ଯସ୍ତୁ ସଂଵିହିତୈଃ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞୈଃ କାକୈଶ୍ଚ ସଂସ୍ତୁତଃ । ଅଶ୍ନାତି ଚାସଂଵିଭଜ୍ଯ ଯତ୍କିଂଞ୍ଚିଦୁପପଦ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠି ନିୟମିତ ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞ ହେଉଛି ଏବଂ କାଉଁ ମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି, ତଥାପି ଯେଉଁଠି କେହି ମିଳିଥିବା ଖାଦ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟଙ୍କ ସହ ଭାଗ କରିନାହିଁ ଏବଂ ଏକା ଖାଇଯାନ୍ତି—
ସ ପାପପୁରୁଷଃ କ୍ରୂରୈର୍ଯାମ୍ଯୈଶ୍ଚ କୃମିଭୋଜନେ । ନରକାଧମକେ ଦୁଷ୍ଟକର୍ମଣା ପରିପାତ୍ଯତେ
ସେହି ପାପୀ ଲୋକଟିଏ କ୍ରୂର କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବାରୁ, ଯମର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ କିଟ ଖାଇଥିବା ନରକରେ ଫେଙ୍ଗିଦେଇଥାନ୍ତି।
ଲକ୍ଷଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣେ କୃମିକୁଣ୍ଡେ ଭଯଙ୍କରେ । କୃମିରୂପଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଭକ୍ଷ୍ଯମାଣଶ୍ଚ ତୈଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଏକ ଭୟଙ୍କର କିଟର ଗଡ଼ି, ଯାହା ଲକ୍ଷ ଯୋଜନ ପରିସର, ସେଠି ସେ କିଟର ଆକାର ନେଇଯାନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଖାଇଦେଇଥାନ୍ତି।
ଅପ୍ରତ୍ତାପ୍ରହୁତାଦୋ ଯଃ ପାତମାପ୍ନୋତି ତତ୍ର ଵୈ । ଯସ୍ତୁ ସ୍ତେଯେନ ଚ ବଲାଦ୍ଧିରଣ୍ଯଂ ରତ୍ନମେଵ ଚ
ଯେଉଁଠି ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯାଇନଥିବା ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ହୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କେହି ନରକରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଚୋରି କିମ୍ବା ଜୋର ଦ୍ୱାରା ସୋନା କିମ୍ବା ମଣି ନେଇଯାନ୍ତି—
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାପହରତି ଅନ୍ଯସ୍ଯାପି ଚ କସ୍ଯଚିତ୍ । ଅନାପଦି ଚ ଦେଵର୍ଷେ ତମମୁତ୍ର ଯମାନୁଗାଃ
ଯେଉଁଠି କେହି ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କାହାରୁ ଅପରାଧ ଅଛିନାହିଁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚୋରି କରିଥାନ୍ତି, ଯମର ଦୂତମାନେ ସେଠି ତାଙ୍କୁ ଧରିନେଇଯାନ୍ତି।
ଅଯସ୍ମଯୈରଗ୍ନିପିଣ୍ଡୈଃ ସଦୃଶୈର୍ନିତ୍କୁଷନ୍ତି ଚ । ଯୋଽଗମ୍ଯାଂ ଯୋଷିତଂ ଗଚ୍ଛେଦଗମ୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ ଚ ଯା
ତାଙ୍କୁ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଲୋହାର ଗଠିରେ ମାରିଥାନ୍ତି; ଯେଉଁଠି କେହି ଅନୁଚିତ ଜନାନୀଙ୍କୁ ଯାନ୍ତି କିମ୍ବା ଜନାନୀ ଅନୁଚିତ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଯାନ୍ତି—
ତାଵମୁତ୍ରାପି କଶଯା ତାଡଯନ୍ତୋ ଯମାନୁଗାଃ । ତିଗ୍ମଯା ଲୋହମଯ୍ଯା ଚ ସୂର୍ମ୍ଯାପ୍ଯାଲିଙ୍ଗଯନ୍ତି ତମ୍
ସେମାନେ ନରକରେ ଯମର ଦୂତମାନେ କଶା ଦ୍ୱାରା ମାରିଥାନ୍ତି ଏବଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଲୋହାର ଗରମ ଚକୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରାଯାଏ।
ତାଂ ଚାପି ଯୋଷିତଂ ସୂର୍ମ୍ଯାଲିଙ୍ଗଯନ୍ତି ଯମାନୁଗାଃ । ଯସ୍ତୁ ସର୍ଵାଭିଗମନଃ ପୁରୁଷଃ ପାପସଞ୍ଚଯୀ
ସେ ଜନାନୀକୁ ମଧ୍ୟ ଯମର ଦୂତମାନେ ଏହି ଚକୁରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଯେଉଁଠି ପୁରୁଷ ଅନୁଚିତ ଜନାନୀଙ୍କୁ ଯାଇ ପାପ ଜମା କରନ୍ତି—
ନିରଯେଽମୁତ୍ର ତଂ ଯାମ୍ଯାଃ ଶାଲ୍ମଲୀଂ ରୋପଯନ୍ତି ତମ୍ । ଵଜ୍ରକଣ୍ଟକସଂଯୁକ୍ତାଂ ଶାଲ୍ମଲୀଂ ତାମଯସ୍ମଯୀମ୍
ନରକରେ ଯମର ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆୟର ଶାଲମଳୀ ଗଛରେ, ଯାହା ହୀରା କଣ୍ଟାରେ ଭରିଆଯାଇଛି, ରୋପିଦେଇଥାନ୍ତି।
ରାଜନ୍ଯା ରାଜପୁରୁଷା ଯେ ଵା ପାଖଣ୍ଡଵର୍ତିନଃ । ଧର୍ମସେତୁଂ ଵିଭିନ୍ଦନ୍ତି ତେ ପରେତ୍ଯ ଗତା ନରାଃ
ରାଜା, ରାଜପୁରୁଷ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଅପଥ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ଲୋକ, ଯେଉଁଠି ଧର୍ମର ସେତୁ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତି—ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ—
ଵୈତରଣ୍ଯାଂ ପତନ୍ତ୍ଯେଵ ଭିନ୍ନମର୍ଯାଦପାତକାଃ । ନଦ୍ଯାଂ ନିରଯଦୁର୍ଗସ୍ଯ ପରିଖାଯାଂ ଚ ନାରଦ
ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ପାପ କରିଥିବା ଲୋକମାନେ ବୈତରଣୀ ନଦୀରେ, ନରକ ଦୁର୍ଗର ଖାଇରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ନାରଦ।
ଯାଦୋଗଣୈଃ ସମନ୍ତାତ୍ତୁ ଭକ୍ଷ୍ଯମାଣା ଇତସ୍ତତଃ । ନାତ୍ମନା ଵିଯୁଜନ୍ତ୍ଯେଵ ନାସୁଭିଶ୍ଚାପି ନାରଦ
ସେଠି ଚାରିପାଖରେ ଜଳଜ ଜନ୍ତୁମାନେ ଘେରି ରଖିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁଦିଗରୁ ଖାଇଦେଇଥାନ୍ତି, ତଥାପି ତାଙ୍କର ଶରୀର କିମ୍ବା ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିନାହିଁ, ନାରଦ।
ସ୍ଵୀଯେନ କର୍ମପାକେନୋପତପନ୍ତି ଚ ସର୍ଵତଃ । ଵିଣ୍ମୂତ୍ରପୂଯରକ୍ତୈଶ୍ଚ କେଶାସ୍ଥିନଖମାଂସକୈଃ
ସେମାନେ ସ୍ୱୟଂ କର୍ମର ଫଳରେ ସବୁଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୁଗୁଛନ୍ତି; ମଳ, ମୁତ୍ର, ପୁୟ, ରକ୍ତ, କେଶ, ହାଡ଼, ନଖ, ମାଂସ ଦ୍ୱାରା।
ମେଦୋଵସାସଂଯୁତାଯାଂ ନଦ୍ଯାମୁପପତନ୍ତି ତେ । ଵୃଷଲୀପତଯୋ ଯେ ଚ ନଷ୍ଟଶୌଚା ଗତତ୍ରପାଃ
ମେଦ ଓ ମଜ୍ଜାରେ ଭରିଥିବା ନଦୀରେ ସେମାନେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି; ଯେଉଁଠି ଚଣ୍ଡାଳମାନଙ୍କର ମାଲିକ, ଶୌଚ ଓ ଲଜ୍ଜା ହରାଇଥିବା।
ଆଚାରନିଯମୈସ୍ତ୍ଯକ୍ତାଃ ପଶୁଚର୍ଯାପରାଯଣାଃ । ତେଽତ୍ରାନୁକଷ୍ଟଗତଯୋ ଵିଣ୍ମୂତ୍ରଶ୍ଲେଷ୍ମରକ୍ତକୈଃ
ଆଚାର ନିୟମ ଛାଡ଼ି, ପଶୁ ଚରଣାରେ ଲଗିଥିବା, ସେମାନେ ଏଠି ଦୁଃଖ ଭରା ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ମଳ, ମୁତ୍ର, କଫ, ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା।
ଶ୍ଲେଷ୍ମମଲସମାପୂର୍ଣେ ନିପତନ୍ତି ଦୁରାଗ୍ରହାଃ । ତଦେଵ ଖାଦଯନ୍ତ୍ଯେତାନ୍ଯମାନୁଚରଵର୍ଗକାଃ
କଫ ଓ ମଲ ଭରିଥିବା ଗଠିରେ ଦୁଃଖୀ ଲୋକମାନେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି; ଯମର ଦୂତମାନେ ସେମାନେ ଖାଇଦେଇଥାନ୍ତି।
ଯେ ଶ୍ଵାନଗର୍ଦଭାଦୀନାଂ ପତଯୋ ଵୈ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ । ମୃଗଯାରସିକା ନିତ୍ଯମତୀର୍ଥେ ମୃଗଘାତକାଃ
ଯେଉଁଠି ଦ୍ୱିଜାତି ଲୋକମାନେ କୁକୁର, ଗଧା ଓ ଏପରି ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ମାଲିକ, ସେମାନେ ସଦା ଶିକାରରେ ରୁଚି ରଖିଥାନ୍ତି, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ ପଶୁ ମାରିଥାନ୍ତି—
ପରେତାଂସ୍ତାନ୍ଯମଭଟା ଲକ୍ଷୀଭୂତାନ୍ନରାଧମାନ୍ । ଇଷୁଭିଶ୍ଚ ଵିଭିନ୍ଦନ୍ତି ତାଂସ୍ତାନ୍ଦୁର୍ନଯମାଗତାନ୍
ଯମର ଦୂତମାନେ ପ୍ରେତ ଆକାର ନେଇ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠି ଖରାପ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ତୀର ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କରନ୍ତି।
ଯେ ଦମ୍ଭା ଦମ୍ଭଯଜ୍ଞେଷୁ ପଶୂନ୍ଘ୍ନନ୍ତି ନରାଧମାଃ । ତାନମୁଷ୍ମିନ୍ଯମଭଟା ନରକେ ଵୈଶସେ ତଦା
ଯେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦମ୍ଭରେ ଦମ୍ଭପୂର୍ଣ୍ଣ ଯଜ୍ଞରେ ପଶୁମାନେ ମାରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିମ୍ନତମ ମନୁଷ୍ୟ। ସେମାନେ ଯମର କ୍ରୂର ସେବକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୈଶସ ନରକକୁ ଛାଡ଼ାଯିବେ।
ନିପାତ୍ଯ ପୀଡଯନ୍ତ୍ଯେଵ କଶାଘାତୈର୍ଦୁରାସଦୈଃ । ଯୋ ଭାର୍ଯାଂ ଚ ସଵର୍ଣାଂ ଵୈ ଦ୍ଵିଜୋ ମଦନମୋହିତଃ
ସେଠାରେ ଯମର ଦୁର୍ଦ୍ଧର ସେବକମାନେ ଚମଡ଼ା ଦେଇ ମାରିବାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେ ଦ୍ୱିଜ ମନୁଷ୍ୟ ମଦରେ ମତିହାରା ହୋଇ ସ୍ଵଜାତୀୟ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ମିଳନ କରିଥାନ୍ତି—
ରେତଃ ପାଯଯତି ମୂଢୋଽମୁତ୍ର ତଂ ଯମକିଙ୍କରାଃ । ରେତଃକୁଣ୍ଡେ ପାତଯନ୍ତି ରେତଃ ସମ୍ପାଯଯନ୍ତି ଚ
ସେ ମୂଢ଼ ମନୁଷ୍ୟକୁ ଯମର ସେବକମାନେ ସେଠାରେ ଶୁକ୍ର ପିଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନ୍ତି; ଶୁକ୍ରର କୁଣ୍ଡରେ ପକାଇ ଶୁକ୍ର ପିଇବାକୁ ଚାପ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଯେ ଦସ୍ଯଵୋଽଗ୍ନିଦାଶ୍ଚୈଵ ଗରଦା ସାର୍ଥଘାତକାଃ । ଗ୍ରାମାନ୍ସାର୍ଥାନ୍ଵିଲୁମ୍ପନ୍ତି ରାଜାନୋ ରାଜପୂରୁଷାଃ
ଯେମାନେ ଚୋର, ଅଗ୍ନି ଦେଇଥିବା, ବିଷ ଦେଇଥିବା, ରାସ୍ତା ଚୋର, ଗ୍ରାମ ଓ ସାର୍ଥ ଲୁଟିଥିବା, ରାଜା ଓ ରାଜପୁରୁଷମାନେ—
ତାନ୍ପରେତାନ୍ଯମଭଟା ନଯନ୍ତି ଶ୍ଵାନକାଦନମ୍ । ଵିଂଶତ୍ଯଥିକସଂଖ୍ଯାତାଃ ସାରମେଯା ମହାଦ୍ଭୁତାଃ
ସେମାନେ ମୃତ ଲୋକମାନେକୁ ଯମର ସେବକମାନେ କୁକୁର ଦ୍ୱାରା ଖାଇବାକୁ ନେଇଯାନ୍ତି; ସେଠାରେ ବିଶିଷ୍ଟ କୁକୁରମାନେ, ବିଶ୍ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ,
ସପ୍ତଶତ୍ଯା ସମାଖ୍ଯାତା ରଭସଂ ଖାଦଯନ୍ତି ତେ । ସାରମେଯାଦନଂ ନାମ ନରକଂ ଦାରୁଣଂ ମୁନେ । ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଅଵୀଚିପ୍ରଭୁଖାନ୍ମୁନେ
ସାତ ଶତ ସଂଖ୍ୟାରେ ଥିବା କୁକୁରମାନେ ଭୟାନକ ଭାବରେ ସେମାନେକୁ ଖାଇଯାନ୍ତି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ନରକକୁ ସାରମେୟାଦନ ଭାବେ ଡାକାଯାଏ, ମୁନି। ଏହା ପରେ ଅବୀଚି ଆଦି ନରକମାନେ ବିଷୟରେ ଏବେ ମୁଁ କହିବି।
ଅଵଶିଷ୍ଟନରକଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଯେ ନରାଃ ସର୍ଵଦା ସାକ୍ଷ୍ଯେ ଅନୃତଂ ଭାଷଯନ୍ତି ଚ । ଦାନେ ଵିନିମଯେଽର୍ଥସ୍ଯ ଦେଵର୍ଷେ ପାପବୁଦ୍ଧଯଃ
ଅବଶିଷ୍ଟ ନରକର ବର୍ଣ୍ନନା। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଯେ ଲୋକମାନେ ସାକ୍ଷୀ ଭାବରେ ସଦା ଝୁଟ କହନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦାନ, ବ୍ୟବହାର କିମ୍ବା ଧନର ଦେଖାଶୁଣାରେ ଦୁଷ୍ଟ ମନ ରଖନ୍ତି, ହେ ଦେବର୍ଷି—
ତେ ପ୍ରେତ୍ଯାମୁତ୍ର ନରକେ ଅଵୀଚ୍ଯାଖ୍ଯେଽତିଦାରୁଣେ । ଯୋଜନାନାଂ ଶତୋଚ୍ଛ୍ରାଯାଦ୍ଗିରିମୂର୍ଧ୍ନଃ ପତନ୍ତି ହି
ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅତି ଭୟାନକ ଅବୀଚି ନରକକୁ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ଶତ ଯୋଜନ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରୁ ତଳକୁ ଫେଙ୍ଗାଯାନ୍ତି।
ଅନାକାଶେଽଧଃଶିରସସ୍ତଦଵୀଚୀତିନାମକେ । ଯତ୍ର ସ୍ଥଲଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଚ ଜଲଵଦ୍ଵୀଚିସଂଯୁତମ୍
ଅବୀଚି ନରକରେ ତଳକୁ ମୁଣ୍ଡ ଦେଇ ଶୂନ୍ୟ ଆକାଶରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି; ସେଠାରେ ଭୂମି ଜଳର ତରଙ୍ଗ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ।
ଅଵୀଚିମତ୍ତତସ୍ତତ୍ର ତିଲଶଶ୍ଛିନ୍ନଵିଗ୍ରହଃ । ମ୍ରିଯତେ ନୈଵ ଦେଵର୍ଷେ ପୁନରେଵାଽଵରୋପ୍ଯତେ
ଅବୀଚି ନରକରେ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀର ତିଳ ଭଳି ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯାଏ; ତଥାପି, ହେ ଦେବର୍ଷି, ସେମାନେ ମରନ୍ତି ନାହିଁ, ପୁନି ପୁନି ତଳକୁ ଫେଙ୍ଗାଯାନ୍ତି।
ଯୋ ଵା ଦ୍ଵିଜୋ ଵା ରାଜନ୍ଯୋ ଵୈଶ୍ଯୋ ଵା ବ୍ରହ୍ମସମ୍ଭଵ । ସୋମପୀଥସ୍ତତ୍କଲତ୍ରଂ ସୁରାଂ ଵା ପିବତୀଵ ହି
ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାର ଉତ୍ପନ୍ନ ଯେଉଁଠି ସୋମ ପିଉଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟର ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହ ମିଳନ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ମଦ୍ୟ ପିଉଛନ୍ତି—
ପ୍ରମାଦତସ୍ତୁ ତେଷାଂ ଵୈ ନିରଯେ ପରିପାତନମ୍ । କୁର୍ଵନ୍ତି ଯମଦୂତାସ୍ତେ ପାନଂ କାର୍ଷ୍ଣାଯସୋ ମୁନେ
ଅସାବଧାନତାରେ, ସେମାନେ ନରକରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି; ଯମର ସେବକମାନେ ସେମାନେକୁ ଗଳିଥିବା କାଳି ଲୋହା ପିଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରନ୍ତି, ମୁନି।