ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ପୃଥୁକାନ୍ଦେଵ୍ଯୈ ଦତ୍ତ୍ଵାଚାର୍ଯାଯ ଯୋ ଦଦେତ୍ । ତାନେଵ ଚ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ ଦେଵୀପ୍ରିଯତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଯେ କେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଚିଡ଼ା ଦେଇ ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଦେବୀଙ୍କର କୃପା ପାଏ।
ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ଚ ଦୁର୍ଗାଯୈ ଚଣକାନ୍ପ୍ରଦଦାତି ଚ । ତାନେଵ ଦତ୍ତ୍ଵା ଵିପ୍ରାଯ ପ୍ରଜାସନ୍ତତିମାନ୍ଭଵେତ୍
ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ଯେ କେହି ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ଚଣା ଦେଇ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଥାଏ, ସେ ସନ୍ତାନ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଚ ଦେଵର୍ଷେ ଦେଵ୍ଯୈ ସକ୍ତୂନ୍ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ତାନେଵ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵିପ୍ରାଯ ଶିଵସ୍ଯ ଦଯିତୋ ଭଵେତ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଋଷି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଜଣେ ଭକ୍ତ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭୁନା ଶସ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ସେହି ଭୁନା ଶସ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ, ଶିବଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହେବ।
ପାଯସଂ ପୂର୍ଣିମାତିଥ୍ଯାମପର୍ଣାଯୈ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି । ଦଦାତି ଚ ଦ୍ଵିଜାଗ୍ର୍ଯାଯ ପିତୃନୁଦ୍ଧରତେଽଖିଲାନ୍
ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ଅପର୍ଣ୍ଣା ଦେବୀଙ୍କୁ ଖିର ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଖିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଲେ, ସମସ୍ତ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଏ।
ତତ୍ତିଥୌ ହଵନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦେଵୀପ୍ରୀତ୍ଯୈ ମହାମୁନେ । ତତ୍ତତ୍ତିଥ୍ଯୁକ୍ତଵସ୍ତୂନାମଶେଷାରିଷ୍ଟନାଶନମ୍
ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ତିଥିମାନେରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ହବନ କରିବା ଉଚିତ, ମହାମୁନି। ଏହି ତିଥିରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଜିନିଷ ଦେଇଲେ, ସମସ୍ତ ଅପଶକୁନ ଦୂର ହୁଏ।
ରଵିଵାରେ ପାଯସଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ସୋମଵାରେ ପଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭୌମେ ଚ କଦଲୀଫଲମ୍
ରବିବାରେ ଖିର ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବରେ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ସୋମବାରେ ଦୁଧ ଦେବା ଉଚିତ, ମଙ୍ଗଳବାରେ କଦଳୀ ଫଳ।
ବୁଧଵାରେ ଚ ସମ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ନଵନୀତଂ ନଵଂ ଦ୍ଵିଜ । ଗୁରୁଵାରେ ଶର୍କରାଂ ଚ ସିତାଂ ଭାର୍ଗଵଵାସରେ
ବୁଧବାରେ ନୂଆ ମଖନ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି, ଦ୍ୱିଜ। ଗୁରୁବାରେ ସିଧା ଚିନି, ଶୁକ୍ରବାରେ ଚିନି ଦେବା ଉଚିତ।
ଶନିଵାରେ ଘୃତଂ ଗଵ୍ଯଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ସପ୍ତଵିଂଶତିନକ୍ଷତ୍ରନୈଵେଦ୍ଯଂ ଶ୍ରୂଯତାଂ ମୁନେ
ଶନିବାରେ ଗାଈଁ ଘିଅ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବରେ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଏବେ, ମୁନି, ସତାଇଟି ନକ୍ଷତ୍ର ପାଇଁ ନୈବେଦ୍ୟ କଣ ହେଉଛି, ଶୁଣ।
ଘୃତଂ ତିଲଂ ଶର୍କରାଂ ଚ ଦଧି ଦୁଗ୍ଧଂ କିଲାଟକମ୍ । ଦଥିକୂର୍ଚୀ ମୋଦକଂ ଚ ଫେଣିକାଂ ଘୃତମଣ୍ଡକମ୍
ଘିଅ, ତିଳ, ଚିନି, ଦହି, ଦୁଧ, କିଳାଟକ, ଦହିକୁର୍ଚ୍ଚି, ମିଠା ଲଡୁ, ଫେଣିକା, ଘିଅ ମଣ୍ଡାକ—
କଂସାରଂ ଵଟପତ୍ରଂ ଚ ଘୃତପୂରମତଃ ପରମ୍ । ଵଟକଂ କୋକରସକଂ ପୂରଣଂ ମଧୁ ସୂରଣମ୍
କଂସାର, ବଟପତ୍ର, ଘିଅ ପୁରା, ବଟକ, କୋକରସକ, ପୁରଣ, ମଧୁ, ଓ ସୁରଣ—
ଗୁଡଂ ପୃଥୁକଦ୍ରାକ୍ଷେ ଚ ଖର୍ଜୂରଂ ଚୈଵ ଚାରକମ୍ । ଅପୂପଂ ନଵନୀତଂ ଚ ମୁଦ୍ଗଂ ମୋଦକ ଏଵ ଚ
ଗୁଡ଼, ଚିଡ଼ା, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ଖଜୁରି, ଚାରକ, ଅପୂପ, ନୂଆ ମଖନ, ମୁଗ ଓ ମିଠା ଲଡୁ—
ମାତୁଲିଙ୍ଗମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭନୈଵେଦ୍ଯଂ ଚ ନାରଦ । ଵିଷ୍କମ୍ଭାଦିଷୁ ଯୋଗେଷୁ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନିଵେଦନମ୍
ମାତୁଳିଙ୍ଗ ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି, ନାରଦ। ବିଷ୍କମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗ ପାଇଁ କଣ ଦେବା ଉଚିତ, ଏବେ କହିବି।
ପଦାର୍ଥାନାଂ କୃତେଷ୍ଵେଷୁ ପ୍ରୀଣାତି ଜଗଦମ୍ବିକା । ଗୁଡଂ ମଧୁ ଘୃତଂ ଦୁଗ୍ଧଂ ଦଧି ତକ୍ରଂ ତ୍ଵପୂପକମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଦେଲେ, ଜଗତ୍ଜନନୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି—ଗୁଡ଼, ମଧୁ, ଘିଅ, ଦୁଧ, ଦହି, ତକ୍ର ଓ ଅପୂପକ।
ନଵନୀତଂ କର୍କଟୀଂ ଚ କୂଷ୍ମାଣ୍ଡଂ ଚାପି ମୋଦକମ୍ । ପନସଂ କଦଲଂ ଜମ୍ବୁଫଲମାମ୍ରଫଲଂ ତିଲମ୍
ନୂଆ ମଖନ, କର୍କଟୀ, କୁମ୍ଭା ଓ ମିଠା ଲଡୁ, ପନସ, କଦଳୀ, ଜାମୁ ଫଳ, ଆମ୍ବ ଓ ତିଳ—
ନାରଙ୍ଗଂ ଦାଡିମଂ ଚୈଵ ବଦରୀଫଲମେଵ ଚ । ଧାତ୍ରୀଫଲଂ ପାଯସଞ୍ଚ ପୃଥୁକଂ ଚଣକଂ ତଥା
ନାରଙ୍ଗା, ଦାଡିମ୍ବ, ବଦରୀ ଫଳ, ଆମଳା ଫଳ, ଖିର, ଚିଡ଼ା ଓ ଚଣା—
ନାରିକେଲଂ ଜମ୍ଭଫଲଂ କସେରୁଂ ସୂରଣଂ ତଥା । ଏତାନି କ୍ରମଶୋ ଵିପ୍ର ନୈଵେଦ୍ଯାନି ଶୁଭାନି ଚ
ନାଡିଆ, ଜମ୍ଭ ଫଳ, କସେରୁ, ସୁରଣ—ଏହିମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ ଶୁଭ ନୈବେଦ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଵିଷ୍କମ୍ଭାଦିଷୁ ଯୋଗେଷୁ ନିର୍ଣୀତାନି ମନୀଷିଭିଃ । ଅଥ ନୈଵେଦ୍ଯମାଖ୍ଯାସ୍ଯେ କରଣାନାଂ ପୃଥଙ୍ମୁନେ
ବିଷ୍କମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯୋଗ ପାଇଁ ଏହି ନୈବେଦ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ, ମୁନି, ପାତ୍ର ପାଇଁ ନୈବେଦ୍ୟ କଣ ହେଉଛି, ଆଲଗା ଭାବେ କହିବି।
କଂସାରଂ ମଣ୍ଡକଂ ଫେଣୀ ମୋଦକଂ ଵଟପତ୍ରକମ୍ । ଲଡ୍ଡୁକଂ ଘୃତପୂରଂ ଚ ତିଲଂ ଦଧି ଘୃତଂ ମଧୁ
କଂସାର, ମଣ୍ଡାକ, ଫେଣି, ମିଠା ଲଡୁ, ବଟପତ୍ର, ଲଡୁ, ଘିଅ ପୁରା, ତିଳ, ଦହି, ଘିଅ, ଓ ମଧୁ—
କରଣାନାମିଦଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦେଵୀନୈଵେଦ୍ଯମାଦରାତ୍ । ଅଥାନ୍ଯତ୍ସମ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦେଵୀପ୍ରୀତିକରଂ ପରମ୍
ଏହିମାନେ ପାତ୍ର ପାଇଁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ନୈବେଦ୍ୟ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି। ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବୀପ୍ରସନ୍ନ କରିବା କାର୍ଯ୍ୟ କହିବି।
ଵିଧାନଂ ନାରଦମୁନେ ଶୃଣୁ ତତ୍ସର୍ଵମାଦୃତଃ । ଚୈତ୍ରଶୁଦ୍ଧତୃତୀଯାଯାଂ ନରୋ ମଧୁକଵୃକ୍ଷକମ୍
ନାରଦ ମୁନି, ଆଦର ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧି ଶୁଣ। ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁଦ୍ଧ ତୃତୀୟା ତିଥିରେ ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ମଧୁକ ଫୁଲ ଦେବା ଉଚିତ।
ପୂଜଯେତ୍ପଞ୍ଚ ଖାଦ୍ଯଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯମୁପକଲ୍ପଯେତ୍ । ଏଵଂ ଦ୍ଵାଦଶମାସେଷୁ ତୃତୀଯାତିଥିଷୁ କ୍ରମାତ୍
ପାଞ୍ଚଟି ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଦେବୀଙ୍କୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏଭଳି, ଦ୍ୱାଦଶ ମାସର ତୃତୀୟ ତିଥିରେ ପ୍ରତିମାସ ଅନୁକ୍ରମରେ ଏହି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲପକ୍ଷେ ଵିଧାନେନ ନୈଵେଦ୍ଯମଭିଦଧ୍ମହେ । ଵୈଶାଖମାସେ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଗୁଡଯୁକ୍ତଂ ଚ ନାରଦ
ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ବୈଶାଖ ମାସରେ, ନାରଦ, ଗୁଡ଼ ମିଶାଇ ନୈବେଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠମାସେ ମଧୁ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦେଵୀପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥମେଵ ତୁ । ଆଷାଢେ ନଵନୀତଂ ଚ ମଧୁକସ୍ଯ ନିଵେଦନମ୍
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ ଦେବୀଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ମଧୁ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଆଷାଢ଼ ମାସରେ ନବନୀତ ଓ ମଧୁ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରାଵଣେ ଦଧି ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଭାଦ୍ରମାସେ ଚ ଶର୍କରା । ଆଶ୍ଵିନେ ପାଯସଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ କାର୍ତିକେ ପଯ ଉତ୍ତମମ୍
ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ଦହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଭାଦ୍ର ମାସରେ ଚିନି, ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଖିର ଓ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଧ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ମାର୍ଗେ ଫେଣ୍ଯୁତ୍ତମା ପ୍ରୋକ୍ତା ପୌଷେ ଚ ଦଧିକୂର୍ଚିକା । ମାଘେ ମାସି ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ମୃତଂ ଗଵ୍ଯଂ ସମାହରେତ୍
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫେଣି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ପୌଷ ମାସରେ ଦହିକୁ ଚେନା କରି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ମାଘ ମାସରେ ଗୋଦୁଧ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୈବେଦ୍ୟ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ।
ନାରିକେଲଂ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଫାଲ୍ଗୁନେ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ଏଵଂ ଦ୍ଵାଦଶନୈଵେଦ୍ଯୈର୍ମାସେ ଚ କ୍ରମତୋଽର୍ଚଯେତ୍
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ନାରିକେଳ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି, ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାର ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ ପ୍ରତିମାସ ଅନୁକ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ମଙ୍ଗଲା ଵୈଷ୍ଣଵୀ ମାଯା କାଲରାତ୍ରିର୍ଦୁରତ୍ଯଯା । ମହାମାଯା ମତଙ୍ଗୀ ଚ କାଲୀ କମଲଵାସିନୀ
ମଙ୍ଗଳା, ବୈଷ୍ଣବୀ, ମାୟା, କାଳରାତ୍ରି, ଦୁରତ୍ୟୟା, ମହାମାୟା, ମତଙ୍ଗୀ, କାଳୀ ଓ କମଳବାସିନୀ—
ଶିଵା ସହସ୍ରଚରଣା ସର୍ଵମଙ୍ଗଲରୂପିଣୀ । ଏଭିର୍ନାମପଦୈର୍ଦେଵୀଂ ମଧୂକେ ପରିପୂଜଯେତ୍
ଶିବା, ହଜାର ଚରଣ ଥିବା, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳର ରୂପା—ଏହି ନାମରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ମଧୁକ ଗଛ ତଳେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ସ୍ତୁଵୀତ ଦେଵେଶୀଂ ମଧୂକସ୍ଥାଂ ମହେଶ୍ଵରୀମ୍ । ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ଵ୍ରତପୂର୍ଣତ୍ଵସିଦ୍ଧଯେ
ତାପରେ, ମଧୁକ ଗଛ ତଳେ ବସିଥିବା ମହେଶ୍ୱରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ଓ ବ୍ରତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଉଚିତ।
ନମଃ ପୁଷ୍କରନେତ୍ରାଯୈ ଜଗଦ୍ଧାତ୍ର୍ଯୈ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ । ମାହେଶ୍ଵର୍ଯଂ ମହାଦେଵ୍ଯୈ ମହାମଙ୍ଗଲମୂର୍ତଯେ
ପୁଷ୍କର ନେତ୍ର ଥିବା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦେବୀ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମହେଶ୍ୱରୀ, ମହାଦେବୀ, ମହାମଙ୍ଗଳ ରୂପା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।