ତତ୍ପୁତ୍ରୋ ରୁଦ୍ରସାଵର୍ଣିର୍ଭକ୍ତିମାନ୍ଵିଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ । ତତ୍ପୁତ୍ରୋ ଦେଵସାଵର୍ଣିର୍ଵିଷ୍ଣୁଵ୍ରତପରାଯଣଃ
ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ରୁଦ୍ର ସାବର୍ଣି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଦେବ ସାବର୍ଣି ବିଷ୍ଣୁବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ।
ତତ୍ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରସାଵର୍ଣିର୍ମହାଵିଷ୍ଣୁପରାଯଣଃ । ଵୃଷଧ୍ଵଜଶ୍ଚ ତତ୍ପୁତ୍ରୋ ଵୃଷଧ୍ଵଜପରାଯଣଃ
ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ସାବର୍ଣି ମହାବିଷ୍ଣୁରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ; ତାଙ୍କର ପୁତ୍ର ବୃଷଧ୍ୱଜ, ବୃଷଧ୍ୱଜରେ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ଥିଲେ।
(ଵୃକ୍ଷଧ୍ଵଜ ପାଠଭେଦ) ଯସ୍ଯାଶ୍ରମେ ସ୍ଵଯଂ ଶମ୍ଭୁରାସୀଦ୍ଦେଵଯୁଗତ୍ରଯମ୍ । ପୁତ୍ରାଦପି ପରଃ ସ୍ନେହୋ ନୃପେ ତସ୍ମିଞ୍ଛିଵସ୍ଯ ଚ
ଯାହାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ସ୍ୱୟଂ ଶିବ ତିନି ଦେବ ଯୁଗ ଧରି ବସିଥିଲେ; ସେ ରାଜା ପାଇଁ ଶିବଙ୍କର ସ୍ନେହ ପୁତ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ ଥିଲା।
ନ ଚ ନାରାଯଣଂ ମେନେ ନ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ନ ସରସ୍ଵତୀମ୍ । ପୂଜାଂ ଚ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ଦୂରୀଭୂତା ଚକାର ସଃ
ସେ ନ ନାରାୟଣଙ୍କୁ, ନ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ, ନ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଗଣନା କରୁଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାକୁ ସେ ଅବହେଳା କରିଥିଲେ।
ଭାଦ୍ରେ ମାସି ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀପୂଜାଂ ମତ୍ତୋ ବଭଞ୍ଜ ହ । ତଥା ମାଘୀଯପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ଵିସ୍ମୃତା ସର୍ଵଦୈଵତୈଃ
ଭାଦ୍ର ମାସରେ, ସେ ଅହଂକାରରେ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା ଭଙ୍ଗ କଲେ; ଏହିପରି, ମାଘ ମାସର ପଞ୍ଚମୀ ତାରିଖରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅବହେଳା କଲେ।
ପାପଃ ସରସ୍ଵତୀପୂଜାଂ ଦୂରୀଭୂତା ଚକାର ସଃ । ଯଜ୍ଞଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁପୂଜାଂ ଚ ନିନ୍ଦନ୍ତଂ ତଂ ଦିଵାକରଃ
ସେ ପାପୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପୂଜାକୁ ଅବହେଳା କଲେ; ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଯଜ୍ଞକୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିବା ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦୋଷାରୋପ କଲେ।
ଚୁକୋପ ଦେଵୋ ଭୂପେନ୍ଦ୍ରଂ ଶଶାପ ଶିଵକାରଣାତ୍ । ଭ୍ରଷ୍ଟଶ୍ରୀସ୍ତ୍ଵଞ୍ଚ ଭଵେତି ତଂ ଶଶାପ ଦିଵାକରଃ
ଦେବତା ଶିବଙ୍କ ପାଇଁ ଭୂମିର ରାଜା ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, କହିଲେ— 'ତୁମେ ତୁମର ତେଜ ହରାଇବ।' ଏଭଳି ଦିନକର ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ଶୂଲଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ତଂ ସୂର୍ଯମଧାଵଚ୍ଛଙ୍କରଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ପିତ୍ରା ସାର୍ଧଂ ଦିନେଶଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଶରଣଂ ଯଯୌ
ଶିବ ନିଜେ ତ୍ରିଶୂଳ ନେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ଧାଉଥିଲେ; ଏବଂ ଦିନଙ୍କ ନାଥ ତାଙ୍କର ବାପା ସହିତ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଶିଵସ୍ତ୍ରିଶୂଲହସ୍ତଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଯଯୌ କ୍ରୁଧା । ବ୍ରହ୍ମା ସୂର୍ଯଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଵୈକୁଣ୍ଠଂ ଚ ଯଯୌ ଭିଯା
ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ଶିବ କ୍ରୋଧରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଗଲେ; ଭୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗ କରି ଭୈକୁଣ୍ଠକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ବ୍ରହ୍ମକଶ୍ଯପମାର୍ତଣ୍ଡାଃ ସନ୍ତ୍ରସ୍ତାଃ ଶୁଷ୍କତାଲୁକାଃ । ନାରାଯଣଂ ଚ ସର୍ଵେଶଂ ତେ ଯଯୁଃ ଶରଣଂ ଭିଯା
ବ୍ରହ୍ମା, କଶ୍ୟପ ଓ ମାର୍ତଣ୍ଡ ଭୟରେ ତାଲୁ ଶୁଖିଯାଇଥିଲା; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ନାରାୟଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ମୂର୍ଛା ପ୍ରଣେମୁସ୍ତେ ଗତ୍ଵା ତୁଷ୍ଟୁଵୁଶ୍ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ । ସର୍ଵଂ ନିଵେଦନଂ ଚକ୍ରୁର୍ଭଯସ୍ଯ କାରଣଂ ହରୌ
ସେମାନେ ଯାଇ ମୂର୍ଛିତ ହୋଇ ମାଥା ନମାଇଲେ ଏବଂ ପୁନିପୁନି ସ୍ତୁତି କଲେ; ଭୟର କାରଣ ସମସ୍ତ କଥା ହରିଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ।
ନାରାଯଣଶ୍ଚ କୃପଯା ତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ହ୍ଯଭଯଂ ଦଦୌ । ସ୍ଥିରା ଭଵତ ହେ ଭୀତା ଭଯଂ କିଞ୍ଚ ମଯି ସ୍ଥିତେ
ନାରାୟଣ ଦୟା କରି ସେମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଭୟତା ଦେଲେ, କହିଲେ— 'ହେ ଭୟଭୀତମାନେ, ଦୃଢ଼ ହୁଅ; ମୁଁ ଥିବାବେଳେ କେଉଁ ଭୟ ରହିପାରିବ?'
ସ୍ମରନ୍ତି ଯେ ଯତ୍ର ତତ୍ର ମାଂ ଵିପତ୍ତୌ ଭଯାନ୍ଵିତାଃ । ତାଂସ୍ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ରକ୍ଷାମି ଚକ୍ରହସ୍ତସ୍ତ୍ଵରାନ୍ଵିତଃ
ଯେଉଁଠି ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରୁଥିବା ଲୋକେ ବିପଦ ଓ ଭୟରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ସେଠି ମୁଁ ଚକ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ତୁରନ୍ତ ଯାଇ ସେମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରେ।
ପାତାହଂ ଜଗତାଂ ଦେଵାଃ କର୍ତା ଚ ସତତଂ ସଦା । ସ୍ରଷ୍ଟା ଚ ବ୍ରହ୍ମରୂପେଣ ସଂହର୍ତା ଶିଵରୂପତଃ
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ଦେବମାନେ; ସଦା ଏବଂ ସର୍ବଦା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା; ବ୍ରହ୍ମା ରୂପେ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଶିବ ରୂପେ ସଂହାର କରେ।
ଶିଵୋଽହଂ ତ୍ଵମହଂ ଚାପି ସୂର୍ଯୋଽହଂ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମକଃ । ଵିଧାଯ ନାନାରୂପଂ ଚ କରୋମି ସୃଷ୍ଟିପାଲନମ୍
ମୁଁ ଶିବ, ମୁଁ ତୁମେ, ଏବଂ ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ, ତିନି ଗୁଣ ଥିବା; ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସୃଷ୍ଟି ଓ ପାଳନ କରେ।
ଯୂଯଂ ଗଚ୍ଛତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ଭଯଂ କୁତଃ । ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ମଦ୍ଵରେଣ ଭଯଂ ଵୋ ନାସ୍ତି ଶଙ୍କରାତ୍
ତମେ ଯାଅ, ଭଲ ହେଉ; ଏବେ ଆଉ କେଉଁ ଭୟ ରହିଲା? ଆଜିଠାରୁ ମୋର ଆଶୀର୍ବାଦରେ ତୁମେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନେଇ କେବେ ଭୟ ପାଇବ ନାହିଁ।
ସର୍ଵେଶୋ ଵୈ ସ ଭଗଵାଚ୍ଛଙ୍କରଶ୍ଚ ସତାଂ ପତିଃ । ଭକ୍ତାଧୀନଶ୍ଚ ଭକ୍ତାନାଂ ଭକ୍ତାତ୍ମା ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ
ସେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଶଙ୍କର ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଠାରେ ପ୍ରଭୁ; ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଆତ୍ମା ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।
ସୁଦର୍ଶନଃ ଶିଵଶ୍ଚୈଵ ମମ ପ୍ରାଣାଧିକଃ ପ୍ରିଯଃ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡେଷୁ ନ ତେଜସ୍ଵୀ ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନନଯୋଃ ପରଃ
ସୁଦର୍ଶନ ଓ ଶିବ ମୋ ପାଖରେ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ; ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଏହି ଦୁଇଝଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କେହି ଅନ୍ୟଠାରୁ ଅଧିକ ତେଜସ୍ବୀ ନୁହଁନ୍ତି।
ଶକ୍ତଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ମହାଦେଵଃ ସୂର୍ଯକୋଟିଂ ଚ ଲୀଲଯା । କୋଟିଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣାମେଵଂ ନାସାଧ୍ଯଂ ଶୂଲିନଃ ପ୍ରଭୋଃ
ମହାଦେବ ଇଚ୍ଛାକ୍ରମେ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ କୋଟି ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି; ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ପାଇଁ କିଛି ଅସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ବାହ୍ଯଜ୍ଞାନଂ ନୈଵ କିଞ୍ଚିଦ୍ଧ୍ଯାଯତେ ମାଂ ଦିଵାନିଶମ୍ । ମନ୍ମନ୍ତ୍ରାନ୍ମଦ୍ଗୁଣାନ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରେଣ ଗାଯତି
ସେ ବାହ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଦିନ ରାତି ଭକ୍ତି ସହିତ ପଞ୍ଚମୁଖରେ ମୋ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଗୁଣ ଗାଇଥାନ୍ତି।
ଅହମେଵଂ ଚିନ୍ତଯାମି ତତ୍କଲ୍ଯାଣଂ ଦିଵାନିଶମ୍ । ଯେ ଯଥା ମାଂ ପ୍ରପଦ୍ଯନ୍ତେ ତାଂସ୍ତଥୈଵ ଭଜାମ୍ଯହମ୍
ମୁଁ ଏଭଳି ଦିନ ରାତି ସେମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରେ; ଯେମିତି ଲୋକେ ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେହିପରି ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖେ।
ଶିଵସ୍ଵରୂପୋ ଭଗଵାଞ୍ଛିଵାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵତା । ଶିଵଂ ଭଵତି ତସ୍ମାଚ୍ଚ ଶିଵଂ ତେନ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ
ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ତିନି ଶିବର ସ୍ୱରୂପ, ଶିବ ଅଧିଷ୍ଠିତ ଦେବତା; ଏହିଠାରୁ ସେ ଶିବ ହୁଅନ୍ତି, ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶିବ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର ଜଗାମ ଶଙ୍କରଃ ସ୍ଥିତଃ । ଶୂଲହସ୍ତୋ ଵୃଷାରୂଢୋ ରକ୍ତପଙ୍କଜଲୋଚନଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଶଙ୍କର ଶିବ ଶ୍ୱେତ ବୃଷ ଉପରେ ବସି, ତ୍ରିଶୂଳ ହାତରେ ଧରି, ରକ୍ତ କମଳ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଅଵରୁହ୍ଯ ଵୃଷାତ୍ତୂର୍ଣଂ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମକନ୍ଧରଃ । ନନାମ ଭକ୍ତ୍ଯା ତଂ ଶାନ୍ତଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀକାନ୍ତଂ ପରାତ୍ପରମ୍
ସେ ବୃଷ ଉପରୁ ତୁରନ୍ତ ଅବତରି, ଭକ୍ତିରେ ଗଳା ନମାଇ, ଶାନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ନମସ୍କାର କଲେ।
ରତ୍ନସିଂହାସନସ୍ଥଂ ଚ ରତ୍ନାଲଙ୍କାରଭୂଷିତମ୍ । କିରୀଟିନଂ କୁଣ୍ଡଲିନଂ ଚକ୍ରିଣଂ ଵନମାଲିନମ୍
ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ରଥନାସିଂହାସନରେ ବସିଥିବା, ରତ୍ନ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ, କାନରେ କୁଣ୍ଡଳ, ହାତରେ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରିଥିବା, ବନମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ନଵୀନନୀରଦଶ୍ଯାମଂ ସୁନ୍ଦରଂ ଚ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍ । ଚତୁର୍ଭୁଜୈଃ ସେଵିତଂ ଚ ଶ୍ଵେତଚାମରଵାଯୁନା
ତାଙ୍କର ଦେହ ନୂତନ ବର୍ଷାମେଘ ଭଳି ଶ୍ୟାମ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁନ୍ଦର ଏବଂ ଚାରିଟି ହାତ ଥିଲା। ଚାରିଜଣ ଉପସ୍ଥିତ ଶ୍ୱେତ ଚାମର ଝାଳୁଛନ୍ତି।
ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ଭୂଷିତଂ ପୀତଵାସସମ୍ । ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରଦତ୍ତତାମ୍ବୂଲଂ ଭୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ଚ ନାରଦ
ସମସ୍ତ ଦେହରେ ଚନ୍ଦନ ଲେପିଥିବା, ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ପିତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦିଆ ପାନ ଖାଇଥିବା ଭଗବାନଙ୍କୁ ନାରଦ ଦେଖିଲେ।
ଵିଦ୍ଯାଧରୀନୃତ୍ଯଗୀତଂ ପଶ୍ଯନ୍ତଂ ସସ୍ମିତଂ ସଦା । ଈଶ୍ଵରଂ ପରମାତ୍ମାନଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହମ୍
ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ ଦେଖାଉଛନ୍ତି, ସେ ସଦା ହସୁଛନ୍ତି, ଭକ୍ତଙ୍କ ଉପରେ କୃପା ଦେଇଥିବା, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଈଶ୍ୱର, ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ତଂ ନନାମ ମହାଦେଵୋ ବ୍ରହ୍ମଣା ନମିତଶ୍ଚ ସଃ । ନନାମ ସୂର୍ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ସନ୍ତ୍ରସ୍ତଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମ୍
ସେଠାରେ ମହାଦେବ ନମସ୍କାର କଲେ, ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନମସ୍କାର କଲେ, ଏବଂ ଭୟଭିତ ହୋଇ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
କଶ୍ଯପଶ୍ଚ ମହାଭକ୍ତ୍ଯା ତୁଷ୍ଟାଵ ଚ ନନାମ ଚ । ଶିଵଃ ସଂସ୍ତୂଯ ସର୍ଵେଶଂ ସମୁଵାସ ସୁଖାସନେ
କଶ୍ୟପ ମହାଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ତୁତି କଲେ ଏବଂ ନମସ୍କାର କଲେ। ଶିବ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ସୁଖାସନରେ ବସିଲେ।