ଆଵିର୍ବଭୂଵ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣୋ ରାଧଯା ସହିତସ୍ତତଃ
ତାପରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ରାଧାଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ପରମାନନ୍ଦପୂର୍ଣାଶ୍ଚ ଚକ୍ରୁଶ୍ଚ ପୁନରୁତ୍ସଵମ୍
ସେମାନେ ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ପୂଣି ଉତ୍ସବ କରିଲେ।
ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ସୁଗୋପ୍ଯଂ ଚ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍
ଏହିପରି ସମସ୍ତ କଥା ଏଠାରେ କହାଯାଇଛି—ଏହା ଅତି ଗୁପ୍ତ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ।
ରାଧାକୃଷ୍ଣାଂଗସଂଭୂତା ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଫଲପ୍ରଦା
ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଗଙ୍ଗୋପାଖ୍ଯାନଵର୍ଣନମ୍ ନାରଦ ଉଵାଚ କଲେଃ ପଞ୍ଚସହସ୍ରାବ୍ଦେ ସମତୀତେ ସୁରେଶ୍ଵର । କ୍ଵ ଗତା ସା ମହାଭାଗ ତନ୍ମେ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ନାରଦ କହିଲେ: ମହାଦେବ, କଳିଯୁଗର ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ଉତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ସେ ଭାଗ୍ୟବତୀ କେଉଁଠି ଗଲେ? ଦୟାକରି ଏହା ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଭାରତଂ ଭାରତୀଶାପାତ୍ସମାଗତ୍ଯେଶ୍ଵରେଚ୍ଛଯା । ଜଗାମ ତତ୍ର ଵୈକୁଣ୍ଠେ ଶାପାନ୍ତେ ପୁନରେଵ ସା
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଭାରତୀଙ୍କ ଶାପରେ, ଭାରତକୁ ଆସିଲେ, ଭଗବାନଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ; ଶାପ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ସେ ପୁଣି ଵୈକୁଣ୍ଠକୁ ଗଲେ।
ଭାରତୀ ଭାରତଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତଜ୍ଜଗାମ ହରେଃ ପଦମ୍ । ପଦ୍ମାଵତୀ ଚ ଶାପାନ୍ତେ ଗଙ୍ଗା ସା ଚୈଵ ନାରଦ
ଭାରତୀ ଭାରତକୁ ଛାଡି, ହରିଙ୍କ ପଦକୁ ଗଲେ; ଶାପ ଶେଷ ହେଲାପରେ, ପଦ୍ମାବତୀ ଓ ଗଙ୍ଗା ମଧ୍ୟ, ଏହିପରି ଗଲେ, ନାରଦ।
ଗଙ୍ଗା ସରସ୍ଵତୀ ଲକ୍ଷ୍ଯୀଶ୍ଚୈତାସ୍ତିସ୍ରଃ ପ୍ରିଯା ହରେଃ । ତୁଲସୀସହିତା ବ୍ରହ୍ମଂଶ୍ଚତସ୍ରଃ କୀର୍ତିତାଃ ଶ୍ରୁତୌ
ଗଙ୍ଗା, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀ—ଏହି ତିନି ଜଣୀ ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟା; ତୁଳସୀ ସହିତ, ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଚାରିଜଣୀ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଶଂସିତ।
ନାରଦ ଉଵାଚ କେନୋପାଯେନ ସା ଦେଵୀ ଵିଷ୍ଣୁପାଦାବ୍ଜସମ୍ଭଵା । ବ୍ରହ୍ମକମଣ୍ଡଲୁସ୍ଥା ଚ ଶ୍ରୁତା ଶିଵପ୍ରିଯା ଚ ସା
ନାରଦ କହିଲେ: ଯେଉଁ ଦେବୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦକୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କମଣ୍ଡଳୁରେ ବସନ୍ତି ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ସେ କିପରି ଆସିଲେ?
ବଭୂଵ ସା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଙ୍ଗା ନାରାଯଣପ୍ରିଯା । ଅହୋ କେନ ପ୍ରକାରେଣ ତନ୍ମେ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତୁମର୍ହସି
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଙ୍ଗା ଯିଏ ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା, ସେ କିପରି ହେଲେ? ଏହା କିପରି ଘଟିଲା, ଦୟାକରି ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କର।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ପୁରା ବଭୂଵ ଗୋଲୋକେ ସା ଗଙ୍ଗା ଦ୍ରଵରୂପିଣୀ । ରାଧାକୃଷ୍ଣାଙ୍ଗସମ୍ଭୂତା ତଦଂଶା ତତ୍ସ୍ଵରୂପିଣୀ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ପୂର୍ବେ ଗୋଲୋକରେ, ଗଙ୍ଗା ଦ୍ରବ ରୂପରେ ଥିଲେ, ରାଧା ଓ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେମାନଙ୍କ ଅଂଶ ଏବଂ ସ୍ୱରୂପ।
ଦ୍ରଵାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ଯା ରୂପେଣାପ୍ରତିମା ଭୁଵି । ନଵଯୌଵନସମ୍ପନ୍ନା ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତା
ସେ ଦ୍ରବର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ରୂପ ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ସେ ସଦା ଯୁବତୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ସୁସଜ୍ଜିତ।
ଶରନ୍ମଧ୍ଯାହ୍ନପଦ୍ମାସ୍ଯା ସସ୍ମିତା ସୁମନୋହରା । ତପ୍ତକାଞ୍ଚନଵର୍ଣାଭା ଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରସମପ୍ରଭା
ଶରଦ ଦିନର ଦ୍ୱିପ୍ରଭା ମଧ୍ୟାହ୍ନର ପଦ୍ମ ପରି ମୁହଁ, ମୃଦୁ ହାସ ଏବଂ ଅତି ମନୋହର; ତାଙ୍କ ଚହେରା ତପ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଚମକୁଛି, ଶରଦ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଚାହାଣି।
ସ୍ନିଗ୍ଧପ୍ରଭାତିସୁସ୍ନିଗ୍ଧା ଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପିଣୀ । ସୁପୀନକଠିନଶ୍ରୋଣିଃ ସୁନିତମ୍ବଯୁଗଂଧରା
ତାଙ୍କ ଚାହାଣି ନିମ୍ନ ଏବଂ ଅତି ମୃଦୁ, ସ୍ୱଭାବ ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱ; ତାଙ୍କ ନିତମ୍ବ ଭଲ ଗଠିତ ଏବଂ ଦୃଢ, ତିନି ଦେହର ଶୋଭା ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ପୀନୋନ୍ନତଂ ସୁକଠିନଂ ସ୍ତନଯୁଗ୍ମଂ ସୁଵର୍ତୁଲମ୍ । ସୁଚାରୁନେତ୍ରଯୁଗଲଂ ସୁକଟାକ୍ଷଂ ସୁଵଂକ୍ରିମମ୍
ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଅତି ଭରିପୁରା, ଦୃଢ଼ ଓ ଗୋଲା ଅଂଶ, ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଅତି ସୁନ୍ଦର ଚକୁ, ମନୋହର ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଗଠନ—
ଵଂକ୍ରିମଂ କବରୀଭାରଂ ମାଲତୀମାଲ୍ଯସଂଯୁତମ୍ । ସିନ୍ଦୂରବିନ୍ଦୁଲଲିତଂ ସାର୍ଧଂ ଚନ୍ଦନବିନ୍ଦୁଭିଃ
ତାଙ୍କର ଲହରୀ ଓ ଘନ କେଶ, ମାଲତୀ ଫୁଲର ମାଲାରେ ଶୋଭିତ, ସିନ୍ଦୂର ଚିହ୍ନ ଓ ଚନ୍ଦନ ଚିହ୍ନରେ ଭୂଷିତ—
କସ୍ତୂରୀପତ୍ରିକାଯୁକ୍ତଂ ଗଣ୍ଡଯୁଗ୍ମଂ ମନୋରମମ୍ । ବନ୍ଧୂକକୁସୁମାକାରମଧରୋଷ୍ଠଂ ଚ ସୁନ୍ଦରମ୍
ତାଙ୍କର ଗାଲ ମନୋହର ଓ କଷ୍ତୁରୀ ଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ତଳ ଓଠ ଅତି ସୁନ୍ଦର, ବନ୍ଧୂକ ଫୁଲ ଭଳି ଆକୃତି—
ପକ୍ଵଦାଡିମବୀଜାଭଦନ୍ତପଂକ୍ତିସମୁଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ । ଵାସସୀ ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧେ ଚ ନୀଵୀଯୁକ୍ତେ ଚ ବିଭ୍ରତୀ
ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତର ଶୃଙ୍ଖଳା ପକ୍କ ଦାଡିମା ଗୁଡିକ ଭଳି ଚମକୁଛି, ତାଙ୍କର ପୋଶାକ ଅଗ୍ନିରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି, ନୀବୀ ଲଗାଇ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି—
ସା ସକାମା କୃଷ୍ଣପାର୍ଶ୍ଵେ ସମୁଵାସ ସୁଲଜ୍ଜିତା । ଵାସସା ମୁଖମାଚ୍ଛାଦ୍ଯ ଲୋଚନାଭ୍ଯାଂ ଵିଭୋର୍ମୁଖମ୍
ସେ ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣା, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ ଶର୍ମିତ ଭାବରେ ବସିଲେ, ପୋଶାକରେ ମୁହଁ ଢାକି, ଚକୁ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୁହଁକୁ ନିରିଖିଲେ—
ନିମେଷରହିତାଭ୍ଯାଂ ଚ ପିବନ୍ତୀ ସତତଂ ମୁଦା । ପ୍ରଫୁଲ୍ଲଵଦନା ହର୍ଷାନ୍ନଵସଙ୍ଗମଲାଲସା
ତାଙ୍କର ଅନ୍ଦ୍ରିଆ ଚକୁ ଦ୍ୱାରା ସେ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦେଖି ରହିଲେ, ମୁହଁ ଫୁଲି ଉଠିଲା, ନୂତନ ସାଙ୍ଗ ଲାଗି ଅତି ଆଗ୍ରହୀ—
ମୂର୍ଚ୍ଛିତା ପ୍ରଭୁରୂପେଣ ପୁଲକାଙ୍କିତଵିଗ୍ରହା । ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯମାନା ଚ ରାଧିକା
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ସେ ଅଚେତନ ହେଇଗଲେ, ଦେହରେ ରোমାଞ୍ଚ ହୋଇଥିଲା; ଏହି ସମୟରେ ରାଧିକା ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ—
ଗୋପୀତ୍ରିଂଶତ୍କୋଟିଯୁକ୍ତା ଚନ୍ଦ୍ରକୋଟିସମପ୍ରଭା । କୋପେନାରକ୍ତପଦ୍ମାସ୍ଯା ରକ୍ତପଙ୍କଜଲୋଚନା
ରାଧିକା, ତିରିଶ କୋଟି ଗୋପୀଙ୍କ ସହିତ, ଏକ କୋଟି ଚନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ, କ୍ରୋଧରେ ତାଙ୍କର ପଦ୍ମ ମୁଁହ ଲାଲ ହୋଇଥିଲା, ଚକୁ ଲାଲ ମାଟି ଭଳି ରଙ୍ଗିଥିଲା—
ପୀତଚମ୍ପକଵର୍ଣାଭା ଗଜେନ୍ଦ୍ରମନ୍ଦଗାମିନୀ । ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନନିର୍ମାଣନାନାଭୂଷଣଭୂଷିତା
ତାଙ୍କର ଚାମ୍ପକ ଫୁଲ ଭଳି ପୀତ ଚାମ, ରାଜା ହାତୀର ଗମନ ଭଳି ମନୋହର ଚାଳ, ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଗହଣାରେ ଶୋଭିତ—
ଅମୂଲ୍ଯରତ୍ନଖଚିତମମୂଲ୍ଯଂ ଵହ୍ନିଶୌଚକମ୍ । ପୀତଵସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଯୁଗଲଂ ନୀଵୀଯୁକ୍ତଂ ଚ ବିଭ୍ରତୀ
ଅମୂଲ୍ୟ ରତ୍ନ ଲଗାଇଥିବା, ଅଗ୍ନିରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ପୀତ ପୋଶାକର ଦୁଇଟି ଅଂଶ, ନୀବୀ ଲଗାଇ ପିନ୍ଧିଥିଲେ—
ସ୍ଥଲପଦ୍ମପ୍ରଭାମୁଷ୍ଟଂ କୋମଲଂ ଚ ସୁରଞ୍ଜିତମ୍ । କୃଷ୍ଣଦତ୍ତାର୍ଘ୍ଯସଂଯୁକ୍ତଂ ଵିନ୍ଯସନ୍ତୀ ପଦାମ୍ବୁଜମ୍
ସ୍ଥଳ ପଦ୍ମ ଭଳି ଚମକୁଥିବା, କମଳ ଓ ରଙ୍ଗିନ ପାଦ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ପାଦକୁ ଭୂମିରେ ରଖିଲେ—
ରତ୍ନେନ୍ଦ୍ରସାରନିର୍ମାଣଵିମାନାଦଵରୁହ୍ଯ ସା । ସେଵ୍ଯମାନା ଚ ଋଷିଭିଃ ଶ୍ଵେତଚାମରଵାଯୁନା
ରତ୍ନର ଏସେନ୍ସରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରାଜମହଳରୁ ଉତରି, ଋଷିମାନେ ସେଉଁଠି ସେବା କରୁଥିଲେ, ଶ୍ୱେତ ଚାମରାରେ ହଳାଇ—
କସ୍ତୂରୀବିନ୍ଦୁଭିର୍ଯୁକ୍ତଂ ଚନ୍ଦନେନ ସମନ୍ଵିତମ୍ । ଦୀପ୍ତଦୀପପ୍ରଭାକାରଂ ସିନ୍ଦୂରଂ ବିନ୍ଦୁଶୋଭିତମ୍
ତାଙ୍କର କପାଳ କଷ୍ତୁରୀ ଚିହ୍ନ ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଶୋଭିତ, ଦୀପର ଆଲୋକ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ସିନ୍ଦୂର ଚିହ୍ନରେ ଅତି ଶୁଭ୍ର—
ଦଧତୀ ଭାଲମଧ୍ଯେ ଚ ସୀମନ୍ତାଧଃସ୍ଥଲୋଜ୍ଜ୍ଵଲେ । ପାରିଜାତପ୍ରସୂନାନାଂ ମାଲାଯୁକ୍ତଂ ସୁଵଂକ୍ରିମମ୍
ସେ ଭାଲର ମଧ୍ୟରେ, ସୀମନ୍ତ ତଳରେ ଚମକୁଥିବା, ପାରିଜାତ ଫୁଲର ମାଲାରେ ଲହରୀ କେଶ ଭୂଷିତ—
ସୁଚାରୁକବରୀଭାରଂ କମ୍ପଯନ୍ତୀ ସୁକମ୍ପିତା । ସୁଚାରୁରାଗସଂଯୁକ୍ତମୋଷ୍ଠଂ କମ୍ପଯତୀ ରୁଷା
ତାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଘନ କେଶ ଚଳାଇବା ସମୟରେ ହଲାଇ ଉଠୁଥିଲା, ରାଗରେ ରଙ୍ଗିଥିବା ସୁନ୍ଦର ଓଠ କ୍ରୋଧରେ କମ୍ପିଥିଲା—
ଗତ୍ଵୋଵାସ କୃଷ୍ଣପାର୍ଶ୍ଵେ ରତ୍ନସିଂହାସନେ ଶୁଭେ । ସଖୀନାଂ ଚ ସମୂହୈଶ୍ଚ ପରିପୂର୍ଣା ଵିଭୋଃ ପ୍ରିଯା
ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଖରେ ରତ୍ନ ଶିଂହାସନରେ ବସିଲେ, ସଖୀମାନଙ୍କ ଦଳରେ ଘିରିଥିଲେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା—