ଉଵାଚ ଦୁଃଖିତାସ୍ତାଶ୍ଚ ଵାଚଂ ସାମଯିକୀଂ ଵିଭୁଃ । ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଲକ୍ଷ୍ମି ତ୍ଵଂ କଲଯା ଗଚ୍ଛ ଧର୍ମଧ୍ଵଜଗୃହଂ ଶୁଭେ
ଦୁଃଖିତ ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ଭଗବାନ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କଥା କହିଲେ। ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମ ଅଂଶରେ ଧର୍ମଧ୍ୱଜଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଉ, ଶୁଭେ।
ଅଯୋନିସମ୍ଭଵା ଭୂମୌ ତସ୍ଯ କନ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯସି । ତତ୍ରୈଵ ଦୈଵଦୋଷେଣ ଵୃକ୍ଷତ୍ଵଂ ଚ ଲଭିଷ୍ଯସି
ତୁମେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିବା ଦୁହିତା ଭାବରେ ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବା। ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଗଛର ରୂପ ନେବା।
ମଦଂଶସ୍ଯାସୁରସ୍ଯୈଵ ଶଙ୍ଖଚୂଡସ୍ଯ କାମିନୀ । ଭୂତ୍ଵା ପଶ୍ଚାଚ୍ଚ ମତ୍ପତ୍ନୀ ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ସଂଶଯଃ
ମଦରେ ମତ୍ତ ଅସୁର ଶଂଖଚୂଡଙ୍କର ପ୍ରିୟା ହେବା। ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୋର ପତ୍ନୀ ହେବା।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପାଵନୀ ନାମ୍ନା ତୁଲସୀତି ଚ ଭାରତେ । କଲଯା ଚ ସରିଦ୍ଭାଵଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛ ଵରାନନେ
ଭାରତରେ ତୁମେ ତୁଳସୀ ନାମରେ ତିନି ଲୋକର ପବିତ୍ର କରିବାର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବା। ତୁମ ଅଂଶରେ, ଶୀଘ୍ର ଏକ ନଦୀ ହେବା, ଶୋଭାମୟୀ।
ଭାରତଂ ଭାରତୀଶାପାନ୍ନାମ୍ନା ପଦ୍ମାଵତୀ ଭଵ । ଗଙ୍ଗେ ଯାସ୍ଯସି ପଶ୍ଚାତ୍ତ୍ଵମଂଶେନ ଵିଶ୍ଵପାଵନୀ
ଭାରତୀଙ୍କ ଶାପରେ ତୁମେ ଭାରତରେ ପଦ୍ମାବତୀ ନାମରେ ଜଣାଶିବା। ପରେ ତୁମ ଅଂଶରେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଯିବା, ବିଶ୍ୱକୁ ପବିତ୍ର କରିବା।
ଭାରତଂ ଭାରତୀଶାପାତ୍ପାପଦାହାଯ ପାପିନାମ୍ । ଭଗୀରଥସ୍ଯ ତପସା ତେନ ନୀତା ସୁକଲ୍ପିତେ
ଭାରତୀଙ୍କ ଶାପରେ ତୁମେ ଭାରତକୁ ଯିବା, ପାପୀମାନେର ପାପ ଦୂର କରିବା। ଭାଗୀରଥଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ତୁମେ ଭଲଭାବରେ ସେଠାକୁ ଆଣିବା।
ନାମ୍ନା ଭାଗୀରଥୀ ପୂତା ଭଵିଷ୍ଯସି ମହୀତଲେ । ମଦଂଶସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଜାଯା ଜାଯେର୍ମମାଜ୍ଞଯା
ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ଭାଗୀରଥୀ ନାମରେ ପବିତ୍ର ହେବା। ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ସମୁଦ୍ରର ଅଂଶରେ ପତ୍ନୀ ହେବା, ସମୁଦ୍ରର ପତ୍ନୀ ହେବା।
ମତ୍କଲାଂଶସ୍ଯ ଭୂପସ୍ଯ ଶନ୍ତନୋଶ୍ଚ ସୁରେଶ୍ଵରି । ଗଙ୍ଗାଶାପେନ କଲଯା ଭାରତଂ ଗଚ୍ଛ ଭାରତି
ହେ ଦେବୀ, ମୋ ଶକ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତନୁ ରାଜାଙ୍କ ଅଂଶରେ, ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଶାପରେ, ତୁମ ଅଂଶରେ ଭାରତକୁ ଯାଉ, ଭାରତୀ।
କଲହସ୍ଯ ଫଲଂ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ସପତ୍ନୀଭ୍ଯାଂ ସହାଚ୍ଯୁତେ । ସ୍ଵଯଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମସଦନେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ କାମିନୀ ଭଵ
ସପତ୍ନୀମାନେ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ସହିତ ବିବାଦର ଫଳ ଭୋଗିବା। ପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହରେ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ହେବା।
ଗଙ୍ଗା ଯାତୁ ଶିଵସ୍ଥାନମତ୍ର ପଦ୍ମୈଵ ତିଷ୍ଠତୁ । ଶାନ୍ତା ଚ କ୍ରୋଧରହିତା ମଦ୍ଭକ୍ତା ସତ୍ତ୍ଵରୂପିଣୀ
ଗଙ୍ଗା ଶିବଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଉ, ଏଠାରେ ପଦ୍ମା ରହୁ। ଶାନ୍ତ ଓ କ୍ରୋଧ ହୀନ ହେଉ, ମୋର ଭକ୍ତା ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ହେଉ।
ମହାସାଧ୍ଵୀ ମହାଭାଗା ସୁଶୀଲା ଧର୍ମଚାରିଣୀ । ଯଦଂଶକଲଯା ସର୍ଵା ଧର୍ମିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ପତିଵ୍ରତାଃ
ମହାସାଧ୍ବୀ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ସୁଶୀଳା ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠା; ତୁମ ଅଂଶରେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମିକ ଓ ପତିବ୍ରତା ହେବେ।
ଶାନ୍ତରୂପାଃ ସୁଶୀଲାଶ୍ଚ ପ୍ରତିଵିଶ୍ଵେଷୁ ପୂଜିତାଃ । ତିସ୍ରୋ ଭାର୍ଯାସ୍ତ୍ରିଶୀଲାଶ୍ଚ ତ୍ରଯୋ ଭୃତ୍ଯାଶ୍ଚ ବାନ୍ଧଵାଃ
ଶାନ୍ତ ରୂପରେ, ସୁଶୀଳ ଭାବରେ, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ପୂଜିତ; ତିନିଜଣ ପତ୍ନୀ, ତିନି ଗୁଣ, ତିନି ଦାସ ଓ ବନ୍ଧୁ।
ଧ୍ରୁଵଂ ଵେଦଵିରୁଦ୍ଧାଶ୍ଚ ନ ହ୍ଯେତେ ମଙ୍ଗଲପ୍ରଦାଃ । ସ୍ତ୍ରୀପୁଂଵଚ୍ଚ ଗୃହେ ଯେଷାଂ ଗୃହିଣାଂ ସ୍ତ୍ରୀଵଶଃ ପୁମାନ୍
ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ, ଯେଉଁ ଗୃହସ୍ଥମାନେ ଗୃହରେ ଜନାନୀଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ବେଦବିରୋଧୀ ଏବଂ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇନାହିଁ ।
ନିଷ୍ଫଲଂ ଚ ଜନ୍ମ ତେଷାମଶୁଭଂ ଚ ପଦେ ପଦେ । ମୁଖେ ଦୁଷ୍ଟା ଯୋନିଦୁଷ୍ଟା ଯସ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀ କଲହପ୍ରିଯା
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ଜନାନୀ କଥାରେ ଖରାପ, ଜନ୍ମରେ ଅଶୁଦ୍ଧ, ଏବଂ ଝଗଡାକୁ ଭଲପାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ଅନ୍ଫଳ ଏବଂ ପ୍ରତି ପଦେ ଅଶୁଭ ହୁଏ ।
ଅରଣ୍ଯଂ ତେନ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ମହାରଣ୍ଯଂ ଗୃହାଦ୍ଵରମ୍ । ଜଲାନାଂ ଚ ସ୍ଥଲାନାଂ ଚ ଫଲାନାଂ ପ୍ରାପ୍ତିରେଵ ଚ
ଏପରି ଲୋକ ପାଇଁ ଗୃହ ଠାରୁ ଜଙ୍ଗଲ ଭଲ, ବଡ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ; ତାହାଁରେ ପାଣି, ଜମି ଏବଂ ଫଳ ସହଜରେ ମିଳିଯାଏ ।
ସତତଂ ସୁଲଭା ତତ୍ର ନ ତେଷାଂ ଗୃହ ଏଵ ଚ । ଵରମଗ୍ନୌ ସ୍ଥିତିର୍ହିଂସ୍ରଜନ୍ତୂନାଂ ସନ୍ନିଧୌ ସୁଖମ୍
ସେଠାରେ ସବୁ ସମୟରେ ଏଗୁଡିକ ସହଜରେ ମିଳିଯାଏ, ଗୃହରେ ତେଣୁ ନୁହେଁ; ହିଂସ୍ର ପଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିରେ ରହିବା ଭଲ, ଏପରି ଜନାନୀଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ରହିବା ଠାରୁ ।
ତତୋଽପି ଦୁଃଖଂ ପୁଂସାଂ ଚ ଦୁଷ୍ଟସ୍ତ୍ରୀସନ୍ନିଧୌ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଵ୍ଯାଧିଜ୍ଵାଲା ଵିଷଜ୍ଵାଲା ଵରଂ ପୁଂସାଂ ଵରାନନେ
ପୁରୁଷମାନେ ପାଇଁ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ହେଉଛି ଦୁଷ୍ଟ ଜନାନୀଙ୍କ ସାଙ୍ଗ; ରୋଗ କିମ୍ବା ବିଷର ଆଗ୍ନି ପୁରୁଷମାନେ ପାଇଁ ଭଲ ।
ଦୁଷ୍ଟସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମୁଖଜ୍ଵାଲା ମରଣାଦତିରିଚ୍ଯତେ । ପୁଂସାଂ ଚ ସ୍ତ୍ରୀଜିତାଂ ଚୈଵ ଭସ୍ମାନ୍ତଂ ଶୌଚମଧ୍ରୁଵମ୍
ଦୁଷ୍ଟ ଜନାନୀଙ୍କ ମୁହଁର ଆଗ୍ନି ମୃତ୍ୟୁଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବେଶି; ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଜନାନୀଙ୍କ ଅଧୀନ, ସେମାନଙ୍କର ପବିତ୍ରତା ତାଙ୍କର ଶରୀର ଭସ୍ମ ହେଉଯାଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ।
ଯଦହ୍ନି କୁରୁତେ କର୍ମ ନ ତସ୍ଯ ଫଲଭାଗ୍ଭଵେତ୍ । ନିନ୍ଦିତୋଽତ୍ର ପରତ୍ରୈଵ ସର୍ଵତ୍ର ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ସେ ଦିନେ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ତାହାର ଫଳ ପାଉନାହିଁ; ଏଠାରେ ଏବଂ ପରଲୋକରେ ନିନ୍ଦିତ ହୁଏ, ସବୁଠାରେ ନରକକୁ ଯାଏ ।
ଯଶଃକୀର୍ତିଵିହୀନୋ ଯୋ ଜୀଵନ୍ନପି ମୃତୋ ହି ସଃ । ବହ୍ଵୀନାଂ ଚ ସପତ୍ନୀନାଂ ନୈକତ୍ର ଶ୍ରେଯସେ ସ୍ଥିତିଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ କୀର୍ତି ଓ ଯଶ ହିନ, ସେ ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୃତ; ଅନେକ ସପତ୍ନୀମାନେ ଏକଠା ରହିଲେ କୌଣସି ଉପକାର ନାହିଁ ।
ଏକଭାର୍ଯଃ ସୁଖୀ ନୈଵ ବହୁଭାର୍ଯଃ କଦାଚନ । ଗଚ୍ଛ ଗଙ୍ଗେ ଶିଵସ୍ଥାନଂ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥାନଂ ସରସ୍ଵତି
ଏକ ଜନାନୀ ଥିଲେ ପୁରୁଷ ସୁଖୀ, ଅନେକ ଜନାନୀ ଥିଲେ କେବେ ସୁଖ ନାହିଁ; ଗଂଗା, ଶିବଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଅ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଅ, ସରସ୍ବତୀ ।
ଅତ୍ର ତିଷ୍ଠତୁ ମଦ୍ଗେହେ ସୁଶୀଲା କମଲାଲଯା । ସୁସାଧ୍ଯା ଯସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ଚ ସୁଶୀଲା ଚ ପତିଵ୍ରତା
ଫୁଲର ନିବାସରେ ଥିବା ଶୁଭ ଚରିତ୍ର ଜନାନୀ ମୋ ଘରେ ରହୁ; ଯାହାର ପତ୍ନୀ ସହଜରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହୁଏ, ଭଲ ଚରିତ୍ର ଓ ପତିବ୍ରତା ।
ଇହ ସ୍ଵର୍ଗେ ସୁଖଂ ତସ୍ଯ ଧର୍ମୋ ମୋକ୍ଷଃ ପରତ୍ର ଚ । ପତିଵ୍ରତା ଯସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ସ ଚ ମୁକ୍ତଃ ଶୁଚିଃ ସୁଖୀ । ଜୀଵନ୍ମୃତୋଽଶୁଚିର୍ଦୁଃଖୀ ଦୁଃଶୀଲାପତିରେଵ ଚ
ଯାହାର ପତ୍ନୀ ପତିବ୍ରତା, ସେ ଏଠାରେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସୁଖ, ଧର୍ମ ଓ ପରଲୋକରେ ମୋକ୍ଷ ପାଉଛି; ସେ ମୁକ୍ତ, ପବିତ୍ର ଓ ସୁଖୀ । ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର ପତ୍ନୀ ଥିଲେ, ସେ ଜୀବନ୍ତ ମୃତ, ଅପବିତ୍ର ଓ ଦୁଃଖୀ ।
ଗଙ୍ଗାଦୀନାଂ ଶାପୋଦ୍ଧାରଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଜଗତାଂ ନାଥୋ ଵିରରାମ ଚ ନାରଦ । ଅତୀଵ ରୁରୁଦୁର୍ଦେଵ୍ଯଃ ସମାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ପରସ୍ପରମ୍
ଗଂଗା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଶାପ ମୁକ୍ତିର ବିବରଣା । ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏପରି କହି, ଜଗତର ନାଥ ଚୁପ ହେଲେ, ନାରଦ । ଦେବୀମାନେ ବହୁ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ, ପରସ୍ପରକୁ ଆଲିଂଗନ କରି ।
ତାଶ୍ଚ ସର୍ଵାଃ ସମାଲୋକ୍ଯ କ୍ରମେଣୋଚୁସ୍ତଦେଶ୍ଵରମ୍ । କମ୍ପିତାଃ ସାଶ୍ରୁନେତ୍ରାଶ୍ଚ ଶୋକେନ ଚ ଭଯେନ ଚ
ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି, ଏକେକରେ ସେଠାର ନାଥଙ୍କୁ କହିଲେ; ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଅଶ୍ରୁରେ କମ୍ପିତ, ଦୁଃଖ ଓ ଭୟରେ ଭରିଯାଇଥିଲା ।
ସରସ୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ ଵିଶାପଂ ଦେହି ହେ ନାଥ ଦୁଷ୍ଟମାଜନ୍ମଶୋଚନମ୍ । ସତ୍ସ୍ଵାମିନା ପରିତ୍ଯକ୍ତାଃ କୁତୋ ଜୀଵନ୍ତି ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ସରସ୍ବତୀ କହିଲେ: ନାଥ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଜୀବନ ଦୁଃଖରୁ ଶାପ ମୁକ୍ତି ଦିଅ; ଭଲ ପତି ଛାଡି ଦିଅନ୍ତି, ଏପରି ଜନାନୀମାନେ କିପରି ଜୀବନ୍ତି ?
ଦେହତ୍ଯାଗଂ କରିଷ୍ଯାମି ଯୋଗେନ ଭାରତେ ଧ୍ରୁଵମ୍ । ଅତ୍ଯୁନ୍ନତୋ ହି ନିଯତଂ ପାତୁମର୍ହତି ନିଶ୍ଚିତମ୍
ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଭାରତରେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଶରୀର ଛାଡିବି; ଅତି ଅହଂକାରୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପତନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ।
ଗଙ୍ଗୋଵାଚ ଅହଂ କେନାପରାଧେନ ତ୍ଵଯା ତ୍ଯକ୍ତା ଜଗତ୍ପତେ । ଦେହତ୍ଯାଗଂ କରିଷ୍ଯାମି ନିର୍ଦୋଷାଯା ଵଧଂ ଲଭ
ଗଂଗା କହିଲେ: କେଉଁ ଅପରାଧରେ ତୁମେ ମୋତେ ଛାଡିଛ ? ଜଗତର ନାଥ; ମୁଁ ଶରୀର ଛାଡିବି; ନିର୍ଦୋଷାକୁ ମାରିବାର ଫଳ ମିଳୁ ।
ନିର୍ଦୋଷକାମିନୀତ୍ଯାଗଂ କରୋତି ଯୋ ନରୋ ଭୁଵି । ସ ଯାତି ନରକଂ ଘୋରଂ କିନ୍ତୁ ସର୍ଵେଶ୍ଵରୋଽପି ଵା
ଯେଉଁ ନର ଭୂମିରେ ନିର୍ଦୋଷ ପ୍ରେମିକାକୁ ଛାଡିଦିଏ, ସେ ଘୋର ନରକକୁ ଯାଏ, ସେ ଯଦି ସର୍ବେଶ୍ୱର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ।
ପଦ୍ମୋଵାଚ ନାଥ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପସ୍ତ୍ଵଂ କୋପଃ କଥମହୋ ତଵ । ପ୍ରସାଦଂ କୁରୁ ଭାର୍ଯେ ଦ୍ଵେ ସଦୀଶସ୍ଯ କ୍ଷମା ଵରା
ପଦ୍ମା କହିଲେ: ନାଥ, ତୁମେ ସତ୍ତ୍ୱର ମୂର୍ତ୍ତି, ତୁମର କ୍ରୋଧ କିପରି ? ଦୁଇ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କୃପା କର; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଦେଖିବାରେ କ୍ଷମା ସର୍ବୋତ୍ତମ ।