ତନ୍ନଃ ପ୍ରଭୋ ତ୍ଵଂ କୁକଲେଵରାର୍ପିତାଂ ତ୍ଵଂ ମାଯଯାହଂ ମମତାମଧୋକ୍ଷଜ । ଭିନ୍ଦ୍ଯାମ ଯେନାଶୁ ଵଯଂ ସୁଦୁର୍ଭିଦାଂ ଵିଧେହି ଯୋଗଂ ତ୍ଵଯି ନଃ ସ୍ଵଭାଵଜମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଅଶୁଚି ଦେହ ପ୍ରତି ମୋର ଆସକ୍ତି ତୁମ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ହୋଇଛି; ହେ ଅଦୃଶ୍ୟ, ଏହି ଦୁର୍ଭିଦ୍ୟା ବନ୍ଧନକୁ ଶୀଘ୍ର ଭାଙ୍ଗିଦିଅ, ଆମକୁ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ତୁମେ ଉପରେ ଅଟୁଟ ଥିବା ଯୋଗ ଦିଅ।
ଏଵଂ ସ୍ତୌତି ସଦା ଦେଵଂ ନାରାଯଣମନାମଯମ୍ । ନାରଦୋ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲଃ ପ୍ରଜ୍ଞାତାଖିଲସାରଦୃକ୍
ଏଭଳି ନାରଦ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସଦା ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ନାରାୟଣଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ଜ୍ଞାନୀ, ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।
ଅସ୍ମିନ୍ ଵୈ ଭାରତେ ଵର୍ଷେ ସରିଚ୍ଛୈଲାସ୍ତୁ ସନ୍ତି ହି । ତାନ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଦେଵର୍ଷେ ଶୃଣୁଷ୍ଵୈକାଗ୍ରମାନସଃ
ଏହି ଭାରତ ଦେଶରେ ଅନେକ ନଦୀ ଓ ପାହାଡ଼ ଅଛି; ହେ ଦେବ ଋଷି, ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଶୁଣ, ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
ମଲଯୋ ମଙ୍ଗଲପ୍ରସ୍ଥୋ ମୈନାକଶ୍ଚ ତ୍ରିକୂଟକଃ । ଋଷଭଃ କୂଟକଃ କୋଲ୍ଲଃ ସହ୍ଯୋ ଦେଵଗିରିସ୍ତଥା
ମଲୟ, ମଙ୍ଗଳପ୍ରସ୍ଥ, ମୈନାକ, ତ୍ରିକୂଟ, ଋଷଭ, କୂଟକ, କୋଲ୍ଲ, ସହ୍ୟ, ଦେବଗିରି—ଏହିମାନେ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ।
ଋଷ୍ଯମୂକଶ୍ଚ ଶ୍ରୀଶୈଲୋ ଵ୍ଯଙ୍କଟାଦ୍ରିର୍ମହେନ୍ଦ୍ରକଃ । ଵାରିଧାରଶ୍ଚ ଵିନ୍ଧ୍ଯଶ୍ଚ ମୁକ୍ତିମାନୃକ୍ଷପର୍ଵତଃ
ଋଷ୍ୟମୂକ, ଶ୍ରୀଶୈଳ, ବ୍ୟଙ୍କଟାଦ୍ରି, ମହେନ୍ଦ୍ର, ବାରିଧାରା, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ମୁକ୍ତିମାନ ଓ ଋକ୍ଷପର୍ବତ—
ପାରିଯାତ୍ରସ୍ତଥା ଦ୍ରୋଣଶ୍ଚିତ୍ରକୂଟଗିରିସ୍ତଥା । ଗୋଵର୍ଧନୋ ରୈଵତକଃ କକୁଭୋ ନୀଲପର୍ଵତଃ
ପାରିୟାତ୍ର, ଦ୍ରୋଣ, ଚିତ୍ରକୂଟ ପର୍ବତ, ଗୋବର୍ଧନ, ରୈବତକ, କକୁଭ ଓ ନୀଳପର୍ବତ—
ଗୌରମୁଖଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରକୀଲୋ ଗିରିଃ କାମଗିରିସ୍ତଥା । ଏତେ ଚାନ୍ଯେଽପ୍ଯସଂଖ୍ଯାତା ଗିରଯୋ ବହୁପୁଣ୍ଯଦାଃ
ଗୌରମୁଖ, ଇନ୍ଦ୍ରକୀଳ ଓ କାମଗିରି—ଏମାନେ ଓ ଅନେକ ଅନ୍ୟ ପର୍ବତ ଅପାର ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ଏତଦୁତ୍ପନ୍ନସରିତଃ ଶତଶୋଽଥ ସହସ୍ରଶଃ । ପାନାଵଗାହନସ୍ନାନଦର୍ଶନୋତ୍କୀର୍ତନୈରପି
ଏହି ପର୍ବତଗୁଡିକରୁ ଶତଶଃ ଓ ହଜାରଶଃ ନଦୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁ ନଦୀରେ ପାନ, ନିମ୍ନଗାହନ, ସ୍ନାନ, ଦର୍ଶନ କିମ୍ବା ସ୍ତୁତି କରିଲେ
ନାଶଯନ୍ତି ଚ ପାପାନି ତ୍ରିଵିଧାନି ଶରୀରିଣାମ୍ । ତାମ୍ରପର୍ଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଵଶା କୃତମାଲା ଵଟୋଦକା
ଶରୀରୀ ଜନଙ୍କର ତିନି ପ୍ରକାରର ପାପକୁ ନାଶ କରେ। ତାମ୍ରପର୍ଣୀ, ଚନ୍ଦ୍ରବଶା, କୃତମାଳା ଓ ବଟୋଦକା—
ଵୈହାଯସୀ ଚ କାଵେରୀ ଵେଣା ଚୈଵ ପଯସ୍ଵିନୀ । ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା କୃଷ୍ଣଵେଣା ଶର୍କରାଵର୍ତକା ତଥା
ବୈହାୟସୀ, କାବେରୀ, ବେଣା, ପୟସ୍ବିନୀ, ତୁଙ୍ଗଭଦ୍ରା, କୃଷ୍ଣବେଣା ଓ ଶର୍କରାବର୍ତକା ମଧ୍ୟ—
ଗୋଦାଵରୀ ଭୀମରଥୀ ନିର୍ଵିନ୍ଧ୍ଯା ଚ ପଯୋଷ୍ଣିକା । ତାପୀ ରେଵା ଚ ସୁରସା ନର୍ମଦା ଚ ସରସ୍ଵତୀ
ଗୋଦାବରୀ, ଭୀମରଥୀ, ନିର୍ବିନ୍ଧ୍ୟା, ପୟୋଷ୍ଣିକା, ତାପୀ, ରେବା, ସୁରସା, ନର୍ମଦା ଓ ସରସ୍ବତୀ—
ଚର୍ମଣ୍ଵତୀ ଚ ସିନ୍ଧୁଶ୍ଚ ଅନ୍ଧଶୋଣୌ ମହାନଦୌ । ଋଷିକୁଲ୍ଯା ତ୍ରିସାମା ଚ ଵେଦସ୍ମୃତିର୍ମହାନଦୀ
ଚର୍ମଣ୍ବତୀ, ସିନ୍ଧୁ, ଅନ୍ଧଶୋଣ, ମହାନଦ, ଋଷିକୁଳ୍ୟା, ତ୍ରିସାମା, ବେଦସ୍ମୃତି ଓ ମହାନଦୀ—
କୌଶିକୀ ଯମୁନା ଚୈଵ ମନ୍ଦାକିନୀ ଦୃଷଦ୍ଵତୀ । ଗୋମତୀ ସରଯୂ ରୋଧଵତୀ ସପ୍ତଵତୀ ତଥା
କୌଶିକୀ, ଯମୁନା, ମନ୍ଦାକିନୀ, ଦୃଷଦ୍ବତୀ, ଗୋମତୀ, ସରୟୂ, ରୋଧବତୀ ଓ ସପ୍ତବତୀ ମଧ୍ୟ—
ସୁଷୋମା ଚ ଶତଦ୍ରୁଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା ମରୁଦ୍ଵୃଧା । ଵିତସ୍ତା ଚ ଅସିକ୍ନୀ ଚ ଵିଶ୍ଵା ଚେତି ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ
ସୁଷୋମା, ଶତଦ୍ରୁ, ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା, ମରୁଦ୍ବୃଧା, ବିତସ୍ତା, ଅସିକ୍ନୀ ଓ ବିଶ୍ୱା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଅସ୍ମିନ୍ଵର୍ଷେ ଲବ୍ଧଜନ୍ମପୁରୁଷୈଃ ସ୍ଵସ୍ଵକର୍ମଭିଃ । ଶୁକ୍ଲଲୋହିତକୃଷ୍ଣାଖ୍ଯୈର୍ଦିଵ୍ଯମାନୁଷନାରକାଃ
ଏହି ଭୂମିରେ ଲୋକେ ନିଜ କର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି, ଶୁକ୍ଳ, ଲୋହିତ ଓ କୃଷ୍ଣ ନାମରେ ଦିବ୍ୟ, ମାନବ ଓ ନରକୀ ଅବସ୍ଥା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଭଵନ୍ତି ଵିଵିଧା ଭୋଗାଃ ସର୍ଵେଷାଂ ଚ ନିଵାସିନାମ୍ । ଯଥା ଵର୍ଣଵିଧାନେନାପଵର୍ଗୋ ଭଵତି ସ୍ଫୁଟମ୍
ଏଠାରେ ସମସ୍ତ ନିବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗ ମିଳିଥାଏ, ଏବଂ ଜାତିକ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ମୁକ୍ତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଲାଭ ହୁଏ।
ଏତଦେଵ ଚ ଵର୍ଷସ୍ଯ ପ୍ରାଧାନ୍ଯଂ କାର୍ଯସିଦ୍ଧିତଃ । ଵଦନ୍ତି ମୁନଯୋ ଵେଦଵାଦିନଃ ସ୍ଵର୍ଗଵାସିନଃ
କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭୂମିର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ବେଦଜ୍ଞ ମୁନିମାନେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ପ୍ରଧାନ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଅହୋ ଅମୀଷାଂ କିମକାରି ଶୋଭନଂ ପ୍ରସନ୍ନ ଏଷାଂ ସ୍ଵିଦୁତ ସ୍ଵଯଂ ହରିଃ । ଯୈର୍ଜନ୍ମ ଲବ୍ଧଂ ନୃଷୁ ଭାରତାଜିରେ ମୁକୁନ୍ଦସେଵୌପଯିକଂ ସ୍ପୃହା ହି ନଃ
ହାଁ, ଏମାନେ କେଉଁ ଭଲ କାମ କରିଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ହରି ନିଜେ ଏମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ? ଯେଉଁ ଲୋକେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ମୁକୁନ୍ଦ ସେବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ—ଏହି ଆମର ଆଶା।
କିଂ ଦୁଷ୍କରୈର୍ନଃ କ୍ରତୁଭିସ୍ତପୋଵ୍ରତୈ- ର୍ଦାନାଦିଭିର୍ଵା ଦ୍ଯୁଜଯେନ ଫଲ୍ଗୁନା । ନ ଯତ୍ର ନାରାଯଣପଦପଙ୍କଜ- ସ୍ମୃତିଃ ପ୍ରମୁଷ୍ଟାତିଶଯେନ୍ଦ୍ରିଯୋତ୍ସଵାତ୍
ଯଦି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଆନନ୍ଦରେ ନାରାୟଣଙ୍କ ପଦପଙ୍କଜ ସ୍ମୃତି ହରାଇଯାଏ, ତେବେ ଦୁର୍ଲଭ ଯଜ୍ଞ, ତପ, ବ୍ରତ, ଦାନ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧର ଜୟ ଆମ ପାଇଁ କଣ ଉପକାରୀ?
କଲ୍ପାଯୁଷାଂ ସ୍ଥାନଜଯାତ୍ପୁନର୍ଭଵା- ତ୍କ୍ଷଣାଯୁଷାଂ ଭାରତଭୂଜଯୋ ଵରମ୍ । କ୍ଷଣେନ ମର୍ତ୍ଯେନ କୃତଂ ମନସ୍ଵିନଃ ସଂନ୍ଯସ୍ଯ ସଂଯାନ୍ତ୍ଯଭଯଂ ପଦଂ ହରେଃ
କଳ୍ପ ଆୟୁ ଲୋକର ଅଧିକାର କିମ୍ବା ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତି ଠାରୁ, ଭାରତ ଭୂମିରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମାନବ ଶାସନ ଉତ୍ତମ। କାରଣ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସମସ୍ତ କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ହରିଙ୍କ ଭୟହୀନ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ନ ଯତ୍ର ଵୈକୁଣ୍ଠକଥାସୁଧାପଗା ନ ସାଧଵୋ ଭାଗଵତାସ୍ତଦାଶ୍ରଯାଃ । ନ ଯତ୍ର ଯଜ୍ଞେଶମଖା ମହୋତ୍ସଵାଃ ସୁରେଶଲୋକୋଽପି ନ ଵୈ ସ ସେଵ୍ଯତାମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ବୈକୁଣ୍ଠ କଥାର ଅମୃତ ଧାରା ବହେନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ଭଗବତ ଭକ୍ତ ଓ ସାଧୁ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠାରେ ଯଜ୍ଞେଶ୍ୱରଙ୍କ ମହାଉତ୍ସବ ନାହିଁ—ସେଉଁଠି ଦେବଲୋକ ମଧ୍ୟ ଆସ୍ଥା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ପ୍ରାପ୍ତା ନୃଜାତିଂ ତ୍ଵିହ ଯେ ଚ ଜନ୍ତଵୋ ଜ୍ଞାନକ୍ରିଯାଦ୍ରଵ୍ଯକଲାପସମ୍ଭୃତାମ୍ । ନ ଵୈ ଯତେରନ୍ନ ପୁନର୍ଭଵାଯ ତେ ଭୂଯୋ ଵନୌକା ଇଵ ଯାନ୍ତି ବନ୍ଧନମ୍
ଏଠାରେ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇଥିବା, ଜ୍ଞାନ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଧନ ଓ କୌଶଳରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଜନମାନେ ଯଦି ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ସେମାନେ ଅବାରେ ବନବାସୀମାନେ ପରି ବନ୍ଧନକୁ ଯାନ୍ତି।
ଯୈଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ବର୍ହିଷି ଭାଗଶୋ ହଵି- ର୍ନିରୁପ୍ତମିଷ୍ଟଂ ଵିଧିମନ୍ତ୍ରଵସ୍ତୁତଃ । ଏକଃ ପୃଥଙ୍ନାମଭିରାହୁତୋ ମୁଦା ଗୃହ୍ଣାତି ପୂର୍ଣଃ ସ୍ଵଯମାଶିଷାଂ ପ୍ରଭୁଃ
ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପବିତ୍ର କୁଶ ଉପରେ ଭାଗଭାଗରେ ହୋମ ଦେଇ, ନିୟମ, ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଉପଯୋଗୀ ବସ୍ତୁ ଅନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନେକ ନାମରେ ଡାକିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଅର୍ପଣକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, କାରଣ ଶୁଭାଶୀଷ ଦେବାର ଅଧିପତି ଏକ ଦେବତା ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି।
ସତ୍ଯଂ ଦିଶତ୍ଯର୍ଥିତମର୍ଥିତୋ ନୃଣାଂ ନୈଵାର୍ଥଦୋ ଯତ୍ପୁନରର୍ଥିତା ଯତଃ । ସ୍ଵଯଂ ଵିଧତ୍ତେ ଭଜତାମନିଚ୍ଛତା- ମିଚ୍ଛାପିଧାନଂ ନିଜପାଦପଲ୍ଲଵମ୍
ଯଦି ଲୋକେ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ଅନୁରୋଧ କରନ୍ତି, ଭଗବାନ୍ ଚାହିଁଥିବା ଦାୟିକୁ ଦେଇଥାନ୍ତି; ତେବେ ସେ ସମସ୍ତେ ଧନ ଦେଇନାହାନ୍ତି, କାରଣ ପୁନପୁନ ଅନୁରୋଧ କଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ମିଳେନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଅଭିଲାଷା ଛାଡ଼ି ଭଗବାନ୍ଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଭଗବାନ୍ ନିଜ ମନୋହର ପଦପଦ୍ମ ଦେଇ, ଅନ୍ୟ ଇଚ୍ଛାକୁ ଲୁଚାଇ ଦିଅନ୍ତି।
(ଯଦ୍ଯତ୍ର ନଃ ସ୍ଵର୍ଗସୁଖାଵଶେଷିତଂ ସ୍ଵିଷ୍ଟସ୍ଯ ପୂର୍ତସ୍ଯ କୃତସ୍ଯ ଶୋଭନମ୍ । ତେନାବ୍ଜନାଭେ ସ୍ମୃତିମଜ୍ଜନ୍ମ ନଃ ସ୍ଯା- ଦ୍ଵର୍ଷେ ହରିର୍ଭଜତାଂ ଶଂ ତନୋତି ॥) ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଏଵଂ ସ୍ଵର୍ଗଗତା ଦେଵାଃ ସିଦ୍ଧାଶ୍ଚ ପରମର୍ଷଯଃ । ପ୍ରଵଦନ୍ତି ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଭାରତସ୍ଯ ସୁଶୋଭନମ୍
ଯଦି କେଉଁଠି ଆମର ସ୍ୱର୍ଗର ସୁଖ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଯାଏ, ଯଜ୍ଞ ଓ ସୁକୃତିର ଫଳ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ହେ ଅବଜନାଭ, ଆମେ ପରବର୍ଷରେ ତୁମକୁ ଭୁଲିନାଯିବା; ହରି ତାଙ୍କ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ମଙ୍ଗଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏଭଳି ସ୍ୱର୍ଗରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ, ଭାରତର ମହାତ୍ମ୍ୟକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି।
ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ଚାଷ୍ଟୌ ହି ଉପଦ୍ଵୀପାଃ ସ୍ମୃତାଃ ପରେ । ହଯମାର୍ଗାନ୍ଵିଶୋଧଦ୍ଭିଃ ସାଗରୈଃ ପରିକଲ୍ପିତାଃ
ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ଆଠଟି ଉପଦ୍ୱୀପ ଅଛି ଭାବିଯାଏ, ଯାହା ସାଗର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ, ଘୋଡାର ଚାଳ ଜାଣିଥିବା ମନେ ଏହାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।
ସ୍ଵର୍ଣପ୍ରସ୍ଥଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶୁକ୍ର ଆଵର୍ତନରମାଣକୌ । ମନ୍ଦରୋପାଖ୍ଯହରିଣଃ ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯସ୍ତଥୈଵ ଚ
ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପ୍ରସ୍ଥ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଶୁକ୍ର, ଆବର୍ତନ, ରମାଣକ, ମନ୍ଦର, ହରିଣ ଓ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ—ଏହି ଉପଦ୍ୱୀପମାନଙ୍କ ନାମ।
ସିଂହଲଶ୍ଚୈଵ ଲଙ୍କେତି ଉପଦ୍ଵୀପାଷ୍ଟକଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପସ୍ଯ ମାନଂ ହି କୀର୍ତିତଂ ଵିସ୍ତରେଣ ଚ
ସିଂହଳ ଓ ଲଙ୍କା ମଧ୍ୟ ଉପଦ୍ୱୀପ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ, ଏଭଳି ଆଠଟି ଉପଦ୍ୱୀପ ଅଛି; ଏଭଳି ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ବିସ୍ତୃତି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପ୍ଲକ୍ଷାଦିଦ୍ଵୀପଷଟ୍କକମ୍
ଏବେ ମୁଁ ପ୍ଲକ୍ଷ ଆଦି ଛଅଟି ଦ୍ୱୀପ ବିଷୟରେ କହିବି।
ଭୁଵନକୋଶଵର୍ଣନେ ପ୍ଲକ୍ଷଦ୍ଵୀପକୁଶଦ୍ଵୀପଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଜମ୍ବୁଦ୍ଵୀପୋ ଯଥା ଚାଯଂ ଯତ୍ପ୍ରମାଣେନ କୀର୍ତିତଃ । ତାଵତା ସର୍ଵତଃ କ୍ଷାରୋଦଧିନା ପରିଵେଷ୍ଟିତଃ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଯେପରି ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପର ମାପ ଦିଆଯାଇଛି, ସେପରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏହା କ୍ଷାର ଜଳର ସାଗର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି।