କିଂ ଜୀଵନେନ ମେଽତ୍ରୈଵ ଦୁର୍ଭଗାଯାଶ୍ଚ ସାମ୍ପ୍ରତମ୍ । ନିଷ୍କଲଂ ଜୀଵନଂ ତସ୍ଯା ଯା ପତ୍ଯୁଃ ପ୍ରେମଵଞ୍ଚିତା
ମୋ ଏଠାରେ ଜୀବନର କଣ ଉପଯୋଗ, ମୁଁ ଏତେ ଦୁଃଭାଗ୍ୟବତୀ? ଯେଉଁ ପତ୍ନୀ ପତିର ପ୍ରେମରୁ ବଞ୍ଚିତ, ତାହାର ଜୀବନ ସତ୍ୟରେ ଶୂନ୍ୟ।
ତ୍ଵାଂ ସର୍ଵେ ସତ୍ତ୍ଵରୂପଂ ଚ ଯେ ଵଦନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ । ତେ ଚ ମୂର୍ଖା ନ ଵେଦଜ୍ଞା ନ ଜାନନ୍ତି ମତିଂ ତଵ
ସମସ୍ତ ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀ ଯେଉଁମାନେ କହନ୍ତି ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ରୂପ, ସେମାନେ ମୂର୍ଖ; ବେଦ ଜଣାନ୍ତି ନାହିଁ, ତୁମର ମନ ନୁହେଁ ବୁଝିପାରନ୍ତି।
ସରସ୍ଵତୀଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ କୋପସଂଯୁତାମ୍ । ମନସା ଚ ସମାଲୋଚ୍ଯ ସ ଜଗାମ ବହିଃ ସଭାମ୍
ସରସ୍ୱତୀଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ଓ ତାଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଦେଖି, ସେ ମନରେ ଭାବି, ସଭାରୁ ବାହାରିଗଲେ।
ଗତେ ନାରାଯଣେ ଗଙ୍ଗାମୁଵାଚ ନିର୍ଭଯଂ ରୁଷା । ଵାଗଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵୀ ସା ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରଵଣଦୁଷ୍କରମ୍
ନାରାୟଣ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ବାଣୀ ଦେବୀ, ଭୟହୀନ ଓ କ୍ରୋଧିତ, ଗଙ୍ଗାକୁ ଏପରି କଥା କହିଲେ, ଯାହା ଶୁଣିବା ଦୁଃସାଧ୍ୟ।
ହେ ନିର୍ଲଜ୍ଜେ ହେ ସକାମେ ସ୍ଵାମିଗର୍ଵଂ କରୋଷି କିମ୍ । ଅଧିକଂ ସ୍ଵାମିସୌଭାଗ୍ଯଂ ଵିଜ୍ଞାପଯିତୁମିଚ୍ଛସି
ହେ ନିର୍ଲଜ୍ଜା, ହେ ଅଭିଲାଷିଣୀ, କାହିଁକି ତୁମେ ପତିର ଗର୍ବ ଦେଖାଉଛ? ତୁମେ ଅଧିକ ଭାଗ୍ୟବତୀ ପତ୍ନୀ ଭାବରେ ଜଣାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ କି?
ମାନଚୂର୍ଣଂ କରିଷ୍ଯାମି ତଵାଦ୍ଯ ହରିସନ୍ନିଧୌ । କିଂ କରିଷ୍ଯତି ତେ କାନ୍ତୋ ମମୈଵଂ କାନ୍ତଵଲ୍ଲଭେ
ଆଜି ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତୁମର ଗର୍ବକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେବି; ତୁମର ପ୍ରିୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ମୋ ପ୍ରତି କଣ କରିପାରିବ, ହେ ପ୍ରିୟା ପତ୍ନୀ?
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଗଙ୍ଗାଯାଃ କେଶଂ ଗ୍ରହୀତୁମୁଦ୍ଯତା । ଵାରଯାମାସ ତାଂ ପଦ୍ମା ମଧ୍ଯଦେଶଂ ସମାଶ୍ରିତା
ଏପରି କହି, ବାଣୀ ଗଙ୍ଗାର କେଶ ଧରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ମଧ୍ୟରେ ଦଉଡ଼ି ପଦ୍ମା ତାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ।
ଶଶାପ ଵାଣୀ ତାଂ ପଦ୍ମାଂ ମହାବଲଵତୀ ସତୀ । ଵୃକ୍ଷରୂପା ସରିଦ୍ରୂପା ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ସଂଶଯଃ
ବାଣୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଦୃଢ଼, ପଦ୍ମାକୁ ଶାପ ଦେଲେ: 'ତୁମେ ଗଛ ଓ ନଦୀ ଦୁଇଁ ରୂପରେ ପରିଣତ ହେବ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ଵିପରୀତଂ ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କିଞ୍ଚିନ୍ନୋ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି । ସନ୍ତିଷ୍ଠତି ସଭାମଧ୍ଯେ ଯଥା ଵୃକ୍ଷୋ ଯଥା ସରିତ୍
'ତୁମେ ଭୁଲ କରିଛ, ତୁମେ ଉତ୍ତର ଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ; ସଭାର ମଧ୍ୟରେ ଗଛ ଓ ନଦୀ ପରି ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।'
ଶାପଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ସା ଦେଵୀ ନ ଶଶାପ ଚୁକୋପ ହ । ତତ୍ରୈଵ ଦୁଃଖିତା ତସ୍ଥୌ ଵାଣୀଂ ଧୃତ୍ଵା କରେଣ ଚ
ଶାପ ଶୁଣି ଦେବୀ ପ୍ରତିଶୋଧ ଦେଲେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; ସେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଏଠାରେ ଦଉଡ଼ି, ବାଣୀଙ୍କୁ ହାତରେ ଧରି ରହିଲେ।
ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟାଂ ତୁ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୋପପ୍ରସ୍ଫୁରିତାଧରାମ୍ । ଉଵାଚ ଗଙ୍ଗା ତାଂ ଦେଵୀଂ ପଦ୍ମାଂ ଚାରକ୍ତଲୋଚନାମ୍
ତାଙ୍କୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଦେଖି, କ୍ରୋଧରେ ଠୋଡ଼ କମ୍ପିତ, ଗଙ୍ଗା ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ଦେବୀ ପଦ୍ମାକୁ କହିଲେ।
ଗଙ୍ଗୋଵାଚ ତ୍ଵମୁତ୍ସୃଜ ମହୋଗ୍ରାଂ ଚ ପଦ୍ମେ କିଂ ମେ କରିଷ୍ଯତି । ଦୁଃଶୀଲା ମୁଖରା ନଷ୍ଟା ନିତ୍ଯଂ ଵାଚାଲରୂପିଣୀ
ଗଙ୍ଗା କହିଲେ: 'ପଦ୍ମେ, ତୁମର ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ମୁକ୍ତ କର, ମୋ ପ୍ରତି କଣ କରିପାରିବ? ତୁମେ ଦୁଃଶୀଳ, ତୀବ୍ର ଭାଷା, ଭ୍ରମିତ, ସବୁବେଳେ ଅତିକଥା କରୁଥିବା।'
ଵାଗଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେଵୀଯଂ ସତତଂ କଲହପ୍ରିଯା । ଯାଵତୀ ଯୋଗ୍ଯତା ଚାସ୍ଯା ଯାଵତୀ ଶକ୍ତିରେଵ ଚ
'ଏହି ଦେବୀ, ଭାଷାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ, ସବୁବେଳେ ବିବାଦକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କର ଯେତେ ଯୋଗ୍ୟତା ଓ ଶକ୍ତି, ସେତେ ଅଛି।'
ତଥା କରୋତୁ ଵାଦଂ ଚ ମଯା ସାର୍ଧଂ ଚ ଦୁର୍ମୁଖୀ । ସ୍ଵବଲଂ ଯନ୍ମମ ବଲଂ ଵିଜ୍ଞାପଯିତୁମିଚ୍ଛତି
'ଏହି ଦୁଃସ୍ତ ମୁଖବାଳୀ ମୋ ସହିତ ଯେଉଁପରି ଚାହେ, ବିବାଦ କରୁ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ମୋର ଶକ୍ତି ଦେଖାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି।'
ଜାନନ୍ତୁ ସର୍ଵେ ହ୍ଯୁଭଯୋଃ ପ୍ରଭାଵଂ ଵିକ୍ରମଂ ସତି । ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଦେଵୀ ଵାଣ୍ଯୈ ଶାପଂ ଦଦାଵିତି
ସମସ୍ତେ ଦୁଇଜଣଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପ ଜାଣିବେ। ଏଭଳି କହି ଦେବୀ ବାଣୀକୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ସରିକ୍ତ୍ଯରୂପା ଭଵତୁ ସା ଯା ତ୍ଵାଂ ଚ ଶଶାପ ହ । ଅଧୋମର୍ତ୍ଯଂ ସା ପ୍ରଯାତୁ ସନ୍ତି ଯତ୍ରୈଵ ପାପିନଃ
ଯିଏ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ସାରା ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ହରାଇବେ। ସେ ନିମ୍ନ ମାନବ ଲୋକକୁ ଯିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପାପୀମାନେ ରହନ୍ତି।
କଲୌ ତେଷାଂ ଚ ପାପାନି ଗ୍ରହୀଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ । ଇତ୍ଯେଵଂ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତାଂ ଶଶାପ ସରସ୍ଵତୀ
କଳିଯୁଗରେ ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସେମାନଙ୍କର ପାପ ଗ୍ରହଣ କରିବେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ସରସ୍ୱତୀ ତାକୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ତ୍ଵମେଵ ଯାସ୍ଯସି ମହୀଂ ପାପିପାପଂ ଲଭିଷ୍ଯସି । ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର ଭଗଵାନାଜଗାମ ହ
ତୁମେ ନିଜେ ପୃଥିବୀକୁ ଯିବା ଓ ପାପର ଫଳ ଭୋଗିବା। ଏହି ସମୟରେ, ଭଗବାନ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଚତୁର୍ଭୁଜଶ୍ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚ ପାର୍ଷଦୈଶ୍ଚ ଚତୁର୍ଭୁଜୈଃ । ସରସ୍ଵତୀଂ କରେ ଧୃତ୍ଵା ଵାସଯାମାସ ଵକ୍ଷସି
ଚାରିଟି ହାତ ଓ ଚାରିଟି ହାତ ଥିବା ଚାରିଟି ସାଥୀ ସହିତ, ଭଗବାନ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ହାତ ଧରି ନିଜ ଛାତିରେ ବସାଇଲେ।
ବୋଧଯାମାସ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଜ୍ଞାନଂ ପୁରାତନମ୍ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରହସ୍ଯଂ ତାସାଂ ଚ ଶାପସ୍ଯ କଲହସ୍ଯ ଚ
ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ଭଗବାନ ପୁରାତନ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ। ଶାପ ଓ ବିବାଦର ଗୁପ୍ତ କଥା ଶୁଣିବା ପରେ।
ଉଵାଚ ଦୁଃଖିତାସ୍ତାଶ୍ଚ ଵାଚଂ ସାମଯିକୀଂ ଵିଭୁଃ । ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଲକ୍ଷ୍ମି ତ୍ଵଂ କଲଯା ଗଚ୍ଛ ଧର୍ମଧ୍ଵଜଗୃହଂ ଶୁଭେ
ଦୁଃଖିତ ମହିଳାମାନେ ପାଇଁ ଭଗବାନ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ କଥା କହିଲେ। ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମ ଅଂଶରେ ଧର୍ମଧ୍ୱଜଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଉ, ଶୁଭେ।
ଅଯୋନିସମ୍ଭଵା ଭୂମୌ ତସ୍ଯ କନ୍ଯା ଭଵିଷ୍ଯସି । ତତ୍ରୈଵ ଦୈଵଦୋଷେଣ ଵୃକ୍ଷତ୍ଵଂ ଚ ଲଭିଷ୍ଯସି
ତୁମେ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିବା ଦୁହିତା ଭାବରେ ପୃଥିବୀରେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଯିବା। ସେଠାରେ ଦେବତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ ଗଛର ରୂପ ନେବା।
ମଦଂଶସ୍ଯାସୁରସ୍ଯୈଵ ଶଙ୍ଖଚୂଡସ୍ଯ କାମିନୀ । ଭୂତ୍ଵା ପଶ୍ଚାଚ୍ଚ ମତ୍ପତ୍ନୀ ଭଵିଷ୍ଯସି ନ ସଂଶଯଃ
ମଦରେ ମତ୍ତ ଅସୁର ଶଂଖଚୂଡଙ୍କର ପ୍ରିୟା ହେବା। ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ମୋର ପତ୍ନୀ ହେବା।
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପାଵନୀ ନାମ୍ନା ତୁଲସୀତି ଚ ଭାରତେ । କଲଯା ଚ ସରିଦ୍ଭାଵଂ ଶୀଘ୍ରଂ ଗଚ୍ଛ ଵରାନନେ
ଭାରତରେ ତୁମେ ତୁଳସୀ ନାମରେ ତିନି ଲୋକର ପବିତ୍ର କରିବାର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବା। ତୁମ ଅଂଶରେ, ଶୀଘ୍ର ଏକ ନଦୀ ହେବା, ଶୋଭାମୟୀ।
ଭାରତଂ ଭାରତୀଶାପାନ୍ନାମ୍ନା ପଦ୍ମାଵତୀ ଭଵ । ଗଙ୍ଗେ ଯାସ୍ଯସି ପଶ୍ଚାତ୍ତ୍ଵମଂଶେନ ଵିଶ୍ଵପାଵନୀ
ଭାରତୀଙ୍କ ଶାପରେ ତୁମେ ଭାରତରେ ପଦ୍ମାବତୀ ନାମରେ ଜଣାଶିବା। ପରେ ତୁମ ଅଂଶରେ ଗଙ୍ଗାକୁ ଯିବା, ବିଶ୍ୱକୁ ପବିତ୍ର କରିବା।
ଭାରତଂ ଭାରତୀଶାପାତ୍ପାପଦାହାଯ ପାପିନାମ୍ । ଭଗୀରଥସ୍ଯ ତପସା ତେନ ନୀତା ସୁକଲ୍ପିତେ
ଭାରତୀଙ୍କ ଶାପରେ ତୁମେ ଭାରତକୁ ଯିବା, ପାପୀମାନେର ପାପ ଦୂର କରିବା। ଭାଗୀରଥଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ତୁମେ ଭଲଭାବରେ ସେଠାକୁ ଆଣିବା।
ନାମ୍ନା ଭାଗୀରଥୀ ପୂତା ଭଵିଷ୍ଯସି ମହୀତଲେ । ମଦଂଶସ୍ଯ ସମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଜାଯା ଜାଯେର୍ମମାଜ୍ଞଯା
ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ଭାଗୀରଥୀ ନାମରେ ପବିତ୍ର ହେବା। ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁମେ ସମୁଦ୍ରର ଅଂଶରେ ପତ୍ନୀ ହେବା, ସମୁଦ୍ରର ପତ୍ନୀ ହେବା।
ମତ୍କଲାଂଶସ୍ଯ ଭୂପସ୍ଯ ଶନ୍ତନୋଶ୍ଚ ସୁରେଶ୍ଵରି । ଗଙ୍ଗାଶାପେନ କଲଯା ଭାରତଂ ଗଚ୍ଛ ଭାରତି
ହେ ଦେବୀ, ମୋ ଶକ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତନୁ ରାଜାଙ୍କ ଅଂଶରେ, ଗଙ୍ଗାଙ୍କ ଶାପରେ, ତୁମ ଅଂଶରେ ଭାରତକୁ ଯାଉ, ଭାରତୀ।
କଲହସ୍ଯ ଫଲଂ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ସପତ୍ନୀଭ୍ଯାଂ ସହାଚ୍ଯୁତେ । ସ୍ଵଯଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମସଦନେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ କାମିନୀ ଭଵ
ସପତ୍ନୀମାନେ ଓ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କ ସହିତ ବିବାଦର ଫଳ ଭୋଗିବା। ପରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୃହରେ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ହେବା।
ଗଙ୍ଗା ଯାତୁ ଶିଵସ୍ଥାନମତ୍ର ପଦ୍ମୈଵ ତିଷ୍ଠତୁ । ଶାନ୍ତା ଚ କ୍ରୋଧରହିତା ମଦ୍ଭକ୍ତା ସତ୍ତ୍ଵରୂପିଣୀ
ଗଙ୍ଗା ଶିବଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯାଉ, ଏଠାରେ ପଦ୍ମା ରହୁ। ଶାନ୍ତ ଓ କ୍ରୋଧ ହୀନ ହେଉ, ମୋର ଭକ୍ତା ଓ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ହେଉ।