ଶତାବ୍ଦାଚ୍ଛୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ରାକ୍ଷସଃ ସ ଭଵେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ପିତୄଣାଂ ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁପଦେ ପିଣ୍ଡଂ ନୈଵ ଦଦାତି ଚ
ଶତବର୍ଷ ପରେ ସେ ଶୁଦ୍ଧି ଲାଭ କରେ; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ରାକ୍ଷସ ହୁଏ।
ସ ଚ ତିଷ୍ଠତ୍ଯସ୍ଥିକୁଣ୍ଡେ ସ୍ଵଲୋମାବ୍ଦଂ ମହୋଲ୍ବଣେ । ତତଃ ସୁଯୋନିଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ କୁଖଞ୍ଜଃ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁପଦରେ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡ ଦିଏନାହିଁ, ସେ ନିଜ ଦେହର ଲୋମ ଯେତେ ବର୍ଷ, ସେତେ ବର୍ଷ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ଥିକୁଣ୍ଡରେ ରହିଥାଏ; ତାପରେ ଭଲ ଜନ୍ମ ମିଳି, ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲଙ୍ଗଡ଼ା ଏବଂ ଖୋଅଡ଼ା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ଭଵେନ୍ମହାଦରିଦ୍ରଶ୍ଚ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ହି ଦେହତଃ । ଯଃ ସେଵତେ ମହାମୂଢୋ ଗୁର୍ଵିଣୀଂ ଚ ସ୍ଵକାମିନୀମ୍
ଯେଉଁ ମହାମୂଢ଼ ଜଣେ ଗର୍ଭବତୀ ଜନନୀ କିମ୍ବା ନିଜ ପ୍ରେମିକାଙ୍କୁ ସେବା କରେ, ସେ ଦେହରେ ପବିତ୍ର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦରିଦ୍ର ହୋଇଯାଏ।
ପ୍ରତପ୍ତେ ତାମ୍ରକୁଣ୍ଡେ ଚ ଶତଵର୍ଷଂ ସ ତିଷ୍ଠତି । ଅଵୀରାନ୍ନଂ ଚ ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଋତୁସ୍ନାତାନ୍ନମେଵ ଚ
ଯେଉଁ ଜଣେ ନିର୍ବଳ ପୁରୁଷ କିମ୍ବା ଋତୁସ୍ନାନ କରୁଥିବା ଜନନୀଙ୍କ ହାତରେ ତିଆରି ଖାଦ୍ୟ ଖାଏ, ସେ ଏକ ଶତବର୍ଷ ତାପିତ ତାମ୍ର ପାତ୍ରରେ ରହିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ।
ଲୋହକୁଣ୍ଡେ ଶତାବ୍ଦଂ ଚ ସ ଚ ତିଷ୍ଠତି ତପ୍ତକେ । ସ ଵ୍ରଜେଦ୍ରଜକୀଂ ଯୋନିଂ କାକାନାଂ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ସେ ତାପିତ ଲୋହାର ପାତ୍ରରେ ଶତବର୍ଷ ରହିଥାଏ; ପରେ ସେ ଧୋବିଣୀର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି କିମ୍ବା ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଉଁ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ମହାଵ୍ରଣୀ ଦରିଦ୍ରଶ୍ଚ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧୀ ଭଵେନ୍ନରଃ । ଯୋ ହି ଚର୍ମାକ୍ତହସ୍ତେନ ଦେଵଦ୍ରଵ୍ଯମୁପସ୍ମୃଶେତ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ଚର୍ମ ଲଗା ହାତରେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ସେ ମହାବ୍ରଣରେ ପୀଡିତ ଏବଂ ଦରିଦ୍ର ହୋଇଯାଏ, ତାପରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ଶତଵର୍ଷପ୍ରମାଣଂ ଚ ଚର୍ମକୁଣ୍ଡେ ସ ତିଷ୍ଠତି । ଯଃ ଶୂଦ୍ରେଣାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଶୂଦ୍ରାନ୍ନମେଵ ଚ
ସେ ଚର୍ମର ପାତ୍ରରେ ଶତବର୍ଷ ରହିଥାଏ; ଏବଂ ଯେଉଁ ଜଣେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରେ, ସେଉଁଠି ଏହି ଫଳ ଭୋଗିଥାଏ।
