ତୁଷ୍ଟିଦଂ ପୁଷ୍ଟିଦଂ ଚୈଵ ମଯା ତୁଭ୍ଯଂ ନିଵେଦିତମ୍ । ସୁଶୀତଲଂ ଵାରି ଶୀତଂ ପିପାସାନାଶକାରଣମ୍
ତୃପ୍ତି ଓ ପୁଷ୍ଟି ଦେଇଥିବା, ମୁଁ ଏହା ଆପଣଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଛି; ଶୁଦ୍ଧ, ଶୀତଳ ଓ ଢଣ୍ଡା ଜଳ, ପିପାସା ଦୂର କରିଥାଏ।
ଜଗତାଂ ଜୀଵନରୂପଂ ଚ ଜୀଵନଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍ । ଦେହଶୋଭାସ୍ଵରୂପଂ ଚ ସଭାଶୋଭାଵିଵର୍ଧନମ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନ ରୂପ, ଦୟାକରି ଏହି ଜୀବନ ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ଶରୀରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ବଢ଼ାଇଥିବା ଓ ସଭାର ଶୋଭା ବଢ଼ାଇଥିବା।
କାର୍ପାସଜଂ ଚ କୃମିଜଂ ଵସନଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍ । କାଞ୍ଚନାଦିଵିନିର୍ମାଣଂ ଶ୍ରୀକରଂ ଶ୍ରୀଯୁତଂ ସଦା
କପାସ କିମ୍ବା ପଟରେ ତିଆରି ଥିବା ବସ୍ତ୍ର, ଦୟାକରି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ସଦା ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟ ଧାତୁରେ ତିଆରି, ଶ୍ରୀ ଦେଇଥିବା ଓ ଧନରେ ଶୋଭିତ।
ସୁଖଦଂ ପୁଣ୍ଯଦଂ ରତ୍ନଭୂଷଣଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍ । ନାନାଵୃକ୍ଷସମୁଦ୍ଭୂତଂ ନାନାରୂପସମନ୍ଵିତମ୍
ସୁଖଦାୟକ, ପୁଣ୍ୟଦାୟକ, ରତ୍ନଖଚିତ ଆଭୂଷଣ, ଦୟାକରି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ବିଭିନ୍ନ ଗଛରୁ ମିଳିଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଶୋଭିତ।
ଫଲସ୍ଵରୂପଂ ଫଲଦଂ ଫଲଂ ଚ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍ । ସର୍ଵମଙ୍ଗଲରୂପଂ ଚ ସର୍ଵମଙ୍ଗଲମଙ୍ଗଲମ୍
ଫଳର ରୂପ, ଫଳ ଦେଇଥିବା ଓ ନିଜେ ଫଳ — ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉ। ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ରୂପ ଓ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ଏହିଠାରେ ଅଛି।
ନାନାପୁଷ୍ପଵିନିର୍ମାଣଂ ବହୁଶୋଭାସମନ୍ଵିତମ୍ । ପ୍ରୀତିଦଂ ପୁଣ୍ଯଦଂ ଚୈଵ ମାଲ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍
ନାନା ପୁଷ୍ପରେ ତିଆରି, ବହୁତ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଆନନ୍ଦ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଏହି ମାଳା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉ।
ପୁଣ୍ଯଦଂ ଚ ସୁଗନ୍ଧାଢ୍ଯଂ ଗନ୍ଧଂ ଚ ଦେଵି ଗୃହ୍ଯତାମ୍ । ସିନ୍ଦୂରଂ ଚ ଵରଂ ରମ୍ଯଂ ଭାଲଶୋଭାଵିଵର୍ଧନମ୍
ହେ ଦେବୀ, ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥିବା ଏବଂ ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିବା ଏହି ଗନ୍ଧ ଗ୍ରହଣ କର। ଏହି ଉତ୍ତମ ଓ ରମ୍ୟ ସିନ୍ଦୂର ଯାହା ଭାଲର ସୌନ୍ଦର୍ୟ ବଢ଼ାଏ, ତାହା ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର।
ଭୂଷଣାନାଂ ଚ ପ୍ରଵରଂ ସିନ୍ଦୂରଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍ । ଵିଶୁଦ୍ଧଂ ଗ୍ରନ୍ଥିସଂଯୁକ୍ତଂ ପୁଣ୍ଯସୂତ୍ରଵିନିର୍ମିତମ୍
ଭୂଷଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଗଠି ବାନ୍ଧାଯାଇଥିବା, ପୁଣ୍ୟ ସୂତ୍ରରେ ତିଆରି ସିନ୍ଦୂର ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉ।
