ଗୁଡଂ ପୃଥୁକଦ୍ରାକ୍ଷେ ଚ ଖର୍ଜୂରଂ ଚୈଵ ଚାରକମ୍ । ଅପୂପଂ ନଵନୀତଂ ଚ ମୁଦ୍ଗଂ ମୋଦକ ଏଵ ଚ
ଗୁଡ଼, ଚିଡ଼ା, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ଖଜୁରି, ଚାରକ, ଅପୂପ, ନୂଆ ମଖନ, ମୁଗ ଓ ମିଠା ଲଡୁ—
ମାତୁଲିଙ୍ଗମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭନୈଵେଦ୍ଯଂ ଚ ନାରଦ । ଵିଷ୍କମ୍ଭାଦିଷୁ ଯୋଗେଷୁ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନିଵେଦନମ୍
ମାତୁଳିଙ୍ଗ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି, ନାରଦ। ବିଷ୍କମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗ ପାଇଁ କଣ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବେ କହିବି।
ପଦାର୍ଥାନାଂ କୃତେଷ୍ଵେଷୁ ପ୍ରୀଣାତି ଜଗଦମ୍ବିକା । ଗୁଡଂ ମଧୁ ଘୃତଂ ଦୁଗ୍ଧଂ ଦଧି ତକ୍ରଂ ତ୍ଵପୂପକମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଦେଲେ, ଜଗତ୍ଜନନୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି—ଗୁଡ଼, ମଧୁ, ଘିଅ, ଦୁଧ, ଦହି, ତକ୍ର ଓ ଅପୂପକ।
ନଵନୀତଂ କର୍କଟୀଂ ଚ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡଂ ଚାପି ମୋଦକମ୍ । ପନସଂ କଦଲଂ ଜମ୍ବୁଫଲମାମ୍ରଫଲଂ ତିଲମ୍
ନୂଆ ମଖନ, କର୍କଟୀ, କୁମ୍ଭା ଓ ମିଠା ଲଡୁ, ପନସ, କଦଳୀ, ଜାମୁ ଫଳ, ଆମ୍ବ ଓ ତିଳ—
ନାରଙ୍ଗଂ ଦାଡିମଂ ଚୈଵ ବଦରୀଫଲମେଵ ଚ । ଧାତ୍ରୀଫଲଂ ପାଯସଞ୍ଚ ପୃଥୁକଂ ଚଣକଂ ତଥା
ନାରଙ୍ଗା, ଦାଡିମ୍ବ, ବଦରୀ ଫଳ, ଆମଳା ଫଳ, ଖିର, ଚିଡ଼ା ଓ ଚଣା—
ନାରିକେଲଂ ଜମ୍ଭଫଲଂ କସେରୁଂ ସୂରଣଂ ତଥା । ଏତାନି କ୍ରମଶୋ ଵିପ୍ର ନୈଵେଦ୍ଯାନି ଶୁଭାନି ଚ
ନାଡିଆ, ଜମ୍ଭ ଫଳ, କସେରୁ, ସୁରଣ—ଏହିମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଶୁଭ ନୈବେଦ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଵିଷ୍କମ୍ଭାଦିଷୁ ଯୋଗେଷୁ ନିର୍ଣୀତାନି ମନୀଷିଭିଃ । ଅଥ ନୈଵେଦ୍ଯମାଖ୍ଯାସ୍ଯେ କରଣାନାଂ ପୃଥଙ୍ମୁନେ
ବିଷ୍କମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗ ପାଇଁ ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ, ମୁନି, ପାତ୍ର ପାଇଁ ନୈବେଦ୍ୟ କଣ ହେଉଛି, ଆଲଗା ଭାବେ କହିବି।
କଂସାରଂ ମଣ୍ଡକଂ ଫେଣୀ ମୋଦକଂ ଵଟପତ୍ରକମ୍ । ଲଡ୍ଡୁକଂ ଘୃତପୂରଂ ଚ ତିଲଂ ଦଧି ଘୃତଂ ମଧୁ
କଂସାର, ମଣ୍ଡାକ, ଫେଣି, ମିଠା ଲଡୁ, ବଟପତ୍ର, ଲଡୁ, ଘିଅ ପୁରା, ତିଳ, ଦହି, ଘିଅ, ଓ ମଧୁ—
କରଣାନାମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦେଵୀନୈଵେଦ୍ଯମାଦରାତ୍ । ଅଥାନ୍ଯତ୍ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦେଵୀପ୍ରୀତିକରଂ ପରମ୍
ଏହିମାନେ ପାତ୍ର ପାଇଁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି। ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟ କହିବି।
ଵିଧାନଂ ନାରଦମୁନେ ଶୃଣୁ ତତ୍ସର୍ଵମାଦୃତଃ । ଚୈତ୍ରଶୁଦ୍ଧତୃତୀଯାଯାଂ ନରୋ ମଧୁକଵୃକ୍ଷକମ୍
ନାରଦ ମୁନି, ଆଦର ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧି ଶୁଣ। ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁଦ୍ଧ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ମଧୁକ ଫୁଲ ଦେବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯେତ୍ପଞ୍ଚ ଖାଦ୍ଯଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯମୁପକଲ୍ପଯେତ୍ । ଏଵଂ ଦ୍ଵାଦଶମାସେଷୁ ତୃତୀଯାତିଥିଷୁ କ୍ରମାତ୍
ପାଞ୍ଚଟି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏଭଳି, ଦ୍ୱାଦଶ ମାସର ତୃତୀୟ ତିଥିରେ ପ୍ରତିମାସ ଅନୁକ୍ରମରେ ଏହି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଵିଧାନେନ ନୈଵେଦ୍ଯମଭିଦଧ୍ମହେ । ଵୈଶାଖମାସେ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଗୁଡଯୁକ୍ତଂ ଚ ନାରଦ
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ବୈଶାଖ ମାସରେ, ନାରଦ, ଗୁଡ଼ ମିଶାଇ ନୈବେଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସେ ମଧୁ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦେଵୀପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥମେଵ ତୁ । ଆଷାଢେ ନଵନୀତଂ ଚ ମଧୁକସ୍ଯ ନିଵେଦନମ୍
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ମଧୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଆଷାଢ଼ ମାସରେ ନବନୀତ ଓ ମଧୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରାଵଣେ ଦଧି ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଭାଦ୍ରମାସେ ଚ ଶର୍କରା । ଆଶ୍ଵିନେ ପାଯସଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ କାର୍ତିକେ ପଯ ଉତ୍ତମମ୍
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଦହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଭାଦ୍ର ମାସରେ ଚିନି, ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଖିର ଓ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଧ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ମାର୍ଗେ ଫେଣ୍ଯୁତ୍ତମା ପ୍ରୋକ୍ତା ପୌଷେ ଚ ଦଧିକୂର୍ଚିକା । ମାଘେ ମାସି ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ମୃତଂ ଗଵ୍ଯଂ ସମାହରେତ୍
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫେଣି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ପୌଷ ମାସରେ ଦହିକୁ ଚେନା କରି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ମାଘ ମାସରେ ଗୋଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ନାରିକେଲଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଫାଲ୍ଗୁନେ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ଏଵଂ ଦ୍ଵାଦଶନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ମାସେ ଚ କ୍ରମତୋଽର୍ଚଯେତ୍
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ନାରିକେଳ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି, ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାର ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ପ୍ରତିମାସ ଅନୁକ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମଙ୍ଗଲା ଵୈଷ୍ଣଵୀ ମାଯା କାଲରାତ୍ରିର୍ଦୁରତ୍ଯଯା । ମହାମାଯା ମତଙ୍ଗୀ ଚ କାଲୀ କମଲଵାସିନୀ
ମଙ୍ଗଳା, ବୈଷ୍ଣବୀ, ମାୟା, କାଳରାତ୍ରି, ଦୁରତ୍ୟୟା, ମହାମାୟା, ମତଙ୍ଗୀ, କାଳୀ ଓ କମଳବାସିନୀ—
ଶିଵା ସହସ୍ରଚରଣା ସର୍ଵମଙ୍ଗଲରୂପିଣୀ । ଏଭିର୍ନାମପଦୈର୍ଦେଵୀଂ ମଧୂକେ ପରିପୂଜଯେତ୍
ଶିବା, ହଜାର ଚରଣ ଥିବା, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ରୂପା—ଏହି ନାମରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧୁକ ଗଛ ତଳେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସ୍ତୁଵୀତ ଦେଵେଶୀଂ ମଧୂକସ୍ଥାଂ ମହେଶ୍ଵରୀମ୍ । ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଵ୍ରତପୂର୍ଣତ୍ଵସିଦ୍ଧଯେ
ତାପରେ, ମଧୁକ ଗଛ ତଳେ ବସିଥିବା ମହେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ଓ ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ।
ନମଃ ପୁଷ୍କରନେତ୍ରାଯୈ ଜଗଦ୍ଧାତ୍ର୍ଯୈ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ । ମାହେଶ୍ଵର୍ଯଂ ମହାଦେଵ୍ଯୈ ମହାମଙ୍ଗଲମୂର୍ତଯେ
ପୁଷ୍କର ନେତ୍ର ଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମହେଶ୍ୱରୀ, ମହାଦେବୀ, ମହାମଙ୍ଗଳ ରୂପା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ପରମା ପାପହନ୍ତ୍ରୀ ଚ ପରମାର୍ଗପ୍ରଦାଯିନୀ । ପରମେଶ୍ଵରୀ ପ୍ରଜୋତ୍ପତ୍ତିଃ ପରବ୍ରହ୍ମସ୍ଵରୂପିଣୀ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପାପ ନାଶକା, ଉତ୍ତମ ମାର୍ଗ ଦେବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବୀ, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭ, ପରବ୍ରହ୍ମ ରୂପା।
ମଦଦାତ୍ରୀ ମଦୋନ୍ମତ୍ତା ମାନଗମ୍ଯା ମହୋନ୍ନତା । ମନସ୍ଵିନୀ ମୁନିଧ୍ଯେଯା ମାର୍ତଣ୍ଡସହଚାରିଣୀ
ମଦ ଦେବା, ନିଜେ ମଦରେ ମତ୍ତ, ଅହଂକାର ଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରାପ୍ୟ, ଅତି ଉଚ୍ଚ, ଚିନ୍ତାଶୀଳା, ମୁନିମାନେ ଧ୍ୟାନ କରିଥିବା, ମାର୍ତଣ୍ଡ ସହଚାରିଣୀ।
ଜଯ ଲୋକେଶ୍ଵରି ପ୍ରାଜ୍ଞେ ପ୍ରଲଯାମ୍ବୁଦସନ୍ନିଭେ । ମହାମୋହଵିନାଶାର୍ଥଂ ପୂଜିତାସି ସୁରାସୁରୈଃ
ଜୟ ହେଉ, ଲୋକେଶ୍ୱରୀ, ପ୍ରାଜ୍ଞା, ପ୍ରଳୟ ମେଘ ସଦୃଶ, ମହାମୋହ ନାଶ ପାଇଁ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଯମଲୋକାଭାଵକର୍ତ୍ରୀ ଯମପୂଜ୍ଯା ଯମାଗ୍ରଜା । ଯମନିଗ୍ରହରୂପା ଚ ଯଜନୀଯେ ନମୋ ନମଃ
ଯମଲୋକ ଅଭାବ ସୃଷ୍ଟିକାରିଣୀ, ଯମଙ୍କ ପୂଜା ଅଯୋଗ୍ୟ, ଯମଙ୍କୁ ଅଗ୍ରଜ, ଯମ ନିଗ୍ରହ ରୂପା, ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ପୁନଃପୁନ ନମସ୍କାର।
ସମସ୍ଵଭାଵା ସର୍ଵେଶୀ ସର୍ଵସଙ୍ଗଵିଵର୍ଜିତା । ସଙ୍ଗନାଶକରୀ କାମ୍ଯରୂପା କାରୁଣ୍ଯଵିଗ୍ରହା
ସମତା ଭାବରେ ଥିବା, ସମସ୍ତର ଶ୍ୱାମିନୀ, ସମସ୍ତ ସଂଗ ରହିତ, ସଂଗ ନାଶକା, ଇଚ୍ଛାନୁକୂଳ ରୂପା, ଦୟା ରୂପା।
କଙ୍କାଲକ୍ରୂରା କାମାକ୍ଷୀ ମୀନାକ୍ଷୀ ମର୍ମଭେଦିନୀ । ମାଧୁର୍ଯରୂପଶୀଲା ଚ ମଧୁରସ୍ଵରପୂଜିତା
କଙ୍କାଳ ଭଳି କ୍ରୂର, କାମ ଦୃଷ୍ଟି, ମୀନ ଦୃଷ୍ଟି, ମର୍ମ ଭେଦିବା, ମଧୁର ଭାବ ଓ ରୂପ ଥିବା, ମଧୁର ସ୍ୱର ଥିବା ଲୋକମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ମହାମନ୍ତ୍ରଵତୀ ମନ୍ତ୍ରଗମ୍ଯା ମନ୍ତ୍ରପ୍ରିଯଙ୍କରୀ । ମନୁଷ୍ଯମାନସଗମା ମନ୍ମଥାରିପ୍ରିଯଙ୍କରୀ
ମହାମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଥିବା, ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ୟ, ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରେମ ଦେବା, ମନୁଷ୍ୟ ମନରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା, କାମ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପ୍ରେମ ଦେବା।
ଅଶ୍ଵତ୍ଥଵଟନିମ୍ବାମ୍ରକପିତ୍ଥବଦରୀଗତେ । ପନସାର୍କକରୀରାଦିକ୍ଷୀରଵୃକ୍ଷସ୍ଵରୂପିଣୀ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ବଟ, ନିମ୍ବ, ଆମ୍ବ, କପିଥ, ବଦରୀ ଗଛରେ, ପନସ, ଅର୍କ, କରୀର ଓ ଅନ୍ୟ ଦୁଧ ଦେଇଥିବା ଗଛରେ ତୁମେ ରୂପା।
ଦୁଗ୍ଧଵଲ୍ଲୀନିଵାସାର୍ହେ ଦଯନୀଯେ ଦଯାଧିକେ । ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯକରୁଣାରୂପେ ଜଯ ସର୍ଵଜ୍ଞଵଲ୍ଲଭେ
ଦୁଧ ଲତାର ମନୋହର ଝୋପଡ଼ିରେ ବସିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ଅତ୍ୟଧିକ ଦୟାଳୁ, ଦୟା ଓ କରୁଣାର ମୂର୍ତ୍ତି, ଦକ୍ଷିଣା ଓ କରୁଣାର ଆକାର ହେଉଥିବା, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ ମା, ତୁମେ ଜୟପ୍ରାପ୍ତ ହେଉ।
ଏଵଂ ସ୍ତଵେନ ଦେଵେଶୀଂ ପୂଜନାନ୍ତେ ସ୍ତୁଵୀତ ତାମ୍ । ଵ୍ରତସ୍ଯ ସକଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ସର୍ଵଦା ନରଃ
ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜାର ଶେଷରେ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି କରିଥିବା ଜଣେ ମଣିଷ ସଦା ନିଜ ବ୍ରତର ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।