ପୁତ୍ରଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ରାଜେନ୍ଦ୍ରଂ ସର୍ଵେଷୁ ଦାନଵେଷୁ ଚ । ପୁତ୍ରଂ ସମର୍ପ୍ଯ ଭାର୍ଯାଂ ତାଂ ରାଜ୍ଯଂ ଚ ସର୍ଵସମ୍ପଦମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ସମସ୍ତ ଦାନବଙ୍କ ରାଜା କରି, ତାଙ୍କ ଜଣେ ପତ୍ନୀ, ରାଜ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଧନସମ୍ପତି ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଇ ଦେଲେ।
ପ୍ରଜାନୁଚରସଙ୍ଘଂ ଚ ଭାଣ୍ଡାରଂ ଵାହନାଦିକମ୍ । ସ୍ଵଯଂ ସନ୍ନାହଯୁକ୍ତଶ୍ଚ ଧନୁଷ୍ପାଣିର୍ବଭୂଵ ହ
ସେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଜା, ସେବକ, ଭଣ୍ଡାର, ଯାନବାହନ ଓ ସମସ୍ତ କିଛି ଦେଇ, ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତୟାରି ହେଲେ ଓ ଧନୁଷ୍ ଧରିଲେ।
ଭୃତ୍ଯଦ୍ଵାରା କ୍ରମେଣୈଵ ଚକାର ସୈନ୍ଯସଞ୍ଚଯମ୍ । ଅଶ୍ଵାନାଂ ଚ ତ୍ରିଲକ୍ଷେଣ ଲକ୍ଷେଣ ଵରହସ୍ତିନାମ୍
ସେ ତାଙ୍କ ଦାସମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ଦୀରେ ଦୀରେ ସେନା ଜମା କଲେ—ତିନି ଲକ୍ଷ ଘୋଡ଼ା ଓ ଏକ ଲକ୍ଷ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହାତୀ।
ରଥାନାମଯୁତେନୈଵ ଧାନୁଷ୍କାଣାଂ ତ୍ରିକୋଟିଭିଃ । ତ୍ରିକୋଟିଭିର୍ଵର୍ମିଣାଂ ଚ ଶୂଲିନାଂ ଚ ତ୍ରିକୋଟିଭିଃ
ସେ ଦଶ ହଜାର ରଥ, ତିରିଶ କୋଟି ଧନୁର୍ଧର, ତିରିଶ କୋଟି ବର୍ମଧାରୀ ଓ ତିରିଶ କୋଟି ଶୂଳଧାରୀ ସେନା ଏକଠା କଲେ।
କୃତା ସେନାପରିମିତା ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ନାରଦ । ତସ୍ଯାଂ ସେନାପତିଶ୍ଚୈଵ ଯୁଦ୍ଧଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦଃ
ହେ ନାରଦ, ସେ ଦାନବନାୟକ ଅସୀମ ସେନା ତିଆରି କଲେ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଜଣେ ସେନାପତି ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।
ମହାରଥଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ରଥିନାଂ ପ୍ରଵରୋ ରଣେ । ତ୍ରିଲକ୍ଷାକ୍ଷୌହିଣୀସେନାପତିଂ କୃତ୍ଵା ନରାଧିପଃ
ସେ ସେନାପତି ମହାବୀର ରଥୀ ଓ ସମସ୍ତ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ରାଜା ତାଙ୍କୁ ତିନି ଲକ୍ଷ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନାର ମୁଖ୍ୟ କଲେ।
ତ୍ରିଂଶଦକ୍ଷୌହିଣୀବାଧଂ ଭାଣ୍ଡୌଘଂ ଚ ଚକାର ହ । ବହିର୍ବଭୂଵ ଶିଵିରାନ୍ମନସା ଶ୍ରୀହରିଂ ସ୍ମରନ୍
ସେ ତିରିଶ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ପାଇଁ ଭଣ୍ଡାର ଜମା କଲେ ଓ ସହର ବାହାରେ ଶିବିର ତିଆରି କଲେ, ମନେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରୁଥିଲେ।
ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମାଣଵିମାନମାରୁରୋହ ସଃ । ଗୁରୁଵର୍ଗାନ୍ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ପ୍ରଯଯୌ ଶଙ୍କରାନ୍ତିକମ୍
ସେ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବିମାନରେ ଚଢ଼ି, ଗୁରୁମାନ୍ୟଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଲେ।
ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରାନଦୀତୀରେ ଯତ୍ରାକ୍ଷଯଵଟଃ ଶୁଭଃ । ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମଂ ଚ ସିଦ୍ଧାନାଂ ସିଦ୍ଧିକ୍ଷେତ୍ରଂ ଚ ନାରଦ
ହେ ନାରଦ, ସେ ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀ ତଟକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅକ୍ଷୟ ବଟବୃକ୍ଷ ଓ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅଛି, ଏହିଠାରେ ସିଦ୍ଧିର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି।
କପିଲସ୍ଯ ତପଃସ୍ଥାନଂ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରେ ଚ ଭାରତେ । ପଶ୍ଚିମୋଦଧିପୂର୍ଵେ ଚ ମଲଯସ୍ଯ ଚ ପଶ୍ଚିମେ
ଏହିଠାରେ କପିଳଙ୍କ ତପସ୍ୟା ସ୍ଥଳ, ଭାରତର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, ପଶ୍ଚିମ ସମୁଦ୍ରର ପୂର୍ବ ଓ ମଲୟ ପର୍ବତର ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି।
ଶ୍ରୀଶୈଲୋତ୍ତରଭାଗେ ଚ ଗନ୍ଧମାଦନଦକ୍ଷିଣେ । ପଞ୍ଚଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ଦୈର୍ଘ୍ଯେ ଶତଗୁଣା ତଥା
ଶ୍ରୀଶୈଳ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ, ଏହା ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଓ ଶତଗୁଣି ଲମ୍ବା।
ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକସଙ୍କାଶା ଭାରତେ ଚ ସୁପୁଣ୍ଯଦା । ଶାଶ୍ଵତୀ ଜଲପୂର୍ଣା ଚ ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀ ଶୁଭା
ଭାରତରେ ପବିତ୍ର ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀ ସଦା ପରିଷ୍କାର ଓ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସ୍ଫଟିକ ପରି ଚମକେ ଓ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।
ଲଵଣାବ୍ଧିପ୍ରିଯା ଭାର୍ଯା ଶଶ୍ଵତ୍ସୌଭାଗ୍ଯସଂଯୁତା । ଶରାଵତୀମିଶ୍ରିତା ଚ ନିର୍ଗତା ସା ହିମାଲଯାତ୍
ସେ ଲବଣ ସମୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ, ସଦା ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ଶରାବତୀ ନଦୀ ସହିତ ମିଶି, ହିମାଳୟରୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛନ୍ତି।
ଗୋମତୀଂ ଵାମତଃ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ପଶ୍ଚିମୋଦଧୌ । ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ଶଙ୍ଖଚୂଡୋ ଦଦର୍ଶ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମ୍
ଗୋମତୀ ନଦୀକୁ ବାମ ପାଖରେ ରଖି, ସେ ପଶ୍ଚିମ ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ; ସେଠାରେ ଶଂଖଚୂଡ଼ ଗଲେ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଵଟମୂଲେ ସମାସୀନଂ ସୂର୍ଯକୋଟିସମପ୍ରଭମ୍ । କୃତ୍ଵା ଯୋଗାସନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମୁଦ୍ରାଯୁକ୍ତଂ ଚ ସସ୍ମିତମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ବସିଥିବା, କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଯୋଗାସନରେ ବସିଥିବା, ମୁଦ୍ରା ଧରିଥିବା ଓ ହସୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକସଙ୍କାଶଂ ଜ୍ଵଲନ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମତେଜସା । ତ୍ରିଶଲପଟ୍ଟିଶଧରଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରଚର୍ମାମ୍ବରଂ ଵରମ୍
ସେ ସ୍ଫଟିକ ପରି ଶୁଭ୍ର, ବ୍ରହ୍ମତେଜସ୍ୱୀ ଜ୍ୱଳମାନ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ପଟ୍ଟିଶ ଧରିଥିବା, ବାଘ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ଦେଖାଗଲେ।
ଭକ୍ତମୃତ୍ଯୁହରଂ ଶାନ୍ତଂ ଗୌରୀକାନ୍ତଂ ମନୋହରମ୍ । ତପସାଂ ଫଲଦାତାରଂ ଦାତାରଂ ସର୍ଵସମ୍ପଦାମ୍
ଭକ୍ତଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରିଥିବା, ଶାନ୍ତ, ଗୌରୀଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ମନକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା, ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଦେଇଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦ ଦାନ କରୁଥିବା ସେଇ ପ୍ରଭୁ।
ଆଶୁତୋଷଂ ପ୍ରସନ୍ନାସ୍ଯଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହକାତରମ୍ । ଵିଶ୍ଵନାଥଂ ଵିଶ୍ଵବୀଜଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ଚ ଵିଶ୍ଵଜମ୍
ଅତି ସହଜରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ମୃଦୁ ହସ ଥିବା ମୁହଁ, ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପା କରିବାକୁ ସଦା ଉତ୍ସୁକ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ମୂଳ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆକୃତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଵିଶ୍ଵମ୍ଭରଂ ଵିଶ୍ଵଵରଂ ଵିଶ୍ଵସଂହାରକାରକମ୍ । କାରଣଂ କାରଣାନାଂ ଚ ନରକାର୍ଣଵତାରଣମ୍
ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସଂହାର କରିବାର କାରଣ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ ଏବଂ ନରକ ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରିବା।
ଜ୍ଞାନପ୍ରଦଂ ଜ୍ଞାନବୀଜଂ ଜ୍ଞାନାନନ୍ଦଂ ସନାତନମ୍ । ଅଵରୁହ୍ଯ ଵିମାନାଚ୍ଚ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦାନଵେଶ୍ଵରଃ
ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା, ଜ୍ଞାନର ମୂଳ, ଜ୍ଞାନର ଆନନ୍ଦ ଏବଂ ଚିରକାଳୀନ; ସେଠାରୁ ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରଥରୁ ଅବତରଣ କରି, ଦାନବର ମହାରାଜ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ସର୍ଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତଃ ଶିରସା ପ୍ରଣନାମ ସଃ । ଵାମତୋ ଭଦ୍ରକାଲୀଂ ଚ ସ୍କନ୍ଦଂ ଚ ତତ୍ପୁରଃ ସ୍ଥିତମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ, ଭକ୍ତିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଶିର ନମାଇଲେ; ତାଙ୍କ ବାମ ପାଖରେ ଭଦ୍ରକାଳୀ ଏବଂ ସାମ୍ନାରେ ସ୍କନ୍ଦ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।
ଆଶିଷଂ ଚ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ କାଲୀ ସ୍କନ୍ଦଶ୍ଚ ଶଙ୍କରଃ । ଉତ୍ତସ୍ଥୁରାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵେ ନନ୍ଦୀଶ୍ଵରାଦଯଃ
କାଳୀ, ସ୍କନ୍ଦ ଏବଂ ଶଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟେକେ ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ତାଙ୍କୁ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ସମସ୍ତ ନନ୍ଦୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସାଥୀମାନେ ଉଠି ଦାଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ।
ପରସ୍ପରଂ ଚ ଭାଷନ୍ତେ ଚକ୍ରୁସ୍ତତ୍ର ଚ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ରାଜା କୃତ୍ଵା ଚ ସମ୍ଭାଷାମୁଵାସ ଶିଵସନ୍ନିଧୌ
ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ କଥା ହେଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ; ରାଜା ନମସ୍କାର କରି ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବସିଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ମହାଦେଵୋ ଭଗଵାଂସ୍ତମୁଵାଚ ହ । ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ଵିଧାତା ଜଗତାଂ ବ୍ରହ୍ମା ପିତା ଧର୍ମସ୍ଯ ଧର୍ମଵିତ୍
ମହାଦେବ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ, ଭଗବାନ୍ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା ଧର୍ମର ପିତା ଏବଂ ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଥିବା।'
ମରୀଚିସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶ୍ଚ ଵୈଷ୍ଣଵାଶ୍ଚାପି ଧାର୍ମିକଃ । କଶ୍ଯପଶ୍ଚାପି ତତ୍ପୁତ୍ରୋ ଧର୍ମିଷ୍ଠଶ୍ଚ ପ୍ରଜାପତିଃ
ତାଙ୍କ ପୁଅ ମରୀଚି ଏବଂ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବୈଷ୍ଣବ; ତାଙ୍କର ପୁଅ କଶ୍ୟପ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମିକ।
ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରୀତ୍ଯା ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଭକ୍ତ୍ଯା କନ୍ଯାସ୍ତ୍ରଯୋଦଶ । ତାସ୍ଵେକା ଚ ଦନୁଃ ସାଧ୍ଵୀ ତତ୍ସୌଭାଗ୍ଯଵିଵର୍ଧିତା
ଦକ୍ଷ ଭଲପାଇ ଏବଂ ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ତେରଟି କନ୍ୟା ଦେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଦାନୁ, ଯିଏ ତାଙ୍କର ଭାଗ୍ୟ ବଢ଼ାଇଲେ।
ଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍ଦନୋଃ ପୁତ୍ରା ଦାନଵାସ୍ତେଜସୋଲ୍ବଣାଃ । ତେଷ୍ଵେକୋ ଵିପ୍ରଚିତ୍ତିଶ୍ଚ ମହାବଲପରାକ୍ରମଃ
ଦାନୁଙ୍କର ଚାଳିଶିଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକଜଣ ବିପ୍ରଚିତ୍ତି, ଅତି ବଳଶାଳୀ ଏବଂ ପ୍ରତାପୀ।
ତତ୍ପୁତ୍ରୋ ଧାର୍ମିକୋ ଦମ୍ଭୋ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ । ଜଜାପ ପରମଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ପୁଷ୍କରେ ଲକ୍ଷଵତ୍ସରମ୍
ତାଙ୍କର ପୁଅ ଧର୍ମିକ ଦମ୍ଭ, ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରିଥିବା; ସେ ପୁଷ୍କରରେ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ।
ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯଂ ଗୁରୁଂ କୃତ୍ଵା କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ । ତଦା ତ୍ଵାଂ ତନଯଂ ପ୍ରାପ ପରଂ କୃଷ୍ଣପରାଯଣମ୍
ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି, କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖି, ସେ ତାପରେ ତୁମକୁ ପୁଅ ଭାବେ ପାଇଲେ, ଯିଏ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭକ୍ତ।
ପୁରା ତ୍ଵଂ ପାର୍ଷଦୋ ଗୋପୋ ଗୋପେଷ୍ଵପି ସୁଧାର୍ମିକଃ । ଅଧୁନା ରାଧିକାଶାପାଦ୍ଭାରତେ ଦାନଵେଶ୍ଵରଃ
ପୂର୍ବେ ତୁମେ ପାର୍ଷଦ ଓ ଗୋପ ଥିଲ, ଗୋପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଧର୍ମିକ; ଏବେ ରାଧିକାଙ୍କ ଶାପରେ ଭାରତରେ ଦାନବମାନଙ୍କ ମହାରାଜ ହେଇଛ।