ଗୋଲୋକସ୍ଯ କ୍ଷଣାର୍ଧେନ ଚୈକଂ ମନ୍ଵନ୍ତରଂ ଭଵେତ୍ । ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଜଗତାଂ ଧାତରିତ୍ଯେଵ ଵଚନଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଗୋଲୋକରେ ଅର୍ଧ କ୍ଷଣ ପୃଥିବୀରେ ଏକ ମନ୍ବନ୍ତର ସମାନ; ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ, ହେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରକ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ଶଙ୍ଖଚୂଡଶ୍ଚ ପୁନସ୍ତତ୍ରୈଵ ଯାସ୍ଯତି । ମହାବଲିଷ୍ଠୋ ଯୋଗେଶଃ ସର୍ଵମାଯାଵିଶାରଦଃ
ଏଭଳି ଶଂଖଚୂଡ଼ ପୁଣି ସେଠାକୁ ଫେରିଯିବେ; ସେ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଯୋଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମାୟାରେ ଦକ୍ଷ।
ମମ ଶୂଲଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚ ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛତ ଭାରତମ୍ । ଶିଵଃ କରୋତୁ ସଂହାରଂ ମମ ଶୂଲେନ ରକ୍ଷସଃ
ମୋର ତ୍ରିଶୂଳ ନେଇ, ତୁରନ୍ତ ଭାରତକୁ ଯାଅ; ମୋର ତ୍ରିଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଶିବ ଦାନବଙ୍କ ନାଶ କରନ୍ତୁ।
ମମୈଵ କଵଚଂ କଣ୍ଠେ ସର୍ଵମଙ୍ଗଲକାରକମ୍ । ବିଭର୍ତି ଦାନଵଃ ଶଶ୍ଵତ୍ସଂସାରେ ଵିଜଯୀ ତତଃ
ଦାନବ ସଦା ମୋର ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳକାରୀ କବଚ ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଥାଏ; ଏହିପରି ସେ ସଂସାରରେ ସବୁବେଳେ ବିଜୟୀ ହୁଏ।
ତସ୍ମିନ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସ୍ଥିତେ ଚୈଵ ନ କୋଽପି ହିଂସିତୁଂ କ୍ଷମଃ । ତଦ୍ଯାଚନାଂ କରିଷ୍ଯାମି ଵିପ୍ରରୂପୋଽହମେଵ ଚ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଲେ, କେହି ତାଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ମୁଁ ନିଜେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି ଏହି ଅନୁରୋଧ କରିବି।
ସତୀତ୍ଵହାନିସ୍ତତ୍ପତ୍ନ୍ଯା ଯତ୍ର କାଲେ ଭଵିଷ୍ଯତି । ତତ୍ରୈଵ କାଲେ ତନ୍ମୃତ୍ଯୁରିତି ଦତ୍ତୋ ଵରସ୍ତ୍ଵଯା
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀର ସତୀତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହେବ, ସେଇ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ; ଏହି ଦୟା ତୁମେ ଦେଇଥିଲ।
ତତ୍ପତ୍ନ୍ଯାଶ୍ଚୋଦରେ ଵୀର୍ଯମର୍ପଯିଷ୍ଯାମି ନିଶ୍ଚିତମ୍ । ତତ୍କ୍ଷଣେ ଚୈଵ ତନ୍ମୃତ୍ଯୁର୍ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀର ଗର୍ଭରେ ମୋର ବୀଜ ରଖିଦେବି; ସେଇ କ୍ଷଣରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ପଶ୍ଚାତ୍ସା ଦେହମୁତ୍ସଜ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯତି ମମ ପ୍ରିଯା । ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଜଗତାଂ ନାଥୋ ଦଦୌ ଶୂଲଂ ହରାଯ ଚ
ପରେ ସେ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ମୋର ପ୍ରିୟା ହେବେ; ଏହିପରି କହି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାଥ ହରାଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳ ଦେଲେ।
ଶୂଲଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଯଯୌ ଶୀଘ୍ରଂ ହରିରଭ୍ଯନ୍ତରେ ମୁଦା । ଭାରତଂ ଚ ଯଯୁର୍ଦେଵା ବ୍ରହ୍ଯରୁଦ୍ରପୁରୋଗମାଃ
ତ୍ରିଶୂଳ ଦେଇ ହରି ଖୁସିରେ ତୁରନ୍ତ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଭାରତକୁ ଗଲେ।
ଶଙ୍ଖଚୂଡେନ ସହ ଦେଵାନାଂ ସଙ୍ଗ୍ରାମୋଦ୍ଯୋଗଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ବ୍ରହ୍ମା ଶିଵଂ ସଂନିଯୋଜ୍ଯ ସଂହାରେ ଦାନଵସ୍ଯ ଚ । ଜଗାମ ସ୍ଵାଲଯଂ ତୂର୍ଣଂ ଯଥାସ୍ଥାନଂ ସୁରୋତ୍ତମାଃ
ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତିର ବର୍ଣ୍ଣନା। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମା ଦାନବ ସଂହାର ପାଇଁ ଶିବଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରି, ତୁରନ୍ତ ନିଜ ଗୃହକୁ ଚଲିଗଲେ, ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତାମାନେ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗାନଦୀତୀରେ ଵଟମୂଲେ ମନୋହରେ । ତତ୍ର ତସ୍ଥୌ ମହାଦେଵୋ ଦେଵଵିସ୍ତାରହେତଵେ
ମନୋହର ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ନଦୀର କୂଳରେ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ମହାଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କ କାରଣରେ ଉଭୟ ହୋଇ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଦୂତଂ କୃତ୍ଵା ଚିତ୍ରରଥଂ ଗନ୍ଧର୍ଵେଶ୍ଵରମୀପ୍ସିତମ୍ । ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରସ୍ଥାପଯାମାସ ଶଙ୍ଖଚୂଡାନ୍ତିକଂ ମୁଦା
ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିତ୍ରରଥଙ୍କୁ ଦୂତ କରି, ସେ ଖୁସିରେ ତୁରନ୍ତ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।
ସର୍ଵେଶ୍ଵରାଜ୍ଞଯା ଶୀଘ୍ରଂ ଯଯୌ ତନ୍ନଗରଂ ପରମ୍ । ମହେନ୍ଦ୍ରନଗରୋତ୍କୃଷ୍ଟଂ କୁବେରଭଵନାଧିକମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗବାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ସେଇ ଅତିଶୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନଗରକୁ ଗଲେ, ଯାହା ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନଗର ଓ କୁବେରଙ୍କ ଭବନକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା।
ପଞ୍ଚଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଦୈର୍ଘ୍ଯେ ତଦ୍ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଭଵେତ୍ । ସ୍ଫଟିକାକାରମଣିଭିର୍ନିର୍ମିତଂ ଯାନଵେଷ୍ଟିତମ୍
ସେଇ ନଗର ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଓ ଦୁଇଗୁଣା ଲମ୍ବା ଥିଲା। ଏହା କ୍ରିଷ୍ଟଳ ଭଳି ମଣିରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ବାହନ ଘେରି ରହିଥିଲେ।
ସପ୍ତଭିଃ ପରିଖାଭିଶ୍ଚ ଦୁର୍ଗମାଭିଃ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିନିଭୈଃ ଶଶ୍ଵତ୍କଲ୍ପିତଂ ରତ୍ନକୋଟିଭିଃ
ସେଇ ନଗର ସାତଟି ଦୁର୍ଗମ ଖାଳି ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ସଦା ଚମକୁଥିଲା ଓ ଅଗଣିତ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ରହିଥିଲା।
ଯୁକ୍ତଂ ଚ ଵୀଥୀଶତକୈର୍ମଣିଵେଦିଵିଚିତ୍ରିତୈଃ । ପରିତୋ ଵଣିଜାଂ ସୌଧୈର୍ନାନାଵସ୍ତୁଵିରାଜିତୈଃ
ସେଠାରେ ଶତଶଃ ରାସ୍ତା ଥିଲା, ମଣିମଞ୍ଚରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା, ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କ ଅନେକ ଘର ଓ ବିଭିନ୍ନ ସାମଗ୍ରୀରେ ରଙ୍ଗିନ ଥିଲା।
ସିନ୍ଦୂରାକାରମଣିଭିର୍ନିର୍ମିତୈଶ୍ଚ ଵିଚିତ୍ରିତୈଃ । ଭୂଷିତଂ ଭୂଷିତୈର୍ଦିଵ୍ଯୈରାଶ୍ରମୈଃ ଶତକୋଟିଭିଃ
ସିନ୍ଦୂର ରଙ୍ଗର ମଣି ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଓ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଅଗଣିତ ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ଗତ୍ଵା ଦଦର୍ଶ ତନ୍ମଧ୍ଯେ ଶଙ୍ଖଚୂଡାଲଯଂ ପରମ୍ । ଅତୀଵ ଵଲଯାକାରଂ ଯଥା ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁମଣ୍ଡଲମ୍
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି ସେ ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମଣ୍ଡଳ ଭଳି ବୃତ୍ତାକାର ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଥିଲା।
ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିଶିଖାକ୍ତାଭିଃ ପରିଖାଭିଶ୍ଚତସୃଭିଃ । ତଦ୍ଦୁର୍ଗମଂ ଚ ଶତ୍ରୂଣାମନ୍ଯେଷାଂ ସୁଗମଂ ସୁଖମ୍
ଚାରିଟି ଖାଳି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତି ଦୁର୍ଗମ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ଓ ସୁଖଦ ଥିଲା।
ଅତ୍ଯୁଚ୍ଚୈର୍ଗଗନସ୍ପର୍ଶିମଣିଶୃଙ୍ଗଵିରାଜିତମ୍ । ରାଜିତଂ ଦ୍ଵାଦଶଦ୍ଵାରୈର୍ଦ୍ଵାରପାଲସମନ୍ଵିତମ୍
ମଣିର ଚୂଡ଼ା ଏତେ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା ଯେ ଆକାଶକୁ ଛୁଇଁଥିଲା, ବାରଟି ଦ୍ୱାର ଓ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ଦ୍ୱାରପାଳ ଥିଲେ।
ମଣୀନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମାଣୈଃ ଶୋଭିତଂ ଲକ୍ଷମନ୍ଦିରୈଃ । ଶୋଭିତଂ ରତ୍ନସୋପାନୈ ରତ୍ନସ୍ତମ୍ଭଵିରାଜିତମ୍
ମଣିରେ ତିଆରି ଲକ୍ଷ ଘର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମଣିର ସିଢ଼ି ଓ ରତ୍ନର ଖମ୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଚମକୁଥିଲା।
ତଦ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁଷ୍ପଦନ୍ତୋଽପି ଵରଂ ଦ୍ଵାରଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ । ଦ୍ଵାରେ ନିଯୁକ୍ତଂ ପୁରୁଷଂ ଶୂଲହସ୍ତଂ ଚ ସସ୍ମିତମ୍
ଏହା ଦେଖି ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱାର ଦେଖିଲେ, ସେଠାରେ ଏକ ପୁରୁଷ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି ହସୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଦଢ଼ି ଥିଲେ।
ତିଷ୍ଠନ୍ତଂ ପିଙ୍ଗଲାକ୍ଷଂ ଚ ତାମ୍ରଵର୍ଣଂ ଭଯଙ୍କରମ୍ । କଥଯାମାସ ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ଜଗାମ ତଦନୁଜ୍ଞଯା
ସେଠାରେ ଏକ ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଭୟଙ୍କର ପୁରୁଷ ଦଢ଼ି ଥିଲେ। ସେ ଘଟଣାବଳୀ କହି, ତାଙ୍କର ଅନୁମତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ।
ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ଚ ତଦ୍ଦ୍ଵାରଂ ଜଗାମାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ପୁନଃ । ନ କୋଽପି ରକ୍ଷତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୂତରୂପଂ ରଣସ୍ଯ ଚ
ସେଇ ଦ୍ୱାର ଅତିକ୍ରମ କରି, ସେ ପୁନି ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେ ଦୂତ ଓ ଯୁଦ୍ଧର ସମ୍ବାଦ ନେଇ ଆସିଛି ବୋଲି ଶୁଣି, କେହି ତାଙ୍କୁ ବାଧା ଦେଲେନି।
ଗତ୍ଵା ସୋଽଭ୍ଯନ୍ତରଦ୍ଵାରଂ ଦ୍ଵାରପାଲମୁଵାଚ ହ । ରଣସ୍ଯ ସର୍ଵଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ଵିଜ୍ଞାପଯତ ମାଚିରମ୍
ଭିତର ଦ୍ୱାରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଯୁଦ୍ଧର ସମସ୍ତ ଘଟଣା ତୁରନ୍ତ ଜଣାଇଦିଅ।'
ସ ଚ ତଂ କଥଯିତ୍ଵା ଚ ଦୂତୋ ଗନ୍ତୁମୁଵାଚ ହ । ସ ଗତ୍ଵା ଶଙ୍ଖଚୂଡଂ ତଂ ଦଦର୍ଶ ସୁମନୋହରମ୍
ସେ ଘଟଣା କହିଦେବା ପରେ, ଦୂତକୁ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ କୁହାଗଲା। ସେ ଭିତରକୁ ଯାଇ, ଅତି ସୁନ୍ଦର ଶଙ୍ଖଚୂଡ଼ଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ରାଜମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯସ୍ଥଂ ସ୍ଵର୍ଣସିଂହାସନେ ସ୍ଥିତମ୍ । ମଣୀନ୍ଦ୍ରରଚିତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ରତ୍ନଦଣ୍ଡସମନ୍ଵିତମ୍
ରାଜ୍ୟର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ସୁନାର ସିଂହାସନ ଉପରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯାହା ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଦିବ୍ୟ ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।
ରତ୍ନକୃତ୍ରିମପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ପ୍ରଶସ୍ତୈଃ ଶୋଭିତଂ ସଦା । ଭୃତ୍ଯେନ ମସ୍ତକନ୍ଯସ୍ତଂ ସ୍ଵର୍ଣଚ୍ଛତ୍ରଂ ମନୋହରମ୍
ମଣିମାଣିକ୍ୟର ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କୃତ୍ରିମ ଫୁଲରେ ସଦା ଶୋଭିତ, ଏବଂ ଏକ ଦାସ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ସୁନାର ଛତା ଧରିଛି।
ସେଵିତଂ ପାର୍ଷଦଗଣୈ ରୁଚିରୈଃ ଶ୍ଵେତଚାମରୈଃ । ସୁଵେଷଂ ସୁନ୍ଦରଂ ରମ୍ଯଂ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତମ୍
ପରିଚାରକମାନେ ଶ୍ୱେତ ଚାମର ହାତରେ ଧରି ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଛନ୍ତି, ସୁନ୍ଦର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଆକର୍ଷକ ଓ ମନୋହର ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଗହନାରେ ଶୋଭିତ।
ମାଲ୍ଯେନ ଲେପନଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ସୁଵସ୍ତ୍ରଂ ଦଧତଂ ମୁନେ । ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରୈଃ ପରିଵୃତଂ ସୁଵେଷୈଶ୍ଚ ତ୍ରିକୋଟିଭିଃ
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଚନ୍ଦନ ଲେପ ଓ ଅତି ନଜୁକ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ମୁନି, ତିନି କୋଟି ଦାନବ ପ୍ରମୁଖମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୋଷାକରେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି।