ପରଦୋଷେ ମହାଶ୍ଲାଘୀ ଦେଵବ୍ରାହ୍ମଣନିନ୍ଦକଃ । ସୂଚୀମୁଖେ ଵସେତ୍ସୋଽପି ସୂଚୀଵିଦ୍ଧୋ ଯୁଗତ୍ରଯମ୍
ଅନ୍ୟଙ୍କର ଦୋଷରେ ବଡ଼ ଗର୍ବ କରିଥାଏ, ଦେବତା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିଥାଏ, ସେ ସୁଇର ମୁହଁରେ ବସିଥାଏ, ତିନି ଯୁଗ ଧରି ସୁଇ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ।
ତତୋ ଭଵେଦ୍ ଵୃଶ୍ଚିକଶ୍ଚ ସର୍ପଶ୍ଚ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ । ଵଜ୍ରକୀଟଃ ସପ୍ତଜନ୍ମ ଭସ୍ମକୀଟସ୍ତତଃ ପରମ୍
ପରେ ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ବିଛା ହୋଇଯାଏ, ସାପ ହୋଇଯାଏ; ସାତ ଜନ୍ମ ହୀରା କୀଟ ହୋଇଯାଏ, ପରେ ଭସ୍ମ ଖାଇଥିବା କୀଟ ହୋଇଯାଏ।
ତତୋ ଭଵେନ୍ମାନଵଶ୍ଚ ମହାଵ୍ଯାଧିସ୍ତତଃ ଶୁଚିଃ । ଗୃହିଣାଂ ହି ଗୃହଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ଵସ୍ତୁସ୍ତେଯଂ କରୋତି ଯଃ
ଯେଉଁମାନେ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ଘରକୁ ଭାଙ୍ଗି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ପରେ ଭୟଙ୍କର ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ତାପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।
ଗାଶ୍ଚ ଛାଗାଂଶ୍ଚ ମେଷାଂଶ୍ଚ ଯାତି ଗୋକାମୁଖେ ଚ ସଃ । ତାଡିତୋ ଯମଦୂତେନ ଵସେତ୍ତତ୍ର ଯୁଗତ୍ରଯମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଗଓଁଶାଳାରୁ ଗାଈ, ଛାଗା ବା ମେଷ ଚୋରାଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମର ଦୂତମାନେ ଦ୍ୱାରା ପିଟାଯାଇ, ତିନି ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠି ରହିଥାନ୍ତି।
ତତୋ ଭଵେତ୍ସପ୍ତଜନ୍ମ ଗୋଜାତିର୍ଵ୍ଯାଧିସଂଯୁତଃ । ତ୍ରିଜନ୍ମନି ମେଷଜାତିଶ୍ଛାଗଜାତିସ୍ତ୍ରିଜନ୍ମନି
ତାପରେ ସେମାନେ ସାତଟି ଜନ୍ମ ଯାଏଁ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଗାଈ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ତିନି ଜନ୍ମ ମେଷ ଭାବେ ଏବଂ ତିନି ଜନ୍ମ ଛାଗା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ତତୋ ଭଵେନ୍ମାନଵଶ୍ଚ ନିତ୍ଯରୋଗୀ ଦରିଦ୍ରକଃ । ଭାର୍ଯାହୀନୋ ବନ୍ଧୁହୀନଃ ସନ୍ତାପୀ ଚ ତତଃ ଶୁଚିଃ
ତାପରେ ସେମାନେ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ ସଦା ରୋଗୀ ଓ ଦରିଦ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ବନ୍ଧୁ ବିହୀନ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୁଅନ୍ତି; ତାପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।
ସାମାନ୍ଯଦ୍ରଵ୍ଯଚୌରଶ୍ଚ ଯାତି ନକ୍ରମୁଖଂ ଚ ସଃ । ତାଡିତୋ ଯମଦୂତେନ ଵସେତ୍ତତ୍ରାବ୍ଦକତ୍ରଯମ୍
ସାଧାରଣ ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରା କରୁଥିବା ଲୋକ କୁମିର ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ, ଯମର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ପିଟନ୍ତି ଏବଂ ସେ ତିନି ବର୍ଷ ସେଠି ରହିଥାଏ।
ତତୋ ଭଵେତ୍ସପ୍ତଜନ୍ମ ଗୋପତିର୍ଵ୍ଯାଧିସଂଯୁତଃ । ତତୋ ଭଵେନ୍ମାନଵଶ୍ଚ ମହାରୋଗୀ ତତଃ ଶୁଚିଃ
ତାପରେ ସେ ସାତଟି ଜନ୍ମ ଯାଏଁ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଗୋପାଳ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି; ପରେ ମହାରୋଗୀ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ତାପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।
ହନ୍ତି ଗାଶ୍ଚ ଗଜାଂଶ୍ଚୈଵ ତୁରଗାଂଶ୍ଚ ନଗାଂସ୍ତଥା । ସ ଯାତି ଗଜଦଂଶଂ ଚ ମହାପାପୀ ଯୁଗତ୍ରଯମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଗାଈ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ଗଛ ମାରନ୍ତି, ସେମାନେ ମହାପାପୀ ହୋଇ ତିନି ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାତୀର ମୁଖରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ତାଡିତୋ ଯମଦୂତେନ ନାଗଦନ୍ତେନ ସନ୍ତତମ୍ । ସ ଭଵେଦ୍ଗଜଜାତିଶ୍ଚ ତୁରଗଶ୍ଚ ତ୍ରିଜନ୍ମନି
ଯମର ଦୂତମାନେ ହାତୀର ଦାନ୍ତରେ ସେମାନେକୁ ସଦା ପିଟନ୍ତି; ସେମାନେ ତିନି ଜନ୍ମ ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।
ଗୋଜାତିର୍ମ୍ଲେଚ୍ଛଜାତିଶ୍ଚ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ଭଵେନ୍ନରଃ । ଜଲଂ ପିବନ୍ତୀଂ ତୃଷିତାଂ ଗାଂ ଵାରଯତି ଯଃ ପୁମାନ୍
ତାପରେ ସେ ଗାଈ କିମ୍ବା ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଜାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ଯିଏ ତରସିଥିବା ଗାଈକୁ ପାଣି ପିବାକୁ ବାଞ୍ଚିତ କରେ—
ନରକଂ ଗୋମୁଖାକାରଂ କୃମିତପ୍ତୋଦକାନ୍ଵିତମ୍ । ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ସନ୍ତପ୍ତୋ ଯାଵନ୍ମନ୍ଵନ୍ତରାଵଧି
ସେ ଗାଈର ମୁଖ ଆକୃତିର ନରକକୁ ଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ କୀଟି ଦ୍ୱାରା ତାପିତ ପାଣି ରହିଛି, ଏବଂ ସେ ମନ୍ବନ୍ତର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠି ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରିଥାଏ।
ତତୋ ନରୋଽପି ଗୋହୀନୋ ମହାରୋଗୀ ଦରିଦ୍ରକଃ । ସପ୍ତଜନ୍ମାନ୍ତ୍ଯଜାତିଶ୍ଚ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ଭଵେନ୍ନରଃ
ତାପରେ ସେ ଗାଈ ବିହୀନ, ଭୟଙ୍କର ରୋଗୀ, ଦରିଦ୍ର ଏବଂ ସାତ ଜନ୍ମ ଶୂଦ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ପରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
ଗୋହତ୍ଯାଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଚ କରୋତି ହ୍ଯତିଦେଶିକୀମ୍ । ଯୋ ହି ଗଚ୍ଛତ୍ଯଗମ୍ଯାଂ ଚ ଯଃ ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ଯାଂ କରୋତି ଚ
ଯିଏ ଗାଈ ହତ୍ୟା, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଅତି ଭୟଙ୍କର ପାପ କରେ, ଅନୁଚିତ ଜନାନୀଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ କିମ୍ବା ଜନାନୀ ହତ୍ୟା କରେ—
ଭିକ୍ଷୁହତ୍ଯାଂ ମହାପାପୀ ଭ୍ରୂଣହତ୍ଯାଂ ଚ ଭାରତେ । କୁମ୍ଭୀପାକେ ଵସେତ୍ସୋଽପି ଯାଵଦିନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ଯିଏ ମହାପାପୀ ହୋଇ ଭିକ୍ଷୁ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଭାରତ ଭୂମିରେ ଗର୍ଭ ହତ୍ୟା କରେ, ସେ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ।
ତାଡିତୋ ଯମଦୂତେନ ଚୂର୍ଣ୍ଯମାନଶ୍ଚ ସନ୍ତତମ୍ । କ୍ଷଣଂ ପତତି ଵହ୍ନୌ ଚ କ୍ଷଣଂ ପତତି କଣ୍ଟକେ
ଯମର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ପିଟନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି; କେବେ ଅଗ୍ନିରେ, କେବେ କାଁଟାରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
କ୍ଷଣଂ ପତେତ୍ତପ୍ତତୈଲେ ତପ୍ତୋ ଯେନ କ୍ଷଣଂ କ୍ଷଣମ୍ । କ୍ଷଣଂ ଚ ତପ୍ତଲୋହେ ଚ କ୍ଷଣଂ ଚ ତପ୍ତତାମ୍ରକେ
କେବେ ତାପିତ ତେଲରେ, କେବେ ତାପିତ ଲୋହାରେ, କେବେ ତାପିତ ତାମ୍ବାରେ ପଡ଼ିଥାଏ।
ଗୃଧ୍ରୋ ଜନ୍ମସହସ୍ରାଣି ଶତଜନ୍ମାନି ସୂକରଃ । କାକଶ୍ଚ ସପ୍ତ ଜନ୍ମାନି ସର୍ପଶ୍ଚ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ସେ ହଜାର ଜନ୍ମ ଗୃଧ୍ର, ଶତ ଜନ୍ମ ଶୁଅ, ସାତ ଜନ୍ମ କାଉଁ ଏବଂ ସାତ ଜନ୍ମ ସାପ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଵିଷ୍ଠାଯାଂ ଜାଯତେ କୃମିଃ । ନାନାଜନ୍ମସୁ ସ ଵୃଷସ୍ତତଃ କୁଷ୍ଠୀ ଦରିଦ୍ରକଃ
ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ମଳରେ କୀଟି ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଅନେକ ଜନ୍ମ ପରେ ସେ ବୃଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ପରେ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ଓ ଦରିଦ୍ର ହୁଏ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯୁଵାଚ ଵିପ୍ରହତ୍ଯା ଚ ଗୋହତ୍ଯା କିଂଵିଧା ଚାତିଦୈଶିକୀ । କା ଵା ନୃଣାମଗମ୍ଯା ଚ କୋ ଵା ସଂଧ୍ଯାଵିହୀନକଃ
ସାବିତ୍ରୀ ପଚାରିଲେ: ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା, ଗାଈ ହତ୍ୟା ଏବଂ ଅତି ଭୟଙ୍କର ପାପ କିପରି? ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ କିଏ ଅନୁଚିତ ଜନାନୀ? ସଂଧ୍ୟା ବିନା କିଏ?
ଅଦୀକ୍ଷିତଃ ପୁମାନ୍କୋ ଵା କୋ ଵା ତୀର୍ଥପ୍ରତିଗ୍ରହୀ । ଦ୍ଵିଜଃ କୋ ଵା ଗ୍ରାମଯାଜୀ କୋ ଵା ଵିପ୍ରୋଽଥ ଦେଵଲଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଦିକ୍ଷା ନେଇନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ତୀର୍ଥରେ ଦାନ ନେଇଥାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦ୍ୱିଜ ହୋଇ ଗ୍ରାମରେ ଯଜ୍ନ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଦେବଳର ପୁଜାରୀ କିଏ?
ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ସୂପକାରଶ୍ଚ ପ୍ରମତ୍ତୋ ଵୃଷଲୀପତିଃ । ଏତେଷାଂ ଲକ୍ଷଣଂ ସର୍ଵଂ ଵଦ ଵେଦଵିଦାଂ ଵର
ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ରନ୍ଧା କରେ, କିଏ ଅସାବଧାନ ଅଛନ୍ତି, କିଏ ନିମ୍ନଜାତି ଜନାନୀର ପତି? ହେ ବେଦଜ୍ଞ, ଏମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କର।
ଧର୍ମରାଜ ଉଵାଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣେ ଚ ତଦର୍ଚାଯାମନ୍ଯେଷାଂ ପ୍ରକୃତୌ ସତି । ଶିଵେ ଚ ଶିଵଲିଙ୍ଗେ ଚ ସୂର୍ଯେ ସୂର୍ଯମଣୌ ତଥା
ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ — ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ପୂଜାରେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ, ଶିବ ଏବଂ ଶିବଲିଙ୍ଗରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣିରେ,
ଗଣେଶେ ଵାଥ ଦୁର୍ଗାଯାମେଵଂ ସର୍ଵତ୍ର ସୁନ୍ଦରି । ଯଃ କରୋତି ଭେଦବୁଦ୍ଧିଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଲଭେତ୍ତୁ ସଃ
ଗଣେଶ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପୂଜାରେ, ଏଭଳି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଲୋକ ଭିନ୍ନତାର ବୁଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ପାଆନ୍ତି।
ସ୍ଵଗୁରୌ ସ୍ଵେଷ୍ଟଦେଵେ ଚ ଜନ୍ମଦାତରି ମାତରି । କରୋତି ଭେଦବୁଦ୍ଧିଂ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଲଭେତ୍ତୁ ସଃ
ନିଜ ଗୁରୁ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ଦେବତା, ଜନ୍ମଦାତା ପିତା ଓ ମାତା ପ୍ରତି ଯେଉଁ ଲୋକ ଭିନ୍ନତାର ବୁଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ପାଆନ୍ତି।
ଵୈଷ୍ଣଵେଷୁ ଚ ଭକ୍ତେଷୁ ବ୍ରାହ୍ମଣେଷ୍ଵିତରେଷୁ ଚ । କରୋତି ଭେଦବୁଦ୍ଧିଂ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଲଭେତ୍ତୁ ସଃ
ବୈଷ୍ଣବମାନେ, ଭକ୍ତମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଲୋକ ଭିନ୍ନତାର ବୁଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ପାଆନ୍ତି।
ଵିପ୍ରପାଦୋଦକେ ଚୈଵ ଶାଲଗ୍ରାମୋଦକେ ତଥା । କରୋତି ଭେଦବୁଦ୍ଧିଂ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଲଭେତ୍ତୁ ସଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଦର ଜଳ କିମ୍ବା ଶାଳଗ୍ରାମର ଜଳ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ଲୋକ ଭିନ୍ନତାର ବୁଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ପାଆନ୍ତି।
ଶିଵନୈଵେଦ୍ଯକେ ଚୈଵ ହରିନୈଵେଦ୍ଯକେ ତଥା । କରୋତି ଭେଦବୁଦ୍ଧିଂ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଲଭେତ୍ତୁ ସଃ
ଶିବଙ୍କ ନୈବେଦ୍ୟ କିମ୍ବା ହରିଙ୍କ ନୈବେଦ୍ୟ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ଲୋକ ଭିନ୍ନତାର ବୁଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ପାଆନ୍ତି।
ସର୍ଵେଶ୍ଵରେଶ୍ଵରେ କୃଷ୍ଣେ ସର୍ଵକାରଣକାରଣେ । ସର୍ଵାଦ୍ଯେ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସେଵ୍ଯେ ସର୍ଵାନ୍ତରାତ୍ମନି
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ସମସ୍ତର ଆରମ୍ଭ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜ୍ୟ, ସମସ୍ତର ଅନ୍ତରାତ୍ମା,
ମାଯଯାନେକରୂପେ ଵାପ୍ଯେକ ଏଵ ହି ନିର୍ଗୁଣେ । କରୋତୀଶେନ ଭେଦଂ ଯୋ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଂ ଲଭେତ୍ତୁ ସଃ
ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ରୂପରେ ପ୍ରକଟ କିମ୍ବା ଏକ ନିର୍ଗୁଣ ରୂପରେ ଥିଲେ, ଯେଉଁ ଲୋକ ଭଗବାନ ପ୍ରତି ଭିନ୍ନତାର ବୁଦ୍ଧି କରନ୍ତି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପ ପାଆନ୍ତି।