ସ ଚ ତପ୍ତସୁରାକୁଣ୍ଡେ ଶତାବ୍ଦଂ ତିଷ୍ଠତି ଦ୍ଵିଜଃ । ତତୋ ଭଵେଚ୍ଛୂଦ୍ରଯାଜୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ଏହିପରି ଦ୍ୱିଜ ଜଣେ ତାପିତ ମଦର ପାତ୍ରରେ ଶତବର୍ଷ ରହିଥାଏ; ପରେ ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇଯାଏ।
ଶୂଦ୍ରଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ନଭୋଜୀ ଚ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ଭଵେଦ୍ଧ ୍ରୁଵମ୍ । ଵାଗ୍ଦୁଷ୍ଟଃ କଟୁକୋ ଵାଚା ତାଡଯେତ୍ସ୍ଵାମିନଂ ସଦା
ଯେଉଁ ଜଣେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ କରେ, ସେଉଁଠି ଏହିପରି ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଯେଉଁ ଜଣେ କଠୋର କଥା କହି ସଦା ମାଲିକଙ୍କୁ ମାଡ଼େ, ସେଉଁଠି ଏହି ଫଳ ଭୋଗିଥାଏ।
ତୀକ୍ଷ୍ଣକଣ୍ଟକକୁଣ୍ଡେ ସ ତଦ୍ଭୋଜୀ ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି । ତାଡିତୋ ଯମଦୂତେନ ଦଣ୍ଡେନ ଚ ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍
ଏହିପରି ଜଣେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କାଂଟାରେ ଭରିଥିବା ପାତ୍ରରେ ରହିଥାଏ, ଏବଂ ଯମଦୂତଙ୍କ ଦଣ୍ଡରେ ଚାରିଗୁଣ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିଥାଏ।
ତତଃ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରଵାଃ ସପ୍ତଜନ୍ମସ୍ଵେଵ ତତଃ ଶୁଚି । ଵିଷେଣ ଜୀଵନଂ ହନ୍ତି ନିର୍ଦଯୋ ଯୋ ହି ମାନଵଃ
ତାପରେ ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚୈଃଶ୍ରବା ନାମକ ଘୋଡ଼ା ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ପରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ନିର୍ଦୟ ଭାବେ ବିଷ ଦେଇ ପ୍ରାଣୀ ମାରେ—
ଵିଷକୁଣ୍ଡେ ଚ ତଦ୍ଭୋଜୀ ସହସ୍ରାବ୍ଦଂ ଚ ତିଷ୍ଠତି । ତତୋ ଭଵେନ୍ନୃଘାତୀ ଚ ଵ୍ରଣୀ ଚ ଶତଜନ୍ମସୁ
ସେ ବିଷର ପାତ୍ରରେ ଖାଇ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଥାଏ; ପରେ ସେ ଶତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହତ୍ୟାକାରୀ ଏବଂ ବ୍ରଣରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ କୁଷ୍ଠୀ ଚ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ଭଵେଦ୍ ଧୁଵମ୍ । ଦଣ୍ଡେନ ତାଡଯେଦ୍ ଗାଂ ହି ଵୃଷଞ୍ଚ ଵୃଷଵାହକଃ
ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହୋଇ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଯେଉଁ ଜଣେ ଗାଁ କିମ୍ବା ବୃଷ ଉପରେ ଦଣ୍ଡ ମାଡ଼େ—
ଭୃତ୍ଯଦ୍ଵାରା ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରୋ ଵା ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରେ ଚ ଭାରତେ । ପ୍ରତପ୍ତେ ତୈଲକୁଣ୍ଡେଽଗ୍ନୌ ତିଷ୍ଠତି ସ୍ମ ଚତୁର୍ଯୁଗମ୍
ଚାହେଁ ନିଜେ କିମ୍ବା ଚାକର ଦ୍ୱାରା, ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଭାରତ ଭୂମିରେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତାପିତ ତେଲର ପାତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିରେ ଚାରି ଯୁଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ।
ଗଵାଂ ଲୋମପ୍ରମାଣାବ୍ଦଂ ଵୃଷୋ ଭଵତି ତତ୍ପରମ୍ । କୁନ୍ତେନ ହନ୍ତି ଯୋ ଜୀଵଂ ଵହ୍ନିଲୋହେନ ହେଲଯା
ଗାଁର ଲୋମ ଯେତେ ବର୍ଷ, ସେ ତତ୍ତିକି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଷ ହୋଇ ରହିଥାଏ; ଯେଉଁ ଜଣେ ଅବମାନ ସହ କୁଁତି କିମ୍ବା ତାପିତ ଲୋହାରେ ପ୍ରାଣୀ ମାରେ—
କୁନ୍ତକୁଣ୍ଡେ ଵସେତ୍ସୋଽପି ଵର୍ଷାଣାମଯୁତଂ ସତି । ତତଃ ସୁଯୋନିଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଚୋଦରେ ଵ୍ଯାଧିସଂଯୁତଃ
ସେ କୁଁତିର ପାତ୍ରରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଥାଏ; ପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଉଦରରେ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏ।
ଜନ୍ମନୈକେନ କ୍ଲେଶେନ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ଭଵେନ୍ନରଃ । ଯୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଚ ଵୃଥା ମାଂସଂ ମାଂସଲୋଭୀ ଦ୍ଵିଜାଧମଃ
ଏକ ଜନ୍ମରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗି, ପରେ ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ନିମ୍ନତମ ଲୋକ ଅନାବଶ୍ୟକ ମାଂସ ଲୋଭରେ ମାଂସ ଖାଏ—
ହରେରନୈଵେଦ୍ଯଭୋଜୀ କୃମିକୁଣ୍ଡଂ ପ୍ରଯାତି ସଃ । ସ୍ଵଲୋମମାନଵର୍ଷଂ ଚ ତଦ୍ଭୋଜୀ ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି
ଯେଉଁ ଜଣେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ନ ଥିବା ନୈବେଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରେ, ସେ କୀଟର ପାତ୍ରକୁ ଯାଏ; ଏବଂ ନିଜ ଶରୀରର ଲୋମ ଯେତେ ବର୍ଷ, ସେଉଁଠି ରହିଥାଏ।
ତତୋ ଭଵେନ୍ମ୍ଲେଚ୍ଛଜାତିସ୍ତ୍ରିଜନ୍ମନି ତତୋ ଦ୍ଵିଜଃ । ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶୂଦ୍ରଯାଜୀ ଚ ଶୂଦ୍ରଶ୍ରାଦ୍ଧାନ୍ନଭୋଜକଃ
ତାପରେ ସେ ତିନି ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମ୍ଲେଚ୍ଛ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ପରେ ଦ୍ୱିଜ ହୁଏ; ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଯଜ୍ଞ କରେ କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଭୋଜନ କରେ—
ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ଶଵଦାହୀ ଚ ପୂଯକୁଣ୍ଡେ ଵସେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଯାଵଲ୍ଲୋମପ୍ରମାଣାବ୍ଦଂ ଯମଦଣ୍ଡେନ ସୁଵ୍ରତେ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ମୃତଦେହ ଦାହ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପୁୟର ପାତ୍ରରେ ରହିଥାଏ; ନିଜ ଶରୀରର ଲୋମ ଯେତେ ବର୍ଷ, ଯମଙ୍କ ଦଣ୍ଡରେ ତାହା ଭୋଗିଥାଏ, ହେ ସୁବ୍ରତ।
ତାଡିତୋ ଯମଦୂତେନ ତଦ୍ଭୋଜୀ ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି । ତତୋ ଭାରତମାଗତ୍ଯ ସ ଶୂଦ୍ରଃ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ଯେଉଁଠାରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ମାଡ଼ିଥାନ୍ତି, ସେଠି ସେ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ରହେ । ପରେ ଭାରତ ଭୂମିକୁ ଆସି, ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୂଦ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ ।
ମହାରୋଗୀ ଦରିଦ୍ରଶ୍ଚ ବଧିରୋ ମୂକ ଏଵ ଚ । କୃଷ୍ଣଂ ପଦ୍ମଂ ଚ କେ ଯସ୍ଯ ତଂ ସର୍ପଂ ହନ୍ତି ଯୋ ନରଃ
ଭୟଙ୍କର ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ଗରିବ, ବହିରା ଓ ଗୁଙ୍ଗା ହୋଇ ଥାଏ; ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ଅପରାଧ କରି, ଯେଉଁ ସର୍ପରେ ପଦ୍ମ ଓ କୃଷ୍ଣ ରହିଛନ୍ତି, ସେ ସର୍ପକୁ ମାରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ।
ସ୍ଵଲୋମମାନଵର୍ଷଂ ଚ ସର୍ପକୁଣ୍ଡଂ ପ୍ରଯାତି ସଃ । ସର୍ପେଣ ଭକ୍ଷିତଃ ସୋଽଥ ଯମଦୂତେନ ତାଡିତଃ
ସେ ନିଜ ଚୁଲିର ଦୀର୍ଘତା ପରିମାଣ ଏକ ବର୍ଷ ସର୍ପର ଗୁହାରେ ଯାଏ; ପରେ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାଏ ଓ ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ମାଡ଼ନ୍ତି ।
ଵସେଚ୍ଚ ସର୍ପଵିଡ୍ଭୋଜୀ ତତଃ ସର୍ପୋ ଭଵେଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ତତୋ ଭଵେନ୍ମାନଵଶ୍ଚ ସ୍ଵଲ୍ପାଯୁର୍ଦଦ୍ରୁସଂଯୁତଃ
ସେ ସର୍ପର ମଳ ଖାଇ ରହେ; ତା'ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସର୍ପ ହୁଏ; ପରେ ସେ ଅଳ୍ପ ଆୟୁ ଓ କୁଷ୍ଠରୋଗ ଭୋଗୁଥିବା ମଣିଷ ହୁଏ ।
ମହାକ୍ଲେଶେନ ତନ୍ମୃତ୍ଯୁଃ ସର୍ପେଣ ଭକ୍ଷିତାଦ୍ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଵିଧିପ୍ରଦତ୍ତଜୀଵ୍ଯାଂଶ୍ଚ କ୍ଷୁଦ୍ରଜନ୍ତୂଂଶ୍ଚ ହନ୍ତି ଯଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର କଷ୍ଟରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସର୍ପ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯିବା ପରେ; ଯେଉଁଠି ଭାଗ୍ୟରେ ଯେତେ ଜୀବନ ମିଳିଛି, ସେହି ଛୋଟ ଜନ୍ତୁମାନେ ମାରିଥିବା ଲୋକ ।
ସ ଦଂଶମଶଯୋଃ କୁଣ୍ଡେ ଜନ୍ତୁମାନାବ୍ଦମେଵ ଚ । ଦିଵାନିଶଂ ଭକ୍ଷିତସ୍ତୈରନାହାରଶ୍ଚ ଶବ୍ଦଵାନ୍
ସେ ଦଂଶ ଦେଉଥିବା ପୋକାମାନଙ୍କର ଗୁହାରେ ଏକ ବର୍ଷ ରହେ; ଦିନ ରାତି ସେମାନେ ତାକୁ ଖାଉଛନ୍ତି, ସେ ଖାଇବା ବିନା ଚିତ୍କାର କରେ ।
ହସ୍ତପାଦାଦିବଦ୍ଧଶ୍ଚ ଯମଦୂତେନ ତାଡିତଃ । ତତୋ ଭଵେତ୍କ୍ଷୁଦ୍ରଜନ୍ତୁର୍ଜାତିଶ୍ଚ ଯାଵନୀ ଭଵେତ୍
ତାଙ୍କର ହାତ ପା ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ବାନ୍ଧି ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ମାଡ଼ନ୍ତି; ପରେ ସେ ଛୋଟ ଜନ୍ତୁ ହୁଏ, ଯେତେ ଦିନ ସେ ଜନ୍ତୁର ଜାତି ରହିଥାଏ ।
ତତୋ ଭଵେନ୍ମାନଵଶ୍ଚ ସୋଽଙ୍ଗହୀନସ୍ତତଃ ଶୁଚିଃ । ଯୋ ମୂଢୋ ମଧୁମଶ୍ନାତି ହତ୍ଵା ଚ ମଧୁମକ୍ଷିକାଃ
ପରେ ସେ ମଣିଷ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଅଙ୍ଗହୀନ ଥାଏ, ତା'ପରେ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଯେ ମୂଢ଼ ମଧୁମକ୍ଷିକା ମାରି ମଧୁ ଖାଏ ।
ସ ଏଵ ଗାରଲେ କୁଣ୍ଡେ ଜୀଵମାନାବ୍ଦକଂ ଵସେତ୍ । ଭକ୍ଷିତୋ ଗରଲୈର୍ଦଗ୍ଧୋ ଯମଦୂତେନ ତାଡିତଃ
ସେ ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଏକ ବର୍ଷ ବିଷର ଗୁହାରେ ରହେ; ବିଷ ଦ୍ୱାରା ଖାଇଯାଏ ଓ ଦହିଯାଏ, ଯମର ଦୂତମାନେ ତାକୁ ମାଡ଼ନ୍ତି ।
ତତୋ ହି ମକ୍ଷିକାଜାତିସ୍ତତଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ଭଵେନ୍ନରଃ । ଦଣ୍ଡଂ କରୋତ୍ଯଦଣ୍ଡ୍ଯେ ଚ ଵିପ୍ରେ ଦଣ୍ଡଂ କରୋତି ଚ
ପରେ ସେ ମକ୍ଷିକା ଜନ୍ମ ନେଉଥାଏ; ତା'ପରେ ସେ ମଣିଷ ହୋଇ ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଯେ ଦୋଷ ନଥିବା ଲୋକକୁ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଏ ।