ମୂର୍ଛା ପ୍ରଣେମୁସ୍ତେ ଗତ୍ଵା ତୁଷ୍ଟୁଵୁଶ୍ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ । ସର୍ଵଂ ନିଵେଦନଂ ଚକ୍ରୁର୍ଭଯସ୍ଯ କାରଣଂ ହରୌ
ସେମାନେ ଯାଇ ମୂର୍ଛିତ ହୋଇ ମାଥା ନମାଇଲେ ଏବଂ ପୁନିପୁନି ସ୍ତୁତି କଲେ; ଭୟର କାରଣ ସମସ୍ତ କଥା ହରିଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
ନାରାଯଣଶ୍ଚ କୃପଯା ତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ହ୍ଯଭଯଂ ଦଦୌ । ସ୍ଥିରା ଭଵତ ହେ ଭୀତା ଭଯଂ କିଞ୍ଚ ମଯି ସ୍ଥିତେ
ନାରାୟଣ ଦୟା କରି ସେମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଲେ, କହିଲେ— 'ହେ ଭୟଭୀତମାନେ, ଦୃଢ଼ ହୁଅ; ମୁଁ ଥିବାବେଳେ କେଉଁ ଭୟ ରହିପାରିବ?'
ସ୍ମରନ୍ତି ଯେ ଯତ୍ର ତତ୍ର ମାଂ ଵିପତ୍ତୌ ଭଯାନ୍ଵିତାଃ । ତାଂସ୍ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ରକ୍ଷାମି ଚକ୍ରହସ୍ତସ୍ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ
ଯେଉଁଠି ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରୁଥିବା ଲୋକେ ବିପଦ ଓ ଭୟରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ସେଠି ମୁଁ ଚକ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ଯାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ।
ପାତାହଂ ଜଗତାଂ ଦେଵାଃ କର୍ତା ଚ ସତତଂ ସଦା । ସ୍ରଷ୍ଟା ଚ ବ୍ରହ୍ମରୂପେଣ ସଂହର୍ତା ଶିଵରୂପତଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ଦେବମାନେ; ସଦା ଏବଂ ସର୍ବଦା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ବ୍ରହ୍ମା ରୂପେ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଶିବ ରୂପେ ସଂହାର କରେ।
ଶିଵୋଽହଂ ତ୍ଵମହଂ ଚାପି ସୂର୍ଯୋଽହଂ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକଃ । ଵିଧାଯ ନାନାରୂପଂ ଚ କରୋମି ସୃଷ୍ଟିପାଲନମ୍
ମୁଁ ଶିବ, ମୁଁ ତୁମେ, ଏବଂ ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ, ତିନି ଗୁଣ ଥିବା; ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସୃଷ୍ଟି ଓ ପାଳନ କରେ।
ଯୂଯଂ ଗଚ୍ଛତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ଭଯଂ କୁତଃ । ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ମଦ୍ଵରେଣ ଭଯଂ ଵୋ ନାସ୍ତି ଶଙ୍କରାତ୍
ତମେ ଯାଅ, ଭଲ ହେଉ; ଏବେ ଆଉ କେଉଁ ଭୟ ରହିଲା? ଆଜିଠାରୁ ମୋର ଆଶୀର୍ବାଦରେ ତୁମେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନେଇ କେବେ ଭୟ ପାଇବ ନାହିଁ।
ସର୍ଵେଶୋ ଵୈ ସ ଭଗଵାଚ୍ଛଙ୍କରଶ୍ଚ ସତାଂ ପତିଃ । ଭକ୍ତାଧୀନଶ୍ଚ ଭକ୍ତାନାଂ ଭକ୍ତାତ୍ମା ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ
ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଶଙ୍କର ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଠାରେ ପ୍ରଭୁ; ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।
ସୁଦର୍ଶନଃ ଶିଵଶ୍ଚୈଵ ମମ ପ୍ରାଣାଧିକଃ ପ୍ରିଯଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେଷୁ ନ ତେଜସ୍ଵୀ ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନନଯୋଃ ପରଃ
ସୁଦର୍ଶନ ଓ ଶିବ ମୋ ପାଖରେ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ; ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଏହି ଦୁଇଝଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଅନ୍ୟଠାରୁ ଅଧିକ ତେଜସ୍ବୀ ନୁହଁନ୍ତି।
ଶକ୍ତଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ମହାଦେଵଃ ସୂର୍ଯକୋଟିଂ ଚ ଲୀଲଯା । କୋଟିଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣାମେଵଂ ନାସାଧ୍ଯଂ ଶୂଲିନଃ ପ୍ରଭୋଃ
ମହାଦେବ ଇଚ୍ଛାକ୍ରମେ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ କୋଟି ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି; ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ପାଇଁ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ବାହ୍ଯଜ୍ଞାନଂ ନୈଵ କିଞ୍ଚିଦ୍ଧ୍ଯାଯତେ ମାଂ ଦିଵାନିଶମ୍ । ମନ୍ମନ୍ତ୍ରାନ୍ମଦ୍ଗୁଣାନ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରେଣ ଗାଯତି
ସେ ବାହ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଦିନ ରାତି ଭକ୍ତି ସହିତ ପଞ୍ଚମୁଖରେ ମୋ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଗୁଣ ଗାଇଥାନ୍ତି।
ଅହମେଵଂ ଚିନ୍ତଯାମି ତତ୍କଲ୍ଯାଣଂ ଦିଵାନିଶମ୍ । ଯେ ଯଥା ମାଂ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ତାଂସ୍ତଥୈଵ ଭଜାମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ଏଭଳି ଦିନ ରାତି ସେମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରେ; ଯେମିତି ଲୋକେ ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେହିପରି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖେ।
ଶିଵସ୍ଵରୂପୋ ଭଗଵାଞ୍ଛିଵାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵତା । ଶିଵଂ ଭଵତି ତସ୍ମାଚ୍ଚ ଶିଵଂ ତେନ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ
ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ତିନି ଶିବର ସ୍ୱରୂପ, ଶିବ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଦେବତା; ଏହିଠାରୁ ସେ ଶିବ ହୁଅନ୍ତି, ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶିବ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର ଜଗାମ ଶଙ୍କରଃ ସ୍ଥିତଃ । ଶୂଲହସ୍ତୋ ଵୃଷାରୂଢୋ ରକ୍ତପଙ୍କଜଲୋଚନଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍କର ଶିବ ଶ୍ୱେତ ବୃଷ ଉପରେ ବସି, ତ୍ରିଶୂଳ ହାତରେ ଧରି, ରକ୍ତ କମଳ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଵରୁହ୍ଯ ଵୃଷାତ୍ତୂର୍ଣଂ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମକନ୍ଧରଃ । ନନାମ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଂ ଶାନ୍ତଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଂ ପରାତ୍ପରମ୍
ସେ ବୃଷ ଉପରୁ ତୁରନ୍ତ ଅବତରି, ଭକ୍ତିରେ ଗଳା ନମାଇ, ଶାନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ।
ରତ୍ନସିଂହାସନସ୍ଥଂ ଚ ରତ୍ନାଲଙ୍କାରଭୂଷିତମ୍ । କିରୀଟିନଂ କୁଣ୍ଡଲିନଂ ଚକ୍ରିଣଂ ଵନମାଲିନମ୍
ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ରଥନାସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା, ରତ୍ନ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ, ହାତରେ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ବନମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ନଵୀନନୀରଦଶ୍ଯାମଂ ସୁନ୍ଦରଂ ଚ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ । ଚତୁର୍ଭୁଜୈଃ ସେଵିତଂ ଚ ଶ୍ଵେତଚାମରଵାଯୁନା
ତାଙ୍କର ଦେହ ନୂତନ ବର୍ଷାମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଚାରିଟି ହାତ ଥିଲା। ଚାରିଜଣ ଉପସ୍ଥିତ ଶ୍ୱେତ ଚାମର ଝାଳୁଛନ୍ତି।
ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ଭୂଷିତଂ ପୀତଵାସସମ୍ । ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରଦତ୍ତତାମ୍ବୂଲଂ ଭୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ଚ ନାରଦ
ସମସ୍ତ ଦେହରେ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା, ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦିଆ ପାନ ଖାଇଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ନାରଦ ଦେଖିଲେ।
ଵିଦ୍ଯାଧରୀନୃତ୍ଯଗୀତଂ ପଶ୍ଯନ୍ତଂ ସସ୍ମିତଂ ସଦା । ଈଶ୍ଵରଂ ପରମାତ୍ମାନଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହମ୍
ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ ଦେଖାଉଛନ୍ତି, ସେ ସଦା ହସୁଛନ୍ତି, ଭକ୍ତଙ୍କ ଉପରେ କୃପା ଦେଇଥିବା, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଈଶ୍ୱର, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ନନାମ ମହାଦେଵୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ନମିତଶ୍ଚ ସଃ । ନନାମ ସୂର୍ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ସନ୍ତ୍ରସ୍ତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମ୍
ସେଠାରେ ମହାଦେବ ନମସ୍କାର କଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ଭୟଭିତ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
କଶ୍ଯପଶ୍ଚ ମହାଭକ୍ତ୍ଯା ତୁଷ୍ଟାଵ ଚ ନନାମ ଚ । ଶିଵଃ ସଂସ୍ତୂଯ ସର୍ଵେଶଂ ସମୁଵାସ ସୁଖାସନେ
କଶ୍ୟପ ମହାଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ତୁତି କଲେ ଏବଂ ନମସ୍କାର କଲେ। ଶିବ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ସୁଖାସନରେ ବସିଲେ।
ସୁଖାସନେ ସୁଖାସୀନଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମ୍ । ଶ୍ଵେତଚାମରଵାତେନ ସେଵିତଂ ଵିଷ୍ଣୁପାର୍ଷଦୈଃ
ସୁଖଦାୟକ ଆସନରେ ସୁଖରେ ବସିଥିବା, ଶାନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାର୍ଷଦମାନେ ଶ୍ୱେତ ଚାମର ଝାଳୁଛନ୍ତି।
ପୀଯୂଷତୁଲ୍ଯମଧୁରଂ ଵଚନଂ ସୁମନୋହରମ୍ । ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ ଆଗତୋଽସି କଥଂ ଚାତ୍ର ଵଦ କୋପସ୍ଯ କାରଣମ୍
ତାଙ୍କର କଥା ଅମୃତ ସମାନ ମଧୁର ଏବଂ ମନୋହର। ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ କିପରି ଏଠାକୁ ଆସିଛ? କାହିଁକି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ମୋତେ କୁହ।'
ମହାଦେଵ ଉଵାଚ ଵୃଷଧ୍ଵଜଂ ଚ ମଦ୍ଭକ୍ତଂ ମମ ପ୍ରାଣାଧିକଂ ପ୍ରିଯମ୍ । ସୂର୍ଯଃ ଶଶାପ ଇତି ମେ ପ୍ରକୋପସ୍ଯ ତୁ କାରଣମ୍
ମହାଦେବ କହିଲେ, 'ବୃଷଧ୍ୱଜ ମୋର ଭକ୍ତ, ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ସେଠିକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ—ଏହିଠାରେ ମୋର କ୍ରୋଧର କାରଣ।'
ପୁତ୍ରଵତ୍ସଲଶୋକେନ ସୂର୍ଯଂ ହନ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ । ସ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପ୍ରପନ୍ନଶ୍ଚ ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ସ ଵିଧିସ୍ତ୍ଵଯି
ପୁଅ ପ୍ରତି ମାତାପିତାଙ୍କ ଭଳି ଶୋକରେ ଅନ୍ତର୍ଯ୍ୟାମୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ। ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣ ନେଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ଶରଣ ନେଲେ, ହେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା।
ତ୍ଵଯି ଯେ ଶରଣାପନ୍ନା ଧ୍ଯାନେନ ଵଚସାପି ଵା । ନିରାପଦୋ ଵିଶଙ୍କାସ୍ତେ ଜରା ମୃତ୍ଯୁଶ୍ଚ ତୈର୍ଜିତଃ
ଯେମାନେ ଧ୍ୟାନ କିମ୍ବା କଥା ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଶରଣ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ଭୟ କିମ୍ବା ଆପଦରେ ପଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ; ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସେମାନେ ଜୟ କରନ୍ତି।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଶରଣାପନ୍ନାସ୍ତତ୍ଫଲଂ କିଂ ଵଦାମି ଭୋଃ । ହରିସ୍ମୃତିଶ୍ଚାଭଯଦା ସର୍ଵମଙ୍ଗଲଦା ସଦା
ଶରଣ ନେଇଥିବାଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ଫଳ କଣ ଦେଖାଇବି? ହରିଙ୍କ ସ୍ମରଣ ସଦା ଭୟହର ଓ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ।
କିଂ ମେ ଭକ୍ତସ୍ଯ ଭଵିତା ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋ । ଶ୍ରୀହତସ୍ଯାସ୍ଯ ମୂଢସ୍ଯ ସୂର୍ଯଶାପେନ ହେତୁନା
ମୋ ଭକ୍ତଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ କଣ ହେବ? ଏହି ଜଗତ୍ପତି, ମୋତେ କୁହ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶାପରେ ଶ୍ରୀହୀନ ଓ ମୂଢ଼ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଵିଷ୍ଣୁରୁଵାଚ କାଲୋଽତିଯାତୋ ଦୈଵେନ ଯୁଗାନାମେକଵିଂଶତିଃ । ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଘଟିକାର୍ଧେନ ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵମାଲଯମ୍
ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ, 'ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ବହୁତ ବର୍ଷ, ଏକୋଇଶି ଯୁଗ କଟିଗଲା। ତୁମେ ଅତି ଶୀଘ୍ର ଅର୍ଦ୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଫେରିଯାଅ।'
ଵୃଷଧ୍ଵଜୋ ମୃତଃ କାଲାଦ୍ଦୁର୍ନିଵାର୍ଯାତ୍ସୁଦାରୁଣାତ୍ । ରଥଧ୍ଵଜଶ୍ଚ ତତ୍ପୁତ୍ରୋ ମୃତଃ ସୋଽପି ଶ୍ରିଯା ହତଃ
ବୃଷଧ୍ୱଜ କାଳର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ପୁଅ ରଥଧ୍ୱଜ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀହୀନ ହୋଇ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି।
ତତ୍ପୁତ୍ରୌ ଚ ମହାଭାଗୌ ଧର୍ମଧ୍ଵଜକୁଶଧ୍ଵଜୌ । ହୃତଶ୍ରିଯୌ ସୂର୍ଯଶାପାତ୍ସ୍ମୃତୌ ପରମଵୈଷ୍ଣଵୌ
ତାଙ୍କର ଦୁଇ ପୁଅ ଧର୍ମଧ୍ୱଜ ଓ କୁଶଧ୍ୱଜ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶାପରେ ଶ୍ରୀହୀନ ହୋଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।