ମଙ୍ଗଲାର୍ଥଂ ମଙ୍ଗଲେଶେ ମଙ୍ଗଲଂ ଦେହି ମେ ଭଵେ । ସର୍ଵାଧାରେ ଚ ସର୍ଵଜ୍ଞେ ସର୍ଵଶକ୍ତିସମନ୍ଵିତେ
ଶୁଭ ପାଇଁ, ଶୁଭର ଶାସକୀ, ମୋ ଜୀବନରେ ଶୁଭ ଦିଅ! ସମସ୍ତର ଆଧାର, ସମସ୍ତଜ୍ଞ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ!
ସର୍ଵକାମପ୍ରଦେ ଦେଵି ସର୍ଵେଷ୍ଟଂ ଦେହି ମେ ଭଵେ । ପୁଣ୍ଯସ୍ଵରୂପେ ପୁଣ୍ଯାନାଂ ବୀଜରୂପେ ସନାତନି
ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ, ମୋ ଜୀବନରେ ଚାହିଦା ସବୁ ଦିଅ! ପୁଣ୍ୟର ମୂର୍ତ୍ତି, ପୁଣ୍ୟର ବୀଜ, ଚିରଅବିନାଶିନୀ!
ପୁଣ୍ଯାଶ୍ରଯେ ପୁଣ୍ଯଵତାମାଲଯେ ପୁଣ୍ଯଦେ ଭଵେ । ସର୍ଵସସ୍ଯାଲଯେ ସର୍ଵସସ୍ଯାଢ୍ଯେ ସର୍ଵସସ୍ଯଦେ
ପୁଣ୍ୟର ଆଶ୍ରୟ, ପୁଣ୍ୟବାନ୍ମାନଙ୍କର ନିବାସ, ମୋ ଜୀବନରେ ପୁଣ୍ୟ ଦିଅ! ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟର ଆଧାର, ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟ ଦାତ୍ରୀ!
ସର୍ଵସସ୍ଯହରେ କାଲେ ସର୍ଵସସ୍ଯାତ୍ମିକେ ଭଵେ । ଭୂମେ ଭୂମିପସର୍ଵସ୍ଵେ ଭୂମିପାଲପରାଯଣେ
ଯଥାସମୟରେ ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟ ହରଣ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଶସ୍ୟର ଆତ୍ମା ମୋ ଜୀବନରେ! ଭୂମି, ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଧନର ମାଲିକା, ଭୂମିପାଳମାନଙ୍କର ଶରଣ!
ଭୂମିପାନାଂ ସୁଖକରେ ଭୂମିଂ ଦେହି ଚ ଭୂମିଦେ । ଇଦଂ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ମହାପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରାତରୁତ୍ଥାଯ ଯଃ ପଠେତ୍
ଭୂମିପାଳମାନଙ୍କୁ ସୁଖ ଦେଉଥିବା, ଭୂମି ଦାତ୍ରୀ, ମୋତେ ଭୂମି ଦିଅ! ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟମୟ ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ଯିଏ ପଢ଼ିଥାଏ—
କୋଟିଜନ୍ମସୁ ସ ଭଵେଦ୍ ବଲଵାନ୍ଭୂମିପେଶ୍ଵରଃ । ଭୂମିଦାନକୃତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭ୍ଯତେ ପଠନାଜ୍ଜନୈଃ
ସେ ଦଶ ମିଳିଅନ୍ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂମିର ଏଶ୍ୱର ହୁଏ; ଏହା ପଢ଼ିଲେ ଭୂମି ଦାନର ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଲୋକମାନେ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ପାଉଥିବେ।
ଭୂମିଦାନହରାତ୍ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଅମ୍ବୁଵାଚୀଭୂକରଣପାପାତ୍ସ ମୁଚ୍ଯତେ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଦାନ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜମିକୁ ନେଇବାର ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ଏବଂ ଜମିକୁ ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ଜଳାଶୟ କରିବା ଦୋଷରୁ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।
ଅନ୍ଯକୂପେ କୂପଖନନପାପାତ୍ସ ମୁଚ୍ଯତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ପରଭୂମିହରାତ୍ପାପାନ୍ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଅନ୍ୟର କୁଆଁ ଭିତରେ କୁଆଁ ଖୋଦିବା ଦୋଷରୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ । ଏବଂ ଅନ୍ୟର ଜମି ନେଇବାର ଦୋଷରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ଭୂମୌ ଵୀର୍ଯତ୍ଯାଗପାପାଦ୍ଭୂମୌ ଦୀପାଦିସ୍ଥାପନାତ୍ । ପାପେନ ମୁଚ୍ଯତେ ସୋଽପି ସ୍ତୋତ୍ରସ୍ଯ ପଠନାନ୍ମୁନେ
ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବୀର୍ୟ ତ୍ୟାଗ କିମ୍ବା ଜମି ଉପରେ ଦୀପ ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଯେ ଦୋଷ ହୁଏ, ମୁନି, ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କଲେ ସେଇ ଦୋଷରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ମିଳେ ।
ଅଶ୍ଵମେଧଶତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଭୂମିଦେଵ୍ଯା ମହାସ୍ତୋତ୍ରଂ ସର୍ଵକଲ୍ଯାଣକାରକମ୍
ଏହି ଭୂମିଦେବୀଙ୍କର ମହାସ୍ତୋତ୍ର ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥାଏ । ଏହା ପାଠ କଲେ ଶତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ପୃଥିଵ୍ଯୁପାଖ୍ଯାନେ ନରକଫଲପ୍ରାପ୍ତିଵର୍ଣନମ୍ ନାରଦ ଉଵାଚ ଭୂମିଦାନକୃତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପାପଂ ତଦ୍ଧରଣେନ ଚ । ପରଭୂହରଣାତ୍ପାପଂ ପରକୂପେ ଖନନେ ତଥା
ପୃଥିବୀ ବିଷୟରେ — ନରକ ଫଳ ପ୍ରାପ୍ତିର ବିବରଣୀ ।
ଅମ୍ବୁଵାଚ୍ଯାଂ ଭୂଖନନେ ଵୀର୍ଯସ୍ଯ ତ୍ଯାଗ ଏଵ ଚ । ଦୀପାଦିସ୍ଥାପନାତ୍ପାପଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ଯତ୍ନତଃ
ନାରଦ କହିଲେ — ଭୂମି ଦାନରେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏବଂ ଏହା ନେଇବାରେ ଯେ ପାପ ହୁଏ, ଅନ୍ୟର ଜମି ନେଇବା ଓ ଅନ୍ୟର କୁଆଁରେ ଖୋଦିବା ଦୋଷ —
ଅନ୍ଯଦ୍ଵା ପୃଥିଵୀଜନ୍ଯଂ ପାପଂ ଯତ୍ପୃଚ୍ଛତେ ପରମ୍ । ଯଦସ୍ତି ତତ୍ପ୍ରତୀକାରଂ ଵଦ ଵେଦଵିଦାଂଵର
ଜମିକୁ ପୋଖରୀ କରିବା, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବୀର୍ୟ ତ୍ୟାଗ କିମ୍ବା ଦୀପ ଆଦି ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଯେ ପାପ ହୁଏ, ସେସବୁ ବିଷୟରେ ମୁଁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଵିତସ୍ତିମାତ୍ରଭୂମିଂ ଚ ଯୋ ଦଦାତି ଚ ଭାରତେ । ସନ୍ଧ୍ଯାପୂତାଯ ଵିପ୍ରାଯ ସ ଯାତି ଶିଵମନ୍ଦିରମ୍
ଅଥବା ପୃଥିବୀ ସଂପୃକ୍ତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପାପ ଯଦି ଅଛି, ତାହାର ପ୍ରତିକାର କିଛି ଥିଲେ, ହେ ବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ କୁହ ।
ଭୂମିଂ ଚ ସର୍ଵସସ୍ଯାଢ୍ଯାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦଦାତି ଚ । ଭୂମିରେଣୁପ୍ରମାଣାବ୍ଦମନ୍ତେ ଵିଷ୍ଣୁପଦେ ସ୍ଥିତିଃ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ — ଯିଏ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଏକ ବିତ ମାତ୍ର ଜମି ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଏ ।
