ତ୍ଵଯା ମଚ୍ଛବ୍ଦମାତ୍ରେଣ ତିରୋଧାନଂ କୃତଂ ପୁରା । ଦେହଂ ତତ୍ଯାଜ ଵିରଜା ନଦୀରୂପା ବଭୂଵ ସା
ତୁମେ ମୋର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ସହିତ, ସେଠାରେ ଗୁପ୍ତ ହେବା ଘଟିଥିଲା; ସେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଛାଡ଼ି, ବିରଜା ନଦୀ ରୂପେ ପରିଣତ ହେଲେ।
କୋଟିଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ତତୋ ଦୈର୍ଘ୍ଯେ ଚତୁର୍ଗୁଣା । ଅଦ୍ଯାପି ଵିଦ୍ଯମାନା ସା ତଵ ସତ୍କୀର୍ତିରୂପିଣୀ
ସେ ନଦୀ, ଦଶ ମିଳିୟନ ଯୋଜନ ପରିମାଣରେ ପ୍ରସ୍ତୃତ ଏବଂ ଚାରିଗୁଣା ଲମ୍ବା, ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛି, ତୁମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୀର୍ତ୍ତିର ଆକାର ନେଇ।
ଗୃହଂ ମଯି ଗତାଯାଂ ଚ ପୁନର୍ଗତ୍ଵା ତଦନ୍ତିକେ । ଉଚ୍ଚୈ ରୁରୋଦ ଵିରଜେ ଵିରଜେ ଚେତି ସଂସ୍ମରନ୍
ମୁଁ ଘରକୁ ଯାଇ, ପୁଣି ସେଠାକୁ ଫେରିଲି, ତେବେ ବିରଜାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି, 'ବିରଜା! ବିରଜା!' ବୋଲି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲି।
ତଦା ତୋଯାତ୍ସମୁତ୍ଥାଯ ସା ଯୋଗାତ୍ସିଦ୍ଧଯୋଗିନୀ । ସାଲଙ୍କାରା ମୂର୍ତିମତୀ ଦଦୌ ତୁଭ୍ଯଂ ଚ ଦର୍ଶନମ୍
ତାପରେ, ଜଳରୁ ବାହାରି, ଯୋଗ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ସିଦ୍ଧ ୟୋଗିନୀ, ଶୃଙ୍ଗାରିତ ଦେହରେ ତୁମକୁ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
ତତସ୍ତାଂ ଚ ସମାକ୍ଷିପ୍ଯ ଵୀର୍ଯାଧାନଂ କୃତଂ ତ୍ଵଯା । ତତୋ ବଭୂଵୁସ୍ତସ୍ଯାଂ ଚ ସମୁଦ୍ରାଃ ସପ୍ତ ଏଵ ଚ
ତାପରେ, ସେଉଁଠାରେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରି, ଶକ୍ତି ଦେଲ; ଏହିପରି, ସେଠାରେ ସାତଟି ସମୁଦ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଂ ଶୋଭଯା ଗୋପ୍ଯା ଯୁକ୍ତଶ୍ଚମ୍ପକକାନନେ । ସଦ୍ଯୋ ମଚ୍ଛବ୍ଦମାତ୍ରେଣ ତିରୋଧାନଂ କୃତଂ ତ୍ଵଯା
ତୁମେ ଚମ୍ପକ ଉଦ୍ୟାନରେ ଚମକିଲା ଓ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଦେଖାଗଲ; ତୁମେ ମୋର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ସହିତ, ସେଠାରେ ତୁରନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ହେଲେ।
ଶୋଭା ଦେହଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଜଗାମ ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଲେ । ତତସ୍ତସ୍ଯାଃ ଶରୀରଂ ଚ ସ୍ନିଗ୍ଧଂ ତେଜୋ ବଭୂଵ ହ
ଚମକ, ତାଙ୍କର ଦେହ ଛାଡ଼ି, ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳକୁ ଗଲା; ତାପରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ମୃଦୁ ତେଜରେ ପରିଣତ ହେଲା।
ସଂଵିଭଜ୍ଯ ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଂ ହୃଦଯେନ ଵିଦୂଯତା । ରତ୍ନାଯ କିଞ୍ଚିତ୍ସ୍ଵର୍ଣାଯ କିଞ୍ଚିନ୍ମଣିଵରାଯ ଚ
ତୁମେ ଏହି ତେଜକୁ ବାଣ୍ଟି, ଦୁଃଖ ହୀନ ହୃଦୟରେ ଦାନ କଲ; କିଛି ମଣିକୁ, କିଛି ସୁନାକୁ, ଏବଂ କିଛି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମଣିକୁ।
କିଞ୍ଚିତ୍ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମୁଖାବ୍ଜେଭ୍ଯଃ କିଞ୍ଚିଦ୍ରାଜ୍ଞେ ଚ କିଞ୍ଚନ । କିଞ୍ଚିତ୍କିସଲଯେଭ୍ଯଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପେଭ୍ଯଶ୍ଚାପି କିଞ୍ଚନ
କିଛି ନାରୀମାନଙ୍କର ପଦ୍ମମୁଖକୁ, କିଛି ରାଜାଙ୍କୁ, କିଛି କିଶଳୟକୁ ଏବଂ କିଛି ଫୁଲକୁ ଦିଆଗଲା।
କିଞ୍ଚିତ୍କଲେଭ୍ଯଃ ପକ୍ଵେଭ୍ଯଃ ସସ୍ଯେଭ୍ଯଶ୍ଚାପି କିଞ୍ଚନ । ନୃପଦେଵଗୃହେଭ୍ଯଶ୍ଚ ସଂସ୍କୃତେଭ୍ଯଶ୍ଚ କିଞ୍ଚନ
କିଛି ପକ୍ୱ ତଣ୍ଡକୁ, କିଛି ଧାନ୍ୟକୁ, କିଛି ରାଜା ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଘରକୁ, ଏବଂ କିଛି ସଂସ୍କୃତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।
କିଞ୍ଚିନ୍ନୂତନପତ୍ରେଭ୍ଯୋ ଦୁଗ୍ଧେଭ୍ଯଶ୍ଚାପି କିଞ୍ଚନ । ଦୃଷ୍ଟସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଭଯା ଗୋପ୍ଯା ଯୁକ୍ତୋ ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ
କିଛି ନୂତନ ପତ୍ରକୁ, କିଛି ଦୁଧକୁ ଦିଆଗଲା; ତୁମେ ବୃନ୍ଦାବନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଚମକିଲା ଓ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ଦେଖାଗଲ।
ସଦ୍ଯୋ ମଚ୍ଛବ୍ଦମାତ୍ରେଣ ତିରୋଧାନଂ କୃତଂ ତ୍ଵଯା । ପ୍ରଭା ଦେହଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଜଗାମ ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲେ
ତୁମେ ମୋର ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ସହିତ, ସେଠାରେ ତୁରନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ହେଲ; ତେଜ, ତାଙ୍କର ଦେହ ଛାଡ଼ି, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳକୁ ଗଲା।
ତତସ୍ତସ୍ଯାଃ ଶରୀରଂ ଚ ତୀଵ୍ରଂ ତେଜୋ ବଭୂଵ ହ । ସଂଵିଭଜ୍ଯ ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଂ ପ୍ରେମ୍ଣା ପ୍ରରୁଦତା ପୁରା
ତାପରେ ତାଙ୍କର ଦେହ ଭୟଙ୍କର ତେଜରେ ପରିଣତ ହେଲା; ତୁମେ ପ୍ରେମରେ, ପୂର୍ବରୁ କାନ୍ଦି, ଏହି ତେଜକୁ ବାଣ୍ଟି ଦିଲ।
ଵିସୃଷ୍ଟଂ ଚକ୍ଷୁଷୋଃ କୃଷ୍ଣ ଲଜ୍ଜଯା ମଦ୍ଭଯେନ ଚ । ହୁତାଶନାଯ କିଞ୍ଚିଚ୍ଚ ଯକ୍ଷେଭ୍ଯଶ୍ଚାପି କିଞ୍ଚନ
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଲଜ୍ଜା ଓ ମୋ ଭୟରେ, ତୁମର ଦୃଷ୍ଟିରୁ ତେଜ ବିସର୍ଜିତ ହେଲା; କିଛି ଅଗ୍ନିକୁ, କିଛି ଯକ୍ଷମାନେଁକୁ ଦିଆଗଲା।
କିଞ୍ଚିତ୍ପୁରୁଷସିଂହେଭ୍ଯୋ ଦେଵେଭ୍ଯଶ୍ଚାପି କିଞ୍ଚନ । କିଞ୍ଚିଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଜନେଭ୍ଯଶ୍ଚ ନାଗେଭ୍ଯୋଽପି ଚ କିଞ୍ଚନ
କିଛି ପୁରୁଷସିଂହମାନେଁକୁ, କିଛି ଦେବତାମାନେଁକୁ, କିଛି ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତମାନେଁକୁ ଏବଂ କିଛି ନାଗମାନେଁକୁ ଦିଆଗଲା।
ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ମୁନିଭ୍ଯଶ୍ଚ ତପସ୍ଵିଭ୍ଯଶ୍ଚ କିଞ୍ଚନ । ସ୍ତ୍ରୀଭ୍ଯଃ ସୌଭାଗ୍ଯଯୁକ୍ତାଭ୍ଯୋ ଯଶସ୍ଵିଭ୍ଯଶ୍ଚ କିଞ୍ଚନ
କିଛି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଁକୁ, କିଛି ଋଷିମାନେଁକୁ, କିଛି ତପସ୍ବୀମାନେଁକୁ, କିଛି ସଉଭାଗ୍ୟଶାଳି ନାରୀମାନେଁକୁ ଏବଂ କିଛି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କୁ ଦିଆଗଲା।
ତତ୍ତୁ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ସର୍ଵେଭ୍ଯଃ ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରରୁଦିତଂ ତ୍ଵଯା । ଶାନ୍ତିଗୋପ୍ଯା ଯୁତସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟୋଽସି ରାସମଣ୍ଡଲେ
ସେ ତେଜ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇ, ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ କାନ୍ଦିଥିଲ; ଶାନ୍ତ ଚମକ ସହିତ ତୁମେ ରାସ ମଣ୍ଡଳରେ ଦେଖାଗଲ।
ଵସନ୍ତେ ପୁଷ୍ପଶଯ୍ଯାଯାଂ ମାଲ୍ଯଵାଂଶ୍ଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତଃ । ରତ୍ନପ୍ରଦୀପୈର୍ଯୁକ୍ତେ ଚ ରତ୍ନନିର୍ମାଣମନ୍ଦିରେ
ବସନ୍ତ ଋତୁରେ, ଫୁଲ ଶୟ୍ୟା ଉପରେ, ମାଳା ପିନ୍ଧି ଓ ଚନ୍ଦନ ଲେପି, ମଣି ଦୀପ ଜ୍ୱାଳିଥିବା ମଣି ତୋଳା ମହଳରେ ତୁମେ ଅଛ।
ରତ୍ନଭୂଷଣଭୂଷାଢ୍ଯୋ ରତ୍ନଭୂଷିତଯା ସହ । ତଯା ଦତ୍ତଂ ଚ ତାମ୍ବୂଲଂ ଭୁକ୍ତଵାଂଶ୍ଚ ପୁରା ଵିଭୋ
ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ଭାବରେ, ଏବଂ ରତ୍ନ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା ସେ ଜଣେ ସହିତ, ସେ ତାମ୍ବୁଳ ଦେଇଥିଲେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରି ଭୋଜନ କରିଥିଲେ।
ସଦ୍ଯୋ ମଚ୍ଛବ୍ଦମାତ୍ରେଣ ତିରୋଧାନଂ କୃତଂ ତ୍ଵଯା । ଶାନ୍ତିର୍ଦେହଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଭିଯା ଲୀନା ତ୍ଵଯି ପ୍ରଭୋ
ମୋର ନାମ ଶୁଣିବା ସହିତ, ଆପଣ ସେଉଁଠି ସାଙ୍ଗକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରିଦେଲେ। ଶାନ୍ତି ଭୟରେ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ଆପଣଙ୍କ ଭିତରେ ଲୟ ହୋଇଗଲେ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ତତସ୍ତସ୍ଯାଃ ଶରୀରଂ ଚ ଗୁଣଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ବଭୂଵ ହ । ସଂଵିଭଜ୍ଯ ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଂ ପ୍ରେମ୍ଣା ପ୍ରରୁଦତା ପୁରା
ତାପରେ ସେ ଦେହ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଭରିଯାଇଲା। ଆପଣ ପ୍ରେମରେ କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି, ଗତକାଳେ ଏହାକୁ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵେ ତୁ ଵିପିନେ କିଞ୍ଚିଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣେ ଚ ମଯି ପ୍ରଭୋ । ଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପାଯୈ କିଞ୍ଚିଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୈ ପୁରା ଵିଭୋ
ଏହାର ଏକ ଅଂଶ ବନରେ ବିଶ୍ବକୁ, ଏକ ଅଂଶ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମୋତେ, ଏବଂ ଏକ ଅଂଶ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱ ଭାବାଳି ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ତ୍ଵନ୍ମନ୍ତ୍ରୋପାସକେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଶାକ୍ତେଭ୍ଯଶ୍ଚାପି କିଞ୍ଚନ । ତପସ୍ଵିଭ୍ଯଶ୍ଚ ଧର୍ମାଯ ଧର୍ମିଷ୍ଠେଭ୍ଯଶ୍ଚ କିଞ୍ଚନ
ଆପଣଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରରେ ଭକ୍ତି ରଖିଥିବା ଲୋକମାନେ, ଶାକ୍ତମାନେ, ତପସ୍ଵୀମାନେ ଓ ଧର୍ମିକ ଲୋକମାନେ—ଏହାର କିଛି ଅଂଶ ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ମଯା ପୂର୍ଵଂ ଚ ତ୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟୋ ଗୋପ୍ଯା ଚ କ୍ଷମଯା ସହ । ସୁଵେଷଯୁକ୍ତୋ ମାଲାଵାନ୍ ଗନ୍ଧଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତଃ
ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଗୋପୀ ଓ କ୍ଷମା ସହିତ ଦେଖିଥିଲି, ଆପଣ ଚମତ୍କାର ଭାବେ ଶୋଭିତ, ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଚନ୍ଦନ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଲଗାଇଥିଲେ।
ରତ୍ନଭୂଷିତଯା ଗନ୍ଧଚନ୍ଦନୋକ୍ଷିତଯା ସହ । ସୁଖେନ ମୂର୍ଚ୍ଛିତସ୍ତଲ୍ପେ ପୁଷ୍ପଚନ୍ଦନଚର୍ଚିତେ
ରତ୍ନ ଭୂଷଣ ଏବଂ ଗନ୍ଧ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା ସେ ଜଣେ ସହିତ, ଆପଣ ସୁବିଧାଜନକ ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଥିବା ଶଯ୍ୟାରେ ଶୁଇଥିଲେ।
ଶ୍ଲିଷ୍ଟୋ ନିଦ୍ରିତଯା ସଦ୍ଯଃ ସୁଖେନ ନଵସଙ୍ଗମାତ୍ । ମଯା ପ୍ରବୋଧିତା ସା ଚ ଭଵାଂଶ୍ଚ ସ୍ମରଣଂ କୁରୁ
ସେ ଜଣେ ଶୁଇଥିବାବେଳେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ, ନୂତନ ସଂଯୋଗର ଆନନ୍ଦରେ ଆପଣ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମଗ୍ନ ହୋଇଥିଲେ। ମୁଁ ସେଉଁଠି ସେଉଁଠି ଜଗାଇଥିଲି, ଆପଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ—ଏହି ଘଟଣାକୁ ମନେ ପକାନ୍ତୁ।
ଗୃହୀତଂ ପୀତଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ମୁରଲୀ ଚ ମନୋହରା । ଵନମାଲାକୌସ୍ତୁଭଶ୍ଚାପ୍ଯମୂଲ୍ଯଂ ରତ୍ନକୁଣ୍ଡଲମ୍
ପିତାମ୍ବର ନିଅଯାଇଥିଲା, ସହ ମନୋହର ବାଂଶୀ, ଭୂଷିତ ଭୃଙ୍ଗର ମାଳା, କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଓ ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ କୁଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ।
ପଶ୍ଚାତ୍ପ୍ରଦତ୍ତଂ ପ୍ରେମ୍ଣା ଚ ସଖୀନାଂ ଵଚନାଦହୋ । ଲଜ୍ଜଯା କୃଷ୍ଣଵର୍ଣୋଽଭୂଦ୍ଭଵାନ୍ ପାପେନ ଯଃ ପ୍ରଭୋ
ପରେ, ସଖୀମାନଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ପ୍ରେମରେ ଏହି ସବୁ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଲଜ୍ଜାରେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସେ ଦୋଷରୁ ଆପଣ କୃଷ୍ଣବର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
କ୍ଷମା ଦେହଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଲଜ୍ଜଯା ପୃଥିଵୀଂ ଗତା । ତତସ୍ତସ୍ଯାଃ ଶରୀରଂ ଚ ଗୁଣଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ବଭୂଵ ହ
କ୍ଷମା ଲଜ୍ଜାରେ ଦେହ ଛାଡ଼ି, ପୃଥିବୀକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ସେ ଦେହ ଉତ୍ତମ ଗୁଣରେ ଭରିଯାଇଲା।
ସଂଵିଭଜ୍ଯ ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଂ ପ୍ରେମ୍ଣା ପ୍ରରୁଦତା ପୁନଃ । କିଞ୍ଚିଦ୍ଦତ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣଵେ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵେଭ୍ଯଶ୍ଚ କିଞ୍ଚନ
ଆପଣ ପୁଣି ପ୍ରେମରେ କାନ୍ଦିକାନ୍ଦି ଏହାକୁ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ। ଏକ ଅଂଶ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଓ କିଛି ଅଂଶ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ପାଇଥିଲେ।