ଅଗ୍ରତଶ୍ଚ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ପୃଷ୍ଠତଶ୍ଚ ନମୋ ନମଃ । ସର୍ଵାମରାଧାରଭୂତ ବୃହଦ୍ଧାମ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ସାମ୍ନା ଓ ପଛରୁ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଆଧାର, ବିଶାଳ ନିବାସ, ତୁମକୁ ପୁନି ପୁନି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜଣାଉଛି।
ତ୍ଵଯାହଂ ଚ ପ୍ରଜାସର୍ଗେ ନିଯୁକ୍ତ: ଶକ୍ତିବୃଂହିତଃ । ତ୍ଵଦାଜ୍ଞାଵଶତଃ ସର୍ଗଂ କରୋମି ଵିକରୋମି ଚ
ତୁମର ଶକ୍ତିରେ ଶକ୍ତିପ୍ରଦାନ ହୋଇ, ମୁଁ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିରେ ନିଯୁକ୍ତ। ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ, ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରି ଏବଂ ପରିବର୍ତନ କରିଥାଏ।
ତ୍ଵତ୍ସହାଯେନ ଦେଵେଶା ଅମରାଶ୍ଚ ପୁରା ହରେ । ସୁଧାଂ ଵିଭେଜିରେ ସର୍ଵେ ଯଥାକାଲଂ ଯଥାବଲମ୍
ତୁମ ସହଯୋଗରେ, ଦେବତାମାନେ ପୂର୍ବରୁ, ହରି, ଅମୃତକୁ ସମୟ ଓ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ।
ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ତ୍ରିଲୋକୀସାମ୍ରାଜ୍ଯଂ ଲବ୍ଧଵାଂସ୍ତନ୍ନିଦେଶତ: । ଭୂନକ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ବହୁଲାଂ ସୁରସଂଘପ୍ରପୂଜିତ:
ତୁମ ନିର୍ଦେଶରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ; ସେ ଅଧିକ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଉପଭୋଗ କରି, ଦେବମଣ୍ଡଳରେ ସମ୍ମାନିତ।
ଵହ୍ନିଃ ପାଵକତାଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଜାଠରାଦିଵିଭେଦତଃ । ଦେଵାସୁରମନୁଷ୍ଯାଣାଂ କରୋତ୍ଯାପ୍ଯାଯନଂ ତଥା
ଅଗ୍ନି, ଦହନ ଶକ୍ତି ପାଇ ଓ ପେଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ, ଦେବ, ଅସୁର ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିମନ୍ତେ ପୋଷଣ ଦେଇଥାଏ।
ଧର୍ମରାଜୋଽଥ ପିତୃଣାମଧିପଃ ସର୍ଵକର୍ମଦୃକ । କର୍ମଣାଂ ଫଲଦାତାସୌ ତ୍ଵନ୍ନିଯୋଗାଦଧୀଶ୍ଵରଃ
ଧର୍ମରାଜ, ପିତୃମାନେଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଦେଖାଶୁଣା କରନ୍ତି; କର୍ମର ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାସକ।
ନୈର୍ଋତୋ ରକ୍ଷସାମୀଶୋ ଯକ୍ଷୋ ଵିଘ୍ନଵିନାଶନ: । ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରାଣିନାଂ କର୍ମସାକ୍ଷୀ ତ୍ଵତ୍ତଃ ପ୍ରଜାଯତେ
ନୈରୃତି ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ଯକ୍ଷ ବିଘ୍ନ ଦୂର କରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର କର୍ମର ସାକ୍ଷୀ ତୁମଠୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଵରୁଣୋ ଯାଦସାମୀଶୋ ଲୋକପାଲୋ ଜଲାଧିପଃ । ତ୍ଵଦାଜ୍ଞାବଲମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଲୋକପାଲତ୍ଵମାଗତଃ
ବରୁଣ, ଜଳଜୀବମାନେଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ଲୋକର ରକ୍ଷକ ଓ ଜଳର ଅଧିପତି, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଲୋକର ରକ୍ଷକ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଵାଯୁର୍ଗନ୍ଧଵହ: ସର୍ଵଭୂତପ୍ରାଣନକାରଣମ୍ । ଜାତସ୍ତଵ ନିଦେଶେନ ଲୋକପାଲୋ ଜଗଦ୍ଗୁରୁଃ
ବାୟୁ, ସୁଗନ୍ଧ ବହି ନେଇ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ ଦେଇଥାଏ, ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଓ ଶିକ୍ଷକ।
କୁବେରଃ କିନ୍ନରାଦୀନାଂ ଯକ୍ଷାଣାଂ ଜୀଵନାଶ୍ରଯଃ । ତ୍ଵଦାଜ୍ଞାନ୍ତର୍ଗତଃ ସର୍ଵଲୋକପେଷୁ ଚ ମାନ୍ଯଭୂ
କୁବେର, କିନ୍ନର, ଯକ୍ଷ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କର ଜୀବନ ଆଶ୍ରୟ, ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକରକ୍ଷକମାନେଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ।
ଈଶାନ: ସର୍ଵରୁଦ୍ରାଣାମୀଶ୍ଵରାନ୍ତକରଃ ପ୍ରଭୂଃ । ଜାତୋ ଲୋକେଶଵନ୍ଦ୍ଯୋଽସୌ ସର୍ଵଦେଵାଧିପାଲକଃ
ଇଶାନ, ସମସ୍ତ ରୁଦ୍ରମାନେଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ, ମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ସକ୍ତିଶାଳୀ; ସେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଲୋକର ଶାସକମାନେଙ୍କରେ ପୂଜିତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ରକ୍ଷକ।
ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଭଗଵତେ ଜଗଦୀଶାଯ କୁର୍ମହେ । ଯସ୍ଥାଂଶଭାଗାଃ ସର୍ଵେ ହି ଜାତା ଦେଵାଃ ସହସ୍ରଶଃ
ଏହି ଜଗତର ନାଥ, ଭଗବତ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ; ତୁମ ଶକ୍ତିର ଅଂଶରୁ ହଜାର ହଜାର ଦେବତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଏଵ ସ୍ତୁତୋ ଵିଶ୍ଵସୃଜା ଭଗଵାନାଦିପୂରୁଷ: । ଲୀଲାଵଲୋକମାତ୍ରେଣାପ୍ଯନୁଗ୍ରହମଵାସୃଜତ୍
ନାରଦ କହିଲେ: ଏଭଳି ଭାବରେ ବିଶ୍ୱ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ପରେ, ଆଦିପୁରୁଷ ଏକ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଲୀଳା କରି ଦୟା ପ୍ରଦାନ କଲେ।
ତତ୍ରୈଵାଭ୍ଯାଗତଂ ଦୈତ୍ଯଂ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷଂ ମହାସୁରମ୍ । ରୁନ୍ଧାନମଧ୍ଵନୋ ଭୀମଂ ଗଦଯାତାଡଯଦ୍ଧରି:
ସେଠାରେ, ମହାସୁର ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଆସି, ପଥକୁ ଅଟକାଇ ରଖିଥିଲେ; ହରି ତାଙ୍କୁ ଗଦାରେ ପ୍ରହାର କଲେ।
ତଦ୍ରକ୍ତପଙ୍କଦିଗ୍ଧାଙ୍ଗୋ ଭଗଵାନାଦିପୂରୁଷଃ । ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଧରଣୀଂ ଦେଵୋ ଦଂଷ୍ଟ୍ରଯା ଲୀଲଯାପ୍ସୁ ତାମ୍
ରକ୍ତ ଓ କାଦରେ ଲିପ୍ତ ଶରୀର ନିଏ, ଆଦିପୁରୁଷ ଭଗବାନ ଦାନ୍ତରେ ସହଜରେ ଧରଣୀକୁ ଜଳରୁ ଉଠାଇଲେ।
ନିଵେଶ୍ଯ ଲୋକନାଥେଶୋ ଜଗାମ ସ୍ଥାନମାତ୍ମନଃ । ଏତଦ୍ଭଗଵତଶ୍ଚିତ୍ରଂ ଧରଣ୍ଯୁଦ୍ଧରଣଂ ପରମ୍
ଧରଣୀକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଲୋକନାଥ ନିଜ ନିବାସକୁ ଗଲେ; ଏହି ଭଗବାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ, ଧରଣୀ ଉଠାଇବା, ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଶୃଣୂଯାଦ୍ଯ: ପୁମାନ୍ ଯଶ୍ଚ ପଠେଚ୍ଚରିତମୁତ୍ତମମ୍ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ଗତିମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯିଏ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚରିତ୍ରକୁ ଆଜି ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ପଢିବା, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ବୈଷ୍ଣବୀ ଗତି ପାଇଥାଏ।
ଭୁଵନକୋଶଵିସ୍ତାରେ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵମନୁଵଂଶକୀର୍ତନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ମହୀଂ ଦେଵ: ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଯଥାସ୍ଥାନେ ଚ ନାରଦ । ଵୈକୁଣ୍ଠଲୋକମଗମଦ୍ ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ସ୍ଵମାତ୍ମଜମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ବିସ୍ତାର ଓ ସ୍ୱାୟଂଭୁବ ମନୁଙ୍କର ବଂଶର କଥା। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ମହୀକୁ ଯଥାସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ନାରଦ, ଦେବତା ଵୈକୁଣ୍ଠ ଲୋକକୁ ଗଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ପୁଅକୁ କହିଲେ।
ସ୍ଵାଯମ୍ଭୂଵ ମହାବାହୋ ପୁତ୍ର ତେଜସ୍ଵିନାଂଵର । ସ୍ଥାନେ ମହୀମଯେ ତିଷ୍ଠ ପ୍ରଜାଃ ସୃଜ ଯଥୋଚିତମ୍
ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ, ତୁମେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ତୁମର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥାନରେ ପୃଥିବୀରେ ରୁହିବା ଓ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବରେ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବା।
ଦେଶକାଲଵିଭାଗେନ ଯଜ୍ଞେଶଂ ପୁରୁଷଂ ଯଜ । ଉଚ୍ଚାଵଚପଦାର୍ଥୈଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞସାଧନକୈର୍ଵିଭୋ
ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ, ବଡ଼ ଓ ଛୋଟ ଉପଚାର ଦ୍ୱାରା, ଯଜ୍ଞର ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ପରମପୁରୁଷଙ୍କୁ ପୂଜା କର।
ଧର୍ମମାଚର ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତଂ ଵର୍ଣାଶ୍ରମନିବନ୍ଧନମ୍ । ଏତେନ କ୍ରମଯୋଗେନ ପ୍ରଜାଵୃଦ୍ଧିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଭାବରେ, ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର। ଏହି କ୍ରମବଦ୍ଧ ଉପାୟରେ ପ୍ରଜାର ବୃଦ୍ଧି ହେବ।
ପୁତ୍ରାନୁତ୍ପାଦ୍ଯ ଗୁଣତଃ କୀର୍ତ୍ଯା କାନ୍ତ୍ଯାତ୍ମରୂପିଣଃ । ଵିଦ୍ଯାଵିନଯସମ୍ପନ୍ନାନ୍ ସଦାଚାରଵତାଂ ଵରାନ୍
ସତ୍କର୍ମ, କୀର୍ତି, ରୂପ ଓ ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଥିବା, ଜ୍ଞାନ ଓ ବିନୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭଲ ଆଚରଣ ରହିଥିବା ପୁତ୍ରମାନେ ଜନ୍ମାଇବା।
କନ୍ଯାଶ୍ଚ ଦତ୍ତ୍ଵା ଗୁଣଵଦ୍ଯଶୋଵଦ୍ଭ୍ଯଃ ସମାହିତଃ । ମନ: ସମ୍ଯକ୍ ସମାଧାଯ ପ୍ରଧାନପୁରୁଷେ ପରେ
ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ମନରେ, ଗୁଣବତୀ ଓ କୀର୍ତିଶାଳୀ ପୁରୁଷଙ୍କୁ କନ୍ୟାମାନେ ଦେଇ, ପରମପୁରୁଷ, ପ୍ରଧାନ ନାଥଙ୍କୁ ମନ ଦୃଢ଼ କର।
ଭକ୍ତିସାଧନଯୋଗେନ ଭଗଵତ୍ପରିଚର୍ଯଯା । ଗତିମିଷ୍ଟାଂ ସଦା ଵନ୍ଦ୍ଯାଂ ଯୋଗିନାଂ ଗମିତା ଭଵାନ୍
ଭକ୍ତି ଓ ଭଗବାନଙ୍କ ସେବା ଉପାୟରେ, ତୁମେ ଚାହିଁଥିବା ଏବଂ ସଦା ପୂଜ୍ୟ, ଯୋଗୀମାନେ ଯେଉଁ ଦେଶକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେହି ଗତିକୁ ପାଇବ।
ଇତ୍ଯାଶ୍ଵାସ୍ଯ ମନୁଂ ପୁତ୍ର ପଦ୍ମଯୋନିଃ ପ୍ରଜାପତି: । ପ୍ରଜାସର୍ଗେ ନିଯମ୍ଯାମୁଂ ସ୍ଵଧାମ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ଏପରି ଭାବରେ ପୁତ୍ର ମନୁଙ୍କୁ ଆଶ୍ବାସନ ଦେଇ, ପଦ୍ମଯୋନି ପ୍ରଜାପତି, ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିର ନିୟମ ଦେଇ, ନିଜ ଧାମକୁ ଫେରିଗଲେ।
ପ୍ରଜାଃ ସୃଜତ ପୁତ୍ରେତି ପିତୁରାଜ୍ଞାଂ ସମାଦଧତ୍ । ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵଃ ପ୍ରଜାସର୍ଗମକରୋତ୍ପୃଥିଵୀପତିଃ
ପିତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଗ୍ରହଣ କରି, ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ, ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ପୃଥିବୀର ନାଥ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଭୁଵନକୋଶଵିଷଯେ ପ୍ରିଯଵ୍ରତଵଂଶଵର୍ଣନମ୍ ଶ୍ରୀନାରାଯଣ ଉଵାଚ ମନୋଃ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵସ୍ଯାସୀଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ପୁତ୍ରଃ ପ୍ରିଯଵ୍ରତଃ । ପିତୁଃ ସେଵାପରୋ ନିତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଧର୍ମପରାଯଣଃ
ବିଶ୍ୱର ବର୍ଣ୍ଣନାରେ, ପ୍ରିୟବ୍ରତ ର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବଂଶ ବିବରଣ ଦିଆଯାଉଛି। ଶ୍ରୀନାରାୟଣ କହିଲେ: ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବ ମନୁଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ପ୍ରିୟବ୍ରତ, ସେ ସଦା ପିତାଙ୍କ ସେବାରେ ଲଗିଥିଲେ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ପ୍ରଜାପତେର୍ଦୁହିତରଂ ସୁରୂପାଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣଃ । ବର୍ହିଷ୍ମତୀଂ ଚୋପଯେମେ ସମାନାଂ ଶୀଲକର୍ମଭିଃ
ସେ ପ୍ରଜାପତି ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କର ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟା ବର୍ହିଷ୍ମତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ, ଯିଏ ଶୀଳ ଓ କର୍ମରେ ସମାନ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାନ୍ଦଶ ଗୁଣୈରନ୍ଵିତାନ୍ଭାଵିତାତ୍ମନଃ । ଜନଯାମାସ କନ୍ଯାଂ ଚୋର୍ଜସ୍ଵତୀଂ ଚ ଯଵୀଯସୀମ୍
ସେ ବର୍ହିଷ୍ମତୀରୁ ଦଶଜଣ ଗୁଣବତୀ ଓ ଉତ୍ତମ ଚିତ୍ତ ଥିବା ପୁତ୍ର ଓ ଏକ ଅପରିପକ୍ୱ କନ୍ୟା ଉର୍ଜସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମାଇଲେ।
ଆଗ୍ନୀଧ୍ରଶ୍ଚେଧ୍ମଜିହ୍ଵଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞବାହୁସ୍ତୃତୀଯକଃ । ମହାଵୀରଶ୍ଚତୁର୍ଥସ୍ତୁ ପଞ୍ଚମୋ ରୁକ୍ମଶୁକ୍ରକଃ
ସେମାନଙ୍କ ନାମ ହେଉଛି: ଅଗ୍ନୀଧ୍ର, ଚେଧ୍ମଜିହ୍ୱ, ତୃତୀୟ ଯଜ୍ଞବାହୁ, ଚତୁର୍ଥ ମହାବୀର, ପଞ୍ଚମ ରୁକ୍ମଶୁକ୍ର।