ଶତକୋଟିଭିରନ୍ଯୈଶ୍ଚ ଭ୍ରମଦ୍ଭିରସ୍ତ୍ରପାଣିଭିଃ । ଏଵଂଭୂତଞ୍ଚ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଷ୍ପଦନ୍ତଃ ସଵିସ୍ମଯଃ
ଏହା ସହିତ ଶତ କୋଟି ଅନ୍ୟମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ନେଇ ଘୁରୁଛନ୍ତି; ଏପରି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଉଵାଚ ସ ଚ ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ଯଦୁକ୍ତଂ ଶଙ୍କରେଣ ଚ । ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ ଉଵାଚ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶିଵଭୃତ୍ଯୋଽହଂ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତାଭିଧଃ ପ୍ରଭୋ
ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ କଥା ଯେପରି ହେଉଛି, ସେହି ଭଳି ଘଟଣା କହିଲେ। ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ କହିଲେ: 'ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଶିବଙ୍କ ଭକ୍ତ, ମୋ ନାମ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ, ପ୍ରଭୁ।'
ଯଦୁକ୍ତଂ ଶଙ୍କରେଣୈଵ ତଦ୍ ବ୍ରଵୀମି ନିଶାମଯ । ରାଜ୍ଯଂ ଦେହି ଚ ଦେଵାନାମଧିକାରଂ ଚ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍
ଶଙ୍କର ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ଏବେ ତାହା କହୁଛି, ଶୁଣ: ଏହି ସମୟରେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଓ ଅଧିକାର ଦିଅ।
ଦେଵାଶ୍ଚ ଶରଣାପନ୍ନା ଦେଵେଶଂ ଶ୍ରୀହରିଂ ପରମ୍ । ହରିର୍ଦତ୍ତ୍ଵାସ୍ଯ ଶୂଲଂ ଚ ତେନ ପ୍ରସ୍ଥାପିତଃ ଶିଵଃ
ଦେବତାମାନେ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଇଥିଲେ, ଶ୍ରୀହରି ତାଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳ ଦେଲେ, ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କୁ ପଠାଇଦେଲେ।
ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରାନଦୀତୀରେ ଵଟମୂଲେ ତ୍ରିଲୋଚନଃ । ଵିଷଯଂ ଦେହି ତେଷାଂ ଚ ଯୁଦ୍ଧଂ ଵା କୁରୁ ନିଶ୍ଚିତମ୍
ପୁଷ୍ପଭଦ୍ରା ନଦୀ କୂଳରେ, ବଟ ଗଛ ତଳେ, ତିନି ଆଖିଓଁ ଥିବା ଶିବ କହୁଛନ୍ତି: 'ତାଙ୍କୁ ଭୂମି ଦିଅ, କିମ୍ବା ନିଶ୍ଚିତ ଯୁଦ୍ଧ କର।'
ଗତ୍ଵା ଵକ୍ଷ୍ଯାମି କିଂ ଶମ୍ଭୁମଥ ତଦ୍ଵଦ ମାମପି । ଦୂତସ୍ଯ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶଙ୍ଖଚୂଡଃ ପ୍ରହସ୍ଯ ଚ
ଯାଇ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ କହ, କିମ୍ବା ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଜଣା; ଦୂତର କଥା ଶୁଣି ଶଂଖଚୂଡ ହସିଲେ।
ପ୍ରଭାତେଽହଂ ଗମିଷ୍ଯାମି ତ୍ଵଂ ଚ ଗଚ୍ଛେତ୍ଯୁଵାଚ ହ । ସ ଗତ୍ଵୋଵାଚ ତଂ ତୂର୍ଣଂ ଵଟମୂଲସ୍ଥମୀଶ୍ଵରମ୍
ସେ କହିଲେ, 'ପ୍ରଭାତରେ ମୁଁ ଯିବି; ତୁମେ ଯାଅ।' ସେ ତୁରନ୍ତ ଯାଇ ବଟ ଗଛ ତଳେ ଥିବା ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମ୍ବାଦ ଦେଲେ।
ଶଙ୍ଖଚୂଡସ୍ଯ ଵଚନଂ ତଦୀଯଂ ତନ୍ମୁଖୋଦିତମ୍ । ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ସ୍କନ୍ଦ ଆଜଗାମ ଶିଵାନ୍ତିକମ୍
ସେ ଶଂଖଚୂଡଙ୍କ କଥା ତାଙ୍କ ମୁଖରୁ ଯେପରି ଶୁଣିଥିଲେ, ସେହିଭଳି କହିଲେ; ଏହି ମଧ୍ୟରେ ସ୍କନ୍ଦ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଵୀରଭଦ୍ରଶ୍ଚ ନନ୍ଦୀ ଚ ମହାକାଲଃ ସୁଭଦ୍ରକଃ । ଵିଶାଲାକ୍ଷଶ୍ଚ ବାଣଶ୍ଚ ପିଙ୍ଗଲାକ୍ଷୋ ଵିକମ୍ପନଃ
ବୀରଭଦ୍ର, ନନ୍ଦୀ, ମହାକାଳ, ସୁଭଦ୍ରକ, ବିଶାଳାକ୍ଷ, ବାଣ, ପିଙ୍ଗଳାକ୍ଷ ଓ ବିକମ୍ପନ।
ଵିରୂପୋ ଵିକୃତିଶ୍ଚୈଵ ମଣିଭଦ୍ରଶ୍ଚ ବାଷ୍କଲଃ । କପିଲାଖ୍ଯୋ ଦୀର୍ଘଦଂଷ୍ଟ୍ରୋ ଵିକଟସ୍ତାମ୍ରଲୋଚନଃ
ବିରୂପ, ବିକୃତି, ମଣିଭଦ୍ର, ବାଷ୍କଳ, କପିଲ, ଦୀର୍ଘଦଂଷ୍ଟ୍ର, ବିକଟ ଓ ତାମ୍ରଲୋଚନ।
କାଲକଣ୍ଠୋ ବଲୀଭଦ୍ରଃ କାଲଜିହ୍ନଃ କୁଟୀଚରଃ । ବଲୋନ୍ମତ୍ତୋ ରଣଶ୍ଲାଘୀ ଦୁର୍ଜଯୋ ଦୁର୍ଗମସ୍ତଥା
କାଳକଣ୍ଠ, ବଳୀଭଦ୍ର, କାଳଜିହ୍ନ, କୁଟୀଚର, ବଳୋନ୍ମତ୍ତ, ରଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୁର୍ଜୟ ଓ ଦୁର୍ଗମ।
ଅଷ୍ଟୌ ଚ ଭୈରଵା ରୌଦ୍ରା ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚୈକାଦଶ ସ୍ମୃତାଃ । ଵସଵୋଽଷ୍ଟୌ ଵାସଵଶ୍ଚ ଆଦିତ୍ଯା ଦ୍ଵାଦଶ ସ୍ମୃତାଃ
ଅଠଟି ଭୟଙ୍କର ଭୈରବ, ଏଗାରଟି ରୁଦ୍ର, ଅଠଟି ବସୁ, ବାସବ ଏବଂ ବାରଟି ଆଦିତ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ହୁତାଶନଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ଵିଶ୍ଵକର୍ମାଶ୍ଵିନୌ ଚ ତୌ । କୁବେରଶ୍ଚ ଯମଶ୍ଚୈଵ ଜଯନ୍ତୋ ନଲକୂବରଃ
ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର, ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, କୁବେର, ଯମ, ଜୟନ୍ତ ଓ ନଳକୁବେର।
ଵାଯୁଶ୍ଚ ଵରୁଣଶ୍ଚୈଵ ବୁଧଶ୍ଚ ମଙ୍ଗଲସ୍ତଥା । ଧର୍ମଶ୍ଚ ଶନିରୀଶାନଃ କାମଦେଵଶ୍ଚ ଵୀର୍ଯଵାନ୍
ବାୟୁ, ବରୁଣ, ବୁଧ, ମଙ୍ଗଳ, ଧର୍ମ, ଶନି, ଈଶାନ ଏବଂ ପ୍ରବଳ କାମଦେବ।
ଉଗ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଚୋଗ୍ରଦଣ୍ଡା କୋଟରା କୈଟଭୀ ତଥା । ସ୍ଵଯଂ ଚାଷ୍ଟଭୁଜା ଦେଵୀ ଭଦ୍ରକାଲୀ ଭଯଙ୍କରୀ
ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଂତ ଓ ଭୟଙ୍କର ଦଣ୍ଡ ଧରି, ଗଭୀର ଚକ୍ଷୁ ଯେଉଁଠି କୈଟଭ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ସେ ଦେବୀ ନିଜେ, ଆଠଟି ହାତରେ, ଭଦ୍ରକାଳୀ ଭୟଜନକ ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛନ୍ତି।
ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମାଣଵିମାନୋପରି ସଂସ୍ଥିତା । ରକ୍ତଵସ୍ତ୍ରପରୀଧାନା ରକ୍ତମାଲ୍ଯାନୁଲେପନା
ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଦଢ଼ିଆ, ସେ ଲାଲ ଜମା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ସଜିଛନ୍ତି।
ନୃତ୍ଯନ୍ତୀ ଚ ହସନ୍ତୀ ଚ ଗାଯନ୍ତୀ ସୁସ୍ଵରଂ ମୁଦା । ଅଭଯଂ ଦଦାତି ଭକ୍ତେଭ୍ଯୋଽଭଯା ସା ଚ ଭଯଂ ରିପୁମ୍
ସେ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ହସୁଛନ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦରେ ମଧୁର ସ୍ୱରରେ ଗାଉଛନ୍ତି; ଭକ୍ତମାନେଂକୁ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ଶତ୍ରୁମାନେଂକୁ ଭୟ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ବିଭ୍ରତୀ ଵିକଟାଂ ଜିହ୍ଵାଂ ସୁଲୋଲାଂ ଯୋଜନାଯତାମ୍ । ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମଖଡ୍ଗଚର୍ମଧନୁଃଶରାନ୍
ସେ ଭୟଙ୍କର ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚଞ୍ଚଳ ଜିଭା ଦେଖାଉଛନ୍ତି, ଯାହା ଏକ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା; ତାଙ୍କର ହାତରେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା, ପଦ୍ମ, ତଳୱାର, ଢାଳ, ଧନୁଷ ଓ ବାଣ ଅଛି।
ଖର୍ପରଂ ଵର୍ତୁଲାକାରଂ ଗମ୍ଭୀରଂ ଯୋଜନାଯତମ୍ । ତ୍ରିଶୂଲଂ ଗଗନସ୍ପର୍ଶି ଶକ୍ତିଂ ଚ ଯୋଜନାଯତାମ୍
ସେ ଗଭୀର ଓ ବୃତ୍ତାକାର ଖପର ଧରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଏକ ଯୋଜନା ଆକାରର; ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିବା ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଏକ ଯୋଜନା ଲମ୍ବା ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ଧରିଛନ୍ତି।
ମୁଦ୍ଗରଂ ମୁସଲଂ ଵଜ୍ରଂ ଖେଟଂ ଫଲକମୁଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତ୍ରଂ ଵାରୁଣାସ୍ତ୍ରଂ ଵାହ୍ନେଯଂ ନାଗପାଶକମ୍
ସେ ମୁଦ୍ଗର, ମୁସଳ, ବଜ୍ର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଢାଳ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର, ବାରୁଣୀ ଅସ୍ତ୍ର, ଅଗ୍ନିର ଅସ୍ତ୍ର ଓ ନାଗପାଶ ଧରିଛନ୍ତି।
ନାରାଯଣାସ୍ତ୍ରଂ ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଂ ଗାରୁଡଂ ତଥା । ପର୍ଜନ୍ଯାସ୍ତ୍ରଂ ପାଶୁପତଂ ଜୃମ୍ଭଣାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ପାର୍ଵତମ୍
ସେ ନାରାୟଣ ଅସ୍ତ୍ର, ଗାନ୍ଧର୍ବ ଅସ୍ତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା ଅସ୍ତ୍ର, ଗରୁଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର, ପର୍ଜନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର, ପଶୁପତି ଅସ୍ତ୍ର, ଜ୍ରୁମ୍ଭଣ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଛନ୍ତି।
ମାହେଶ୍ଵରାସ୍ତ୍ରଂ ଵାଯଵ୍ଯଂ ଦଣ୍ଡଂ ସମ୍ମୋହନଂ ତଥା । ଅଵ୍ଯର୍ଥମସ୍ତ୍ରକଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଦିଵ୍ଯାସ୍ତ୍ରଶତକଂ ପରମ୍
ସେ ମହେଶ୍ୱର ଅସ୍ତ୍ର, ବାୟବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର, ଦଣ୍ଡ, ମୋହନ ଅସ୍ତ୍ର, ଅବିଫଳ ଅସ୍ତ୍ର, ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଶତଶଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦିବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଛନ୍ତି।
ଆଗତ୍ଯ ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ ଚ ଯୋଗିନୀନାଂ ତ୍ରିକୋଟିଭିଃ । ସାର୍ଧଂ ଚ ଡାକିନୀନାଂ ଚ ଵିକଟାନାଂ ତ୍ରିକୋଟିଭିଃ
ସେ ତିଁତିସ କୋଟି ଯୋଗିନୀ ଓ ତିଁତିସ କୋଟି ଭୟଙ୍କର ଡାକିନୀଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚି ଦଢ଼ିଆ।
ଭୂତପ୍ରେତପିଶାଚାଶ୍ଚ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡା ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସାଃ । ଵେତାଲା ରାକ୍ଷସାଶ୍ଚୈଵ ଯକ୍ଷାଶ୍ଚୈଵ ତୁ କିନ୍ନରାଃ
ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୂତ, ପ୍ରେତ, ପିଶାଚ, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ବ୍ରହ୍ମରାକ୍ଷସ, ବେତାଳ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ ଓ କିନ୍ନର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ତାଭିଶ୍ଚୈଵ ସହ ସ୍କନ୍ଦଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମ୍ । ପିତୁଃ ପାର୍ଶ୍ଵେ ସହାଯାର୍ଥଂ ସମୁଵାସ ତଦାଜ୍ଞଯା
ସେମାନଙ୍କ ସହିତ, ସ୍କନ୍ଦ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପିତାଙ୍କ ପାଖରେ ସହାୟତା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ରହିଲେ।
ଅଥ ଦୂତେ ଗତେ ତତ୍ର ଶଙ୍ଖଚୂଡଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ । ଉଵାଚ ତୁଲସୀଂ ଵାର୍ତାଂ ଗତ୍ଵାଭ୍ଯନ୍ତରମେଵ ଚ
ତାପରେ, ଦୂତ ଯିବା ପରେ, ପ୍ରବଳ ଶଂଖଚୂଡ଼ ଭିତରକୁ ଯାଇ, ତୁଳସୀଙ୍କୁ ସମ୍ବାଦ କହିଲେ।
ରଣଵାର୍ତାଂ ଚ ସା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୋଷ୍ଠତାଲୁକା । ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ସାଧ୍ଵୀ ହୃଦଯେନ ଵିଦୂଯତା
ଯୁଦ୍ଧର ଖବର ଶୁଣି, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ, ଓଠ ଓ ତାଳୁ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା; ତଥାପି ସେ ସତୀ ମଧୁର ଭାବରେ କହିଲେ, ଯଦିଓ ହୃଦୟ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା।
ତୁଲସ୍ଯୁଵାଚ ହେ ପ୍ରାଣବନ୍ଧୋ ହେ ନାଥ ତିଷ୍ଠ ମେ ଵକ୍ଷସି କ୍ଷଣମ୍ । ହେ ପ୍ରାଣାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵ ରକ୍ଷ ମେ ଜୀଵିତଂ କ୍ଷଣମ୍
ତୁଳସୀ କହିଲେ — ହେ ପ୍ରାଣବନ୍ଧୁ, ହେ ନାଥ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମୋ ଛାତି ଉପରେ ରୁହ; ହେ ପ୍ରାଣର ଆଧାର ଦେବତା, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମୋ ଜୀବନକୁ ରକ୍ଷା କର।
ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ଜନ୍ମ ସମାସାଦ୍ଯ ଯନ୍ମେ ମନସି ଵାଞ୍ଛିତମ୍ । ପଶ୍ଯାମି ତ୍ଵାଂ କ୍ଷଣଂ କିଞ୍ଚିଲ୍ଲୋଚନାଭ୍ଯାଂ ଚ ସାଦରମ୍
ଏହି ଜନ୍ମ ପାଇଁ, ମୋ ମନର ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା, ତୁମେ ସେସବୁ ଉପଭୋଗ କର; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆଦର ସହିତ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିବି।
ଆନ୍ଦୋଲଯନ୍ତେ ପ୍ରାଣା ମେ ମନୋ ଦଗ୍ଧଂ ଚ ସନ୍ତତମ୍ । ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଶ୍ଚ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚାଦ୍ଯୈଵ ଚରମେ ନିଶି
ମୋ ପ୍ରାଣ ଅସ୍ଥିର ହେଉଛି, ମୋ ମନ ସଦା ଦୁଃଖରେ ପୁଡ଼ୁଛି; ଏବଂ ଏହି ଶେଷ ରାତିରେ ମୁଁ ଏକ ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଛି।