ସରସ୍ଵତୀ ନଦୀ ସା ଚ ତୀର୍ଥରୂପାତିପାଵନୀ । ପାପିନାଂ ପାପଦାହାଯ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିସ୍ଵରୂପିଣୀ
ସରସ୍ୱତୀ ଏକ ନଦୀ, ତୀର୍ଥ ଓ ଅତି ପବିତ୍ର; ପାପୀମାନଙ୍କର ପାପ ଦାହ କରିବା ପାଇଁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ରୂପେ ଅଛନ୍ତି।
ପଶ୍ଚାଦ୍ଭାଗୀରଥୀ ନୀତା ମହୀଂ ଭଗୀରଥେନ ଚ । ସା ଵୈ ଜଗାମ କଲଯା ଵାଣୀଶାପେନ ନାରଦ
ପରେ, ଭାଗୀରଥ ଦ୍ୱାରା ଭାଗୀରଥୀ ପୃଥିବୀକୁ ଆଣାଯାଇଥିଲେ; ସେମଧ୍ୟ ବାଣୀଙ୍କ ଶାପରେ କଳିକୁ ଗଲେ, ନାରଦ।
ତତ୍ରୈଵ ସମଯେ ତାଂ ଚ ଦଧାର ଶିରସା ଶିଵଃ । ଵେଗଂ ସୋଢୁମଯଂ ଶକ୍ତୋ ଭୁଵଃ ପ୍ରାର୍ଥନଯା ଵିଭୁଃ
ସେଇ ସମୟରେ ଶିବ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ଧରିଥିଲେ; ପୃଥିବୀର ଅନୁରୋଧରେ ସେ ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଧାରାକୁ ସହିପାରିଲେ।
ପଦ୍ମା ଜଗାମ କଲଯା ସା ଚ ପଦ୍ମାଵତୀ ନଦୀ । ଭାରତଂ ଭାରତୀଶାପାତ୍ସ୍ଵଯଂ ତସ୍ଥୌ ହରେଃ ପଦେ
ପଦ୍ମା କଳିକୁ ଗଲେ ଏବଂ ପଦ୍ମାବତୀ ନଦୀ ହେଲେ; ଭାରତୀଙ୍କ ଶାପରେ ସେ ନିଜେ ହରିଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମ ନିକଟେ ରହିଲେ।
ତତୋଽନ୍ଯଯା ସା କଲଯା ଲେଭେ ଜନ୍ମ ଚ ଭାରତେ । ଧର୍ମଧ୍ଵଜସୁତା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ଵିଖ୍ଯାତା ତୁଲସୀତି ଚ
ତାପରେ, ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ସେ ଭାରତରେ ଧର୍ମଧ୍ୱଜଙ୍କର କନ୍ୟା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଯିଏ 'ତୁଳସୀ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ପୁରା ସରସ୍ଵତୀଶାପାତ୍ପଶ୍ଚାଚ୍ଚ ହରିଶାପତଃ । ବଭୂଵ ଵୃକ୍ଷରୂପା ସା କଲଯା ଵିଶ୍ଵପାଵନୀ
ପୂର୍ବେ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ଶାପ ଓ ପରେ ହରିଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରୁଥିବା ଏହି ଦେବୀ ଅଂଶରେ ଗଛ ରୂପେ ପରିଣତ ହେଲେ।
କଲେଃ ପଞ୍ଚସହସ୍ରଂ ଚ ଵର୍ଷଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ତୁ ଭାରତେ । ଜଗ୍ମୁସ୍ତାଶ୍ଚ ସରିଦ୍ରୂପଂ ଵିହାଯ ଶ୍ରୀହରେଃ ପଦମ୍
କଳିଯୁଗର ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତରେ ରହି, ସେମାନେ ନଦୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଏଇ ପୃଥିବୀକୁ ଛାଡ଼ି ଶ୍ରୀହରିଙ୍କ ଧାମକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଯାନି ସର୍ଵାଣି ତୀର୍ଥାନି କାଶୀଂ ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଵିନା । ଯାସ୍ଯନ୍ତି ସାର୍ଧଂ ତାଭିଶ୍ଚ ଵୈକୁଣ୍ଠମାଜ୍ଞଯା ହରେଃ
କାଶୀ ଓ ବୃନ୍ଦାବନ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ହରିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ବୈକୁଣ୍ଠକୁ ଯିବେ।
ଶାଲଗ୍ରାମଃ ଶକ୍ତିଶିଵୌ ଜଗନ୍ନାଥଶ୍ଚ ଭାରତମ୍ । କଲେର୍ଦଶସହସ୍ରାନ୍ତେ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଯାନ୍ତି ନିଜଂ ପଦମ୍
ଶାଳଗ୍ରାମ, ଶକ୍ତି, ଶିବ ଓ ଜଗନ୍ନାଥ ମଧ୍ୟ କଳିଯୁଗର ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଭାରତକୁ ଛାଡ଼ି ନିଜ ନିଜ ଧାମକୁ ଯିବେ।
ସାଧଵଶ୍ଚ ପୁରାଣାନି ଶଙ୍ଖାନି ଶ୍ରାଦ୍ଧତର୍ପଣେ । ଵେଦୋକ୍ତାନି ଚ କର୍ମାଣି ଯଯୁସ୍ତୈଃ ସାର୍ଧମେଵ ଚ
ସଜ୍ଜନ, ପୁରାଣ, ଶଂଖ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତର୍ପଣ ନିୟମ, ଏବଂ ବେଦରେ କହିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତେ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଯିବେ।
ଦେଵପୂଜା ଦେଵନାମ ତତ୍କୀର୍ତିଗୁଣକୀର୍ତନମ୍ । ଵେଦାଙ୍ଗାନି ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଯଯୁସ୍ତୈଃ ସାର୍ଧମେଵ ଚ
ଦେବତା ପୂଜା, ଦେବତାଙ୍କ ନାମ, ତାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ, ବେଦାଙ୍ଗ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଯିବ।
ସନ୍ତଶ୍ଚ ସତ୍ଯଧର୍ମଶ୍ଚ ଵେଦାଶ୍ଚ ଗ୍ରାମଦେଵତାଃ । ଵ୍ରତଂ ତପଶ୍ଚାନଶନଂ ଯଯୁସ୍ତୈଃ ସାର୍ଧମେଵ ଚ
ସଜ୍ଜନ, ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମ, ବେଦ, ଗ୍ରାମଦେବତା, ବ୍ରତ, ତପସ୍ୟା ଓ ଉପବାସ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଚାଲିଯିବ।
ଵାମାଚାରରତାଃ ସର୍ଵେ ମିଥ୍ଯାକପଟସଂଯୁତାଃ । ତୁଲସୀରହିତା ପୂଜା ଭଵିଷ୍ଯତି ତତଃ ପରମ୍
ପରେ ସମସ୍ତେ ବାମମାର୍ଗରେ ଲାଗିଯିବେ, ମିଥ୍ୟା ଓ କପଟରେ ଭରିଯିବେ; ତୁଳସୀ ବିନା ପୂଜା ହେବ।
ଶଠାଃ କ୍ରୂରା ଦାମ୍ଭିକାଶ୍ଚ ମହାହଙ୍କାରସଂଯୁତାଃ । ଚୋରାଶ୍ଚ ହିଂସକାଃ ସର୍ଵେ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତତଃ ପରମ୍
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ଧୂର୍ତ୍ତ, କ୍ରୁର, ଢୋଙ୍ଗି, ଅତି ଅହଂକାରୀ, ଚୋର ଓ ହିଂସକ ହେଇଯିବେ।
ପୁଂସୋ ଭେଦଃ ସ୍ତ୍ରୀଵିଭେଦୋ ଵିଵାହୋ ଵାପି ନିର୍ଭଯଃ । ସ୍ଵସ୍ଵାମିଭେଦୋ ଵସ୍ତୂନାଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ତତଃ ପରମ୍
ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱେଷ, ଜନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜନ ହେବ; ବିବାହ ମଧ୍ୟ ଭୟ ବିନା ହେବ; ମାଲିକ ଓ ଚାକର ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ଦ୍ୱେଷ ହେବ।
ସର୍ଵେ ସ୍ତ୍ରୀଵଶଗାଃ ପୁଂସଃ ପୁଶ୍ଚଲ୍ଯଶ୍ଚ ଗୃହେ ଗୃହେ । ତର୍ଜନୈର୍ଭର୍ତ୍ସନୈଃ ଶଶ୍ଵତ୍ସ୍ଵାମିନଂ ତାଡଯନ୍ତି ଚ
ସମସ୍ତ ପୁରୁଷ ଜନୀମାନଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରହିବେ, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ଚଞ୍ଚଳ ଜନୀମାନେ ସଦା ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଧମକ ଓ ଗାଳି ଦେଇ, ମାଡ଼ିବି ମଧ୍ୟ କରିବେ।
ଗୃହେଶ୍ଵରୀ ଚ ଗୃହିଣୀ ଗୃହୀ ଭୃତ୍ଯାଧିକୋଽଧମଃ । ଚେଟୀଦାସସମୌ ଵଧ୍ଵାଃ ଶ୍ଵଶ୍ରୂଶ୍ଚ ଶ୍ଵଶୁରସ୍ତଥା
ଘରରେ ଗୃହଣୀ ମାଲିକା ହେବେ, ଗୃହସ୍ଥ ଚାକରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ନିମ୍ନ ହେବେ; ବୋହୁର ମାଆ ଓ ଶ୍ୱଶୁର ଚେଟି ଓ ଦାସୀ ପରି ହେଇଯିବେ।
କର୍ତାରୋ ବଲିନୋ ଗେହେ ଯୋନିସମ୍ବନ୍ଧିବାନ୍ଧଵାଃ । ଵିଦ୍ଯାସମ୍ବନ୍ଧିଭିଃ ସାର୍ଧଂ ସମ୍ଭାଷାପି ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଘରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯେଉଁମାନେ, ଜନ୍ମର ସମ୍ପର୍କୀୟ ବାନ୍ଧବ, ସେମାନେ ଶିକ୍ଷାର ସମ୍ପର୍କୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ କଥା ମଧ୍ୟ କହିବେ ନାହିଁ।
ଯଥାପରିଚିତା ଲୋକାସ୍ତଥା ପୁଂସଶ୍ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ । ସର୍ଵକର୍ମାକ୍ଷମାଃ ପୁଂସୋ ଯୋଷିତାମାଜ୍ଞଯା ଵିନା
ଯେପରି ଅଜଣା ଲୋକମାନେ, ସେପରି ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ବାନ୍ଧବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପରିଚିତ ହେଇଯିବେ; ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ କାମ ଜନୀମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିନା ହେବ ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରଵିଶଃ ଶୂଦ୍ରା ଜାତ୍ଯାଚାରଵିଵର୍ଜିତାଃ । ସନ୍ଧ୍ଯା ଚ ଯଜ୍ଞସୂତ୍ରଂ ଚ ଭଵେଲ୍ଲୁପ୍ତଂ ନ ସଂଶଯଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ ଓ ଶୂଦ୍ରମାନେ ନିଜ ଜାତିର ଆଚାର ଛାଡ଼ିଦେବେ; ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା ଓ ଉପବୀତ ନିଶ୍ଚୟ ହରାଇଯିବ।
ମ୍ଲେଚ୍ଛାଚାରା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଵର୍ଣାଶ୍ଚତ୍ଵାର ଏଵ ଚ । ମ୍ଲେଚ୍ଛଶାସ୍ତ୍ରଂ ପଠିଷ୍ଯନ୍ତି ସ୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଵିହାଯ ଚ
ସମସ୍ତ ଚାରି ଜାତି ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ଆଚାର ଅନୁସରିବେ, ନିଜ ଶାସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ି ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବେ।
ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରଵିଶାଂ ଵଂଶାଃ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ସେଵକାଃ କଲୌ । ସୂପକାରା ଧାଵକାଶ୍ଚ ଵୃଷଵାହାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କ ବଂଶ କଳିଯୁଗରେ ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ସେବକ ହେବେ; ସମସ୍ତେ ରନ୍ଧନ କରିବେ, ଦୌଡ଼ିବେ ଓ ବଳଦ ଚଳାଇବେ।
ସତ୍ଯହୀନା ଜନାଃ ସର୍ଵେ ସସ୍ଯହୀନା ଚ ମେଦିନୀ । ଫଲହୀନାଶ୍ଚ ତରଵୋଽପତ୍ଯହୀନାଶ୍ଚ ଯୋଷିତଃ
ସମସ୍ତ ଲୋକ ଠିକ୍ ସତ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବେ, ଭୂମିରେ ଚାଷ ହେବ ନାହିଁ, ଗଛ ଫଳ ଦେବେ ନାହିଁ, ଓ ମହିଳାମାନେ ସନ୍ତାନହୀନ ହେଇଯିବେ।
କ୍ଷୀରହୀନାସ୍ତଥା ଗାଵଃ କ୍ଷୀରଂ ସର୍ପିର୍ଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଦମ୍ପତୀ ପ୍ରୀତିହୀନୌ ଚ ଗୃହିଣଃ ସତ୍ଯଵର୍ଜିତାଃ
ଗାଈମାନେ ଦୁଧ ଦେବେ ନାହିଁ, ଦୁଧରେ ଘୃତ ରହିବ ନାହିଁ; ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମ ରହିବ ନାହିଁ, ଘରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ସତ୍ୟ ଛାଡିଦେବେ।
ପ୍ରତାପହୀନା ଭୂପାଶ୍ଚ ପ୍ରଜାଶ୍ଚ କରପୀଡିତାଃ । ଜଲହୀନା ମହାନଦ୍ଯୋ ଦୀର୍ଘିକାକନ୍ଦରାଦଯଃ
ରାଜାମାନେ ଶକ୍ତିହୀନ ହେବେ, ପ୍ରଜାମାନେ କରରେ ପୀଡିତ ହେବେ; ବଡ଼ ନଦୀ, ଝିଲିକା ଓ ଖାଳମାନେ ଜଳହୀନ ହେଇଯିବେ।
ଧର୍ମହୀନା ପୁଣ୍ଯହୀନା ଵର୍ଣାଶ୍ଚତ୍ଵାର ଏଵ ଚ । ଲକ୍ଷେଷୁ ପୁଣ୍ଯଵାନ୍କୋଽପି ନ ତିଷ୍ଠତି ତତଃ ପରମ୍
ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଧର୍ମ ଓ ପୁଣ୍ୟରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବେ; ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭଲ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ରହିବେ ନାହିଁ।
କୁତ୍ସିତା ଵିକୃତାକାରା ନରା ନାର୍ଯଶ୍ଚ ବାଲକାଃ । କୁଵାର୍ତା କୁତ୍ସିତଃ ଶବ୍ଦୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ତତଃ ପରମ୍
ପୁରୁଷ, ନାରୀ ଓ ଶିଶୁମାନେ ଦେଖିବାକୁ ଅପରୂପ ଓ ବିକୃତ ହେବେ; ସେମାନଙ୍କର କାମ କୁଖ୍ୟାତ ହେବ ଓ କଥା ଅପବ୍ୟବହାର ହେଇଯିବ।
କେଚିଦ୍ଗ୍ରାମାଶ୍ଚ ନଗରା ନରଶୂନ୍ଯା ଭଯାନକାଃ । କେଚିତ୍ସ୍ଵଲ୍ପକୁଟୀରେଣ ନରେଣ ଚ ସମନ୍ଵିତାଃ
କିଛି ଗ୍ରାମ ଓ ସହର ଲୋକଶୂନ୍ୟ ଓ ଭୟଙ୍କର ହେବ; କିଛିଠାରେ କେବଳ କିଛି ଲୋକ ଛୋଟ ଝୋପଡ଼ିରେ ରହିବେ।
ଅରଣ୍ଯାନି ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଗ୍ରାମେଷୁ ନଗରେଷୁ ଚ । ଅରଣ୍ଯଵାସିନଃ ସର୍ଵେ ଜନାଶ୍ଚ କରପୀଡିତାଃ
ଗ୍ରାମ ଓ ସହର ମଧ୍ୟରେ ଜଙ୍ଗଲ ହେଇଯିବ, ସେଠାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକ କରରେ ପୀଡିତ ହେବେ।
ସସ୍ଯାନି ଚ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ତଡାଗେଷୁ ନଦୀଷୁ ଚ । ପ୍ରକୃଷ୍ଟଵଂଶଜା ହୀନା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି କଲୌ ଯୁଗେ
ପୋକରୀ ଓ ନଦୀରେ ଧାନ ହେବ, କିନ୍ତୁ ଉତ୍ତମ ବଂଶର ଲୋକମାନେ କଳିଯୁଗରେ କମିଯିବେ।