ଓଁ ସର୍ଵଵର୍ଣାତ୍ମିକାଯୈ ସ୍ଵାହା ପାଦଯୁଗ୍ମଂ ସଦାଵତୁ । ଓଁ ଵାଗଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ସର୍ଵଂ ସଦାଵତୁ
‘ଓଂ ସର୍ବବର୍ଣ୍ଣାତ୍ମିକାୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ଦୁଇ ପାଉକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ଓଂ ବାଗଧିଷ୍ଠାତୃଦେବ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ସର୍ବ ଶରୀରକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ।
ଓଁ ସର୍ଵକଣ୍ଠଵାସିନ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ପ୍ରାଚ୍ଯାଂ ସଦାଵତୁ । ଓଁ ସର୍ଵଜିହ୍ଵାଗ୍ରଵାସିନ୍ଯୈ ସ୍ଵାହାଗ୍ନିଦିଶି ରକ୍ଷତୁ
‘ଓଂ ସର୍ବକଣ୍ଠବାସିନ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋତେ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ଓଂ ସର୍ବଜିହ୍ୱାଗ୍ରବାସିନ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଅଗ୍ନି ଦିଗରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ।
ଓଁ ଐଂ ହ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ବୁଧଜନନ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା । ସତତଂ ମନ୍ତ୍ରରାଜୋଽଯଂ ଦକ୍ଷିଣେ ମାଂ ସଦାଵତୁ
‘ଓଂ ଐଂ ହ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ସରସ୍ବତ୍ୟୈ ବୁଧଜନନ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ରରାଜ ସଦା ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ।
ଐଂ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ ତ୍ର୍ଯକ୍ଷରୋ ମନ୍ତ୍ରୋ ନୈର୍ଋତ୍ଯାଂ ସର୍ଵଦାଵତୁ । ଓଁ ଐଂ ଜିହ୍ଵାଗ୍ରଵାସିନ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ମାଂ ଵାରୁଣେଽଵତୁ
‘ଐଂ ହ୍ରୀଂ ଶ୍ରୀଂ’ ଏହି ତିନି ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗରେ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ଓଂ ଐଂ ଜିହ୍ୱାଗ୍ରବାସିନ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ।
ଓଁ ସର୍ଵାମ୍ବିକାଯୈ ସ୍ଵାହା ଵାଯଵ୍ଯେ ମାଂ ସଦାଵତୁ । ଓଁ ଐଂ ଶ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ଗଦ୍ଯଵାସିନ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ମାମୁତ୍ତରେଽଵତୁ
‘ଓଂ ସର୍ବାମ୍ବିକାୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ବାୟବ୍ୟ ଦିଗରେ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ଓଂ ଐଂ ଶ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ଗଦ୍ୟବାସିନ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ।
ଓଁ ଐଂ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵାସିନ୍ଯୈ ସ୍ଵାହୈଶାନ୍ଯାଂ ସଦାଵତୁ । ଓଁ ହ୍ରୀଂ ସର୍ଵପୂଜିତାଯୈ ସ୍ଵାହା ଚୋର୍ଧ୍ଵଂ ସଦାଵତୁ
‘ଓଂ ଐଂ ସର୍ବଶାସ୍ତ୍ରବାସିନ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଈଶାନ ଦିଗରେ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ଓଂ ହ୍ରୀଂ ସର୍ବପୂଜିତାୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉପରେ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ।
ଓଁ ହ୍ରୀଂ ପୁସ୍ତକଵାସିନ୍ଯୈ ସ୍ଵାହାଧୋ ମାଂ ସଦାଵତୁ । ଓଁ ଗ୍ରନ୍ଥବୀଜସ୍ଵରୂପାଯୈ ସ୍ଵାହା ମାଂ ସର୍ଵତୋଽଵତୁ
‘ଓଂ ହ୍ରୀଂ ପୁସ୍ତକବାସିନ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ତଳେ ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ଓଂ ଗ୍ରନ୍ଥବୀଜସ୍ୱରୂପାୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁ।
ଇତି ତେ କଥିତଂ ଵିପ୍ର ବ୍ରହ୍ମମନ୍ତ୍ରୌଘଵିଗ୍ରହମ୍ । ଇଦଂ ଵିଶ୍ଵଜଯଂ ନାମ କଵଚଂ ବ୍ରହ୍ମରୂପକମ୍
ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ରହ୍ମ ମନ୍ତ୍ରର ଏକାଗ୍ର ରୂପ ବିବରଣ କରିଛି। ଏହି ‘ବିଶ୍ୱଜୟ’ ନାମକ କବଚ ବ୍ରହ୍ମର ରୂପ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ପୁରା ଶ୍ରୁତଂ ଧର୍ମଵକ୍ତ୍ରାତ୍ପର୍ଵତେ ଗନ୍ଧମାଦନେ । ତଵ ସ୍ନେହାନ୍ମଯାଖ୍ଯାତଂ ପ୍ରଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ନ କସ୍ଯଚିତ୍
ପୂର୍ବେ ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡରେ ଧର୍ମଙ୍କ ମୁଖରୁ ଏହା ଶୁଣାଯାଇଥିଲା। ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରେ ମୁଁ ଏହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି; ଏହି କଥା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଗୁରୁମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ଵସ୍ତ୍ରାଲଙ୍କାରଚନ୍ଦନୈଃ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ଭୂମୌ କଵଚଂ ଧାରଯେତ୍ସୁଧୀଃ
ଗୁରୁଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର ଓ ଚନ୍ଦନ ଦେଇ ପୂଜା କରି, ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରି, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଏହି କବଚ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚଲକ୍ଷଜପେନୈଵ ସିଦ୍ଧଂ ତୁ କଵଚଂ ଭଵେତ୍ । ଯଦି ସ୍ଯାତ୍ସିଦ୍ଧକଵଚୋ ବୃହସ୍ପତିସମୋ ଭଵେତ୍
ପଞ୍ଚଲକ୍ଷ ଜପ କରିଲେ କବଚ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ। ଯଦି କବଚ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ ଶକ୍ତି ମିଳିଥାଏ।
ମହାଵାଗ୍ମୀ କଵୀନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଵିଜଯୀ ଭଵେତ୍ । ଶକ୍ନୋତି ସର୍ଵଂ ଜେତୁଂ ଚ କଵଚସ୍ଯ ପ୍ରସାଦତଃ
ଏହି କବଚର କୃପାରେ ଜଣେ ବଡ଼ ବକ୍ତା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କବି ଓ ତିନି ଲୋକର ବିଜୟୀ ହେବା ସମ୍ଭବ। ଏହି କବଚ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କିଛି ଜିତିବା ସମ୍ଭବ।
ଇଦଂ ଚ କଣ୍ଵଶାଖୋକ୍ତଂ କଵଚଂ କଥିତଂ ମୁନେ । ସ୍ତୋତ୍ରଂ ପୂଜାଵିଧାନଂ ଚ ଧ୍ଯାନଂ ଚ ଵନ୍ଦନଂ ଶୃଣୁ
କଣ୍ଵଶାଖାରେ କହାଯାଇଥିବା ଏହି କବଚ ଆପଣଙ୍କୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି, ମୁନି। ଏବେ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଷ୍ଟୋତ୍ର, ପୂଜା ପ୍ରଣାଳୀ, ଧ୍ୟାନ ଓ ବନ୍ଦନା।
ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯକୃତଂ ସରସ୍ଵତୀସ୍ତୋତ୍ରଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଵାଗ୍ଦେଵତାଯାଃ ସ୍ତଵନଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍ । ମହାମୁନିର୍ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯୋ ଯେନ ତୁଷ୍ଟାଵ ତାଂ ପୁରା
ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ସରସ୍ୱତୀ ଷ୍ଟୋତ୍ରର ବର୍ଣ୍ନନା। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ବାଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଏହି ଷ୍ଟୋତ୍ର ଶୁଣନ୍ତୁ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମହାମୁନି ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଥିଲେ।
