ଧାର୍ମିକେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଧର୍ମାଯ ଦୁର୍ବଲେଭ୍ଯଶ୍ଚ କିଞ୍ଚନ । ତପସ୍ଵିଭ୍ଯୋଽପି ଦେଵେଭ୍ଯଃ ପଣ୍ଡିତେଭ୍ଯଶ୍ଚ କିଞ୍ଚନ
କିଛି ଅଂଶ ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ, କିଛି ଦୁର୍ବଳମାନେ, ତପସ୍ଵୀ, ଦେବତା ଓ ପଣ୍ଡିତମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ କିଂ ଭୂଯଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି । ତ୍ଵଦ୍ଗୁଣଂ ଚୈଵ ବହୁଶୋ ନ ଜାନାମି ପରଂ ପ୍ରଭୋ
ମୁଁ ଏହି ସବୁ ଆପଣଙ୍କୁ କହିଦେଲି। ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି? ଆପଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ଗୁଣ ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ହେ ପରମ ପ୍ରଭୁ।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସା ରାଧା ରକ୍ତପଙ୍କଜଲୋଚନା । ଗଙ୍ଗାଂ ଵକ୍ତୁଂ ସମାରେଭେ ନମ୍ରାସ୍ଯାଂ ଲଜ୍ଜିତାଂ ସତୀମ୍
ଏପରି କହି, ରାଧାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତ କମଳ ପରି ହୋଇଯାଇଥିଲା। ସେ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ପବିତ୍ର ଓ ସଂକୋଚିତ ଭାବେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ କହିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଗଙ୍ଗା ରହସ୍ଯଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଯୋଗେନ ସିଦ୍ଧଯୋଗିନୀ । ତିରୋଭୂଯ ସଭାମଧ୍ଯେ ସ୍ଵଜଲଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ସା
ଗଙ୍ଗା, ଯିଏ ଯୋଗରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି, ଗୁପ୍ତ କଥା ବୁଝି, ସଭା ମଧ୍ୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ, ନିଜ ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ରାଧା ଯୋଗେନ ଵିଜ୍ଞାଯ ସର୍ଵତ୍ରାଵସ୍ଥିତାଂ ଚ ତାମ୍ । ପାନଂ କର୍ତୁଂ ସମାରେଭେ ଗଣ୍ଡୂଷାତ୍ସିଦ୍ଧଯୋଗିନୀ
ରାଧା, ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଲେ ଯେ ସେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି, ସିଦ୍ଧ ଯୋଗିନୀ ଭାବେ ପାନ ପାଇଁ ମୁଁହେ ଜଳ ନେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଗଙ୍ଗା ରହସ୍ଯଂ ଵିଜ୍ଞାଯ ଯୋଗେନ ସିଦ୍ଧଯୋଗିନୀ । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଚରଣାମ୍ଭୋଜେ ଵିଵେଶ ଶରଣଂ ଯଯୌ
ଗଙ୍ଗା, ଯୋଗରେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଥିବା, ଗୁପ୍ତ କଥା ବୁଝି, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କର ପଦପଦ୍ମରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେଠାରେ ଶରଣ ନେଲେ।
ଗୋଲୋକେ ସା ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦିକେ ତଥା । ଦଦର୍ଶ ରାଧା ସର୍ଵତ୍ର ନୈଵ ଗଙ୍ଗାଂ ଦଦର୍ଶ ସା
ଗୋଲୋକ, ବୈକୁଣ୍ଠ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ଭଳି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ରାଧା ସବୁକିଛି ଦେଖିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
ସର୍ଵତ୍ର ଜଲଶୂନ୍ଯଂ ଚ ଶୁଷ୍କପଙ୍କଂ ଚ ଗୋଲକମ୍ । ଜଲଜନ୍ତୁସମୂହୈଶ୍ଚ ମୃତଦେହୈଃ ସମନ୍ଵିତମ୍
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପାଣି ନଥିଲା, ମାଟି ଶୁଷ୍କ ଥିଲା, ଓ ଜଳଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ମୃତଦେହ ଭରି ରହିଥିଲା।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣୁଶିଵାନନ୍ତଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରେନ୍ଦୁଦିଵାକରାଃ । ମନଵୋ ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ଦେଵସିଦ୍ଧତପସ୍ଵିନଃ
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ଅନନ୍ତ, ଧର୍ମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ସମସ୍ତ ମନୁ, ଋଷିମାନେ, ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେ—
ଗୋଲୋକଂ ଚ ସମାଜଗ୍ମୁଃ ଶୁଷ୍କକଣ୍ଠୋଷ୍ଠତାଲୁକାଃ । ସର୍ଵେ ପ୍ରଣେମୁର୍ଗୋଵିନ୍ଦଂ ସର୍ଵେଶଂ ପ୍ରକୃତେଃ ପରମ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଗୋଲୋକକୁ ଆସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ, ଠୋଠ ଓ ଜିଭା ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିଲା; ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରକୃତିଠାରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଵରଂ ଵରେଣ୍ଯଂ ଵରଦଂ ଵରିଷ୍ଠଂ ଵରକାରଣମ୍ । ଗୋପିକାଗୋପଵୃନ୍ଦାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରଵରଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ଓହିଁ, ସେ ଅନୁଗ୍ରହଦାତା, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନେକ ଭଲ ଦେବାର କାରଣ, ଗୋପୀ, ଗୋପ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ ପ୍ରଭୁ।
ନିରୀହଂ ଚ ନିରାକାରଂ ନିର୍ଲିପ୍ତଂ ଚ ନିରାଶ୍ରଯମ୍ । ନିର୍ଗୁଣଂ ଚ ନିରୁତ୍ସାହଂ ନିର୍ଵିକାରଂ ନିରଞ୍ଜନମ୍
ସେ ନିଷ୍କାମ, ନିରାକାର, କିଛିରେ ଲିପ୍ତ ନୁହେଁ, କୌଣସି ଆଧାର ନାହିଁ, ଗୁଣ ନାହିଁ, ଇଚ୍ଛା ନାହିଁ, କେବେ ବଦଳାନ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ଏବଂ ସୁଧା ପରି ଶୁଦ୍ଧ।
ସ୍ଵେଚ୍ଛାମଯଂ ଚ ସାକାରଂ ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହକାରକମ୍ । ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପଂ ସତ୍ଯେଶଂ ସାକ୍ଷିରୂପଂ ସନାତନମ୍
ସେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ସ୍ୱରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ କୃପା କରନ୍ତି, ସତ୍ତାର ମୂର୍ତ୍ତି, ସତ୍ୟର ନାଥ, ଚିରକାଳର ସାକ୍ଷୀ।
ପରଂ ପରେଶଂ ପରମଂ ପରମାତ୍ମାନମୀଶ୍ଵରମ୍ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ସର୍ଵେ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମକନ୍ଧରାଃ
ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିତ, ସମସ୍ତ ନାଥଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନାଥ, ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ, ପରମ ଆତ୍ମା, ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ୍; ସମସ୍ତେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ ଓ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ସଗଦ୍ଗଦାଃ ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରାଃ ପୁଲକାଙ୍କିତଵିଗ୍ରହାଃ । ସର୍ଵେ ସଂସ୍ତୂଯ ସର୍ଵେଶଂ ଭଗଵନ୍ତଂ ପରାତ୍ପରମ୍
ଗଳା ଭାବେ ଭରିଗଲା, ଆଖି ଲୁହାରେ ଭରିଗଲା, ଦେହ ରୋମାଞ୍ଚିତ ହେଲା; ସମସ୍ତେ ଏହିପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ଜ୍ଯୋତିର୍ମଯଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ଵକାରଣକାରଣମ୍ । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣଚିତ୍ରସିଂହାସନସ୍ଥିତମ୍
ଯିଏ ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ସମସ୍ତ କାରଣର କାରଣ, ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ସିଂହାସନରେ ବସିଛନ୍ତି।
ସେଵ୍ଯମାନଂ ଚ ଗୋପାଲୈଃ ଶ୍ଵେତଚାମରଵାଯୁନା । ଗୋପାଲିକାନୃତ୍ଯଗୀତଂ ପଶ୍ଯନ୍ତଂ ସସ୍ମିତଂ ମୁଦା
ଗୋପମାନେ ସେଉଁଠି ସେବା କରୁଛନ୍ତି, ଧଳା ଚାମରା ହଳାଇ ଦେଉଛନ୍ତି, ଗୋପୀମାନଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ ଦେଖି ହସି ଖୁସି ହେଉଛନ୍ତି।
ପ୍ରାଣାଧିକପ୍ରିଯତମଂ ରାଧାଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲସ୍ଥିତମ୍ । ତଯା ପ୍ରଦତ୍ତଂ ତାମ୍ବୂଲଂ ଭୁକ୍ତଵନ୍ତଂ ସୁଵାସିତମ୍
ଯିଏ ରାଧାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ, ରାଧାଙ୍କ ଛାତିରେ ବସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ସୁଗନ୍ଧିତ ପାନ ଭୋଗ କରିଛନ୍ତି।
ପରିପୂର୍ଣତମଂ ରାସେ ଦଦୃଶୁଶ୍ଚ ସୁରେଶ୍ଵରମ୍ । ମୁନଯୋ ମନଵଃ ସିଦ୍ଧାସ୍ତାପସାଶ୍ଚ ତପସ୍ଵିନଃ
ରାସ ମଣ୍ଡଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଥିବା ଦେବତାଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ମୁନି, ମନୁ, ସିଦ୍ଧ, ତପସ୍ବୀ ଓ ତପସ୍ବୀମାନେ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟମନସଃ ସର୍ଵେ ଜଗ୍ମୁଃ ପରମଵିସ୍ମଯମ୍ । ପରସ୍ପରଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ପ୍ରୋଚୁସ୍ତେ ଚ ଚତୁର୍ମୁଖମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କ ମନ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ସେମାନେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ; ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ନିଵେଦିତଂ ଜଗନ୍ନାଥଂ ସ୍ଵାଭିପ୍ରାଯମଭୀପ୍ସିତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମା ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵଦକ୍ଷିଣେ
ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଓ ଆଶା ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ପାଖରେ ବସାଇଲେ।
ଵାମତୋ ଵାମଦେଵଂ ଚ ଜଗାମ କୃଷ୍ଣସନ୍ନିଧିମ୍ । ପରମାନନ୍ଦଯୁକ୍ତଂ ଚ ପରମାନନ୍ଦରୂପିଣୀମ୍
ବାମପଟେ ବାମଦେବଙ୍କୁ ରଖି, ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲେ, ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିଲେ, ଯିଏ ପରମ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ।
ସର୍ଵଂ କୃଷ୍ଣମଯଂ ଧାତା ଦଦର୍ଶ ରାସମଣ୍ଡଲେ । ସର୍ଵଂ ସମାନଵେଷଂ ଚ ସମାନାସନସଂସ୍ଥିତମ୍
ଧାତା ଦେଖିଲେ ଯେ, ରାସ ମଣ୍ଡଳରେ ସମସ୍ତ କିଛି କୃଷ୍ଣମୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ରୂପ ଏକ, ସମସ୍ତେ ସମାନ ଆସନରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଦ୍ଵିଭୁଜଂ ମୁରଲୀହସ୍ତଂ ଵନମାଲାଵିଭୂଷିତମ୍ । ମଯୂରପିଚ୍ଛଚୂଡଂ ଚ କୌସ୍ତୁଭେନ ଵିରାଜିତମ୍
ଦୁଇଟି ହାତ, ହାତରେ ବାଂଶୀ, ବନମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ମୟୂର ପିଞ୍ଚ ମୁଣ୍ଡରେ ରହିଛି, କଉସ୍ତୁଭ ମଣିରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭାସ୍କରିତ।
ଅତୀଵ କମନୀଯଂ ଚ ସୁନ୍ଦରଂ ଶାନ୍ତଵିଗ୍ରହମ୍ । ଗୁଣଭୂଷଣରୂପେଣ ତେଜସା ଵଯସା ତ୍ଵିଷା
ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଓ ସୁନ୍ଦର, ଶାନ୍ତ ଦେହ ଥିଲା, ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ଯୁବା ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ ଭରିଥିଲା।
ପରିପୂର୍ଣତମଂ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵୈଶ୍ଵର୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍ । କିଂ ସେଵ୍ଯଂ ସେଵକଂ କିଂ ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିର୍ଵକ୍ତୁମକ୍ଷମଃ
ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସବୁ ଦିଗରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଓ ଏଶ୍ୱର୍ୟରେ ଭରିଥିଲା; ଦେଖିଲେ କିଏ ସେବକ ଓ କିଏ ସେବନୀୟ ବୁଝିପାରିବା ଯାଏଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅସମର୍ଥ।
କ୍ଷଣଂ ତେଜଃ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ରୂପଂ ତତ୍ର ସ୍ଥିତଂ କ୍ଷଣମ୍ । ନିରାକାରଂ ଚ ସାକାରଂ ଦଦର୍ଶ ଦ୍ଵିଵିଧଂ କ୍ଷଣମ୍
କିଛି ଖଣ୍ଡ ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପ ଦେଖିଲେ, କିଛି ଖଣ୍ଡ ତାହାର ଦେହ ଦେଖିଲେ; ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନିରାକାର ଓ ସାକାର ଦୁଇଟି ରୂପ ଦେଖିଲେ।
ଏକମେଵ କ୍ଷଣଂ କୃଷ୍ଣଂ ରାଧଯା ରହିତଂ ପରମ୍ । ପ୍ରତ୍ଯେକାସନସଂସ୍ଥଂ ଚ ତଯା ସାର୍ଧଂ ଚ ତତ୍କ୍ଷଣମ୍
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ରାଧା ବିନା ଅଲଗା ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ; ପରେ ସେ ଦୁଇଁଜଣେ ଏକାସାଥି ଥିଲେ।
ରାଧାରୂପଧରଂ କୃଷ୍ଣଂ କୃଷ୍ଣରୂପଂ କଲତ୍ରକମ୍ । କିଂ ସ୍ତ୍ରୀରୂପଂ ଚ ପୁରୁଷଂ ଵିଧାତା ଧ୍ଯାତୁମକ୍ଷମଃ
କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ରାଧାର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ରାଧାକୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ ଭାବେ ଦେଖିଲେ; ଏହି ରୂପ ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅ ନା ପୁଅ ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତା କରିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ହୃତ୍ପଦ୍ମସ୍ଥଂ ଚ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଂ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଧ୍ଯାନେନ ଚକ୍ଷୁଷା । ଚକାର ସ୍ତଵନଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରିହାରମନେକଧା
ହୃଦୟର ପଦ୍ମରେ ବସିଥିବା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଭାବି, ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଓ ପୁନଃପୁନି ଖ୍ଷମା ଚାହିଲେ।