃତି । ପାପିନାଂ କ୍ଲେଶଦଂ ଶଶ୍ଵଦ୍ ଗୋମୁଖଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍
ତିରିଶ ଧନୁ ମାପର ଖାଦି, ଗୋମୁଖ ଆକୃତି, ସଦା ପାପୀମାନେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଥିବା, ଗୋମୁଖ ବିଶ୍ୱସିତ।
କାଲଚକ୍ରେଣ ସଂଯୁକ୍ତଂ ଭ୍ରମମାଣଂ ଭଯାନକମ୍ । କୁମ୍ଭାକାରଂ ଧ୍ଵାନ୍ତଯୁକ୍ତଂ ଦ୍ଵିଗଵ୍ଯୂତିପ୍ରମାଣକମ୍
କାଳର ଚକ୍ର ସହିତ ଏହା ଭୟଙ୍କର ଭାବରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ଏହା ଏକ ଘଡ଼ା ଆକାରର, ଅନ୍ଧାରରେ ଭରିଥିବା, ଏବଂ ଗଂଗା ଦୁଇ ଗୁଣା ଲମ୍ବର।
ଲକ୍ଷପୌରୁଷମାନଂ ଚ ଗମ୍ଭୀରଂ ଵିସ୍ମୃତଂ ସତି । କୁତ୍ରଚିତ୍ତପ୍ତତୈଲଂ ଚ ତାମ୍ରାଦିକୁଣ୍ଡମେଵ ଚ
ଏହା ଏକ ଲକ୍ଷ ପୁରୁଷର ମାପର, ଗଭୀର ଏବଂ ଭୁଲିଯାଇଥିବା, କେଉଁଠି ତାପିଥିବା ତେଲ ଓ ତାମ୍ବା ଦେଉଁ ଦେଖାଯାଏ।
ପାପିନାଂ ଚ ପ୍ରଧାନୈଶ୍ଚ ମୂର୍ଚ୍ଛିତୈଃ କୃମିଭିର୍ଯୁତମ୍ । ପରସ୍ପରଂ ଚ ନଶ୍ଯଦ୍ଭିଃ ଶବ୍ଦକୃଦ୍ଭିଶ୍ଚ ସନ୍ତତମ୍
ଏହା ପ୍ରମୁଖ ପାପୀ ଓ ଅଚେତନ ଲୋକମାନେ, କୀଟମାନେ ସହିତ ଭରିଥିବା, ସବୁବେଳେ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଓ ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା।
ତାଡିତୈର୍ଯମଦୂତୈଶ୍ଚ ମୁସଲୈର୍ମୁଦ୍ଗରୈସ୍ତଥା । ଘୂର୍ଣମାନୈଃ ପତଦ୍ଭିଶ୍ଚ ମୂର୍ଚ୍ଛିତୈଶ୍ଚ କ୍ଷଣଂ କ୍ଷଣମ୍
ଯମର ଦୂତମାନେ ମୁସଳ ଓ ମୁଦ୍ଗର ଦ୍ୱାରା ମାରୁଥିବା, ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ, ପଡ଼ିଯାଏ, ଅବାର ଅବାର ଅଚେତନ ହୁଏ।
ପାତିତୈର୍ଯମଦୂତୈଶ୍ଚ ରୁଦନ୍ତ୍ଯସ୍ମାତ୍କ୍ଷଣଂ ପୁନଃ । ଯାଵନ୍ତଃ ପାପିନଃ ସନ୍ତି ସର୍ଵକୁଣ୍ଡେଷୁ ସୁନ୍ଦରି
ଯମର ଦୂତମାନେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଇଥିବା, ସେମାନେ ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପାପୀ ଯେଉଁ କୁଣ୍ଡରେ ଅଛନ୍ତି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।
ତତଶ୍ଚତୁର୍ଗୁଣାଃ ସନ୍ତି କୁମ୍ଭୀପାକେ ଚ ଦୁଃଖଦେ । ସୁଚିରଂ ଵଧ୍ଯମାନାସ୍ତେ ଭୋଗଦେହା ନ ନଶ୍ଵରାଃ
ତାପରେ, କୁମ୍ଭୀପାକରେ ଚାରି ଗୁଣା ଦୁଃଖ ଅଛି; ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଆଯାଏ, ସେମାନଙ୍କର ଭୋଗ ଶରୀର ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ସର୍ଵକୁଣ୍ଡପ୍ରଧାନଂ ଚ କୁମ୍ଭୀପାକଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ । କାଲନିର୍ମିତସୂତ୍ରେଣ ନିବଦ୍ଧା ଯତ୍ର ପାପିନଃ
ସମସ୍ତ କୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ କୁମ୍ଭୀପାକ ପ୍ରଧାନ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି; ଯେଉଁଠି କାଳର ତାଣି ଦ୍ୱାରା ପାପୀମାନେ ବାନ୍ଧି ରଖାଯାନ୍ତି।
ଉତ୍ଥାପିତାଶ୍ଚ ଦୂତୈଶ୍ଚ କ୍ଷଣମେଵ ନିମଜ୍ଜିତାଃ । ନିଃଶ୍ଵାସବଦ୍ଧାଃ ସୁଚିରଂ ତଥା ମୋହଂ ଗତାଃ ପୁନଃ
ଦୂତମାନେ ଉଠାଇ ଦେଇଥିବା, ପୁନି ତଳେ ଡୁବାଇ ଦେଇଥିବା, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଶ୍ୱାସରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଥିବା, ପୁନି ମୋହରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି।
ଅତୀଵ କ୍ଲେଶସଂଯୁକ୍ତା ଦେହଭୋଗେନ ସୁନ୍ଦରି । ପ୍ରତପ୍ତତୋଯଯୁକ୍ତଂ ଚ କାଲସୂତ୍ରଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣା ସହିତ ଶରୀର ଭୋଗ ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ; କାଳର ତାଣି ତାପିଥିବା ପାଣି ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଛି।
ଅଵଟଃ କୂପଭେଦଶ୍ଚ ମତ୍ସ୍ଯୋଦଃ ସ ଉଦାହୃତଃ । ପ୍ରତପ୍ତତୋଯପୂର୍ଣଂ ଚ ଚତୁର୍ଵିଂଶତ୍ପ୍ରମାଣକମ୍
ଏଠାରେ ଏକ ଗଡ଼ି, କୂଆ ଭଳି ଭାଗ, ମାଛର ପାଣି ଅଛି; ତାପିଥିବା ପାଣିରେ ଭରିଥିବା, ଚବିଶ ମାପର।
ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ମହାପାତକିଭିର୍ଵ୍ଯାଦଗ୍ଧାଙ୍ଗୈଶ୍ଚ ସନ୍ତତମ୍ । ମଦ୍ଦୂତୈସ୍ତାଡିତୈଃ ଶଶ୍ଵଦଵଟୋଦଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଏହା ମହାପାପୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିବା, ସେମାନଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ଜଳି ଯାଏ, ସବୁବେଳେ ମୋର ଦୂତମାନେ ମାରୁଥିବା, ମାଛପାଣି କୁଣ୍ଡ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଯତ୍ରୋଦସ୍ପର୍ଶମାତ୍ରେଣ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଶ୍ଚ ପାପିନାମ୍ । ଭଵେଦକସ୍ମାତ୍ପତତାଂ ଯସ୍ମିନ୍କୁଣ୍ଡେ ଧନୁଃଶତେ
ଯେଉଁଠି ପାଣିକୁ ଛୁଇଁବା ସହିତ ସମସ୍ତ ରୋଗ ପାପୀମାନେକୁ ଲାଗିଯାଏ; ଏକ ଶତ ଧନୁର ମାପର କୁଣ୍ଡରେ ହଠାତ୍ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି।
ଅରୁନ୍ତୁଦୈର୍ଭକ୍ଷିତୈସ୍ତୁ ପ୍ରାଣିଭିର୍ଯଚ୍ଚ ସଙ୍କୁଲମ୍ । ହାହେତି ଶବ୍ଦଂ କୁର୍ଵଦ୍ଭିସ୍ତଦେଵାରୁନ୍ତୁଦଂ ଵିଦୁଃ
ଅରୁନ୍ତୁଦ ନାମକ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେଉଁଠି ଭିଡ଼ ହୋଇ ଥାନ୍ତି, ପଡ଼ିଥିବା ଲୋକମାନେକୁ ଖାଉଥିବା, 'ହାହା' ଶବ୍ଦ କରୁଥିବା, ଏହି କୁଣ୍ଡକୁ ଅରୁନ୍ତୁଦ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ।
ତପ୍ତପାଂସୁଭିରାକୀର୍ଣଂ ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିସ୍ତୁଷଦଗ୍ଧକୈଃ । ତଦ୍ଭକ୍ଷୈଃ ପାପିଭିର୍ଯୁକ୍ତଂ ପାଂସୁଭୋଜୈର୍ଧନୁଃଶତମ୍
ତାପିଥିବା ମାଟି ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିବା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତୁଷ ଦ୍ୱାରା ଜଳିଥିବା, ମାଟି ଖାଇଥିବା ପାପୀମାନେ ସହିତ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା, ଏକ ଶତ ଧନୁର ମାପର।
ପାତମାତ୍ରେଣ ପାପୀ ଚ ପାଶେନ ଵେଷ୍ଟିତୋ ଭଵେତ୍ । କ୍ରୋଶମାତ୍ରେଣ କୁଣ୍ଡଂ ଚ ତତ୍ପାଶଵେଷ୍ଟନଂ ଵିଦୁଃ
ପଡ଼ିଯିବା ସହିତ ପାପୀ ପାଶରେ ବାନ୍ଧିଯାଏ; ଏକ କ୍ରୋଶ ମାପରେ ଏହି କୁଣ୍ଡ ପାଶ ବାନ୍ଧିବାର ନାମରେ ଜଣାଯାଏ।
ପାତମାତ୍ରେଣ ପାପୀ ଚ ଶୂଲେନ ଵେଷ୍ଟିତୋ ଭଵେତ୍ । ଧନୁର୍ଵିଂଶତ୍ପ୍ରମାଣଂ ଚ ଶୂଲପ୍ରୋତଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ପଡ଼ିଯିବା ସହିତ ପାପୀ ଶୂଳରେ ବାନ୍ଧିଯାଏ; ଏକ ଶୁଣିଶ ଧନୁର ମାପରେ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଛିଦ୍ର ହୋଇଥିବା କୁଣ୍ଡ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।