ଗୁରୁଶାପାଜ୍ଜ ସ ମୁନିର୍ହତଵିଦ୍ଯୋ ବଭୂଵ ହ । ତଦା ଜଗାମ ଦୁଃଖାର୍ତୋ ରଵିସ୍ଥାନଂ ସୁପୁଣ୍ଯଦମ୍
ଗୁରୁଙ୍କ ଶାପରେ ଏହି ମୁନି ଜ୍ଞାନ ହରାଇଥିଲେ; ଦୁଃଖରେ ଭରି ଶ୍ରୀମୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ।
ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ତପସା ସୂର୍ଯଂ ଲୋଲାର୍କେ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚରେ । ତୁଷ୍ଟାଵ ସୂର୍ଯଂ ଶୋକେନ ରୁରୋଦ ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ତପସ୍ୟା କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଲୋଲାର୍କରେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ପହଞ୍ଚିଲା; ଦୁଃଖରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଷ୍ଟୋତ୍ର କଲେ ଓ ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦିଲେ।
ସୂର୍ଯସ୍ତଂ ପାଠଯାମାସ ଵେଦଂ ଵେଦାଙ୍ଗମୀଶ୍ଵରଃ । ଉଵାଚ ସ୍ତୌହି ଵାଗ୍ଦେଵୀଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ସ୍ମୃତିହେତଵେ
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗର ଈଶ୍ୱର, ତାଙ୍କୁ ବେଦ ପଠାଇଲେ ଓ କହିଲେ: 'ସ୍ମୃତି ପାଇଁ ଭକ୍ତିରେ ବାଣୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ଷ୍ଟୋତ୍ର କର।'
ତମିତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦୀନନାଥୋଽପ୍ଯନ୍ତର୍ଧାନଂ ଚକାର ସଃ । ମୁନିଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ତୁଷ୍ଟାଵ ଭକ୍ତିନମ୍ରାତ୍ମକନ୍ଧରଃ
ଏହିପରେ, ଦୟାଳୁ ପ୍ରଭୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ମୁନି ନିସ୍ନାନ କରି, ଭକ୍ତି ଓ ନମ୍ରତାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଷ୍ଟୋତ୍ର କଲେ।
ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯ ଉଵାଚ କୃପାଂ କୁରୁ ଜଗନ୍ମାତର୍ମାମେଵଂ ହତତେଜସମ୍ । ଗୁରୁଶାପାତ୍ସ୍ମୃତିଭ୍ରଷ୍ଟଂ ଵିଦ୍ଯାହୀନଂ ଚ ଦୁଃଖିତମ୍
ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ କହିଲେ: ହେ ଜଗତ୍ ମାତା, ମୋତେ କୃପା କର, ମୋର ତେଜ ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି; ଗୁରୁଙ୍କ ଶାପରେ ସ୍ମୃତି ଓ ଜ୍ଞାନ ହରାଇ, ଦୁଃଖରେ ଆଛି।
ଜ୍ଞାନଂ ଦେହି ସ୍ମୃତିଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ଶକ୍ତିଂ ଶିଷ୍ଯପ୍ରବୋଧିନୀମ୍ । ଗ୍ରନ୍ଥକର୍ତୃତ୍ଵଶକ୍ତିଂ ଚ ସୁଶିଷ୍ଯଂ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ମୋତେ ଜ୍ଞାନ, ସ୍ମୃତି, ବିଦ୍ୟା, ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରତ କରିବା ଶକ୍ତି, ଗ୍ରନ୍ଥ ଲେଖିବା ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ତମ ଶିଷ୍ୟ ଦିଅ।
ପ୍ରତିଭାଂ ସତ୍ସଭାଯାଂ ଚ ଵିଚାରକ୍ଷମତାଂ ଶୁଭାମ୍ । ଲୁପ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ଦୈଵଯୋଗାନ୍ନଵୀଭୂତଂ ପୁନଃ କୁରୁ
ସତ୍ସଭାରେ ପ୍ରତିଭା ଓ ଶୁଭ ବିଚାର କ୍ଷମତା ଦିଅ; ଭାଗ୍ୟରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ସବୁକୁ ପୁନି ନୂତନ କର।
ଯଥାଙ୍କୁରଂ ଭସ୍ମନି ଚ କରୋତି ଦେଵତା ପୁନଃ । ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପା ପରମା ଜ୍ଯୋତୀରୂପା ସନାତନୀ
ଯେପରି ଦେବତା ଭସ୍ମରୁ ମୁଞ୍ଚି ଅଙ୍କୁର ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେପରି ହେ ଚିରନ୍ତନ, ପରମ ଜ୍ୟୋତି, ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱରୂପା।
ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧିଦେଵୀ ଯା ତସ୍ଯୈ ଵାଣ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ । ଵିସର୍ଗବିନ୍ଦୁମାତ୍ରାସୁ ଯଦଧିଷ୍ଠାନମେଵ ଚ
ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ, ବାଣୀକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର; ଯେ ଦେବୀ ବିସର୍ଗ ଓ ବିନ୍ଦୁର ଆଧାର।
ତଦଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଯା ଦେଵୀ ତସ୍ଯୈ ନିତ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ । ଵ୍ଯାଖ୍ଯାସ୍ଵରୂପା ସା ଦେଵୀ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାଧିଷ୍ଠାତୃରୂପିଣୀ
ଯେ ଦେବୀ ଏହାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ, ନିତ୍ୟା, ତାଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର; ବ୍ୟାଖ୍ୟାର ଆକୃତି ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟାର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ ଦେବୀ।
ଯଯା ଵିନା ପ୍ରସଂଖ୍ଯାଵାନ୍ ସଂଖ୍ଯାଂ କର୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯତେ । କାଲସଂଖ୍ଯାସ୍ଵରୂପା ଯା ତସ୍ଯୈ ଦେଵ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ
ତାଙ୍କ ବିନା ଗଣନା କିମ୍ବା ଗଣିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; କାଳ ଓ ସଂଖ୍ୟାର ଆକୃତି ଦେବୀକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର।
ଭ୍ରମସିଦ୍ଧାନ୍ତରୂପା ଯା ତସ୍ଯୈ ଦେଵ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ । ସ୍ମୃତିଶକ୍ତିଜ୍ଞାନଶକ୍ତିବୁଦ୍ଧିଶକ୍ତିସ୍ଵରୂପିଣୀ
ଭ୍ରମ ନିୟମର ଆକୃତି ଦେବୀକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର; ସ୍ମୃତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିର ଶକ୍ତିର ଆକୃତି।
ପ୍ରତିଭାକଲ୍ପନାଶକ୍ତିର୍ଯା ଚ ତସ୍ଯୈ ନମୋ ନମଃ । ସନତ୍କୁମାରୋ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଜ୍ଞାନଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଯତ୍ର ଵୈ
ପ୍ରତିଭା ଓ କଳ୍ପନା ଶକ୍ତି ଦେବୀକୁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର; ଯେଉଁଠାରେ ସନତ୍କୁମାର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ।
ବଭୂଵ ମୂକଵତ୍ସୋଽପି ସିଦ୍ଧାନ୍ତଂ କର୍ତୁମକ୍ଷମଃ । ତଦାଽଽଜଗାମ ଭଗଵାନାତ୍ମା ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଈଶ୍ଵରଃ
ସେ ମୁକ ଶିଶୁ ପରି ହୋଇଗଲେ, ନିୟମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ତେବେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ, ପରମାତ୍ମା, ଆସିଲେ।
ଉଵାଚ ସ ତାଂ ସ୍ତୌହି ଵାଣୀମିଷ୍ଟାଂ ପ୍ରଜାପତେ । ସ ଚ ତୁଷ୍ଟାଵ ତାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଚାଜ୍ଞଯା ପରମାତ୍ମନଃ
ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ପ୍ରଜାପତି, ଚାହିଁଥିବା ବାଣୀକୁ ଷ୍ଟୋତ୍ର କର।' ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା, ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଦେବୀଙ୍କୁ ଷ୍ଟୋତ୍ର କଲେ।
ଚକାର ତତ୍ପ୍ରସାଦେନ ତଦା ସିଦ୍ଧାନ୍ତମୁତ୍ତମମ୍ । ଯଦାପ୍ଯନନ୍ତଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ଜ୍ଞାନମେକଂ ଵସୁନ୍ଧରା
ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ଉତ୍ତମ ନିୟମ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ; ଏବଂ ଯେବେ ଭୂମି ଅନନ୍ତକୁ ଏକ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।