ସଂସ୍ତୂଯ କଵଚଂ ଧୃତ୍ଵା ପ୍ରଣମେଦ୍ଦଣ୍ଡଵଦ୍ଭୁଵି । ଯେଷାଂ ଚେଯମିଷ୍ଟଦେଵୀ ତେଷାଂ ନିତ୍ଯକ୍ରିଯା ମୁନେ
ସ୍ତୁତି କରି, କବଚ ଧରି, ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଦେବୀକୁ ଇଷ୍ଟ ଦେବୀ ଭାବରେ ପୂଜନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଦୈନିକ କ୍ରିୟା ଏହି।
ଵିଦ୍ଯାରମ୍ଭେ ଚ ଵର୍ଷାନ୍ତେ ସର୍ଵେଷାଂ ପଞ୍ଚମୀଦିନେ । ସର୍ଵୋପଯୁକ୍ତଂ ମୂଲଂ ଚ ଵୈଦିକାଷ୍ଟାକ୍ଷରଃ ପରଃ
ବିଦ୍ୟା ଆରମ୍ଭରେ, ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଞ୍ଚମୀ ଦିନରେ, ସବୁବେଳେ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ହୁଏ, ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେଦୀୟ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର।
ଯେଷାଂ ଯେନୋପଦେଶୋ ଵା ତେଷାଂ ସ ମୂଲ ଏଵ ଚ । ସରସ୍ଵତୀ ଚତୁର୍ଥ୍ଯନ୍ତଂ ଵହ୍ନିଜାଯାନ୍ତମେଵ ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଉପଦେଶ ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଏହି; ସାରସ୍ୱତୀ ମନ୍ତ୍ର 'ଚତୁର୍ଥୀ' ଏବଂ 'ଅଗ୍ନିଜାୟା' ଶେଷ ଥିବା।
ଲକ୍ଷ୍ମୀମାଯାଦିକଂ ଚୈଵ ମନ୍ତ୍ରୋଽଯଂ କଲ୍ପପାଦପଃ । ପୁରା ନାରାଯଣଶ୍ଚେମଂ ଵାଲ୍ମୀକାଯ କୃପାନିଧିଃ
ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ମାୟା ଆଦି ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଏକ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ; ପୂର୍ବରୁ କୃପାମୟ ନାରାୟଣ ଏହା ଭାଲ୍ମୀକିଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ପ୍ରଦଦୌ ଜାହ୍ନଵୀତୀରେ ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରେ ଚ ଭାରତେ । ଭୃଗୁର୍ଦଦୌ ଚ ଶୁକ୍ରାଯ ପୁଷ୍କରେ ସୂର୍ଯପର୍ଵଣି
ଜାହ୍ନବୀ ତୀରେ, ପବିତ୍ର ଭାରତ ଭୂମିରେ ଏହା ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଭୃଗୁ ପୁଷ୍କରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ବ ଦିନରେ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
ଚନ୍ଦ୍ରପର୍ଵଣି ମାରୀଚୋ ଦଦୌ ଵାକ୍ପତଯେ ମୁଦା । ଭୃଗୋଶ୍ଚୈଵ ଦଦୌ ତୁଷ୍ଟୋ ବ୍ରହ୍ମା ବଦରିକାଶ୍ରମେ
ଚନ୍ଦ୍ର ପର୍ବ ଦିନରେ ମାରୀଚି ଆନନ୍ଦ ସହିତ ବାକ୍ପତିଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ; ଭୃଗୁ ଉପରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମା ବଦରିକା ଆଶ୍ରମରେ ଦେଇଥିଲେ।
ଆସ୍ତିକସ୍ଯ ଜରତ୍କାରୁର୍ଦଦୌ କ୍ଷୀରୋଦସନ୍ନିଧୌ । ଵିଭାଣ୍ଡକୋ ଦଦୌ ମେରୌ ଋଷ୍ଯଶୃଙ୍ଗାଯ ଧୀମତେ
ଆସ୍ତିକଙ୍କ ପୁତ୍ର ଜରତ୍କାରୁ କ୍ଷୀରସାଗର କୂଳରେ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ; ବିଭାଣ୍ଡକ ମେରୁ ପାହାଡରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଶିଵଃ କଣାଦମୁନଯେ ଗୌତମାଯ ଦଦୌ ମୁଦା । ସୂର୍ଯଶ୍ଚ ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯାଯ ତଥା କାତ୍ଯାଯନାଯ ଚ
ଶିବ ଖୁସି ହୋଇ କଣାଦ ମୁନି ଓ ଗୌତମଙ୍କୁ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ; ଏହିପରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ଓ କାତ୍ୟାୟନଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଶେଷଃ ପାଣିନଯେ ଚୈଵ ଭାରଦ୍ଵାଜାଯ ଧୀମତେ । ଦଦୌ ଶାକଟାଯନାଯ ସୁତଲେ ବଲିସଂସଦି
ଶେଷ ପାଣିନି ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଭାରଦ୍ୱାଜଙ୍କୁ ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ; ଶାକଟାୟନଙ୍କୁ ସୁତଳରେ ବଳିଙ୍କ ସଭାରେ ଦେଲେ।
ଚତୁର୍ଲକ୍ଷଜପେନୈଵ ମନ୍ତ୍ରଃ ସିଦ୍ଧୋ ଭଵେନ୍ନୃଣାମ୍ । ଯଦି ସ୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧୋ ହି ବୃହସ୍ପତିସମୋ ଭଵେତ୍
ଚାରି ଲକ୍ଷ ଥରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କଲେ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧି ହୁଏ; ଯଦି କେହି ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ, ସେ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ ହୁଏ।
କଵଚଂ ଶୃଣୁ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଯଦ୍ଦତ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୁରା । ଵିଶ୍ଵସ୍ରଷ୍ଟା ଵିଶ୍ଵଜଯଂ ଭୃଗଵେ ଗନ୍ଧମାଦନେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଆଗରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଯିଏ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଗନ୍ଧମାଦନ ପାହାଡରେ ଭୃଗୁଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ବିଶ୍ୱଜୟ କବଚ ଶୁଣ।
ଭୃଗୁରୁଵାଚ ବ୍ରହ୍ମନ୍ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନଵିଶାରଦ । ସର୍ଵଜ୍ଞ ସର୍ଵଜନକ ସର୍ଵେଶ ସର୍ଵପୂଜିତ
ଭୃଗୁ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନର ପାଣ୍ଡିତ, ସବୁକିଛି ଜଣା, ସବୁର ଉତ୍ପତ୍ତିକର୍ତ୍ତା, ସବୁର ନାୟକ, ସବୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।
ସରସ୍ଵତ୍ଯାଶ୍ଚ କଵଚଂ ବ୍ରୂହି ଵିଶ୍ଵଜଯଂ ପ୍ରଭୋ । ଅଯାତଯାମଂ ମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ସମୂହସଂଯୁତଂ ପରମ୍
ପ୍ରଭୁ, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱଜୟ କବଚ ମୋତେ କହ, ଯାହା ଅଭିନ୍ନ ଓ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ତ୍ରମାଳାରେ ଯୁକ୍ତ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ଶୃଣୁ ଵତ୍ସ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି କଵଚଂ ସର୍ଵକାମଦମ୍ । ଶ୍ରୁତିସାରଂ ଶ୍ରୁତିସୁଖଂ ଶ୍ରୁତ୍ଯୁକ୍ତଂ ଶ୍ରୁତିପୂଜିତମ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଶୁଣ, ମୋ ପୁଅ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା, ବେଦର ସାର, ଶୁଣିବାକୁ ମଧୁର, ବେଦରେ କଥିତ ଓ ବେଦରେ ପୂଜିତ କବଚ କହିବି।
ଉକ୍ତଂ କୃଷ୍ଣେନ ଗୋଲୋକେ ମହ୍ଯଂ ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ । ରାସେଶ୍ଵରେଣ ଵିଭୁନା ରାସେ ଵୈ ରାସମଣ୍ଡଲେ
ଗୋଲୋକରେ ବୃନ୍ଦାବନ ଜଙ୍ଗଲରେ, ରାସ ମଣ୍ଡଳରେ ରାସନାଥ କୃଷ୍ଣ ମୋତେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ।
ଅତୀଵ ଗୋପନୀଯଂ ଚ କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସମଂ ପରମ୍ । ଅଶ୍ରୁତାଦ୍ଭୁତମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ସମୂହୈଶ୍ଚ ସମନ୍ଵିତମ୍
ଏହି କବଚ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ, କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ସମାନ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଅଶୁଣା ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରମାଳାରେ ଯୁକ୍ତ।
ଯଦ୍ଧୃତ୍ଵା ଭଗଵାଞ୍ଛୁକ୍ରଃ ସର୍ଵଦୈତ୍ଯେଷୁ ପୂଜିତଃ । ଯଦ୍ଧୃତ୍ଵା ପଠନାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ବୁଦ୍ଧିମାଂଶ୍ଚ ବୃହସ୍ପତିଃ
ଏହି କବଚ ଧରି ଭଗବାନ ଶୁକ୍ର ସର୍ବଦା ଦୈତ୍ୟମାନେ ପୂଜନ କରନ୍ତି; ଏହି କବଚ ଧରି ଓ ପଠି ବୃହସ୍ପତି ବୁଦ୍ଧିମାନ ହେଲେ।
ପଠନାଦ୍ଧାରଣାଦ୍ଵାଗ୍ମୀ କଵୀନ୍ଦ୍ରୋ ଵାଲ୍ମିକୋ ମୁନିଃ । ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵୋ ମନୁଶ୍ଚୈଵ ଯଦ୍ଧୃତ୍ଵା ସର୍ଵପୂଜିତଃ
ପଠିବା ଓ ଧରିବା ଦ୍ୱାରା ବାଲ୍ମୀକି ମୁନି କବିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ମଧୁର କଥା କହିବାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ; ଏହିପରି, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁ ମନୁ ଏହି କବଚ ଧରି ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଲେ।
କଣାଦୋ ଗୌତମଃ କଣ୍ଵଃ ପାଣିନିଃ ଶାକଟାଯନଃ । ଗ୍ରନ୍ଧଂ ଚକାର ଯଦ୍ଧୃତ୍ଵା ଦକ୍ଷଃ କାତ୍ଯାଯନଃ ସ୍ଵଯମ୍
କଣାଦ, ଗୌତମ, କଣ୍ବ, ପାଣିନି, ଶାକଟାୟନ ଓ ଡକ୍ଷ କାତ୍ୟାୟନ ସ୍ୱୟଂ ଏହି କବଚ ଧରି ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କଲେ।
ଧୃତ୍ଵା ଵେଦଵିଭାଗଂ ଚ ପୁରାଣାନ୍ଯଖିଲାନି ଚ । ଚକାର ଲୀଲାମାତ୍ରେଣ କୃଷ୍ଣଦ୍ଵୈପାଯନଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଏହି କବଚ ଧରି କୃଷ୍ଣଦ୍ୱୈପାୟନ ସହଜରେ ବେଦ ଭାଗ କଲେ ଓ ସମସ୍ତ ପୁରାଣ ରଚନା କଲେ।
ଶାତାତପଶ୍ଚ ସଂଵର୍ତୋ ଵସିଷ୍ଠଶ୍ଚ ପରାଶରଃ । ଯଦ୍ଧୃତ୍ଵା ପଠନାଦ୍ ଗ୍ରନ୍ଥଂ ଯାଜ୍ଞଵଲ୍କ୍ଯଶ୍ଚକାର ସଃ
ଶାତାତପ, ସଂବର୍ତ, ଵସିଷ୍ଠ ଓ ପରାଶର ଏହି କବଚ ଧରି ଓ ପଠିଲେ; ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ ଏହି କବଚ ଧରି ଗ୍ରନ୍ଥ ରଚନା କଲେ।
ଋଷ୍ଯଶୃଙ୍ଗୋ ଭରଦ୍ଵାଜଶ୍ଚାସ୍ତିକୋ ଦେଵଲସ୍ତଥା । ଜୈଗୀଷଵ୍ଯୋ ଯଯାତିଶ୍ଚ ଧୃତ୍ଵା ସର୍ଵତ୍ର ପୂଜିତାଃ
ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ, ଭାରଦ୍ୱାଜ, ଆସ୍ତିକ, ଦେବଳ, ଜୈଗୀଷବ୍ୟ ଓ ଯୟାତି ଏହି କବଚ ଧରି ସମସ୍ତଠାରେ ପୂଜିତ।
କଵଚସ୍ଯାସ୍ଯ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଋଷିରେଵ ପ୍ରଜାପତିଃ । ସ୍ଵଯଂ ଛନ୍ଦଶ୍ଚ ବୃହତୀ ଦେଵତା ଶାରଦାମ୍ବିକା
ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହି କବଚର ଋଷି ପ୍ରଜାପତି ସ୍ୱୟଂ; ଏହାର ଛନ୍ଦ ବୃହତୀ, ଦେବୀ ଶାରଦା ଆମ୍ବିକା।
ସର୍ଵତତ୍ତ୍ଵପରିଜ୍ଞାନସର୍ଵାର୍ଥସାଧନେଷୁ ଚ । କଵିତାସୁ ଚ ସର୍ଵାସୁ ଵିନିଯୋଗଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ, ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପୂରଣ ଓ ସମସ୍ତ କବିତାରେ ଏହି କବଚର ବ୍ୟବହାର କଥା ହୋଇଛି।
ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ଶିରୋ ମେ ପାତୁ ସର୍ଵତଃ । ଶ୍ରୀଂ ଵାଗ୍ଦେଵତାଯୈ ସ୍ଵାହା ଭାଲଂ ମେ ସର୍ଵଦାଵତୁ
‘ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ସରସ୍ବତ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ମୁଣ୍ଡକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ଶ୍ରୀଂ ବାଗ୍ଦେବତାୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ଭାଳକୁ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଭଲ ରକ୍ଷା କରୁ।
ଓଁ ହ୍ରୀଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହେତି ଶ୍ରୋତ୍ରେ ପାତୁ ନିରନ୍ତରମ୍ । ଓଂ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ଭଗଵତ୍ଯୈ ସରସ୍ଵତ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ନେତ୍ରଯୁଗ୍ମଂ ସଦାଵତୁ
‘ଓଂ ହ୍ରୀଂ ସରସ୍ବତ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର କାନକୁ ନିରନ୍ତର ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ଓଂ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ଭଗବତ୍ୟୈ ସରସ୍ବତ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ଦୁଇ ଆଖିକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ।
ଐଂ ହ୍ରୀଂ ଵାଗ୍ଵାଦିନ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ନାସାଂ ମେ ସର୍ଵଦାଵତୁ । ହ୍ରୀଂ ଵିଦ୍ଯାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ଚୋଷ୍ଠଂ ସଦାଵତୁ
‘ଐଂ ହ୍ରୀଂ ବାଗ୍ବାଦିନ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ନାକକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ହ୍ରୀଂ ବିଦ୍ୟାଧିଷ୍ଠାତୃଦେବ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ଓଠକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ।
ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯୈ ସ୍ଵାହେତି ଦନ୍ତପଂକ୍ତିଂ ସଦାଵତୁ । ଐମିତ୍ଯେକାକ୍ଷରୋ ମନ୍ତ୍ରୋ ମମ କଣ୍ଠଂ ସଦାଵତୁ
‘ଓଂ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ବ୍ରାହ୍ମ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ଦାନ୍ତ ଶାରିକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ଐଂ’ ଏହି ଏକ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ମୋର କଣ୍ଠକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ।
ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ପାତୁ ମେ ଗ୍ରୀଵାଂ ସ୍କନ୍ଧୌ ମେ ଶ୍ରୀଂ ସଦାଵତୁ । ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଵିଦ୍ଯାଧିଷ୍ଠାତୃଦେଵ୍ଯୈ ସ୍ଵାହା ଵକ୍ଷଃ ସଦାଵତୁ
‘ଓଂ ଶ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ଗଳାକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ, ଏବଂ ‘ଶ୍ରୀଂ’ ମୋର ଦୁଇ କନ୍ଧକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ଓଂ ହ୍ରୀଂ ବିଦ୍ୟାଧିଷ୍ଠାତୃଦେବ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ଛାତିକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ।
ଓଁ ହ୍ରୀଂ ଵିଦ୍ଯାଧିସ୍ଵରୂପାଯୈ ସ୍ଵାହା ମେ ପାତୁ ନାଭିକାମ୍ । ଓଁ ହ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ଵାଣ୍ଯୈ ସ୍ଵାହେତି ମମ ହସ୍ତୌ ସଦାଵତୁ
‘ଓଂ ହ୍ରୀଂ ବିଦ୍ୟାଧିସ୍ୱରୂପାୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ନାଭିକୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ‘ଓଂ ହ୍ରୀଂ କ୍ଲୀଂ ବାଣ୍ୟୈ ସ୍ୱାହା’ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ମୋର ଦୁଇ ହାତକୁ ସଦା ରକ୍ଷା କରୁ।