ରାସେଶ୍ଵରୀ ସୁରସିକା ରାସାଵାସନିଵାସିନୀ । ଗୋଲୋକଵାସିନୀ ଦେଵୀ ଗୋପୀଵେଷଵିଧାଯିକା
ରାସର ଶ୍ରେଷ୍ଠା, ଦିବ୍ୟ ଖେଳରେ ଆନନ୍ଦିତ, ରାସ ଆବାସରେ ବସିଥିବା; ଗୋଲୋକରେ ବସିଥିବା ଦେବୀ, ଗୋପୀ ରୂପ ଦେଇଥିବା।
ପରମାହ୍ଲାଦରୂପା ଚ ସନ୍ତୋଷହର୍ଷରୂପିଣୀ । ନିର୍ଗୁଣା ଚ ନିରାକାରା ନିର୍ଲିପ୍ତାଽଽତ୍ମସ୍ଵରୂପିଣୀ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦର ରୂପ, ସନ୍ତୋଷ ଓ ହର୍ଷର ଅବତାର; ନିର୍ଗୁଣ, ନିରାକାର, ନିର୍ଲିପ୍ତ ଏବଂ ଆତ୍ମାର ରୂପ।
ନିରୀହା ନିରହଙ୍କାରା ଭକ୍ତାନୁଗ୍ରହଵିଗ୍ରହା । ଵେଦାନୁସାରିଧ୍ଯାନେନ ଵିଜ୍ଞାତା ମା ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ
ନିର୍ଇଛା, ନିରହଂକାର, ଭକ୍ତଙ୍କୁ କୃପାର ଅବତାର; ବେଦ ଅନୁସାରେ ଧ୍ୟାନ କରି ଜଣାଯାଏ, ଚତୁର୍ ଲୋକେ ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ।
ଦୃଷ୍ଟିଦୃଷ୍ଟା ନ ସା ଚେଶୈଃ ସୁରେନ୍ଦ୍ରୈର୍ମୁନିପୁଙ୍ଗଵୈଃ । ଵହ୍ନିଶୁଦ୍ଧାଂଶୁକଧରା ନାନାଲଙ୍କାରଭୂଷିତା
ତିନି ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଦେବତା ଓ ମୁନିମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଅଗ୍ନିରେ ଶୁଦ୍ଧ ଚାଦର ପିନ୍ଧିଥିବା, ବିଭିନ୍ନ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ।
କୋଟିଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ପୁଷ୍ଟସର୍ଵଶ୍ରୀଯୁକ୍ତଵିଗ୍ରହା । ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଭକ୍ତିଦାସ୍ଯୈକକରା ଚ ସର୍ଵସମ୍ପଦାମ୍
କୋଟି ଚନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରଭା ଓ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀରେ ଯୁକ୍ତ ତାଙ୍କର ଦେହ; ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଭକ୍ତି ସେବା ଏକମାତ୍ର ହାତରେ ଧରିଥିବା, ସମସ୍ତ ସମ୍ପଦର ଅଧିକାରୀ।
ଅଵତାରେ ଚ ଵାରାହେ ଵୃଷଭାନୁସୁତା ଚ ଯା । ଯତ୍ପାଦପଦ୍ମସଂସ୍ପର୍ଶାତ୍ପଵିତ୍ରା ଚ ଵସୁନ୍ଧରା
ଅବତାରରେ ବରାହ ରୂପରେ, ବୃଷଭାନୁର କନ୍ୟା; ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମର ସ୍ପର୍ଶରେ ମାଟି ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମାଦିଭିରଦୃଷ୍ଟା ଯା ସର୍ଵୈର୍ଦୃଷ୍ଟା ଚ ଭାରତେ । ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନସାରସମ୍ଭୂତା କୃଷ୍ଣଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲେ ସ୍ଥିତା
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଭାରତରେ ସମସ୍ତେ ଦେଖନ୍ତି; ନାରୀ ରତ୍ନର ସାରରୁ ଜନ୍ମିତ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ବସିଥିବା।
ଯଥାମ୍ବରେ ନଵଘନେ ଲୋଲା ସୌଦାମନୀ ମୁନେ । ଷଷ୍ଟିଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ପ୍ରତପ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୁରା
ମୁନି, ଆକାଶରେ ନୂତନ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତି ଦେଇ ହେଉଥିବା ଦିଘା ଆପ୍ତି ଭଳି, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ବ୍ରହ୍ମା ଷଷ୍ଟି ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ଯତ୍ପାଦପଦ୍ମନଖରଦୃଷ୍ଟଯେ ଚାତ୍ମଶୁଦ୍ଧଯେ । ନ ଚ ଦୃଷ୍ଟଂ ଚ ସ୍ଵପ୍ନେଽପି ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷସ୍ଯାପି କା କଥା
ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମର ନଖ ଦେଖିବା ଏବଂ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ, ସ୍ଵପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ—ସାକ୍ଷାତ ଦେଖିବାର କଥା କଣ!
ତେନୈଵ ତପସା ଦୃଷ୍ଟା ଭୁଵି ଵୃନ୍ଦାଵନେ ଵନେ । କଥିତା ପଞ୍ଚମୀ ଦେଵୀ ସା ରାଧା ଚ ପ୍ରକୀର୍ତିତା
ସେହି ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ଭୂମିରେ ବୃନ୍ଦାବନ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖିଯାଇଥିଲେ; ଏହି ପଞ୍ଚମ ଦେବୀ ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା ହେଲା, ତିନି ରାଧା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଅଂଶରୂପାଃ କଲାରୂପାଃ କଲାଂଶାଂଶାଂଶସମ୍ଭଵାଃ । ପ୍ରକୃତେଃ ପ୍ରତିଵିଶ୍ଵେଷୁ ଦେଵ୍ଯଶ୍ଚ ସର୍ଵଯୋଷିତଃ
ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ଏବଂ ଏହି ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ ଜନନୀମାନେ ପ୍ରକୃତିର ଅନେକ ଅଂଶ, ଅଂଶର ଅଂଶ, ଏବଂ ଅଂଶର ଅଂଶର ଅଂଶ ଭାବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି ।
ପରିପୂର୍ଣତମାଃ ପଞ୍ଚ ଵିଦ୍ଯାଦେଵ୍ଯଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ । ଯା ଯାଃ ପ୍ରଧାନାଂଶରୂପା ଵର୍ଣଯାମି ନିଶାମଯ
ପାଞ୍ଚଟି ବିଦ୍ୟାଦେବୀମାନେ ସବୁଠୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ । ମୁଁ ଏହି ପ୍ରଧାନ ଅଂଶର ଦେବୀମାନେ ନେଇ କଥା କହିବି, ତୁମେ ଶୁଣ ।
ପ୍ରଧାନାଂଶସ୍ଵରୂପା ସା ଗଙ୍ଗା ଭୁଵନପାଵନୀ । ଵିଷ୍ଣୁଵିଗ୍ରହସମ୍ଭୂତା ଦ୍ରଵରୂପା ସନାତନୀ
ପ୍ରଧାନ ଅଂଶର ଦେବୀ ହେଉଛନ୍ତି ଗଙ୍ଗା, ଯିଏ ଏହି ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ସନାତନ ଏବଂ ଜଳର ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି ।
ପାପିପାପେଧ୍ମଦାହାଯ ଜ୍ଵଲଦଗ୍ନିସ୍ଵରୂପିଣୀ । ସୁଖସ୍ପର୍ଶା ସ୍ନାନପାନୈର୍ନିର୍ଵାଣପଦଦାଯିନୀ
ପାପ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟତାର ଜଳାଇବା ପାଇଁ ଗଙ୍ଗା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିର ଭାବ ନେଇଥାନ୍ତି; ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ମୃଦୁ, ସ୍ନାନ ଓ ପାନରେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ଗୋଲୋକସ୍ଥାନପ୍ରସ୍ଥାନସୁଖସୋପାନରୂପିଣୀ । ପଵିତ୍ରରୂପା ତୀର୍ଥାନାଂ ସରିତାଂ ଚ ପରାଵରା
ଗୋଲୋକକୁ ଯିବା ଓ ଫେରିବାରେ ଗଙ୍ଗା ସୁଖର ସିଢ଼ି ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି; ସେ ପବିତ୍ର ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି, ତୀର୍ଥ ଓ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ।
ଶମ୍ଭୁମୌଲିଜଟାମେରୁମୁକ୍ତାପଂକ୍ତିସ୍ଵରୂପିଣୀ । ତପଃସମ୍ପାଦିନୀ ସଦ୍ଯୋ ଭାରତେଷୁ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ଶିବଙ୍କ ମୂଡ଼ର ମେରୁ ପର୍ବତ ପରି ଜଟାର ମୁକ୍ତା ମାଳା ଭାବରେ ଗଙ୍ଗା ଅଛନ୍ତି; ଭାରତର ତପସ୍ୱୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ ସେ ତୁରନ୍ତ ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ଚନ୍ଦ୍ରପଦ୍ମକ୍ଷୀରନିଭା ଶୁଦ୍ଧସତ୍ତ୍ଵସ୍ଵରୂପିଣୀ । ନିର୍ମଲା ନିରହଙ୍କାରା ସାଧ୍ଵୀ ନାରାଯଣପ୍ରିଯା
ଚନ୍ଦ୍ର, ପଦ୍ମ ଓ ଦୁଧ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗଙ୍ଗା ଶୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱର ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି; ସେ ନିର୍ମଳ, ଅହଂକାର ନାହିଁ, ସଦ୍ଗୁଣବତୀ ଏବଂ ନାରାୟଣଙ୍କ ପ୍ରିୟା ।
ପ୍ରଧାନାଂଶସ୍ଵରୂପା ଚ ତୁଲସୀ ଵିଷ୍ଣୁକାମିନୀ । ଵିଷ୍ଣୁଭୂଷଣରୂପା ଚ ଵିଷ୍ଣୁପାଦସ୍ଥିତା ସତୀ
ପ୍ରଧାନ ଅଂଶର ଦେବୀ ହେଉଛନ୍ତି ତୁଳସୀ, ଶ୍ରୀବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟା; ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭୂଷଣ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପାଦରେ ସ୍ଥିର ।
ତପଃସଂକଲ୍ପପୂଜାଦିସଙ୍ଘସମ୍ପାଦିନୀ ମୁନେ । ସାରଭୂତା ଚ ପୁଷ୍ପାଣାଂ ପଵିତ୍ରା ପୁଣ୍ଯଦା ସଦା
ମୁନି, ତୁଳସୀ ତପସ୍ୟା, ସଂକଳ୍ପ, ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିନସଭାକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତି; ସେ ଫୁଲର ସାର ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି, ସଦା ପବିତ୍ର ଏବଂ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି ।
ଦର୍ଶନସ୍ପର୍ଶନାଭ୍ଯାଂ ଚ ସଦ୍ଯୋ ନିର୍ଵାଣଦାଯିନୀ । କଲୌ କଲୁଷଶୁଷ୍କେଧ୍ମଦହନାଯାଗ୍ନିରୂପିଣୀ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଓ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାରେ ସେ ତୁରନ୍ତ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି; କଳିଯୁଗରେ ତୁଳସୀ ପାପର ଶୁଷ୍କ ଇନ୍ଧନକୁ ଜଳାଇବା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିର ଭାବ ନେଇଥାନ୍ତି ।
ଯତ୍ପାଦପଦ୍ମସଂସ୍ପର୍ଶାତ୍ସଦ୍ଯଃ ପୂତା ଵସୁନ୍ଧରା । ଯତ୍ସ୍ପର୍ଶଦର୍ଶନେ ଚୈଵେଚ୍ଛନ୍ତି ତୀର୍ଥାନି ଶୁଦ୍ଧଯେ
ତାଙ୍କର ପଦ୍ମପାଦର ସ୍ପର୍ଶରେ ଭୂମି ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ; ତୀର୍ଥମାନେ ନିଜ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶ ଓ ଦର୍ଶନ ଚାହାନ୍ତି ।
ଯଯା ଵିନା ଚ ଵିଶ୍ଵେଷୁ ସର୍ଵକର୍ମ ଚ ନିଷ୍ଫଲମ୍ । ମୋକ୍ଷଦା ଯା ମୁମୁକ୍ଷୂଣାଂ କାମିନୀ ସର୍ଵକାମଦା
ତାଙ୍କ ବିନା ବିଶ୍ୱର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଫଳ; ସେ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଥିବାମାନେକୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି ।
କଲ୍ପଵୃକ୍ଷସ୍ଵରୂପା ଯା ଭାରତେ ଵୃକ୍ଷରୂପିଣୀ । ଭାରତୀନାଂ ପ୍ରୀଣନାଯ ଜାତା ଯା ପରଦେଵତା
ସେ ଭାରତରେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଭାବରେ ଗଛ ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି; ଭାରତବାସୀମାନେକୁ ଖୁସି ଦେବା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସେ ପରମ ଦେବୀ ।
ପ୍ରଧାନାଂଶସ୍ଵରୂପା ଯା ମନସା କଶ୍ଯପାତ୍ମଜା । ଶଙ୍କରପ୍ରିଯଶିଷ୍ଯା ଚ ମହାଜ୍ଞାନଵିଶାରଦା
ପ୍ରଧାନ ଅଂଶର ଦେବୀ ମନସା, କଶ୍ୟପଙ୍କ ଜନ୍ମଜା, ଶଂକରଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଶିଷ୍ୟା ଏବଂ ମହାଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ।
ନାଗେଶ୍ଵରସ୍ଯାନନ୍ତସ୍ଯ ଭଗିନୀ ନାଗପୂଜିତା । ନାଗେଶ୍ଵରୀ ନାଗମାତା ସୁନ୍ଦରୀ ନାଗଵାହିନୀ
ସେ ନାଗେଶ୍ୱର ଅନନ୍ତଙ୍କ ଭଉଣୀ, ନାଗମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି; ସେ ନାଗେଶ୍ୱରୀ, ନାଗମାତା, ସୁନ୍ଦରୀ ଏବଂ ନାଗରେ ସଂଚାଳିତ ।
ନାଗେନ୍ଦ୍ରଗଣସଂଯୁକ୍ତା ନାଗଭୂଷଣଭୂଷିତା । ନାଗେନ୍ଦ୍ରଵନ୍ଦିତା ସିଦ୍ଧା ଯୋଗିନୀ ନଗଶାଯିନୀ
ନାଗରାଜମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି, ନାଗ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ନାଗରାଜମାନେ ପୂଜିଥାନ୍ତି, ସିଦ୍ଧା, ଯୋଗିନୀ ଏବଂ ନାଗରେ ଶୟନ କରନ୍ତି ।
ଵିଷ୍ଣୁରୂପା ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତା ଵିଷ୍ଣୁପୂଜାପରାଯଣା । ତପଃସ୍ଵରୂପା ତପସାଂ ଫଲଦାତ୍ରୀ ତପସ୍ଵିନୀ
ସେ ବିଷ୍ଣୁର ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭକ୍ତା, ବିଷ୍ଣୁପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍; ସେ ତପସ୍ୟାର ଭାବରେ ଅଛନ୍ତି, ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ନିଜେ ତପସ୍ୱୀ ।
ଦିଵ୍ଯଂ ତ୍ରିଲକ୍ଷଵର୍ଷଂ ଚ ତପସ୍ତପ୍ତ୍ଵା ଚ ଯା ହରେଃ । ତପସ୍ଵିନୀଷୁ ପୂଜ୍ଯା ଚ ତପସ୍ଵିଷୁ ଚ ଭାରତେ
ସେ ହରିଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଦିବ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ; ଭାରତର ତପସ୍ୱୀମାନେ ଏବଂ ତପସ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପୂଜ୍ୟା ।
ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରାଧିଦେଵୀ ଚ ଜ୍ଵଲନ୍ତୀ ବ୍ରହ୍ମତେଜସା । ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପା ପରମା ବ୍ରହ୍ମଭାଵନତତ୍ପରା
ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରର ଅଧିପତି ଦେବୀ, ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମାର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱରୂପ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ଚିନ୍ତନରେ ନିରତ।
ଜରତ୍କାରୁମୁନେଃ ପତ୍ନୀ କୃଷ୍ଣାଂଶସ୍ଯ ପତିଵ୍ରତା । ଆସ୍ତୀକସ୍ଯ ମୁନେର୍ମାତା ପ୍ରଵରସ୍ଯ ତପସ୍ଵିନାମ୍
ଜରତ୍କାରୁ ମୁନିଙ୍କର ପତ୍ନୀ, କୃଷ୍ଣାଂଶର ପତିବ୍ରତା ଓ ଆସ୍ତୀକ ମୁନିଙ୍କର ମାତା, ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।