ତତ୍ରାପି ଭାରତଂ ଵର୍ଷଂ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରମୁଶନ୍ତି ହି । ଅନ୍ଯାନି ଚାଷ୍ଟଵର୍ଷାଣି ଭୌମସ୍ଵର୍ଗପ୍ରଦାନି ଚ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ଭୂମିକୁ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ର ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ; ଅନ୍ୟ ଆଠ ଭୂମି ଭୂଲୋକରେ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।
ସ୍ଵର୍ଗିଣାଂ ପୁଣ୍ଯଶେଷସ୍ଯ ଭୋଗସ୍ଥାନାନି ନାରଦ । ପୁରୁଷାଣାଂ ଚାଯୁତାଯୁର୍ଵଜ୍ରାଙ୍ଗା ଦେଵସନ୍ନିଭାଃ
ନାରଦ, ସ୍ୱର୍ଗର ପୁଣ୍ୟ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ, ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଭୋଗର ଅଞ୍ଚଳ; ସେଠାରେ ପୁରୁଷମାନେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁ ରଖନ୍ତି, ବଜ୍ର ସମାନ ଶରୀର ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଦେଖାରେ ଅନୁପମ।
ପୁରୁଷା ନାଗସାହସ୍ରୈର୍ଦଶଭିଃ ପରିକଲ୍ପିତାଃ । ମହାସୌରତସନ୍ତୁଷ୍ଟାଃ କଲତ୍ରାଢ୍ଯାଃ ସୁଖାନ୍ଵିତାଃ
ପୁରୁଷମାନେ ଦଶ ହଜାର ହାତୀର ଶକ୍ତି ରଖି, ମହାସ୍ନେହରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଅନେକ ଜନା ଜନାନୀ ରଖି, ସୁଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ।
ଏକଵର୍ଷୋନକେ ଚାଯୁଷ୍ଯାପ୍ତଗର୍ଭାଃ ସ୍ତ୍ରିଯୋଽପି ହି । ତ୍ରେତାଯୁଗସମଃ କାଲୋ ଵର୍ତତେ ସର୍ଵଦୈଵ ହି
ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୂମିରେ ନାରୀମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ଗର୍ଭଧାରଣ ନଥିବା, ଏଠାରେ ସମୟ ସଦା ତ୍ରେତାଯୁଗ ସମାନ ଚାଲିଥାଏ।
ଭୁଵନକୋଶଵର୍ଣନେ ଇଲାଵୃତଭଦ୍ରାଶ୍ଵଵର୍ଷଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ତେଷୁ ଵର୍ଷେଷୁ ଦେଵେଶାଃ ପୂର୍ଵୋକ୍ତୈଃ ସ୍ତଵନୈଃ ସଦା । ପୂଜଯନ୍ତି ମହାଦେଵୀଂ ଜପଧ୍ଯାନସମାଧିଭିଃ
ଭୂବନର ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ଇଳାବୃତ ଓ ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଭୂମିର ବିବରଣୀ: ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ—ସେଠାରେ, ଦେବମାନେ, ପୂର୍ବକଥିତ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ସଦା ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଜପ, ଧ୍ୟାନ ଓ ସମାଧିରେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ସର୍ଵର୍ତୁକୁସୁମଶ୍ରେଣୀ ଶୋଭିତା ଵନରାଜଯଃ । ଫଲାନାଂ ପଲ୍ଲଵାନାଂ ଚ ଯତ୍ର ଶୋଭା ନିରନ୍ତରମ୍
ସେଠାର ଜଙ୍ଗଲଗୁଡ଼ିକ ଚାରି ଋତୁର ଫୁଲର ଗୁଛରେ ସଜିଥାଏ; ଫଳ ଓ କିଶଳୟର ଅବିରତ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।
ତେଷୁ କାନନଵର୍ଷେଷୁ ଵର୍ଷପର୍ଵତସାନୁଷୁ । ଗିରିଦ୍ରୋଣୀଷୁ ସର୍ଵାସୁ ନିର୍ମଲୋଦକରାଶିଷୁ
ସେଠାରେ ଜଙ୍ଗଲ ଭୂମି, ପାହାଡ଼ ଶିଖର, ପାହାଡ଼ ଉପତ୍ୟକା ଓ ସବୁ ନିର୍ମଳ ଜଳରାଶିରେ—
ଵିକଚୋତ୍ପଲମାଲାସୁ ହଂସସାରସସଞ୍ଚଯୈଃ । ଵିମିଶ୍ରିତେଷୁ ତେଷ୍ଵେଵ ପକ୍ଷିଭିଃ କୂଜିତେଷୁ ଚ
ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମର ମାଳା, ହଂସ ଓ ସାରସ ଦଳରେ ମିଶି, ପକ୍ଷୀମାନେର କୁହୁକୁହିରେ ଭରିଯାଇଛି।
ଜଲକ୍ରୀଡାଦିଭିଶ୍ଚିତ୍ରଵିନୋଦୈଃ କ୍ରୀଡଯନ୍ତି ଚ । ସୁନ୍ଦରୀଲଲିତଭ୍ରୂଣାଂ ଵିଲାସାଯତନେଷୁ ଚ
ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା ଓ ଅନେକ ରଙ୍ଗିନ ଖେଳରେ ସେମାନେ ବିନୋଦ କରନ୍ତି; ସୁନ୍ଦର ଓ ମୂଦ୍ରାମୟୀ ଯୁବତୀମାନେର ଗୃହରେ।
ତତ୍ରତ୍ଯା ଵିହରନ୍ତ୍ଯତ୍ର ସ୍ଵୈରଂ ଯୁଵତିଭିଃ ସହ । ନଵସ୍ଵପି ଚ ଵର୍ଷେଷୁ ଭଗଵାନାଦିପୂରୁଷଃ
ସେଠାର ଲୋକମାନେ ଯୁବତୀମାନେ ସହ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି; ଏବଂ ସମସ୍ତ ନବ ଭୂମିରେ, ଭଗବାନ ଆଦିପୁରୁଷ—
(ନାରାଯଣାଖ୍ଯୋ ଲୋକାନାମନୁଗ୍ରହରସୈକଦୃକ୍ ।) ଦେଵୀମାରାଧଯନ୍ତାସ୍ତେ ସ ଚ ସର୍ଵୈଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯତେ । ଆତ୍ମଵ୍ଯୂହେନେଜ୍ଯଯାସୌ ସନ୍ନିଧତ୍ତେ ସମାହିତଃ
(ନାରାୟଣ ନାମରେ ଲୋକମାନେଙ୍କୁ କୃପା ଦେଇଥିବା ଏକମାତ୍ର ଦୃଷ୍ଟି), ସେମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରନ୍ତି; ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ଉପାସନାରେ ସେ ସେଠାରେ ସଂକଳିତ ଅଛନ୍ତି।
ଇଲାଵୃତେ ତୁ ଭଗଵାନ୍ ପଦ୍ମଜାକ୍ଷିସମୁଦ୍ଭଵଃ । ଏକ ଏଵ ଭଵୋ ଦେଵୋ ନିତ୍ଯଂ ଵସତି ସାଙ୍ଗନଃ
ଇଳାବୃତ ଭୂମିରେ, ପଦ୍ମନୟନ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭଗବାନ ଭବ ଏକାକି, ନିତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ରହିଥାନ୍ତି।
ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ନାପରଃ କଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରଵେଶଂ ଵିତନୋତି ଚ । ଭଵାନ୍ଯାଃ ଶାପତସ୍ତତ୍ର ପୁମାନ୍ତସ୍ତ୍ରୀ ଭଵତି ସ୍ଫୁଟମ୍
ସେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟ କେହି ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଭବାନୀଙ୍କ ଶାପରେ, ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଏଠାରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେ ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ ଜଣେ ନାରୀରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
ଭଵାନୀନାଥକୈଃ ସ୍ଵୀଣାମସଂଖ୍ଯୈର୍ଗଣକୋଟିଭିଃ । ସଂରୁଧ୍ଯମାନୋ ଦେଵେଶୋ ଦେଵଂ ସଙ୍କର୍ଷଣଂ ଭଜନ୍
ଭବାନୀଙ୍କ ନିଜ ଗଣମାନେ, ଅସଂଖ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାରେ, ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରଖିଥିଲେ; ତେଣୁ ସେ ଦେବତା, ସଙ୍କର୍ଷଣଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଇ, ଉପାସନା କଲେ।
ଆତ୍ମନା ଧ୍ଯାନଯୋଗେନ ସର୍ଵଭୂତହିତେଚ୍ଛଯା । ତାଂ ତାମସୀଂ ତୁରୀଯାଂ ଚ ମୂର୍ତିଂ ପ୍ରକୃତିମାତ୍ମନଃ
ନିଜ ମନକୁ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗାଇ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ଚାହିଁ, ସେ ନିଜ ପ୍ରକୃତିର ତାମସିକ ଓ ତୁରୀୟ ରୂପକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କଲେ।
ଉପଧାଵତେ ଚୈକାଗ୍ରମନସା ଭଗଵାନଜଃ । ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ ଓଁନମୋ ଭଗଵତେ ମହାପୁରୁଷାଯ ସର୍ଵଗୁଣସଂଖ୍ଯାନାଯାନନ୍ତାଯାଵ୍ଯକ୍ତାଯ ନମ ଇତି
ଏକାଗ୍ର ମନରେ, ଭଗବାନ ଅଜଜ୍ୟାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ; ଏବଂ କହିଲେ— 'ଓଁ, ଭଗବତ ମହାପୁରୁଷଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଅନେକତାରେ, ଅନନ୍ତ, ଅପରିଚିତ ରୂପକୁ ନମସ୍କାର।'
ଭଜେ ଭଜନ୍ଯାରଣପାଦପଙ୍କଜଂ ଭଗସ୍ଯ କୃତ୍ସ୍ନସ୍ଯ ପରଂ ପରାଯଣମ୍ । ଭକ୍ତେଷ୍ଵଲଂ ଭାଵିତଭୂତଭାଵନଂ ଭଵାପହଂ ତ୍ଵା ଭଵ ଭାଵମୀଶ୍ଵରମ୍
ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶ୍ରୀର ପରମ ଆଶ୍ରୟ, ଶେଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଆଦର କରୁଥିବା, ଭବବ୍ୟଥା ଦୂର କରୁଥିବା, ଭବର ନାଥ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଈଶ୍ୱର, ତୁମକୁ ମୁଁ ପୂଜା କରେ।
ନ ଯସ୍ଯ ମାଯାଗୁଣକର୍ମଵୃତ୍ତିଭି- ର୍ନିରୀକ୍ଷିତୋ ହ୍ଯଣ୍ଵପି ଦୃଷ୍ଟିରଜ୍ଯତେ । ଈଶେ ଯଥା ନୋ ସ୍ତ୍ରତମନ୍ଯୁରଂହସା କସ୍ତଂ ନ ମନ୍ଯେତ ଜିଗୀଷୁରାତ୍ମନଃ
ଯାହାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ମାୟା, ଗୁଣ, କର୍ମର କ୍ରିୟାରେ ଜରା ନାହିଁ; ଯେପରି ଈଶ୍ୱର ଅଚାନକ କ୍ରୋଧରେ ବି ଅସ୍ଥିର ହୁଏ ନାହିଁ; ନିଜକୁ ଜିତିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା କେଉଁ ଜଣେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବେ ନାହିଁ?
ଅସଦ୍ଦୃଶୋ ଯଃ ପ୍ରତିଭାତି ମାଯଯା କ୍ଷୀବେଵ ମଧ୍ଵାସଵତାଗ୍ରଲୋଚନଃ । ନ ନାଗଵଧ୍ଵୋଽର୍ହଣ ଈଶିରେ ହ୍ରିଯା ଯତ୍ପାଦଯୋଃ ସ୍ପର୍ଶନଧର୍ଷିତେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ
ଯିଏ ମାୟାରେ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ— ମଦରେ ମଧୁକୁ ଜଳ ଭାବି ଦେଖିବା ପରି; ତାଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶରେ ନାଗନୀମାନଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନ୍ୟତାରେ ଯାଇଥିବାରୁ, ସେମାନେ ପୂଜା କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଯମାହୁରସ୍ଯ ସ୍ଥିତିଜନ୍ମସଂଯମଂ ତ୍ରିଭିର୍ଵିହୀନଂ ଯମନନ୍ତମୄଷଯଃ । ନ ଵେଦ ସିଦ୍ଧାର୍ଥମିଵ କ୍ଯଚିତ୍ସ୍ଥିତଂ ଭୂମଣ୍ଡଲଂ ମୂର୍ଧସହସ୍ରଧାମସୁ
ଋଷିମାନେ କହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସ୍ଥିତି, ଜନ୍ମ, ନିୟମ ତିନି ଗୁଣରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ଅନନ୍ତ; ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେହି ଜାଣିପାରିନାହିଁ, ଯେପରି ଭୂମିକୁ ହଜାର ଶିର ଅଟାଳିକାରେ କେହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜାଣିପାରିନାହିଁ।
ଯସ୍ଯାଦ୍ଯ ଆସୀଦ୍ ଗୁଣଵିଗ୍ରହୋ ମହାନ୍ ଵିଜ୍ଞାନଧିଷ୍ଣ୍ଯୋ ଭଗଵାନଜଃ କିଲ । ଯତ୍ସଵତୋଽହଂ ତ୍ରିଵୃତା ସ୍ଵତେଜସା ଵୈକାରିକଂ ତାମସମୈନ୍ଦ୍ରିଯଂ ସୃଜେ
ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଦିରେ ଗୁଣର ମହା ରୂପ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ଯିଏ ଜ୍ଞାନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସତ୍ୟରେ ଅଜଜ୍ୟ ଭଗବାନ; ତାଙ୍କ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ, ମୁଁ ତିନିପ୍ରକାରରେ ବୈକାରିକ, ତାମସିକ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କରେ।
ଏତେ ଵଯଂ ଯସ୍ଯ ଵଶେ ମହାତ୍ମନଃ ସ୍ଥିତାଃ ଶକୁନ୍ତା ଇଵ ସୂତ୍ରଯନ୍ତ୍ରିତାଃ । ମହାନହଂଵୈକୃତତାମସେନ୍ଦ୍ରିଯାଃ ସୃଜାମ ସର୍ଵେ ଯଦନୁଗ୍ରହାଦିଦମ୍
ଆମେ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ଅଧୀନରେ, ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧା ଚରିମାନେ ପରି ଅଛୁ; ମହା ଅହଂ, ବୈକୃତ ତାମସିକ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ରୂପରେ, ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ସମସ୍ତ ଏହି ସୃଷ୍ଟି କରୁଛୁ।
ଯନ୍ନିର୍ମିତାଂ କର୍ହ୍ଯପି କର୍ମପର୍ଵଣୀଂ ମାଯାଂ ଜନୋଽଯଂ ଗୁରୁସର୍ଗମୋହିତଃ । ନ ଵେଦ ନିସ୍ତାରଣଯୋଗମଞ୍ଜସା ତସ୍ମୈ ନମସ୍ତେ ଵିଲଯୋଦଯାତ୍ମନେ
ଏହି ଜଗତ, ମହା ସୃଷ୍ଟିରେ ମୋହିତ, ତାଙ୍କ ତିଆରି ମାୟାରୁ ମୁକ୍ତିର ଉପାୟ ସହଜରେ ଜାଣିନାହିଁ; କର୍ମର ଚକ୍ରରେ ବାନ୍ଧା; ବିନାଶ ଓ ଉଦୟର ସ୍ୱରୂପ ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ଏଵଂ ସ ଭଗଵାନ୍ ରୁଦ୍ରୋ ଦେଵଂ ସଙ୍କର୍ଷଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ଇଲାଵୃତମୁପାସୀତ ଦେଵୀଗଣସମାହିତଃ
ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ଏଭଳି, ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର, ଦେବୀମାନଙ୍କ ଗଣ ସହିତ, ଇଲାବୃତରେ ସଙ୍କର୍ଷଣ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ।
ତଥୈଵ ଧର୍ମପୁତ୍ରୋଽସୌ ନାମ୍ନା ଭଦ୍ରଶ୍ରଵା ଇତି । ତତ୍କୁଲସ୍ଯାପି ପତଯଃ ପୁରୁଷା ଭଦ୍ରସେଵକାଃ
ଏଭଳି, ଧର୍ମର ପୁତ୍ର, ଭଦ୍ରଶ୍ରବା ନାମରେ, ତାଙ୍କ ବଂଶର ପତିମାନେ, ଭଦ୍ରସେବକ ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପାସନା କଲେ।
ଭଦ୍ରାଶ୍ଵଵର୍ଷେ ତାଂ ମୂର୍ତିଂ ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଵିଶ୍ରୁତାମ୍ । ହଯମୂର୍ତିଭିଦା ତାଂ ତୁ ହଯଗ୍ରୀଵପଦାଙ୍କିତାମ୍
ଭଦ୍ରାଶ୍ୱ ଦେଶରେ, ତେମାନେ ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରୂପ, ଅଶ୍ୱମୁଖ ଭିନ୍ନ ରୂପ, ହୟଗ୍ରୀବ ପାଦ ଚିହ୍ନିତ ତାହାକୁ ପୂଜିଥିଲେ।
ପରମେଣ ସମାଧ୍ଯନ୍ଯଵାରକେଣ ନିଯନ୍ତ୍ରିତାମ୍ । ଏଵମେଵ ଚ ତାଂ ମୂର୍ତିଂ ଗୃଣନ୍ତ ଉପଯାନ୍ତି ଚ
ପରମ ସମାଧି ଓ ଅବିଚଳ ଧ୍ୟାନରେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଏହି ରୂପକୁ ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଭଦ୍ରଶ୍ରଵସ ଊଚୁଃ ଓଁ ନମୋ ଭଗଵତେ ଧର୍ମାଯାତ୍ମଵିଶୋଧନାଯ ନମ ଇତି । ଅହୋ ଵିଚିତ୍ରଂ ଭଗଵଦ୍ଵିଚେଷ୍ଟିତଂ ଘ୍ନନ୍ତଂ ଜନୋଽଯଂ ହି ମିଷନ୍ନ ପଶ୍ଯତି । ଧ୍ଯାଯନ୍ନ ସଦ୍ଯର୍ହି ଵିକର୍ମ ସେଵିତୁଂ ନିର୍ହୃତ୍ଯ ପୁତ୍ରଂ ପିତରଂ ଜିଜୀଵୁଷୁଃ
ଭଦ୍ରଶ୍ରବା ଓ ତାଙ୍କ ସେବକମାନେ କହିଲେ: 'ଓଁ, ଭଗବତ ଧର୍ମଙ୍କୁ, ଆତ୍ମା ପବିତ୍ର କରୁଥିବାକୁ ନମସ୍କାର।' ଆହା, ଭଗବାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କେତେ ଅଦ୍ଭୁତ! ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ତଥାପି ଦେଖିନାହିଁ; ଧ୍ୟାନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁରନ୍ତ ଅନ୍ୟ କର୍ମ ଛାଡିପାରିନାହିଁ; ଜୀବନ ଚାହିଁ, ପୁତ୍ର ଓ ପିତାକୁ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି।
ଵଦନ୍ତି ଵିଶ୍ଵଂ କଵଯଃ ସ୍ମ ନଶ୍ଵରଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଚାଧ୍ଯାତ୍ମଵିଦୋ ଵିପଶ୍ଚିତଃ । ତଥାପି ମୁହ୍ଯନ୍ତି ତଵାଜ ମାଯଯା ସୁଵିସ୍ମିତଂ କୃତ୍ଯମଜଂ ନତୋଽସ୍ମି ତମ୍
ବୁଦ୍ଧିଜୀବୀମାନେ କହନ୍ତି ଏହି ବିଶ୍ୱ ଅସ୍ଥାୟୀ; ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହିକୁ ଦେଖନ୍ତି; ତଥାପି, ତୁମ ମାୟାରେ ସେମାନେ ମୁହିଯାନ୍ତି, ଅଜଜ୍ୟା; ତୁମ କାର୍ଯ୍ୟ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ; ମୁଁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଵିଶ୍ଵୋଦ୍ଭଵସ୍ଥାନନିରୋଧକର୍ମ ତେ ହ୍ଯକର୍ତୁରଙ୍ଗୀକୃତମପ୍ଯପାଵୃତଃ । ଯୁକ୍ତଂ ନ ଚିତ୍ରଂ ତ୍ଵଯି କାର୍ଯକାରଣେ ସର୍ଵାତ୍ମନି ଵ୍ଯତିରିକ୍ତେ ଚ ଵସ୍ତୁତଃ
ତୁମର ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ବିନାଶ କାର୍ଯ୍ୟ, ତୁମେ କିଛି କରୁନାହିଁ ଭାବେ ମଧ୍ୟ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି; କାରଣ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି ଓ ଅତିତ ତୁମେ, ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ତୁମରେ ଅଛି, ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ।