ଲକ୍ଷ୍ମୀମାଯାକାମପୂର୍ଵଂ ମନ୍ତ୍ରମଷ୍ଟାକ୍ଷରଂ ଵିଦୁଃ । ମାଧ୍ଯନ୍ଦିନୋକ୍ତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମାୟା ଓ କାମଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି ବୋଲି ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି। ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ କହାଯାଉଥିବା ଷ୍ଟୋତ୍ର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଵିପ୍ରଜୀଵନରୂପଂ ଚ ନିବୋଧ କଥଯାମି ତେ । କୃଷ୍ଣେନ ଦତ୍ତାଂ ସାଵିତ୍ରୀଂ ଗୋଲୋକେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ପୁରା
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଜୀବିକା ବିଷୟରେ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ। ପୂର୍ବେ ଗୋଲୋକରେ କୃଷ୍ଣ ଏହି ସାବିତ୍ରୀକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ନାଯାତି ସା ତେନ ସାର୍ଧଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ଚ ନାରଦ । ବ୍ରହ୍ମା କୃଷ୍ଣାଜ୍ଞଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁଷ୍ଟାଵ ଵେଦମାତରମ୍
ହେ ନାରଦ, ସେ (ସାବିତ୍ରୀ) ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଇନଥିଲେ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଭକ୍ତି ସହ ବେଦମାତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ତଦା ସା ପରିତୁଷ୍ଟା ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚକମେ ପତିମ୍ । ବ୍ରହ୍ମୋଵାଵ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦରୂପେ ତ୍ଵଂ ମୂଲପ୍ରକୃତିରୂପିଣି
ତାପରେ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ଚୟନ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: 'ତୁମେ ସତ୍, ଚିତ୍, ଆନନ୍ଦର ରୂପ, ମୂଳ ପ୍ରକୃତିର ଅବତାର।'
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭରୂପେ ତ୍ଵଂ ପ୍ରସନ୍ନା ଭଵ ସୁନ୍ଦରି । ତେଜଃସ୍ଵରୂପେ ପରମେ ପରମାନନ୍ଦରୂପିଣି
ତୁମେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭର ରୂପ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦୟାଳୁ ହେଉ। ତୁମେ ତେଜର ମୂଳ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ପରମ ଆନନ୍ଦର ଅବତାର।
ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଜାତିରୂପେ ପ୍ରସନ୍ନା ଭଵ ସୁନ୍ଦରି । ନିତ୍ଯେ ନିତ୍ଯପ୍ରିଯେ ଦେଵି ନିତ୍ଯାନନ୍ଦସ୍ଵରୂପିଣି
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଜନ୍ମର ମୂଳ ତୁମେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦୟାଳୁ ହେଉ। ନିତ୍ୟ, ନିତ୍ୟପ୍ରିୟା ଦେବୀ, ନିତ୍ୟାନନ୍ଦର ଅବତାର।
ସର୍ଵମଙ୍ଗଲରୂପେ ଚ ପ୍ରସନ୍ନା ଭଵ ସୁନ୍ଦରି । ସର୍ଵସ୍ଵରୂପେ ଵିପ୍ରାଣାଂ ମନ୍ତ୍ରସାରେ ପରାତ୍ପରେ
ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ରୂପ ତୁମେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦୟାଳୁ ହେଉ। ସମସ୍ତର ଅସାର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।
ସୁଖଦେ ମୋକ୍ଷଦେ ଦେଵି ପ୍ରସନ୍ନା ଭଵ ସୁନ୍ଦରି । ଵିପ୍ରପାପେଧ୍ମଦାହାଯ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖୋପମେ
ସୁଖ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଦେବୀ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦୟାଳୁ ହେଉ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାପ ଦହିବା ପାଇଁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ତୁମେ।
ବହ୍ମତେଜଃପ୍ରଦେ ଦେଵି ପ୍ରସନ୍ନା ଭଵ ସୁନ୍ଦରି । କାଯେନ ମନସା ଵାଚା ଯତ୍ପାପଂ କୁରୁତେ ନରଃ
ବହୁତ ତେଜ ଦେଇଥିବା ଦେବୀ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦୟାଳୁ ହେଉ। ଶରୀର, ମନ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଯେପରି ପାପ କରେ,
ତତ୍ତ୍ଵତ୍ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ଭସ୍ମୀଭୂତଂ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଜଗତାଂ ଧାତା ତସ୍ଥୌ ତତ୍ରୈଵ ସଂସଦି
ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ମାତ୍ରରେ ସେହି ପାପ ଭସ୍ମ ହୋଇଯିବ। ଏପରି କହି ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସେଠି ସଭାରେ ରହିଲେ।
ସାଵିତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମଣା ସାର୍ଧଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଜଗାମ ସା । ଅନେନ ସ୍ତଵରାଜେନ ସଂସ୍ତୂଯାଶ୍ଵପତିର୍ନୃପଃ
ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲେ। ହେ ରାଜା, ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ରରାଜ ସହ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ,
ଦଦର୍ଶ ତାଂ ଚ ସାଵିତ୍ରୀଂ ଵରଂ ପ୍ରାପ ମନୋଗତମ୍ । ସ୍ତଵରାଜମିମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ଚ ଯଃ ପଠେତ୍ । ପାଠେ ଚତୁର୍ଣାଂ ଵେଦାନାଂ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ଚ ତତ୍
ସେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଓ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା, ସେହି ବର ପାଇଲେ। ଯିଏ ସନ୍ଧ୍ୟା କରି ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଷ୍ଟୋତ୍ରରାଜ ପଢ଼େ, ସେ ଚାରିଟି ବେଦ ପଢ଼ିଲେ ଯେପରି ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ପାଏ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯୁପାଖ୍ଯାନେ ଯମସାଵିତ୍ରୀସଂଵାଦଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଵ ସ୍ତୁତ୍ଵାନେନ ସୋଽଶ୍ଵପତିଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ । ଦଦର୍ଶ ତତ୍ର ତାଂ ଦେଵୀଂ ସହସ୍ରାର୍କସମପ୍ରଭାମ୍
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ — ଏହି ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ଅଶ୍ୱପତି ସେଠାରେ ଏମିତି ଏକ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଭା ଦେଉଥିଲେ।
ଉଵାଚ ସା ଚ ରାଜାନଂ ପ୍ରସନ୍ନା ସସ୍ମିତା ସତୀ । ଯଥା ମାତା ସ୍ଵପୁତ୍ରଂ ଚ ଦ୍ଯୋତଯନ୍ତୀ ଦିଶସ୍ତ୍ଵିଷା
ସେ ଦେବୀ ଖୁସି ହେଇ, ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେ ମାଆ ଯେପରି ନିଜ ପୁଅକୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିଲେ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯୁଵାଚ ଜାନାମ୍ଯହଂ ମହାରାଜ ଯତ୍ତେ ମନସି ଵାଞ୍ଛିତମ୍ । ଵାଞ୍ଛିତଂ ତଵ ପତ୍ନ୍ଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵଂ ଦାସ୍ଯାମି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ସାବିତ୍ରୀ କହିଲେ — ମହାରାଜ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ମୁଁ ଜାଣେ। ତୁମ ଜଣେଇ ଓ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଯାହା ଚାହିଁଛନ୍ତି, ସେ ସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦେଇଦେବି।
ସାଧ୍ଵୀ କନ୍ଯାଭିଲାଷଂ ଚ କରୋତି ତଵ କାମିନୀ । ତ୍ଵଂ ପ୍ରାର୍ଥଯସି ପୁତ୍ରଂ ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି କ୍ରମେଣ ଚ
ତୁମ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଜଣେ ଝିଅ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି, ତୁମେ ଏକ ପୁଅ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛ। ଏହି ଦୁଇଟି ଇଚ୍ଛା ସମୟକ୍ରମେ ପୂରଣ ହେବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସା ତଦା ଦେଵୀ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଜଗାମ ହ । ରାଜା ଜଗାମ ସ୍ଵଗୃହଂ ତତ୍କନ୍ଯାଽଽଦୌ ବଭୂଵ ହ
ଏପରି କହି, ସେ ଦେବୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ରାଜା ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ଆରାଧନାଚ୍ଚ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ବଭୂଵ କମଲା ପରା । ସାଵିତ୍ରୀତି ଚ ତନ୍ନାମ ଚକାରାଶ୍ଵପତିର୍ନୃପଃ
ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏବଂ ରାଜା ଅଶ୍ୱପତି ତାଙ୍କୁ 'ସାବିତ୍ରୀ' ନାମ ଦେଲେ।
କାଲେନ ସା ଵର୍ଧମାନା ବଭୂଵ ଚ ଦିନେ ଦିନେ । ରୂପଯୌଵନସମ୍ପନ୍ନା ଶୁକ୍ଲେ ଚନ୍ଦ୍ରକଲା ଯଥା
ସମୟ ଗତିରେ, ସେ ଝିଅ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ଯୌବନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା, ଯେପରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଳା।
ସା ଵରଂ ଵରଯାମାସ ଦ୍ଯୁମତ୍ସେନାତ୍ମଜଂ ତଦା । ସତ୍ଯଵନ୍ତଂ ସତ୍ଯଶୀଲଂ ନାନାଗୁଣସମନ୍ଵିତମ୍
ତାପରେ, ସେ ଝିଅ ବର ବାଛିଲେ — ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ୟବାନଙ୍କୁ, ଯିଏ ସତ୍ୟ ଆଚରଣରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣରେ ଭରପୂର।
ରାଜା ତସ୍ମୈ ଦଦୌ ତାଂ ଚ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍ । ସୋଽପି ସାର୍ଧଂ କୌତୁକେନ ତାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଗୃହଂ ଯଯୌ
ରାଜା ତାଙ୍କୁ ରତ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ କରି, ସତ୍ୟବାନଙ୍କୁ ଦେଲେ। ସେ ମଧ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ନେଇ ଘରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସ ଚ ସଂଵତ୍ସରେଽତୀତେ ସତ୍ଯଵାନ୍ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ । ଜଗାମ ଫଲକାଷ୍ଠାର୍ଥଂ ପ୍ରହର୍ଷଂ ପିତୁରାଜ୍ଞଯା
ଏକ ବର୍ଷ ପରେ, ସତ୍ୟବାନ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଆନନ୍ଦରେ ଜଳାଣି କାଠ ଆଣିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଜଗାମ ସାଧ୍ଵୀ ତତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ସାଵିତ୍ରୀ ଦୈଵଯୋଗତଃ । ନିପତ୍ଯ ଵୃକ୍ଷାଦ୍ଦୈଵେନ ପ୍ରାଣାଂସ୍ତତ୍ଯାଜ ସତ୍ଯଵାନ୍
ସେ ସତୀ ସାବିତ୍ରୀ ଦେବତାଙ୍କ ଚିତ୍ତରେ ପଛରେ ପଛରେ ଚାଲିଗଲେ। ଦୈବବଶାତ୍ ସତ୍ୟବାନ ଗଛରୁ ପଡ଼ି ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଯମସ୍ତଂ ପୁରୁଷଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବଦ୍ଧ୍ଵାଙ୍ଗୁଷ୍ଠସମଂ ମୁନେ । ଗୃହୀତ୍ଵା ଗମନଂ ଚକ୍ରେ ତତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରଯଯୌ ସତୀ
ଯମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠି ପରି ଛୋଟ ଆତ୍ମାକୁ ବାନ୍ଧି, ନେଇ ଚାଲିଗଲେ। ସେ ସତୀ ସେଠି ପଛରେ ପଛରେ ଚାଲିଲେ।
ପଶ୍ଚାତ୍ତାଂ ସୁଦତୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯମଃ ସଂଯମନୀପତିଃ । ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ସାଧ୍ଵୀଂ ସାଧୂନାଂ ପ୍ରଵରୋ ମହାନ୍
ପଛରେ, ସେ ସୁନ୍ଦରୀଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯମ — ନ୍ୟାୟର ନାଥ — ଏହି ସତୀଙ୍କୁ ମଧୁର କଥା କହିଲେ, କାରଣ ସେ ସତ୍ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଧର୍ମରାଜ ଉଵାଚ ଅହୋ କ୍ଵ ଯାସି ସାଵିତ୍ରି ଗୃହୀତ୍ଵା ମାନୁଷୀଂ ତନୁମ୍ । ଯଦି ଯାସ୍ଯସି କାନ୍ତେନ ସାର୍ଧଂ ଦେହଂ ତଦା ତ୍ଯଜ
ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ — ହେ ସାବିତ୍ରୀ, ତୁମେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ, ଏହି ମାନବ ଦେହ ନେଇ? ଯଦି ତୁମେ ତୁମ ପତିଙ୍କ ସହିତ ଯିବାକୁ ଚାହାଁଛ, ତେବେ ଏହି ଦେହକୁ ଛାଡ଼।
ଗନ୍ତୁଂ ମର୍ତ୍ଯୋ ନ ଶକ୍ନୋତି ଗୃହୀତ୍ଵା ପାଞ୍ଚଭୌତିକମ୍ । ଦେହଂ ଚ ମମ ଲୋକଂ ଚ ନଶ୍ଵରଂ ନଶ୍ଵରଃ ସଦା
ମାନବ ଏହି ପାଞ୍ଚଭୂତ ଦେହ ନେଇ କେବେ ଯିବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହଁନ୍ତି। ମୋର ଲୋକ ଓ ଏହି ଦେହ — ଦୁହେଁ ସଦା ନଶ୍ୱର।
ଭର୍ତୁସ୍ତେ ପୂର୍ଣକାଲୋ ଵୈ ବଭୂଵ ଭାରତେ ସତି । ସ୍ଵକର୍ମଫଲଭୋଗାର୍ଥଂ ସତ୍ଯଵାନ୍ ଯାତି ମଦ୍ଗୃହମ୍
ହେ ଭାରତୀୟେ, ତୁମ ପତିଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଆସିଛି। ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ ପାଇଁ ସତ୍ୟବାନ ମୋ ଘରକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
କର୍ମଣା ଜାଯତେ ଜନ୍ତୁଃ କର୍ମଣୈଵ ପ୍ରଲୀଯତେ । ସୁଖଂ ଦୁଃଖଂ ଭଯଂ ଶୋକଃ କର୍ମଣୈଵ ପ୍ରଣୀଯତେ
କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶେଷ ହୁଏ। ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ଭୟ, ଶୋକ — ସବୁ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ।
କର୍ମଣେନ୍ଦ୍ରୋ ଭଵେଜ୍ଜୀଵୋ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରଃ ସ୍ଵକର୍ମଣା । ସ୍ଵକର୍ମଣା ହରେର୍ଦାସୋ ଜନ୍ମାଦିରହିତୋ ଭଵେତ୍
କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣୀ ଇନ୍ଦ୍ର ହେବାକୁ ପାରେ, ନିଜ କର୍ମରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁଅ ହେବାକୁ ପାରେ, ନିଜ କର୍ମରେ ହରିଙ୍କ ଦାସ ହେବାକୁ ପାରେ, କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ଓ ଆରମ୍ଭ ବିନା ହେବାକୁ ପାରେ।