ଦେଵୋଦ୍ଯାନେ ନନ୍ଦନେ ଚ ଚିତ୍ରଚନ୍ଦନକାନନେ । ଚମ୍ପକାନାଂ କେତକୀନାଂ ମାଧଵୀନାଂ ଚ ମାଧଵେ
ଦେବତାଙ୍କର ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନରେ, ରଙ୍ଗିନ ଚନ୍ଦନବନରେ, ଚମ୍ପକ, କେତକୀ ଓ ମାଧବୀ ଫୁଲରେ ଭରିଥିବା ବସନ୍ତ ଋତୁରେ।
କୁନ୍ଦାନାଂ ମାଲତୀନାଂ ଚ କୁମୁଦାମ୍ଭୋଜକାନନେ । କଲ୍ପଵୃକ୍ଷେ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷେ ପାରିଜାତଵନେ ଵନେ
କୁନ୍ଦ, ମଲତୀ ଓ କୁମୁଦ ଫୁଲର କାନନରେ, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ତଳେ ଏବଂ ପାରିଜାତ ବନରେ।
ନିର୍ଜନେ କାଞ୍ଚନେ ସ୍ଥାନେ ଧନ୍ଯେ କାଞ୍ଚନପର୍ଵତେ । କାଞ୍ଚୀଵନେ କିଞ୍ଜଲକେ କଞ୍ଚୁକେ କାଞ୍ଚନାକରେ
ନିର୍ଜନ ସୁନାର ସ୍ଥାନରେ, ଧନ୍ୟ ସୁନା ପର୍ବତରେ, ସୁନା ଜଙ୍ଗଲ, ସୁନା ଝାଡ଼ି ଏବଂ ସୁନା ଖଣିରେ।
ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନତଲ୍ପେଷୁ ପୁଂସ୍କୋକିଲରୁତଶ୍ରୁତେ । ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନସଂଯୁକ୍ତଃ ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନଵାଯୁନା
ପୁଷ୍ପ ଓ ଚନ୍ଦନର ଶଯ୍ୟାରେ, ପୁରୁଷ କୋଇଲିର ମଧୁର ଡାକ ଶୁଣି, ପୁଷ୍ପ ଓ ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧରେ ଘେରାଇ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧିତ ପବନରେ।
କାମୁକ୍ଯା କାମୁକଃ କାମାତ୍ସ ରେମେ ରାମଯା ସହ । ନ ହି ତୃପ୍ତୋ ଦାନଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୃପ୍ତିଂ ନୈଵ ଜଗାମ ସା
ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣା ତାହା ଓ ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀ ଦୁହେଁ ଆପଣଙ୍କର ଆକାଂକ୍ଷାରେ ଏକାଠି ହୋଇ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଦାନବମାନ୍ୟ ଏବଂ ସେ ଦୁହେଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୋଷ ପାଇଲେ ନାହିଁ।
ହଵିଷା କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମେଵ ଵଵୃଧେ ମଦନସ୍ତଯୋଃ । ତଯା ସହ ସମାଗତ୍ଯ ସ୍ଵାଶ୍ରମଂ ଦାନଵସ୍ତତଃ
ଯେପରି ହବି ଦେଇଲେ ଅଗ୍ନି ବଢ଼େ, ସେପରି ତାଙ୍କ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟରେ ମୋହ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ିଗଲା। ସେ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗରେ ଏକାଠି ହୋଇ, ପୁନି ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ।
ରମ୍ଯଂ କ୍ରୀଡାଲଯଂ ଗତ୍ଵା ଵିଜହାର ପୁନଃ ପୁନଃ । ଏଵଂ ସ ବୁଭୁଜେ ରାଜ୍ଯଂ ଶଙ୍ଖଚୂଡଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
ସେ ଆନନ୍ଦ ଭରା କ୍ରୀଡ଼ା ଗୃହକୁ ଯାଇ, ପୁନିପୁନି ମଜା କଲେ। ଏଭଳି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶଂଖଚୂଡ଼ ନିଜ ରାଜ୍ୟର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଲେ।
ଏକମନ୍ଵନ୍ତରଂ ପୂର୍ଣଂ ରାଜରାଜେଶ୍ଵରୋ ମହାନ୍ । ଦେଵାନାମସୁରାଣାଂ ଚ ଦାନଵାନାଂ ଚ ସନ୍ତତମ୍
ମହାନ ରାଜା ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ବନ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତା, ଅସୁର ଓ ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଅବିରତ ଶାସନ କଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵାଣାଂ କିନ୍ନରାଣାଂ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ଶାନ୍ତିଦଃ । ହୃତାଧିକାରା ଦେଵାଶ୍ଚ ଚରନ୍ତି ଭିକ୍ଷୁକା ଯଥା
ସେ ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ କୁ ଶାନ୍ତି ଦେଲେ। ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତି ହରାଇ, ଭିକ୍ଷୁକମାନେ ପରି ଘୁରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତେ ସର୍ଵେଽତିଵିଷଣ୍ଣାଶ୍ଚ ପ୍ରଜଗ୍ମୁର୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସଭାମ୍ । ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ କଥଯାମାସୂ ରୁରୁଦୁଶ୍ଚ ଭୃଶଂ ମୁହୁଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସଭାକୁ ଗଲେ। ସେମାନେ ଘଟଣାବଳୀ କହିଲେ ଏବଂ ପୁନିପୁନି ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।
ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ସୁରୈଃ ସାର୍ଧଂ ଜଗାମ ଶଙ୍କରାଲଯମ୍ । ସର୍ଵେଶଂ କଥଯାମାସ ଵିଧାତା ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମ୍
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ସହ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲେ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ସମସ୍ତ କଥା ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ କହିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ଶିଵଶ୍ଚ ତୈଃ ସାର୍ଧଂ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଚ ଜଗାମ ହ । ଦୁର୍ଲଭଂ ପରମଂ ଧାମ ଜରାମୃତ୍ଯୁହରଂ ପରମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଶିବ, ସେମାନେ ସହିତ, ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂମି, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରୁଥିବା ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ।
ସମ୍ପ୍ରାପ ଚ ଵରଂ ଦ୍ଵାରମାଶ୍ରମାଣାଂ ହରେରହୋ । ଦଦର୍ଶ ଦ୍ଵାରପାଲାଂଶ୍ଚ ରତ୍ନସିଂହାସନସ୍ଥିତାନ୍
ସେମାନେ ହରିଙ୍କ ଆଶ୍ରମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱାରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ କୁ ଦେଖିଲେ।
ଶୋଭିତାନ୍ପୀତଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତାନ୍ । ଵନମାଲାନ୍ଵିତାନ୍ସର୍ଵାନ୍ ଶ୍ଯାମସୁନ୍ଦରଵିଗ୍ରହାନ୍
ସେମାନେ ପୀତବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ରତ୍ନ ଭୂଷଣ ଲଗାଇଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଦାବ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଶ୍ୟାମ ଓ ସୁନ୍ଦର ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାପଦ୍ମଧରାଂଶ୍ଚୈଵ ଚତୁର୍ଭୁଜାନ୍ । ସସ୍ମିତାନ୍ସ୍ମେରଵକ୍ତ୍ରାସ୍ଯାନ୍ପଦ୍ମନେତ୍ରାନ୍ମନୋହରାନ୍
ସେମାନେ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଚାରିଟି ହାତ ଥିଲା। ସେମାନେ ହସୁଥିଲେ, ମୁହଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ପଦ୍ମ ପରି ଆକର୍ଷକ ଚକ୍ଷୁ ଥିଲା।
ବ୍ରହ୍ମା ତାନ୍କଥଯାମାସ ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ ଗମନାର୍ଥକମ୍ । ତେଽନୁଜ୍ଞାଂ ଚ ଦଦୁସ୍ତସ୍ମୈ ପ୍ରଵିଵେଶ ତଦାଜ୍ଞଯା
ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନେ କୁ ଆସିବାର କାରଣ କହିଲେ। ସେମାନେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଏଵଂ ଷୋଡଶ ଦ୍ଵାରାଣି ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ କମଲୋଦ୍ଭଵଃ । ଦେଵୈଃ ସାର୍ଧଂ ତାନତୀତ୍ଯ ପ୍ରଵିଵେଶ ହରେଃ ସଭାମ୍
ଏଭଳି, କମଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବ୍ରହ୍ମା ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଷୋଳ ଟି ଦ୍ୱାର ଦେଖି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଅଟି, ହରିଙ୍କ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଦେଵର୍ଷିଭିଃ ପରିଵୃତାଂ ପାର୍ଷଦୈଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଭୁଜୈଃ । ନାରାଯଣସ୍ଵରୂପୈଶ୍ଚ ସର୍ଵୈଃ କୌସ୍ତୁଭଭୂଷିତୈଃ
ଦେବୃଷିମାନେ ଓ ଚାରିହାତି ପାର୍ଷଦମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ନାରାୟଣ ରୂପ ଧାରଣ କରି, କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ନଵେନ୍ଦୁମଣ୍ଡଲାକାରାଂ ଚତୁରସ୍ରାଂ ମନୋହରାମ୍ । ମଣୀନ୍ଦ୍ରହାରନିର୍ମାଣାଂ ହୀରାସାରସୁଶୋଭିତାମ୍
ସଭାଟି ନୂଆ ଚନ୍ଦ୍ରର ମଣ୍ଡଳ ପରି ଆକୃତିର, ଚାରିକୋଣା ଓ ଆକର୍ଷକ ଥିଲା। ମୁଖ୍ୟ ମଣିମାଳା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ହୀରା ଝରଣା ଦ୍ୱାରା ଅତି ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନଖଚିତାଂ ରଚିତାଂ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯା ହରେଃ । ମାଣିକ୍ଯମାଲାଜାଲାଭାଂ ମୁକ୍ତାପଙ୍କ୍ତିଵିଭୂଷିତାମ୍
ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଲଗାଇ ହରିଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ତିଆରି, ମାଣିକ ମାଳା ଝାଲା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ମୁକ୍ତା ଶାରି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।
ମଣ୍ଡିତାଂ ମଣ୍ଡଲାକାରୈ ରତ୍ନଦର୍ପଣକୋଟିଭିଃ । ଵିଚିତ୍ରୈଶ୍ଚିତ୍ରରେଖାଭିର୍ନାନାଚିତ୍ରଵିଚିତ୍ରିତାମ୍
ମଣିର ଦର୍ପଣ ମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଅନେକ ଲାଗି ରୂପରେ ଅଲଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା।
ପଦ୍ମରାଗେନ୍ଦ୍ରରଚିତାଂ ରୁଚିରାଂ ମଣିପଙ୍କଜୈଃ । ସୋପାନଶତକୈର୍ଯୁକ୍ତାଂ ସ୍ଯମନ୍ତକଵିନିର୍ମିତୈଃ
ପଦ୍ମରାଗର ରାଜା ଦ୍ୱାରା ମଣିପଦ୍ମ ଦେଇ ତିଆରି, ସୁନ୍ଦର ଏହି ସଭା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ରୋତା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଓ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହେଉଥିବା ଶତାଧିକ ସିଢ଼ି ଥିଲା।
ପଟ୍ଟସୂତ୍ରଗ୍ରନ୍ଥିଯୁକ୍ତୈଶ୍ଚାରୁଚନ୍ଦନପଲ୍ଲଵୈଃ । ଇନ୍ଦ୍ରନୀଲସ୍ତମ୍ଭଵର୍ଯୈର୍ଵେଷ୍ଟିତାଂ ସୁମନୋହରାମ୍
ସୁନ୍ଦର ପଟ୍ଟ ସୂତ୍ର ଓ ଗଠି ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମଧୁର ଚନ୍ଦନ ଗଛର ପତ୍ର ଓ ନୀଳ ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ ରତ୍ନର ଭୂମିକା ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘେରାଯାଇଥିବା, ବହୁତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସଦ୍ରତ୍ନପୂର୍ଣକୁମ୍ଭାନାଂ ସମୂହୈଶ୍ଚ ସମନ୍ଵିତାମ୍ । ପାରିଜାତପ୍ରସୂନାନାଂ ମାଲାଜାଲୈର୍ଵିରାଜିତାମ୍
ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁନା ଘଡ଼ାର ଦଳ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଓ ପାରିଜାତ ଫୁଲର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଉଜ୍ୱଳ ହୋଇଥିଲା।
କସ୍ତୂରୀକୁଙ୍କୁମାରକ୍ତୈଃ ସୁଗନ୍ଧିଚନ୍ଦନଦ୍ରୁମୈଃ । ସୁସଂସ୍କୃତାଂ ତୁ ସର୍ଵତ୍ର ଵାସିତାଂ ଗନ୍ଧଵାଯୁନା
କସ୍ତୂରୀ ଓ କୁଙ୍କୁମରେ ରଙ୍ଗିତ ସୁଗନ୍ଧିତ ଚନ୍ଦନ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୁଭ୍ର ଓ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ସଜାଯାଇଥିଲା, ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧି ବାତାସ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ମହକୁଥିଲା।
ଵିଦ୍ଯାଧରୀସମୂହାନାଂ ନୃତ୍ଯଜାଲୈର୍ଵିରାଜିତାମ୍ । ସହସ୍ରଯୋଜନାଯାମାଂ ପରିପୂର୍ଣାଂ ଚ କିଙ୍କରୈଃ
ବିଦ୍ୟାଧରୀମାନଙ୍କର ନୃତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ହଜାର ଯୋଜନା ଲମ୍ବା ଏହି ସ୍ଥାନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସେବକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଯାଇଥିଲା।
ଦଦର୍ଶ ଶ୍ରୀହରିଂ ବ୍ରହ୍ମା ଶଙ୍କରଶ୍ଚ ସୁରୈଃ ସହ । ଵସନ୍ତଂ ତନ୍ମଧ୍ଯଦେଶେ ଯଥେନ୍ଦୁଂ ତାରକାଵୃତମ୍
ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶ୍ରୀହରି, ଶଙ୍କର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ତାରାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥାଏ।
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣଚିତ୍ରସିଂହାସନେ ସ୍ଥିତମ୍ । କିରୀଟିନଂ କୁଣ୍ଡଲିନଂ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତମ୍
ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଅଦ୍ଭୁତ ସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା।
ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ବିଭ୍ରତଂ କେଲିପଙ୍କଜମ୍ । ପୁରତୋ ନୃତ୍ଯଗୀତଂ ଚ ପଶ୍ଯନ୍ତଂ ସସ୍ମିତଂ ମୁଦା
ସମସ୍ତ ଦେହରେ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା, ହାତରେ ଖେଳା ପଦ୍ମ ଧରିଥିବା, ସାମ୍ନାରେ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ ଦେଖୁଥିବା, ଆନନ୍ଦରେ ହସୁଥିବା।
ଶାନ୍ତଂ ସରସ୍ଵତୀକାନ୍ତଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଧୃତପଦାମ୍ବୁଜମ୍ । ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ପ୍ରଦତ୍ତଂ ତାମ୍ବୂଲଂ ଭୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ସୁଵାସିତମ୍
ଶାନ୍ତ, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ବସିଛନ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସୁଗନ୍ଧିତ ତାମ୍ବୁଳ ଭୋଜନ କରିଛନ୍ତି।