ଗୋମାର୍ଗଵର୍ଜନଂ କୃତ୍ଵା ଦଦାତି ସସ୍ଯମେଵ ଵା । ତଡାଗେ ଵା ତୁ ଦୁର୍ଗେ ଵା ସ ଗୋହତ୍ଯାଂ ଲଭେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଯଣ୍ଡି ଗୋମାନ୍କ ପଥକୁ ଟାଳି ଧାନ ତଳାପ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଗରେ ଦେଇଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗୋହତ୍ୟାର ପାପକୁ ପାଇଥାଏ।
ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତେ ଗୋଵଧସ୍ଯ ଯଃ କରୋତି ଵ୍ଯତିକ୍ରମମ୍ । ପୁତ୍ରଲୋଭାଦଥାଜ୍ଞାନାତ୍ସ ଗୋହତ୍ଯା ଲଭେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଯଣ୍ଡି ପୁଅ ଲୋଭ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାନରେ ଗୋହତ୍ୟା ପାପର ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରନାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗୋହତ୍ୟାର ପାପକୁ ପାଇଥାଏ।
ରାଜକେ ଦୈଵକେ ଯତ୍ନାଦ୍ ଗୋସ୍ଵାମୀ ଗାଂ ନ ରକ୍ଷତି । ଦୁଃଖଂ ଦଦାତି ଯୋ ମୂଢୋ ଗୋହତ୍ଯାଂ ସ ଲଭେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁ ଗୋମାନ୍କର ମାଲିକ ରାଜା କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କ ଚେଷ୍ଟା ସତ୍ତ୍ୱେ ଗୋମାନ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେନାହିଁ ଓ ତାଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗୋହତ୍ୟାର ପାପକୁ ପାଇଥାଏ।
ପ୍ରାଣିନୋ ଲଙ୍ଘଯେଦ୍ଯୋ ହି ଦେଵାର୍ଚାମନଲଂ ଜଲମ୍ । ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପୁଷ୍ପମନ୍ନଂ ଚ ସ ଗୋହତ୍ଯାଂ ଲଭେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଯଣ୍ଡି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେବତାର ପୂଜା, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଜଳ ଉପରେ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦିଏ, କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କ ନଇବେଦ୍ୟ, ଫୁଲ କିମ୍ବା ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗୋହତ୍ୟାର ପାପକୁ ପାଇଥାଏ।
ଶଶ୍ଵନ୍ନାସ୍ତୀତି ଯୋ ଵାଦୀ ମିଥ୍ଯାଵାଦୀ ପ୍ରତାରକଃ । ଦେଵଦ୍ଵେଷୀ ଗୁରୁଦ୍ଵେଷୀ ସ ଗୋହତ୍ଯାଂ ଲଭେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଯଣ୍ଡି ସଦା 'ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ' ବୋଲି କହନ୍ତି, ମିଥ୍ୟା କଥା କହନ୍ତି କିମ୍ବା ଠକା ଦେଇଥାଏ, ଦେବତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗୋହତ୍ୟାର ପାପକୁ ପାଇଥାଏ।
ଦେଵତାପ୍ରତିମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୁରୁଂ ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ସତି । ସମ୍ଭ୍ରମାନ୍ନ ନମେଦ୍ଯୋ ହି ସ ଗୋହତ୍ଯା ଲଭେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଯଣ୍ଡି ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରତିମା, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ଗୁଣୀ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦେଖି ସମ୍ଭ୍ରମରେ ନମସ୍କାର କରେନାହିଁ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗୋହତ୍ୟାର ପାପକୁ ପାଇଥାଏ।
ନ ଦଦାତ୍ଯାଶିଷଂ କୋପାତ୍ପ୍ରଣତାଯ ଚ ଯୋ ଦ୍ଵିଜଃ । ଵିଦ୍ଯାର୍ଥିନେ ଚ ଵିଦ୍ଯାଂ ଚ ସ ଗୋହତ୍ଯାଂ ଲଭେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେ କୃଧାବେଶରେ ନମସ୍କାର କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇନାହାନ୍ତି କିମ୍ବା ଶିକ୍ଷା ଚାହିଁଥିବାକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଇନାହାନ୍ତି, ସେ ଦ୍ୱିଜ ନିଶ୍ଚିତ ଗୋହତ୍ୟା ପାପର ଫଳ ଭୋଗନ୍ତି।
ଗୋହତ୍ଯା ଵିପ୍ରହତ୍ଯା ଚ କଥିତା ଚାତିଦେଶିକୀ । ଗମ୍ଯାଂ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ନୃଣାମେଵ ନିବୋଧ କଥଯାମି ତେ
ଗୋହତ୍ୟା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା ଓ ତାହାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରକାର ଅପରାଧ ବିଷୟରେ କହାଯାଇଛି। ଏବେ ପୁରୁଷମାନେ କେଉଁ ଜଣେ ନାରୀଙ୍କୁ ସ୍ୱୀକାର କରିପାରିବେ କି ନାହିଁ, ତାହା ଶୁଣ।
ସ୍ଵସ୍ତ୍ରୀ ଗମ୍ଯା ଚ ସର୍ଵେଷାମିତି ଵେଦାନୁଶାସନମ୍ । ଅଗମ୍ଯା ଚ ତଦନ୍ଯା ଯା ଚେତି ଵେଦଵିଦୋ ଵିଦୁଃ
ବେଦ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁରୁଷ ପାଇଁ ନିଜ ଜନ୍ମର ସ୍ତ୍ରୀ ହିଁ ଉପଯୋଗ୍ୟ। ଅନ୍ୟ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ସବୁ ଅଗମ୍ୟ ବୋଲି ବେଦବିଦ୍ମାନେ କହନ୍ତି।
ସାମାନ୍ଯଂ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ଵିଶେଷଂ ଶୃଣୁ ସୁନ୍ଦରି । ଅତ୍ଯଗମ୍ଯା ହି ଯା ଯାଶ୍ଚ ନିବୋଧ କଥଯାମି ତାଃ
ସାଧାରଣ ନିୟମ କହିଦେଲି। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଶେଷ ନିଷେଧିତା ନାରୀମାନେ କେଉଁମାନେ, ସେଥିରେ କହୁଛି, ସୁନ୍ଦରୀ।
ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଵିପ୍ରପତ୍ନୀ ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଶୂଦ୍ରକାମିନୀ । ଅତ୍ଯଗମ୍ଯା ଚ ନିନ୍ଦ୍ଯା ଚ ଲୋକେ ଵେଦେ ପତିଵ୍ରତେ
ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶୂଦ୍ରା ସ୍ତ୍ରୀ ବିଶେଷ ଅନୁଚିତ ଓ ନିନ୍ଦିତ, ଏହା ଲୋକ, ବେଦ ଓ ପତିବ୍ରତାମାନେ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି।
ଶୂଦ୍ରଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ ଗତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଶତଂ ଲଭେତ୍ । ତତ୍ସମଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଚାପି କୁମ୍ଭୀପାକଂ ଲଭେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯଦି ଜଣେ ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେ ଶତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପ ପାଏ। ଏହିପରି କାମ କଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଵିପ୍ରପତ୍ନୀ ଚ ଵିପ୍ରାଣାଂ ଶୂଦ୍ରକାମିନୀ । ଯଦି ଶୂଦ୍ରା ଵ୍ରଜେଦ୍ଵିପ୍ରୋ ଵୃଷଲୀପତିରେଵ ସଃ
ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଶୂଦ୍ରା; ଯଦି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଚଣ୍ଡାଳ ସ୍ତ୍ରୀର ପତି ଭାବରେ ଗଣାଯାନ୍ତି।
ସ ଭ୍ରଷ୍ଟୋ ଵିପ୍ରଜାତେଶ୍ଚ ଚାଣ୍ଡାଲାତ୍ସୋଽଧମଃ ସ୍ମୃତଃ । ଵିଷ୍ଠାସମଶ୍ଚ ତତ୍ପିଣ୍ଡୋ ମୂତ୍ରଂ ତସ୍ଯ ଚ ତର୍ପଣମ୍
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାତିରୁ ଖସିଯାନ୍ତି, ଚଣ୍ଡାଳଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନିମ୍ନ ମନାଯାନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ମଳ ସମାନ ଓ ତାଙ୍କର ପିଣ୍ଡ ଦାନ ମୁତ୍ର ସମାନ ମନାଯାଏ।
ନ ପିତୄଣାଂ ସୁରାଣାଂ ଚ ତଦ୍ଦତ୍ତମୁପତିଷ୍ଠତି । କୋଟିଜନ୍ମାର୍ଜିତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ତସ୍ଯାର୍ଚାତ୍ତପସାର୍ଜିତମ୍
ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଦିଆଯାଇଥିବା ପିଣ୍ଡ ଦାନ ପିତୃମାନେ କିମ୍ବା ଦେବତାମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହିଁ। ତାଙ୍କର କୋଟି ଜନ୍ମର ଧର୍ମ, ପୂଜା ଓ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ ପୁଣ୍ୟ ସବୁ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଦ୍ଵିଜସ୍ଯ ଵୃଷଲୀଲୋଭାନ୍ନଶ୍ଯତ୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଚ ସୁରାପୀତିର୍ଵିଡ୍ଭୋଜୀ ଵୃଷଲୀପତିଃ
ଯେ ଦ୍ୱିଜ ଜଣେ ଚଣ୍ଡାଳ ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ରଖନ୍ତି, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାନ୍ତି। ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଦ୍ୟପାନ କରନ୍ତି, ମଳ ଭୋଜନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଚଣ୍ଡାଳ ସ୍ତ୍ରୀର ପତି ହୁଅନ୍ତି—
ତପ୍ତମୁଦ୍ରାଦଗ୍ଧଦେହସ୍ତପ୍ତଶୂଲାଙ୍କିତସ୍ତଥା । ହରିଵାସରଭୋଜୀ ଚ କୁମ୍ଭୀପାକଂ ଵ୍ରଜେଦ୍ ଦ୍ଵିଜଃ
ଯାହାଙ୍କ ଦେହ ତାପ୍ତ ଚିହ୍ନରେ ଦଗ୍ଧ, ତାପ୍ତ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, କିମ୍ବା ହରିବାସର ଦିନରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି—ଏମିତି ଦ୍ୱିଜ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଗୁରୁପତ୍ନୀଂ ରାଜପତ୍ନୀଂ ସପତ୍ନୀଂ ମାତରଂ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ସୁତାଂ ପୁତ୍ରଵଧୂଂ ଶ୍ଵଶ୍ରୂଂ ସଗର୍ଭାଂ ଭଗିନୀଂ ସତୀମ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ରାଜାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ସହପତ୍ନୀ, ନିଜ ମାଆ, ଝିଅ, ପୁଅର ବୋହୁ, ଶ୍ୱଶ୍ରୁ, ଗର୍ଭବତୀ ଓ ସତୀ ଭଉଣୀ—
ସହୋଦରଭ୍ରାତୃଜାଯାଂ ମାତୁଲାନୀଂ ପିତୁଃ ପ୍ରସୂମ୍ । ମାତୁଃ ପ୍ରସୂଂ ତତ୍ସ୍ଵସାରଂ ଭଗିନୀଂ ଭ୍ରାତୃକନ୍ଯକାମ୍
ସହୋଦର ଭାଇଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ମାମାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ବାପାଙ୍କ ଭଉଣୀ, ମାଆଙ୍କ ଭଉଣୀ, ତାଙ୍କର ଝିଅ, ନିଜ ଭଉଣୀ, ଭାଇଙ୍କ ଝିଅ—
ଶିଷ୍ଯାଂ ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ପତ୍ନୀଂ ଚ ଭାଗିନେଯସ୍ଯ କାମିନୀମ୍ । ଭ୍ରାତୁଃ ପୁତ୍ରପ୍ରିଯାଂ ଚୈଵାତ୍ଯଗମ୍ଯା ଆହ ପଦ୍ମଜଃ
ଶିଷ୍ୟା, ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ, ଭାଗିନାଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ଭାଇଙ୍କ ପୁଅର ପ୍ରିୟା—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପଦ୍ମଜ ବିଶେଷ ଅଗମ୍ୟ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଏତାଃ କାମେନ କାନ୍ତା ଯୋ ଵ୍ରଜେଦ୍ଵୈ ମାନଵାଧମଃ । ସ ମାତୃଗାମୀ ଵେଦେଷୁ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଶତଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ନାରୀଙ୍କୁ ଯେ କାମବଶତଃ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେ ବେଦ ଅନୁସାରେ ମାତୃଗାମୀ ଓ ଶତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାର ପାପର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି।
ଅକର୍ମାର୍ହୋଽପ୍ଯସଂସ୍ପୃଶ୍ଯୋ ଲୋକେ ଵେଦେ ଚ ନିନ୍ଦିତଃ । ସ ଯାତି କୁମ୍ଭୀପାକେ ଚ ମହାପାପୀ ସୁଦୁଷ୍କରେ
ସେ କୌଣସି କର୍ମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ସମାଜ ଓ ବେଦରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଓ ନିନ୍ଦିତ। ଏହି ପ୍ରକାର ମହାପାପୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
କରୋତ୍ଯଶୁଦ୍ଧାଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଵା ନ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ ଵା କରୋତି ଚ । ତ୍ରିସନ୍ଧ୍ଯଂ ଵର୍ଜଯେଦ୍ଯୋ ଵା ସନ୍ଧ୍ଯାହୀନଶ୍ଚ ସ ଦ୍ଵିଜଃ
ଯେ ଅଶୁଦ୍ଧ ଭାବେ ସନ୍ଧ୍ୟା କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା କରନ୍ତିନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ତିନୋଟି ସନ୍ଧ୍ୟା ଛାଡ଼ନ୍ତି—ଏମିତି ଦ୍ୱିଜ ସନ୍ଧ୍ୟା କ୍ରିୟାରୁ ବଞ୍ଚିତ।
ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଚ ତଥା ଶୈଵଂ ଶାକ୍ତଂ ସୌରଂ ଚ ଗାଣପମ୍ । ଯୋଽହଙ୍କାରାନ୍ନ ଗୃହ୍ଣାତି ମନ୍ତ୍ରଂ ସୋଽଦୀକ୍ଷିତଃ ସ୍ମୃତଃ
ଯେ ଅହଂକାରବଶତଃ ବୈଷ୍ଣବ, ଶୈବ, ଶାକ୍ତ, ସୌର କିମ୍ବା ଗଣେଶ ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତିନାହାନ୍ତି, ସେ ଅଦୀକ୍ଷିତ ମନାଯାନ୍ତି।
ପ୍ରଵାହମଵଧିଂ କୃତ୍ଵା ଯାଵଦ୍ଧସ୍ତଚତୁଷ୍ଟଯମ୍ । ତତ୍ର ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵାମୀ ଗଙ୍ଗାଗର୍ଭାନ୍ତରେ ଵସେତ୍
ଗଙ୍ଗାର ଧାରାର ଲମ୍ବ ଚାରି ହାତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧରି, ସେଠି ଗଙ୍ଗାର ଗର୍ଭଭିତରେ ସ୍ୱୟଂ ନାରାୟଣ ଥାନ ନେଇଥାନ୍ତି।
ତତ୍ର ନାରାଯଣକ୍ଷେତ୍ରେ ମୃତୋ ଯାତି ହରେଃ ପଦମ୍ । ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ବଦର୍ଯାଂ ଚ ଗଙ୍ଗାସାଗରସଙ୍ଗମେ
ସେଇ ନାରାୟଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, ସେ ହରିଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହିପରି ଭାବେ ବାରାଣସୀ, ବଦରୀ ଓ ଗଙ୍ଗା-ସାଗର ସଙ୍ଗମରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।
ପୁଷ୍କରେ ହରିହରକ୍ଷେତ୍ରେ ପ୍ରଭାସେ କାମରୂସ୍ଥଲେ । ହରିଦ୍ଵାରେ ଚ କେଦାରେ ତଥା ମାତୃପୁରେଽପି ଚ
ପୁଷ୍କର, ହରିହର କ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରଭାସ, କାମରୂପ, ହରିଦ୍ୱାର, କେଦାର ଓ ମାତୃପୁରରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।
ସରସ୍ଵତୀନଦୀତୀରେ ପୁଣ୍ଯେ ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ । ଗୋଦାଵର୍ଯାଂ ଚ କୌଶିକ୍ଯାଂ ତ୍ରିଵେଣ୍ଯାଂ ଚ ହିମାଚଲେ
ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ପବିତ୍ର କୂଳରେ, ବୃନ୍ଦାବନ ଜଙ୍ଗଲରେ, ଗୋଦାବରୀ ଓ କୌଶିକୀ ନଦୀରେ, ତ୍ରିବେଣୀ ସଙ୍ଗମ ଓ ହିମାଳୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫଳ ମିଳେ।
ଏଷୁ ତୀର୍ଥେଷୁ ଯୋ ଦାନଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତି କାମତଃ । ସ ଚ ତୀର୍ଥପ୍ରତିଗ୍ରାହୀ କୁମ୍ଭୀପାକେ ପ୍ରଯାତି ସଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଯିଏ ଇଚ୍ଛାକ୍ରମେ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ତୀର୍ଥରେ ଦାନ ନେଇଥିବା ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକକୁ ଯାଏ।
ଶୂଦ୍ରସେଵୀ ଶୂଦ୍ରଯାଜୀ ଗ୍ରାମଯାଜୀତି କୀର୍ତିତଃ । ତଥା ଦେଵୋପଜୀଵୀ ଚ ଦେଵଲଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ
ଯିଏ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସେବା କରେ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରେ, କିମ୍ବା ଗ୍ରାମ ପୁରୋହିତ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ, ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଉପରେ ଜୀବିକା ଚଳାଏ, ସେ 'ଦେବଳ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।