ଗ୍ରାମଂ ଭୂମିଂ ଚ ଧାନ୍ଯଂ ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଦଦାତି ଯଃ । ସର୍ଵପାପାଦ୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତୌ ଚୋଭୌ ଦେଵୀପୁରଃସ୍ଥିତୌ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜମି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ଏହି ଜମିର ଧୂଳିକଣା ଯେତେ ଦିନ ରହିବ, ସେ ତେତେ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପଦପଦ୍ମ ନିକଟରେ ବସିଥାଏ ।
ଭୂମିଦାନଂ ଚ ତତ୍କାଲେ ଯଃ ସାଧୁଶ୍ଚାନୁମୋଦତେ । ସ ଚ ପ୍ରଯାତି ଵୈକୁଣ୍ଠେ ମିତ୍ରଗୋତ୍ରସମନ୍ଵିତଃ
ଯିଏ ଗ୍ରାମ, ଜମି ଓ ଧାନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ଦୁଇଜଣେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦେବୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୁଅନ୍ତି ।
ସ୍ଵଦତ୍ତାଂ ପରଦତ୍ତାଂ ଵା ବ୍ରହ୍ମଵୃତ୍ତିଂ ହରେତ୍ତୁ ଯଃ । ସ ତିଷ୍ଠତି କାଲସୂତ୍ରେ ଯାଵଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଦିଵାକରୌ
ଯିଏ ଭୂମି ଦାନ ସମୟରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ଏହି ଦାନକୁ ଅନୁମୋଦନ କରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପରିବାର ଓ ଗୋତ୍ର ସହିତ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯାଏ ।
ତତ୍ଯୁତ୍ରପୌତ୍ରପ୍ରଭୃତିର୍ଭୂମିହୀନଃ ଶ୍ରିଯା ହତଃ । ପୁତ୍ରହୀନୋ ଦରିଦ୍ରଶ୍ଚ ଘୋରଂ ଯାତି ଚ ରୌରଵମ୍
ଯିଏ ନିଜେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାରି ଦିଆଯାଇଥିବା ଜମି କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଜୀବିକା ନେଇଯାଏ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଳସୂତ୍ରରେ ବନ୍ଧି ରହେ ।
ଗଵାଂ ମାର୍ଗଂ ଵିନିଷ୍କୃଷ୍ଯ ଯଶ୍ଚ ସସ୍ଯଂ ଦଦାତି ଚ । ଦିଵ୍ଯଂ ଵର୍ଷଶତଂ ଚୈଵ କୁମ୍ଭୀପାକେ ଚ ତିଷ୍ଠତି
ଏପରି ଜମିହୀନ ଥିବା ତାଙ୍କ ପୁଅ, ପଉତା ଓ ତାଙ୍କର ବଂଶଜମାନେ ଧନ-ସମ୍ପଦରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୁଅନ୍ତି; ପୁଅ ନଥିବା ଏବଂ ଦରିଦ୍ର ଲୋକ ଭୟଙ୍କର ରୌରବ ନରକକୁ ଯାଏ ।
ଗୋଷ୍ଠଂ ତଡାଗଂ ନିଷ୍କୃଷ୍ଯ ମାର୍ଗେ ସସ୍ଯଂ ଦଦାତି ଯଃ । ସ ତିଷ୍ଠତ୍ଯସିପତ୍ରେ ଚ ଯାଵଦିନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ଯିଏ ଗାଈଙ୍କ ପଥ ସଫା କରି ଧାନ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ଶତ ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁମ୍ଭୀପାକ ନରକରେ ରହେ ।
ପଞ୍ଚପିଣ୍ଡାନନୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ପରକୂପେ ଚ ସ୍ନାତି ଯଃ । ପ୍ରାପ୍ନୋତି ନରକଂ ଚୈଵ ସ୍ନାନଂ ନିଷ୍ଫଲମେଵ ଚ
ଯିଏ ଗୋଶାଳା କିମ୍ବା ପୋଖରୀ ସଫା କରି ପଥରେ ଧାନ୍ୟ ଦାନ କରେ, ସେ ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତଳୱାର ଉପରେ ରହେ ।
କାମୀ ଭୂମୌ ଚ ରହସି ଵୀର୍ଯତ୍ଯାଗଂ କରୋତି ଯଃ । ଭୂମିରେଣୁପ୍ରମାଣଂ ଚ ଵର୍ଷଂ ତିଷ୍ଠତି ରୌରଵେ
ଯିଏ ପଞ୍ଚ ପିଣ୍ଡ ଦେଇନାହିଁ ଅନ୍ୟର କୁଆଁରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ନାନ ଅଫଳ ହୁଏ ।
ଅମ୍ବୁଵାଚ୍ଯାଂ ଭୂକରଣଂ ଯଃ କରୋତି ଚ ମାନଵଃ । ସ ଯାତି କୃମିଦଂଶଂ ଚ ସ୍ଥିତିସ୍ତତ୍ର ଚତୁର୍ଯୁଗମ୍
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଚୁପଚାପ ଭାବେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ କାମବଶତଃ ବୀର୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀର ଧୂଳିକଣା ପ୍ରମାଣ ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରୌରବ ନରକରେ ରହେ ।
ପରକୀଯେ ଲୁପ୍ତକୂପେ କୂପଂ ମୂଢଃ କରୋତି ଯଃ । ପୁଷ୍କରିଣ୍ଯାଂ ଚ ଲୁପ୍ତାଯାଂ ପୁଷ୍କରିଣୀଂ ଦଦାତି ଯଃ
ଯେ ମୂର୍ଖ ଅନ୍ୟର ବନ୍ଦ ପୁଆରେ ପୁଆ ଖୋଦେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପୋଖରୀ ଶୁଖିଯାଇଥିଲେ ସେଠି ପୋଖରୀ ଦାନ କରେ,
ସର୍ଵଂ ଫଲଂ ପରସ୍ଯୈଵ ତପ୍ତକୁଣ୍ଡଂ ଵ୍ରଜେଚ୍ଚ ସଃ । ତତ୍ର ତିଷ୍ଠତି ସନ୍ତପ୍ତୋ ଯାଵଦିନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ
ସମସ୍ତ ଫଳ କେବଳ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ମିଳେ; ସେ ତପ୍ତ କୁଆଁରେ ପହଞ୍ଚି ଚୌଦ ଇନ୍ଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ପାଇ ରହେ।
ପରକୀଯେ ତଡାଗେ ଚ ପଙ୍କମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଚୋନ୍ମୃଜେତ୍ । ରେଣୁପ୍ରମାଣଵର୍ଷଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ଵସେନ୍ନରଃ
ଯଦି କେହି ଅନ୍ୟର ପୋଖରୀରୁ କାଦ ଉଠାଇ ସେଠି ସଫା କରେ, ତେବେ ଧୂଳି କଣା ଗଣନା ଯେତେ ବର୍ଷ ଅଛି, ସେତେ ବର୍ଷ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରେ ବାସ କରେ।
ପିଣ୍ଡଂ ପିତ୍ରେ ଭୂମିଭର୍ତୁର୍ନ ପ୍ରଦାଯ ଚ ମାନଵଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କରୋତି ଯୋ ମୂଢୋ ନରକଂ ଯାତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ଯେ ମଣିଷ ଭୂମିମାଳିକଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେ ମୂର୍ଖ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ଭୂମୌ ଦୀପଂ ଯୋଽର୍ପଯତି ସ ଚାନ୍ଧଃ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ । ଭୂମୌ ଶଙ୍ଖଂ ଚ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ କୁଷ୍ଠଂ ଜନ୍ମାନ୍ତରେ ଲଭେତ୍
ଯେ ଭୂମିରେ ଦୀପ ରଖନ୍ତି, ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି; ଭୂମିରେ ଶଂଖ ରଖିଲେ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମରେ କୁଷ୍ଠ ରୋଗ ପାଆନ୍ତି।
ମୁକ୍ତାଂ ମାଣିକ୍ଯହୀରୌ ଚ ସୁଵର୍ଣଂ ଚ ମଣିଂ ତଥା । ପଞ୍ଚ ସଂସ୍ଥାପଯେଦ୍ଭୂମୌ ସ ଚାନ୍ଧଃ ସପ୍ତଜନ୍ମସୁ
ଯେ ମୁକ୍ତା, ମାଣିକ, ହୀରା, ସୁନା କିମ୍ବା ମଣି ଭୂମିରେ ରଖନ୍ତି, ସେ ସାତ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅନ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି।