ଯଥାଦିତିଃ କଶ୍ଯପେ ଚ ଵସିଷ୍ଠେଽରୁନ୍ଧତୀ ସଖୀ । ଯଥାହଲ୍ଯା ଗୌତମେ ଚ ଦେଵହୂତିଶ୍ଚ କର୍ଦମେ
ଯେପରି ଅଦିତି କଶ୍ୟପଙ୍କ ପାଖରେ, ଅରୁନ୍ଧତୀ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ପାଖରେ, ଅହଲ୍ୟା ଗୌତମଙ୍କ ପାଖରେ, ଏବଂ ଦେବହୂତି କର୍ଦ୍ଦମଙ୍କ ପାଖରେ—
ଯଥା ବୃହସ୍ପତୌ ତାରା ଶତରୂପା ମନୌ ଯଥା । ଯଥା ଚ ଦକ୍ଷିଣା ଯଜ୍ଞେ ଯଥା ସ୍ଵାହା ହୁତାଶନେ
ଯେପରି ତାରା ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ପାଖରେ, ଶତରୂପା ମନୁଙ୍କ ପାଖରେ, ଦକ୍ଷିଣା ଯଜ୍ଞରେ, ଏବଂ ସ୍ୱାହା ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଖରେ—
ଯଥା ଶଚୀ ମହେନ୍ଦ୍ରେ ଚ ଯଥା ପୁଷ୍ଟିର୍ଗଣେଶ୍ଵରେ । ଦେଵସେନା ଯଥା ସ୍କନ୍ଦେ ଧର୍ମେ ଭୂର୍ତିର୍ଯଥା ସତୀ
ଯେପରି ଶଚୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ, ପୁଷ୍ଟି ଗଣେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଖରେ, ଦେବସେନା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ପାଖରେ, ଏବଂ ସତୀ ଭୂତି ଧର୍ମଙ୍କ ପାଖରେ—
ସୌଭାଗ୍ଯା ସୁପ୍ରିଯା ତ୍ଵଂ ଚ ଶଙ୍ଖଚୂଡେ ତଥା ଭଵ । ଅନେନ ସାର୍ଧଂ ସୁଚିରଂ ସୁନ୍ଦରେଣ ଚ ସୁନ୍ଦରି
ଏପରି ତୁମେ ଶଂଖଚୂଡଙ୍କ ପାଖରେ ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳି ଓ ପ୍ରିୟା ହେଉ। ଏହି ସୁନ୍ଦରଙ୍କ ସହ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆନନ୍ଦରେ ବଞ୍ଚ।
ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଵିହାରଂ ଚ ଯଥେଚ୍ଛଂ କୁରୁ ସନ୍ତତମ୍ । ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରାପ୍ଯସି ଗୋଲୋକେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ପୁନରେଵ ଚ । ଚତୁର୍ଭୁଜଂ ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଶଙ୍ଖଚୂଡେ ମୃତେ ସତି
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଆନନ୍ଦ କର, ସଦା ଏହି ଭାବରେ ରୁହ। ପରେ, ଶଂଖଚୂଡ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ପୁନି ଗୋଲୋକରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏବଂ ବୈକୁଣ୍ଠରେ ଚତୁର୍ଭୁଜଙ୍କୁ ପାଇବୁ।
ଶଙ୍ଖଚୂଡେନ ସହ ତୁଲସୀସଙ୍ଗମଵର୍ଣନମ୍ ନାରଦ ଉଵାଚ ଵିଚିତ୍ରମିଦମାଖ୍ଯାନଂ ଭଵତା ସମୁଦାହୃତମ୍ । ଶ୍ରୁତେନ ଯେନ ମେ ତୃପ୍ତିର୍ନ କଦାପି ହି ଜାଯତେ
ତୁଳସୀ ଓ ଶଂଖଚୂଡଙ୍କ ସଂଯୋଗର ବିବର୍ଣ୍ନନ ହେଉଛି। ନାରଦ କହିଲେ: ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ତୁମେ କହିଛ, ଯାହା ଶୁଣିଲେ ମୋର କେବେ ମନ ଭରି ହୁଏନାହିଁ।
ତତଃ ପରଂ ତୁ ଯଜ୍ଜାତଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵଦ ମହାମତେ । ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯେଵମାଶିଷଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵାଲଯଂ ଚ ଯଯୌ ଵିଧିଃ
ଏବେ, ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ପରେ କଣ ଘଟିଲା ଠିକ୍ ଠିକ୍ କହ। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗାନ୍ଧର୍ଵେଣ ଵିଵାହେନ ଜଗୃହେ ତାଂ ଚ ଦାନଵଃ । ସ୍ଵର୍ଗେ ଦୁନ୍ଦୁଭିଵାଦ୍ଯଂ ଚ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିର୍ବଭୂଵ ହ
ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ ପ୍ରକାରେ ଦାନବ ତାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦୁନ୍ଦୁଭି ଧ୍ୱନି ଓ ପୁଷ୍ପ ବୃଷ୍ଟି ହେଲା।
ସ ରେମେ ରାମଯା ସାର୍ଧଂ ଵାସଗେହେ ମନୋରମେ । ମୂର୍ଚ୍ଛାଂ ସା ପ୍ରାପ ତୁଲସୀ ନଵସଙ୍ଗମସଙ୍ଗତା
ସେ ରାମାଙ୍କ ସହ ମନୋହର ଗୃହରେ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ । ତୁଳସୀ, ନୂତନ ସମ୍ମିଳନର ଆନନ୍ଦରେ, ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ ।
ନିମଗ୍ନା ନିର୍ଜଲେ ସାଧ୍ଵୀ ସମ୍ଭୋଗସୁଖସାଗରେ । ଚତୁଃଷଷ୍ଟିକଲାମାନଂ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିଵିଧଂ ସୁଖମ୍
ସେ ସତୀ ଜଳବିହୀନ ଆନନ୍ଦସାଗରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଲୀନ ହେଲେ । ସେ ଚଉଷଠି ପ୍ରକାର ଦକ୍ଷତା ଓ ଚଉଷଠି ପ୍ରକାର ସୁଖ ଅନୁଭବ କଲେ ।
କାମଶାସ୍ତ୍ରେ ଯନ୍ନିରୁକ୍ତଂ ରସିକାନାଂ ଯଥେପ୍ସିତମ୍ । ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗସଂଶ୍ଲେଷପୂର୍ଵକଂ ସ୍ତ୍ରୀମନୋହରମ୍
ଯେଉଁଠି କାମଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯାହା ବର୍ଣ୍ଣିତ, ଯାହା ରସିକମାନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଅଙ୍ଗ ଓ ଉପାଙ୍ଗର ଆଲିଙ୍ଗନ ସହିତ ଯାହା ନାରୀମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ—
ତତ୍ସର୍ଵଂ ରସଶୃଙ୍ଗାରଂ ଚକାର ରସିକେଶ୍ଵରଃ । ଅତୀଵ ରମ୍ଯଦେଶେ ଚ ସର୍ଵଜନ୍ତୁଵିଵର୍ଜିତେ
ସେ ସମସ୍ତ ରସ ଓ ଶୃଙ୍ଗାର କାର୍ଯ୍ୟ ରସିକେଶ୍ୱର କରିଥିଲେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଶୂନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ।
ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନତଲ୍ପେ ଚ ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନଵାଯୁନା । ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନେ ନଦୀତୀରେ ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତେ
ପୁଷ୍ପ ଓ ଚନ୍ଦନର ଶଯ୍ୟାରେ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଚନ୍ଦନର ସୁଗନ୍ଧି ବାତାସରେ, ନଦୀତୀରରେ ପୁଷ୍ପ ଉଦ୍ୟାନରେ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ ।
ଗହୀତ୍ଵା ରସିକୋ ରାସେ ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତାମ୍ । ଭୂଷିତୋ ଭୂଷଣେନୈଵ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତାମ୍
ରସିକ ନୃତ୍ୟରେ ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ, ଯିଏ ପୁଷ୍ପ ଓ ଚନ୍ଦନରେ ଶୋଭିତ, ରତ୍ନ ଓ ଭୂଷଣରେ ଭୂଷିତ ।
ସୁରତେ ଵିରତିର୍ନାସ୍ତି ତଯୋଃ ସୁରତିଵିଜ୍ଞଯୋଃ । ଜହାର ମାନସଂ ଭର୍ତୁର୍ଲୋଲଯା ଲୀଲଯା ସତୀ
ସେ ଦୁଇଜଣ ଯେଉଁମାନେ ସୁରତରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସେମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ କେବେ ବି ଥମିଲା ନାହିଁ । ସତୀ ନାରୀ ଖେଳ ଭାବରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ମନକୁ ଆକର୍ଷିତ କଲେ ।
ଚେତନାଂ ରସିକାଯାଶ୍ଚ ଜହାର ରସଭାଵଵିତ୍ । ଵକ୍ଷସଶ୍ଚନ୍ଦନଂ ରାଜ୍ଞସ୍ତିଲକଂ ଵିଜହାର ସା
ଏବଂ ରସର ଜ୍ଞାନୀ ସେ ରସିକାଙ୍କର ଚେତନାକୁ ଆକର୍ଷିତ କଲେ । ସେ ରାଜାଙ୍କ ଛାତିରୁ ଚନ୍ଦନ ଓ ତିଳକ ଅପସାରଣ କଲେ ।
ସ ଚ ଜହାର ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ସିନ୍ଦୂରଂ ବିନ୍ଦୁପତ୍ରକମ୍ । ତଦ୍ଵକ୍ଷସ୍ଯୁରୋଜେ ଚ ନଖରେଖାଂ ଦଦୌ ମୁଦା
ସେ ତାଙ୍କର ସିନ୍ଦୂର ଓ ବିନ୍ଦୁପତ୍ରକ ଅପସାରଣ କଲେ । ତାଙ୍କ ଅଂଶ ଉପରେ ଆନନ୍ଦରେ ନଖରେଖା ଦେଇଲେ ।
ସା ଦଦୌ ତଦ୍ଵାମପାର୍ଶ୍ଵେ କରଭୂଷଣଲକ୍ଷଣମ୍ । ରାଜା ତଦୋଷ୍ଠପୁଟକେ ଦଦୌ ରଦନଦଂଶନମ୍
ସେ ତାଙ୍କର ବାମ ପାଶ୍ୱରେ ହାତ ଭୂଷଣର ଚିହ୍ନ ଦେଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କର ଓଠରେ ଦାନ୍ତର ଚିହ୍ନ ରଖିଲେ ।
ତଦ୍ଗଣ୍ଡଯୁଗଲେ ସା ଚ ପ୍ରଦଦୌ ତଚ୍ଚତୁର୍ଗୁଣମ୍ । ଆଲିଙ୍ଗନଂ ଚୁମ୍ବନଂ ଚ ଜଙ୍ଘାଦିମର୍ଦନଂ ତଥା
ତାଙ୍କ ଗଣ୍ଡଯୁଗଳରେ ସେ ଚାରିଗୁଣ ଅଧିକ ଦେଲେ । ଆଲିଙ୍ଗନ, ଚୁମ୍ବନ ଓ ଜଂଘା ଓ ଅନ୍ୟ ଅଂଗର ମସାଜ କଲେ ।
ଏଵଂ ପରସ୍ପରଂ କ୍ରୀଡାଂ ଚକ୍ରତୁସ୍ତୌ ଵିଜାନତୌ । ସୁରତେ ଵିରତେ ତୌ ଚ ସମୁତ୍ଥାଯ ପରସ୍ପରମ୍
ଏଭଳି ଦୁଇଜଣ ଜଣେ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡ଼ା କଲେ । ସୁରତ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସେମାନେ ଏକଠି ଉଠିଲେ ।
ସୁଵେଷଂ ଚକ୍ରତୁସ୍ତତ୍ର ଯଦ୍ଯନ୍ମନସି ଵାଞ୍ଛିତମ୍ । ଚନ୍ଦନୈଃ କୁଙ୍କୁମାରକ୍ତୈଃ ସା ତସ୍ଯ ତିଲକଂ ଦଦୌ
ସେଠାରେ, ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କଲେ, ସେହିପରି ସୁସଜ୍ଜିତ ହେଲେ । ଚନ୍ଦନ ଓ କୁଙ୍କୁମରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ତିଳକ ଲଗାଇଲେ ।
ସର୍ଵାଙ୍ଗେ ସୁନ୍ଦରେ ରମ୍ଯେ ଚକାର ଚାନୁଲେପନମ୍ । ସୁଵାସଂ ଚୈଵ ତାମ୍ବୂଲଂ ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧେ ଚ ଵାସସୀ
ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷକ ଶରୀରରେ ସେ ଅନୁଲେପନ କଲେ । ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର, ତାମ୍ବୁଳ ଓ ଅଗ୍ନିଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ଦେଲେ ।
ପାରିଜାତସ୍ଯ କୁସୁମଂ ଜରାରୋଗହରଂ ପରମ୍ । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣମଙ୍ଗୁଲୀଯକମୁତ୍ତମମ୍
ପାରିଜାତ ଫୁଲ, ଯାହା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ରୋଗ ଦୂର କରେ; ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଉତ୍ତମ ଅଙ୍ଗୁଠି ।
ସୁନ୍ଦରଂ ଚ ମଣିଵରଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଦୁର୍ଲଭମ୍ । ଦାସୀ ତଵାହମିତ୍ଯେଵଂ ସମୁଚ୍ଚାର୍ଯ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସୁନ୍ଦର ମଣି, ତିନି ଲୋକରେ ଦୁର୍ଲଭ; 'ମୁଁ ତୁମର ଦାସୀ' ବୋଲି ପୁନିପୁନି କହିଲେ ।
ନନାମ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵାମିନଂ ଗୁଣଶାଲିନମ୍ । ସସ୍ମିତା ତନ୍ମୁଖାମ୍ଭୋଜଂ ଲୋଚନାଭ୍ଯାଂ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ଅତିଶୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗୁଣମୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ । ହସି, ତାଙ୍କର ମୁଖକମଳକୁ ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱୟରେ ପୁନିପୁନି ଦେଖିଲେ ।
ନିମେଷରହିତାଭ୍ଯାଂ ଚାପ୍ଯପଶ୍ଯତ୍କାମସୁନ୍ଦରମ୍ । ସ ଚ ତାଂ ଚ ସମାକୃଷ୍ଯ ଚକାର ଵକ୍ଷସି ପ୍ରିଯାମ୍
ନିମିଷ ନ ହୋଇ ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା କାମସୁନ୍ଦରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ସେ ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରି, ପ୍ରିୟାକୁ ଛାତିରେ ରଖିଲେ ।
ସସ୍ମିତଂ ଵାସସାଚ୍ଛନ୍ନଂ ଦଦର୍ଶ ମୁଖପଙ୍କଜମ୍ । ଚୁଚୁମ୍ବ କଠିନେ ଗଣ୍ଡେ ବିମ୍ବୋଷ୍ଠୌ ପୁନରେଵ ଚ
ସେ ହସୁଥିବା, ବସ୍ତ୍ରରେ ଢାକା ମୁହଁକୁ ଦେଖିଲେ, ତାଙ୍କର ଗାଲରେ ଦୃଢ଼ଭାବରେ ଚୁମ୍ବନ କଲେ, ପୁଣି ତାଙ୍କର ବିମ୍ବାଫଳ ଭଳି ଠୋଠକୁ ମଧୁର ଭାବେ ଚୁମିଲେ।
ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ଵସ୍ତ୍ରଯୁଗ୍ମଂ ଵରୁଣାଦାହୃତଂ ଚ ଯତ୍ । ତଦାହୃତାଂ ରତ୍ନମାଲାଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଦୁର୍ଲଭାମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ବରୁଣ ଆଣିଥିବା ଦୁଇଟି ବସ୍ତ୍ର ଏବଂ ତିନି ଲୋକରେ ଦୁର୍ଲଭ ମଣିମାଳା ଉପହାର ଦେଲେ।
ଦଦୌ ମଞ୍ଜୀରଯୁଗ୍ମଂ ଚ ସ୍ଵାହାଯା ଆହୃତଂ ଚ ଯତ୍ । କେଯୂରଯୁଗ୍ମଂ ଛାଯାଯା ରୋହିଣ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ କୁଣ୍ଡଲମ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା ଆଣିଥିବା ଦୁଇଟି ପାଉଜି, ଛାୟା ଆଣିଥିବା ଦୁଇଟି ବାହୁବନ୍ଧ ଏବଂ ରୋହିଣୀ ଆଣିଥିବା କଣ୍ ଶିଂ ଦେଲେ।
ଅଙ୍ଗୁଲୀଯକରତ୍ନାନି ରତ୍ଯାଶ୍ଚ କରଭୂଷଣମ୍ । ଶଙ୍ଖଂ ଚ ରୁଚିରଂ ଚିତ୍ରଂ ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା
ସେ ତାଙ୍କୁ ରତି ଆଣିଥିବା ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ହାତର ଗହଣା ଦେଲେ, ଏବଂ ବିଶ୍ୱକର୍ମା କରିଥିବା ରଙ୍ଗିନ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଶଂଖ ଦେଲେ।