ଭଵିଷ୍ଯସି ଵୃକ୍ଷରୂପା ତ୍ଵଂ ପୂତା ଵିଶ୍ଵପାଵନୀ । ପ୍ରଧାନା ସର୍ଵପୁଷ୍ପେଷୁ ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରାଣାଧିକା ଭଵେଃ
ତୁମେ ଗଛ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେବ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରିବାରି। ସମସ୍ତ ଫୁଲ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ହେବ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟବାନ ହେବ।
ତ୍ଵଯା ଵିନା ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ପୂଜା ଚ ଵିଫଲା ଭଵେତ୍ । ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵୃକ୍ଷରୂପା ନାମ୍ନା ଵୃନ୍ଦାଵନୀତି ଚ
ତୁମେ ନଥିଲେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପୂଜା ଫଳହୀନ ହେବ। ବୃନ୍ଦାବନରେ ଗଛ ରୂପରେ ତୁମେ 'ବୃନ୍ଦାବତୀ' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ।
ତ୍ଵତ୍ପତ୍ରୈର୍ଗୋପିଗୋପାଶ୍ଚ ପୂଜଯିଷ୍ଯନ୍ତି ମାଧଵମ୍ । ଵୃକ୍ଷାଧିଦେଵୀରୂପେଣ ସାର୍ଧଂ କୃଷ୍ଣେନ ସନ୍ତତମ୍
ତୁମର ପତ୍ରରେ ଗୋପି ଏବଂ ଗୋପମାନେ ମାଧବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ। ଗଛ ଦେବୀ ଭାବେ ତୁମେ ସଦା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ରମିବ।
ଵିହରିଷ୍ଯସି ଗୋପେନ ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ମଦ୍ଵରେଣ ଚ । ଇତ୍ଯେଵଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସସ୍ମିତା ହୃଷ୍ଟମାନସା
ମୋ ଦୟାରେ ତୁମେ ଗୋପ ସହ ସ୍ଵଇଚ୍ଛାରେ ବିହାର କରିବ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ସେ ହସିଲେ, ମନ ଅନନ୍ଦିତ ହେଲା।
ପ୍ରଣନାମ ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ତଂ ଚ କିଞ୍ଚିଦୁଵାଚ ସା । ତୁଲସ୍ଯୁଵାଚ ଯଥା ମେ ଦ୍ଵିଭୁଜେ କୃଷ୍ଣେ ଵାଞ୍ଛା ଚ ଶ୍ଯାମସୁନ୍ଦରେ
ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ଏବଂ କିଛି କଥା କହିଲେ। ତୁଳସୀ କହିଲେ: ମୋ ଇଚ୍ଛା ଦୁଇ ହାତ ଥିବା କୃଷ୍ଣ, ଶ୍ୟାମସୁନ୍ଦର ପାଇଁ।
ସତ୍ଯଂ ବ୍ରଵୀମି ହେ ତାତ ନ ତଥା ଚ ଚତୁର୍ଭୁଜେ । ଅତୃପ୍ତାହଂ ଚ ଗୋଵିନ୍ଦେ ଦୈଵାଚ୍ଛୃଙ୍ଗାରଭଙ୍ଗତଃ
ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ମୋତେ ଚାରି ହାତ ଥିବା ପ୍ରଭୁ ପାଇଁ ଏମିତି ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ। ଦୈବ ଦ୍ୱାରା ଶୃଙ୍ଗାର ଭଙ୍ଗ ହେବାରୁ ମୁଁ ଗୋବିନ୍ଦରେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ।
ଗୋଵିନ୍ଦସ୍ଯୈଵ ଵଚନାତ୍ପ୍ରାର୍ଥଯାମି ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ । ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ପୁନରେଵ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର କଥା ଅନୁସାରେ ମୁଁ ଚାରି ହାତ ଥିବା ପ୍ରଭୁ ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି। ତୁମର କୃପାରେ ମୁଁ ପୁଣି ଦୁର୍ଲଭ ଗୋବିନ୍ଦକୁ ପାଇପାରିବି।
ଧ୍ରୁଵମେଵ ଲଭିଷ୍ଯାମି ରାଧାଭୀତିଂ ପ୍ରମୋଚଯ । ବ୍ରହ୍ଯଦେଵ ଉଵାଚ ଗୃହାଣ ରାଧିକାମନ୍ତ୍ରଂ ଦଦାମି ଷୋଡଶାକ୍ଷରମ୍
ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତାଙ୍କୁ ପାଇବି; ରାଧାଙ୍କର ଭୟରୁ ମୋତେ ମୁକ୍ତ କର। ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ରାଧିକା ମନ୍ତ୍ର ଗ୍ରହଣ କର, ମୁଁ ତୁମକୁ ଷୋଡଶ ଅକ୍ଷର ଦେଉଛି।
ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ପ୍ରାଣତୁଲ୍ଯା ତ୍ଵଂ ମଦ୍ଵରେଣ ଭଵିଷ୍ଯସି । ଶୃଙ୍ଗାରଂ ଯୁଵଯୋର୍ଗୋପ୍ଯଂ ନ ଜ୍ଞାସ୍ଯତି ଚ ରାଧିକା
ମୋ ଦୟାରେ ତୁମେ ତାଙ୍କ ପ୍ରାଣ ସମାନ ପ୍ରିୟ ହେବ। ତୁମର ପ୍ରେମ ଗୁପ୍ତ ରହିବ ଏବଂ ରାଧିକା ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ।
ରାଧାସମା ତ୍ଵଂ ସୁଭଗେ ଗୋଵିନ୍ଦସ୍ଯ ଭଵିଷ୍ଯସି । ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ଦେଵ୍ଯା ଵୈ ଷୋଡଶାକ୍ଷରମ୍
ସୁଭାଗେ, ତୁମେ ଗୋବିନ୍ଦ ପାଇଁ ରାଧା ସମାନ ହେବ। ଏହିପରି କହି, ଦେବୀଙ୍କୁ ଷୋଡଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଦେଲେ।
ମନ୍ତ୍ରଂ ଚୈଵ ଜଗଦ୍ଧାତା ସ୍ତୋତ୍ରଂ ଚ କଵଚଂ ପରମ୍ । ସର୍ଵଂ ପୂଜାଵିଧାନଂ ଚ ପୁରଶ୍ଚର୍ଯାଵିଧିକ୍ରମମ୍
ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମନ୍ତ୍ର, ଉତ୍ତମ ସ୍ତୋତ୍ର, ରକ୍ଷା କବଚ, ପୂଜାର ସମସ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ପୂର୍ବ ଅନୁଷ୍ଠାନର ନିୟମ ଦେଲେ।
ପରାଂ ଶୁଭାଶିଷଂ ଚୈଵ ପୂଜାଂ ଚୈଵ ଚକାର ସା । ବଭୂଵ ସିଦ୍ଧା ସା ଦେଵୀ ତତ୍ପ୍ରସାଦାଦ୍ରମା ଯଥା
ସେ ଦେବୀ ଉତ୍ତମ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ପୂଜା କଲେ; ତାଙ୍କର କୃପାରେ, ସେ ଦେବୀ ରାମଙ୍କ ପରି ସଫଳ ହେଲେ।
ସିଦ୍ଧଂ ମନ୍ତ୍ରେଣ ତୁଲସୀ ଵରଂ ପ୍ରାପ ଯଥୋଦିତମ୍ । ବୁଭୁଜେ ଚ ମହାଭୋଗଂ ଯଦ୍ଵିଶ୍ଵେଷୁ ଚ ଦୁର୍ଲଭମ୍
ସିଦ୍ଧ ମନ୍ତ୍ରରେ ତୁଳସୀ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଭିକ୍ଷା ପାଇଲେ ଏବଂ ସେ ବିଶ୍ୱରେ ଦୁର୍ଲଭ ମହାସୁଖ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନମନସା ଦେଵୀ ତତ୍ଯାଜ ତପସଃ କ୍ଲମମ୍ । ସିଦ୍ଧେ ଫଲେ ନରାଣାଂ ଚ ଦୁଃଖଂ ଚ ସୁଖମୁତ୍ତମମ୍
ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମନରେ ଦେବୀ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର କ୍ଳାନ୍ତିକୁ ଛାଡିଦେଲେ; ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଫଳ—ଦୁଃଖ ଓ ଉତ୍ତମ ସୁଖ—ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।
ଭୁକ୍ତ୍ଯା ପୀତ୍ଵା ଚ ସନ୍ତୁଷ୍ଟା ଶଯନଂ ଚ ଚକାର ସା । ତଲ୍ପେ ମନୋରମେ ତତ୍ର ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତେ
ଭୋଜନ ଓ ପାନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ସେ ମନୋହର ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନରେ ସଜିତ ଶୟନପଥରେ ଶୋଇଲେ।
ଶଙ୍ଖଚୂଡେନ ସହ ତୁଲସ୍ଯାଃ ସଙ୍ଗତିଵର୍ଣନମ୍ ନାରାଯଣ ଉଵାଚ ତୁଲସୀ ପରିତୁଷ୍ଟା ଚ ସୁଷ୍ଵାପ ହୃଷ୍ଟମାନସା । ନଵଯୌଵନସମ୍ପନ୍ନା ଵୃଷଧ୍ଵଜଵରାଙ୍ଗନା
ନାରାୟଣ କହିଲେ: ତୁଳସୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ଭଲ ଶୋଇଲେ; ସେ ନୂତନ ଯୁବତ୍ବ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜନାନୀ।
ଚିକ୍ଷେପ ପଞ୍ଚବାଣଶ୍ଚ ପଞ୍ଚବାଣାଂଶ୍ଚ ତାଂ ପ୍ରତି । ପୁଷ୍ପାଯୁଧେନ ସା ଦଗ୍ଧା ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତା
ପଞ୍ଚବାଣ ଦେବତା ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚବାଣ ନିକେପ କଲେ; ପ୍ରେମ ଦେବତାର ଅଗ୍ନିରେ, ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନରେ ସଜିତ ତୁଳସୀ ଜଳିଗଲେ।
ପୁଲକାଙ୍କିତସର୍ଵାଙ୍ଗୀ କମ୍ପିତାରକ୍ତଲୋଚନା । କ୍ଷଣଂ ସା ଶୁଷ୍କତାଂ ପ୍ରାପ କ୍ଷଣଂ ମୂର୍ଚ୍ଛାମଵାପ ହ
ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶରୀର କୁଞ୍ଚିତ ହେଲା, ଲାଲ ଓ କମ୍ପିତ ଚକ୍ଷୁ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଶୁଷ୍କ ହେଲେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଅଚେତନ ହେଲେ।
କ୍ଷଣମୁଦ୍ଵିଗ୍ନତାଂ ପ୍ରାପ କ୍ଷଣଂ ତନ୍ଦ୍ରାଂ ସୁଖାଵହାମ୍ । କ୍ଷଣଂ ଚ ଦହନଂ ପ୍ରାପ କ୍ଷଣଂ ପ୍ରାପ ପ୍ରସନ୍ନତାମ୍
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଲେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ସୁଖଦ ତନ୍ଦ୍ରା ଆସିଲା; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଦହନ ଅନୁଭବ କଲେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
କ୍ଷଣଂ ସା ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ କ୍ଷଣଂ ପ୍ରାପ ଵିଷଣ୍ଣତାମ୍ । ଉତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ତୀ କ୍ଷଣଂ ତଲ୍ପାଦ୍ ଗଚ୍ଛନ୍ତୀ ନିକଟେ କ୍ଷଣମ୍
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଚେତନା ଆସିଲା, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଶୟନପଥରୁ ଉଠିଲେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଭ୍ରମନ୍ତୀ କ୍ଷଣମୁଦ୍ଵେଗାନ୍ନିଵସନ୍ତୀ କ୍ଷଣଂ ପୁନଃ । କ୍ଷଣମେଵ ସମୁଦ୍ଵେଗାତ୍ସୁଷ୍ଵାପ ପୁନରେଵ ସା
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଉଦ୍ବିଗ୍ନତାରେ ଘୁଞ୍ଚିଲେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ପୁନଃ ବସିଲେ; ଏବଂ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଉଦ୍ବିଗ୍ନତାରେ ପୁନଃ ଶୋଇଲେ।
ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନତଲ୍ପଂ ଚ ତଦ୍ ବଭୂଵାତିକଣ୍ଟକମ୍ । ଵିଷହାରି ସୁଖଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସୁନ୍ଦରଂ ଚ ଫଲଂ ଜଲମ୍
ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନର ଶୟନପଥ କଣ୍ଟକ ଭଳି ହେଇଗଲା; ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ମନୋହର ସୁଖ, ଫଳ ଓ ଜଳ ଅସହ୍ୟ ହେଇଗଲା।
ନିଲଯଂ ଚ ବିଲାକାରଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଵସ୍ତ୍ରଂ ହୁତାଶନଃ । ସିନ୍ଦୂରପତ୍ରକଂ ଚୈଵ ଵ୍ରଣତୁଲ୍ଯଂ ଚ ଦୁଃଖଦମ୍
ତାଙ୍କର ନିବାସ ଗୁହା ଭଳି ହେଇଗଲା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ବସ୍ତ୍ର ଅଗ୍ନି ଭଳି ଲାଗିଲା; ସିନ୍ଦୂର ପତ୍ର ଘାଉ ଭଳି ଦୁଃଖ ଦେଲା।
କ୍ଷଣଂ ଦଦର୍ଶ ତନ୍ଦ୍ରାଯାଂ ସୁଵେଷଂ ପୁରୁଷଂ ସତୀ । ସୁନ୍ଦରଂ ଚ ଯୁଵାନଂ ଚ ସସ୍ମିତଂ ରସିକେଶ୍ଵରମ୍
ତନ୍ଦ୍ରାରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ସେ ଭଲ ଭୂଷିତ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିଲେ; ସୁନ୍ଦର, ଯୁବକ, ହସୁଥିବା, ଆନନ୍ଦର ନାଥ।
ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷିତମ୍ । ଆଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ମାଲ୍ଯଵନ୍ତଂ ପିବନ୍ତଂ ତନ୍ମୁଖାମ୍ବୁଜମ୍
ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶରୀର ଚନ୍ଦନରେ ଲିପ୍ତ, ରତ୍ନ ଭୂଷଣରେ ସଜିତ; ସେ ମାଳା ପିନ୍ଧି ଆସୁଥିଲେ, ତୁଳସୀଙ୍କର ମୁଖକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
କଥଯନ୍ତଂ ରତିକଥାଂ ବ୍ରୁଵନ୍ତଂ ମଧୁରଂ ମୁହୁଃ । ସମ୍ଭୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ତଲ୍ପେ ଚ ସମାଶ୍ଲିଷ୍ଯନ୍ତମୀପ୍ସିତମ୍
ସେ ରତିର କଥା କହୁଥିଲେ, ମଧୁର ଶବ୍ଦ ବାରମ୍ବାର କହୁଥିଲେ; ଶୟନପଥରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୋଗ କରି, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରୁଥିଲେ।
ପୁନରେଵ ତୁ ଗଚ୍ଛନ୍ତମାଗଚ୍ଛନ୍ତଂ ଚ ସନ୍ନିଧୌ । ଯାନ୍ତଂ କ୍ଵ ଯାସି ପ୍ରାଣେଶ ତିଷ୍ଠତ୍ଯେଵମୁଵାଚ ସା
ପୁନି ସେ ଯାଉଥିବା ଓ ଆସୁଥିବାବେଳେ, ତୁଳସୀ କହିଲେ, 'ମୋ ପ୍ରାଣନାଥ, କେଉଁଠି ଯାଉଛ? ଏଠି ରୁହ।'
ପୁନଶ୍ଚ ଚେତନାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିଲଲାପ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଏଵଂ ସା ଯୌଵନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ତତ୍ରୈଵ ନାରଦ
ପୁନି ଚେତନା ପାଇ, ସେ ବାରମ୍ବାର ବିଳାପ କଲେ; ଏଭଳି ଯୁବତ୍ବ ପାଇଁ, ସେ ଏଠି ରହିଲେ, ନାରଦ।
ଶଙ୍ଖଚୂଡୋ ମହାଯୋଗୀ ଜୈଗୀଷଵ୍ଯାନ୍ମନୋହରମ୍ । କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ରଂ ଚ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ କୃତ୍ଵା ସିଦ୍ଧଂ ତୁ ପୁଷ୍କରେ
ଶଂଖଚୂଡ଼, ଏକ ମହାଯୋଗୀ, ଜୈଗୀଷବ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ମନୋହର କୃଷ୍ଣମନ୍ତ୍ର ମିଳି, ପୁଷ୍କରରେ ତାହାକୁ ସିଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
କଵଚଂ ଚ ଗଲେ ବଦ୍ଧ୍ଵା ସର୍ଵମଙ୍ଗଲମଙ୍ଗଲମ୍ । ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚ ଵରଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯତ୍ତେ ମନସି ଵାଞ୍ଛିତମ୍
ଗଳାରେ ଶୁଭ କବଚ ପିନ୍ଧି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ମନରେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଥିଲା ସେହି ଦୟା ପାଇଥିଲେ।