ପଵିତ୍ରଂ ଵେଦମନ୍ତ୍ରେଣ ଯଜ୍ଞସୂତ୍ରଂ ଚ ଗୃହ୍ଯତାମ୍ । ଦ୍ରଵ୍ଯାଣ୍ଯେତାନି ମୂଲେନ ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପଠେତ୍ସୁଧୀଃ
ବେଦମନ୍ତ୍ରରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଏହି ଯଜ୍ଞସୂତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର। ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଇ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ଷ୍ଟୋତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଵିପ୍ରାଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ଵ୍ରତୀ ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ । ସାଵିତ୍ରୀତି ଚତୁର୍ଥ୍ଯନ୍ତଂ ଵହ୍ନିଜାଯାନ୍ତମେଵ ଚ
ତାପରେ, ଭକ୍ତି ସହିତ ବ୍ରତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ। ସାବିତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଚତୁର୍ଥ ଵିଭକ୍ତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓ 'ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା' ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଲକ୍ଷ୍ମୀମାଯାକାମପୂର୍ଵଂ ମନ୍ତ୍ରମଷ୍ଟାକ୍ଷରଂ ଵିଦୁଃ । ମାଧ୍ଯନ୍ଦିନୋକ୍ତଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚ ସର୍ଵକାମଫଲପ୍ରଦମ୍
ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ମାୟା ଓ କାମଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଅଛି ବୋଲି ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି। ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ କହାଯାଉଥିବା ଷ୍ଟୋତ୍ର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଵିପ୍ରଜୀଵନରୂପଂ ଚ ନିବୋଧ କଥଯାମି ତେ । କୃଷ୍ଣେନ ଦତ୍ତାଂ ସାଵିତ୍ରୀଂ ଗୋଲୋକେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ପୁରା
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଜୀବିକା ବିଷୟରେ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ। ପୂର୍ବେ ଗୋଲୋକରେ କୃଷ୍ଣ ଏହି ସାବିତ୍ରୀକୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ନାଯାତି ସା ତେନ ସାର୍ଧଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ଚ ନାରଦ । ବ୍ରହ୍ମା କୃଷ୍ଣାଜ୍ଞଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ତୁଷ୍ଟାଵ ଵେଦମାତରମ୍
ହେ ନାରଦ, ସେ (ସାବିତ୍ରୀ) ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଇନଥିଲେ। ତାପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଭକ୍ତି ସହ ବେଦମାତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ।
ତଦା ସା ପରିତୁଷ୍ଟା ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚକମେ ପତିମ୍ । ବ୍ରହ୍ମୋଵାଵ ସଚ୍ଚିଦାନନ୍ଦରୂପେ ତ୍ଵଂ ମୂଲପ୍ରକୃତିରୂପିଣି
ତାପରେ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ଚୟନ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: 'ତୁମେ ସତ୍, ଚିତ୍, ଆନନ୍ଦର ରୂପ, ମୂଳ ପ୍ରକୃତିର ଅବତାର।'
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭରୂପେ ତ୍ଵଂ ପ୍ରସନ୍ନା ଭଵ ସୁନ୍ଦରି । ତେଜଃସ୍ଵରୂପେ ପରମେ ପରମାନନ୍ଦରୂପିଣି
ତୁମେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭର ରୂପ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦୟାଳୁ ହେଉ। ତୁମେ ତେଜର ମୂଳ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ପରମ ଆନନ୍ଦର ଅବତାର।
ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଜାତିରୂପେ ପ୍ରସନ୍ନା ଭଵ ସୁନ୍ଦରି । ନିତ୍ଯେ ନିତ୍ଯପ୍ରିଯେ ଦେଵି ନିତ୍ଯାନନ୍ଦସ୍ଵରୂପିଣି
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଜନ୍ମର ମୂଳ ତୁମେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦୟାଳୁ ହେଉ। ନିତ୍ୟ, ନିତ୍ୟପ୍ରିୟା ଦେବୀ, ନିତ୍ୟାନନ୍ଦର ଅବତାର।
ସର୍ଵମଙ୍ଗଲରୂପେ ଚ ପ୍ରସନ୍ନା ଭଵ ସୁନ୍ଦରି । ସର୍ଵସ୍ଵରୂପେ ଵିପ୍ରାଣାଂ ମନ୍ତ୍ରସାରେ ପରାତ୍ପରେ
ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ରୂପ ତୁମେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦୟାଳୁ ହେଉ। ସମସ୍ତର ଅସାର, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ।
ସୁଖଦେ ମୋକ୍ଷଦେ ଦେଵି ପ୍ରସନ୍ନା ଭଵ ସୁନ୍ଦରି । ଵିପ୍ରପାପେଧ୍ମଦାହାଯ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖୋପମେ
ସୁଖ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥିବା ଦେବୀ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦୟାଳୁ ହେଉ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପାପ ଦହିବା ପାଇଁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ତୁମେ।
ବହ୍ମତେଜଃପ୍ରଦେ ଦେଵି ପ୍ରସନ୍ନା ଭଵ ସୁନ୍ଦରି । କାଯେନ ମନସା ଵାଚା ଯତ୍ପାପଂ କୁରୁତେ ନରଃ
ବହୁତ ତେଜ ଦେଇଥିବା ଦେବୀ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଦୟାଳୁ ହେଉ। ଶରୀର, ମନ ଓ କଥା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଯେପରି ପାପ କରେ,
ତତ୍ତ୍ଵତ୍ସ୍ମରଣମାତ୍ରେଣ ଭସ୍ମୀଭୂତଂ ଭଵିଷ୍ଯତି । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଜଗତାଂ ଧାତା ତସ୍ଥୌ ତତ୍ରୈଵ ସଂସଦି
ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ମାତ୍ରରେ ସେହି ପାପ ଭସ୍ମ ହୋଇଯିବ। ଏପରି କହି ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସେଠି ସଭାରେ ରହିଲେ।
ସାଵିତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମଣା ସାର୍ଧଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଜଗାମ ସା । ଅନେନ ସ୍ତଵରାଜେନ ସଂସ୍ତୂଯାଶ୍ଵପତିର୍ନୃପଃ
ସାବିତ୍ରୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲେ। ହେ ରାଜା, ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ରରାଜ ସହ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ,
ଦଦର୍ଶ ତାଂ ଚ ସାଵିତ୍ରୀଂ ଵରଂ ପ୍ରାପ ମନୋଗତମ୍ । ସ୍ତଵରାଜମିମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ କୃତ୍ଵା ଚ ଯଃ ପଠେତ୍ । ପାଠେ ଚତୁର୍ଣାଂ ଵେଦାନାଂ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ଚ ତତ୍
ସେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଓ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା, ସେହି ବର ପାଇଲେ। ଯିଏ ସନ୍ଧ୍ୟା କରି ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଷ୍ଟୋତ୍ରରାଜ ପଢ଼େ, ସେ ଚାରିଟି ବେଦ ପଢ଼ିଲେ ଯେପରି ଫଳ ମିଳେ, ତାହା ପାଏ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯୁପାଖ୍ଯାନେ ଯମସାଵିତ୍ରୀସଂଵାଦଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଵ ସ୍ତୁତ୍ଵାନେନ ସୋଽଶ୍ଵପତିଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ । ଦଦର୍ଶ ତତ୍ର ତାଂ ଦେଵୀଂ ସହସ୍ରାର୍କସମପ୍ରଭାମ୍
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ — ଏହି ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ଅଶ୍ୱପତି ସେଠାରେ ଏମିତି ଏକ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଭା ଦେଉଥିଲେ।
ଉଵାଚ ସା ଚ ରାଜାନଂ ପ୍ରସନ୍ନା ସସ୍ମିତା ସତୀ । ଯଥା ମାତା ସ୍ଵପୁତ୍ରଂ ଚ ଦ୍ଯୋତଯନ୍ତୀ ଦିଶସ୍ତ୍ଵିଷା
ସେ ଦେବୀ ଖୁସି ହେଇ, ହସୁଥିବା ମୁହଁରେ, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେ ମାଆ ଯେପରି ନିଜ ପୁଅକୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେପରି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିଲେ।
ସାଵିତ୍ର୍ଯୁଵାଚ ଜାନାମ୍ଯହଂ ମହାରାଜ ଯତ୍ତେ ମନସି ଵାଞ୍ଛିତମ୍ । ଵାଞ୍ଛିତଂ ତଵ ପତ୍ନ୍ଯାଶ୍ଚ ସର୍ଵଂ ଦାସ୍ଯାମି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ସାବିତ୍ରୀ କହିଲେ — ମହାରାଜ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ମୁଁ ଜାଣେ। ତୁମ ଜଣେଇ ଓ ତୁମ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଯାହା ଚାହିଁଛନ୍ତି, ସେ ସବୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦେଇଦେବି।
ସାଧ୍ଵୀ କନ୍ଯାଭିଲାଷଂ ଚ କରୋତି ତଵ କାମିନୀ । ତ୍ଵଂ ପ୍ରାର୍ଥଯସି ପୁତ୍ରଂ ଚ ଭଵିଷ୍ଯତି କ୍ରମେଣ ଚ
ତୁମ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଜଣେ ଝିଅ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛନ୍ତି, ତୁମେ ଏକ ପୁଅ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛ। ଏହି ଦୁଇଟି ଇଚ୍ଛା ସମୟକ୍ରମେ ପୂରଣ ହେବ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସା ତଦା ଦେଵୀ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଜଗାମ ହ । ରାଜା ଜଗାମ ସ୍ଵଗୃହଂ ତତ୍କନ୍ଯାଽଽଦୌ ବଭୂଵ ହ
ଏପରି କହି, ସେ ଦେବୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ। ରାଜା ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ଏବଂ କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ଆରାଧନାଚ୍ଚ ସାଵିତ୍ର୍ଯା ବଭୂଵ କମଲା ପରା । ସାଵିତ୍ରୀତି ଚ ତନ୍ନାମ ଚକାରାଶ୍ଵପତିର୍ନୃପଃ
ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଉପାସନା ଦ୍ୱାରା ସେଠାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏବଂ ରାଜା ଅଶ୍ୱପତି ତାଙ୍କୁ 'ସାବିତ୍ରୀ' ନାମ ଦେଲେ।
କାଲେନ ସା ଵର୍ଧମାନା ବଭୂଵ ଚ ଦିନେ ଦିନେ । ରୂପଯୌଵନସମ୍ପନ୍ନା ଶୁକ୍ଲେ ଚନ୍ଦ୍ରକଲା ଯଥା
ସମୟ ଗତିରେ, ସେ ଝିଅ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ତାଙ୍କର ରୂପ ଓ ଯୌବନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା, ଯେପରି ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କଳା।
ସା ଵରଂ ଵରଯାମାସ ଦ୍ଯୁମତ୍ସେନାତ୍ମଜଂ ତଦା । ସତ୍ଯଵନ୍ତଂ ସତ୍ଯଶୀଲଂ ନାନାଗୁଣସମନ୍ଵିତମ୍
ତାପରେ, ସେ ଝିଅ ବର ବାଛିଲେ — ଦ୍ୟୁମତ୍ସେନଙ୍କ ପୁଅ ସତ୍ୟବାନଙ୍କୁ, ଯିଏ ସତ୍ୟ ଆଚରଣରେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣରେ ଭରପୂର।