ଦେଵୀରୂପାଃ ସ୍ମୃତାଃ ସର୍ଵେ ପୂଜନୀଯାସ୍ତତୋ ହି ତେ । ପ୍ରତିଗ୍ରହାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ତେଷୁ କ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ଵର୍ଜଯେତ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପ ବୋଲି ମନେ କରିବା ଦରକାର, ତେଣୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା ଦେବା ଉଚିତ୍। ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଦାନ ନେବା ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଏଡ଼ିବା ଦରକାର।
ଯଥାଶକ୍ତି ପୁରଶ୍ଚର୍ଯାଂ କୁର୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ସତ୍ତମଃ । ମାଯାବୀଜେନ ଦେଵେଶୀଂ ତତ୍ତତ୍ପୀଠାଧିଵାସିନୀମ୍
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ପୀଠ ଅଛି, ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅଛି, ତାହା ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରସାଧକ ମାୟାବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂଜଯେଦନିଶଂ ରାଜନ୍ ପୁରଶ୍ଚରଣକୃଦ୍ଭଵେତ୍ । ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଦେଵୀଭକ୍ତିପରୋ ନରଃ
ହେ ରାଜା, ଦିନ ଓ ରାତି ସଦା ପୂଜା କରିବା ଓ ନିୟମିତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍। ଦେବୀଭକ୍ତିରେ ଲିନ ଲୋକ କେବେ ଧନ ଲୋଭ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ଯାତ୍ରାଂ ଶ୍ରୀଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରୀତମାନସଃ । ସହସ୍ରକଲ୍ପପର୍ଯନ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହତ୍ତରେ
ଯିଏ ଏପରି ଭାବରେ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ଯାତ୍ରା କରେ, ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ସହିତ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚତମ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ବାସ କରେ।
ଵସନ୍ତି ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ସୋଽପି ଦେଵୀପୁରେ ତଥା । ଅନ୍ତେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଭଵେନ୍ମୁକ୍ତୋ ଭଵାମ୍ବୁଧେଃ
ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ସେଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି, ସେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ପୁରରେ ରହନ୍ତି। ଶେଷରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ସେ ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ନାମାଷ୍ଟଶତଜାପେନ ବହଵଃ ସିଦ୍ଧତାଂ ଗତାଃ । ଯତ୍ରୈତଲ୍ଲିଖିତଂ ସାକ୍ଷାତ୍ପୁସ୍ତକେ ଵାପି ତିଷ୍ଠତି
ଏଇ ଅଷ୍ଟଶତ ନାମ ଜପ କରି ଅନେକେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଏହା ଲିଖାଯାଇଛି କିମ୍ବା ପୁସ୍ତକରେ ରହିଛି—
ଗ୍ରହମାରୀଭଯାଦୀନି ତତ୍ର ନୈଵ ଭଵନ୍ତି ହି । ସୌଭାଗ୍ଯଂ ଵର୍ଧତେ ନିତ୍ଯଂ ଯଥା ପର୍ଵଣି ଵାରିଧିଃ
ସେଠାରେ ଗ୍ରହଦୋଷ, ରୋଗ, ଭୟ ଆଦି କିଛି ହୁଏ ନାହିଁ। ସେଠାରେ ସଉଭାଗ୍ୟ ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସମୁଦ୍ର ଉଫାନ ହୁଏ।
ନ ତସ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭଂ କିଞ୍ଚିନ୍ନାମାଷ୍ଟଶତଜାପିନଃ । କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ନୂନଂ ଦେଵୀଭକ୍ତିପରାଯଣଃ
ଯିଏ ଏହି ଅଷ୍ଟଶତ ନାମ ଜପ କରେ, ସେ ପାଇଁ କିଛି ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ। ଦେବୀଭକ୍ତିରେ ଲିନ ଥିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏ।
ନମନ୍ତି ଦେଵତାସ୍ତଂ ଵୈ ଦେଵୀରୂପୋ ହି ସ ସ୍ମୃତଃ । ସର୍ଵଥା ପୂଜ୍ଯନ୍ତେ ଦେଵୈଃ କିଂ ପୁନର୍ମନୁଜୋତ୍ତମୈଃ
ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, କାରଣ ସେ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପ ବୋଲି ମନାଯାନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ତେବେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ କେତେ ଅଧିକ ମାନ୍ୟ କରିବେ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ପଠେଦେତନ୍ନାମାଷ୍ଟଶତମୁତ୍ତମମ୍ । ତୃପ୍ତାସ୍ତତ୍ପିତରଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଯାନ୍ତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧବେଳେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଷ୍ଟଶତ ନାମ ପଢ଼ାଯାଏ, ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଇମାନି ମୁକ୍ତିକ୍ଷେତ୍ରାଣି ସାକ୍ଷାତ୍ସଂଵିନ୍ମଯାନି ଚ । ସିଦ୍ଧପୀଠାନି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସଂଶ୍ରଯେନ୍ମତିମାନ୍ନରଃ
ଏହିଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ କ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରକୃତରେ ଚେତନାର ଗଠିତ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକ ଏହି ସିଦ୍ଧପୀଠଗୁଡ଼ିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୃଷ୍ଟଂ ଯତ୍ତତ୍ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ନୁକ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ମହେଶିତୁଃ । ରହସ୍ଯାତିରହସ୍ଯଂ ଚ କିଂ ଭୂଯଃ ସହ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କଥା କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ଅତି ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ। ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ହିମାଲଯଗୃହେ ପାର୍ଵତୀଜନ୍ମଵିଷଯେ ଦେଵାନ୍ ପ୍ରତି ଦେଵୀକଥନଵର୍ଣନମ୍ ଜନମେଜଯ ଉଵାଚ ଧରାଧରାଧୀଶମୌଲାଵାଵିରାସୀତ୍ପରଂ ମହଃ । ଯଦୁକ୍ତଂ ଭଵତା ପୂର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରାତ୍ତଦ୍ଵଦସ୍ଵ ମେ
ଜନମେଜୟ କହିଲେ: ହିମାଲୟଙ୍କ ଗୃହରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ, ପୂର୍ବରୁ ଆପଣ ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ମୂର୍ଧାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବା କଥା କହିଥିଲେ, ସେଥିରେ ସବିଶେଷ ଭାବେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
କୋ ଵିରଜ୍ଯେତ ମତିମାନ୍ ପିବଞ୍ଛକ୍ତିକଥାମୃତମ୍ । ସୁଧାଂ ତୁ ପିବତାଂ ମୃତ୍ଯୁଃ ସ ନୈତଚ୍ଛୃଣ୍ଵତୋ ଭଵେତ୍
ଶକ୍ତିଙ୍କ କଥାର ଅମୃତ ପାନ କରିବାରୁ କିଏ ବିବେକୀ ଲୋକ ଅପରାହ୍ନ ହେବ? ସାଧାରଣ ଅମୃତ ପିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଧନ୍ଯୋଽସି କୃତକୃତ୍ଯୋଽସି ଶିକ୍ଷିତୋଽସି ମହାତ୍ମଭିଃ । ଭାଗ୍ଯଵାନସି ଯଦ୍ଦେଵ୍ଯାଂ ନିର୍ଵ୍ଯାଜା ଭକ୍ତିରସ୍ତି ତେ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ତୁମେ ଧନ୍ୟ, ତୁମର କାମ ସଫଳ ହୋଇଛି, ବଡ଼ ବଡ଼ ମନ୍ୟଷ୍ୟଙ୍କ ଠାରୁ ଶିଖିଛ, ତୁମେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ଦେବୀ ପ୍ରତି ତୁମର ନିର୍ମଳ ଭକ୍ତି ଅଛି।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ପୁରା ଵୃତ୍ତଂ ସତୀଦେହେଽଗ୍ନିଭର୍ଜିତେ । ଭ୍ରାନ୍ତଃ ଶିଵସ୍ତୁ ବଭ୍ରାମ କ୍ଵଚିଦ୍ଦେଶେ ସ୍ଥିରୋଽଭଵତ୍
ହେ ରାଜା, ପୂର୍ବରୁ ଯେତେବେଳେ ସତୀଙ୍କ ଦେହ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଗଲା, ଶିବ ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଏଠି ସେଠି ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, କେବେ କେବେ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଚୁପଚାପ ରହୁଥିଲେ।
ପ୍ରପଞ୍ଚଭାନରହିତଃ ସମାଧିଗତମାନସଃ । ଧ୍ଯାଯନ୍ଦେଵୀସ୍ଵରୂପଂ ତୁ କାଲଂ ନିନ୍ଯେ ସ ଆତ୍ମଵାନ୍
ତାଙ୍କର ମନ ସଂସାରରୁ ଦୂର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପକୁ ଚିନ୍ତା କରି ଦିନ କଟାଉଥିଲେ।
ସୌଭାଗ୍ଯରହିତଂ ଜାତଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍ । ଶକ୍ତିହୀନଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ସାବ୍ଧିଦ୍ଵୀପଂ ସପର୍ଵତମ୍
ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଚଳାଅଚଳ ଜୀବ ଭାଗ୍ୟହୀନ ହୋଇଗଲେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ସହିତ, ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇପଡ଼ିଲା।
ଆନନ୍ଦଃ ଶୁଷ୍କତାଂ ଯାତଃ ସର୍ଵେଷାଂ ହୃଦଯାନ୍ତରେ । ଉଦାସୀନାଃ ସର୍ଵଲୋକାଶ୍ଚିନ୍ତାଜର୍ଜରଚେତସଃ
ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉଦାସ ହୋଇଗଲେ, ଚିନ୍ତାରେ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡ଼ିଲା।
ସଦା ଦୁଃଖୋଦଧୌ ମଗ୍ନା ରୋଗଗ୍ରସ୍ତାସ୍ତଦାଭଵନ୍ । ଗ୍ରହାଣାଂ ଦେଵତାନାଂ ଚ ଵୈପରୀତ୍ଯେନ ଵର୍ତନମ୍
ସମସ୍ତେ ସଦା ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବି ରହିଲେ, ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ; ଗ୍ରହ ଓ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଚଳିଲେ।
ଅଧିଭୂତାଧିଦୈଵାନାଂ ସତ୍ଯଭାଵାନ୍ନୃପାଭଵନ୍ । ଅଥାଽସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ତାରକାଖ୍ଯୋ ମହସୁରଃ
ଭୂତ ଓ ଦେବତାମାନେ ସତ୍ୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହେବାରୁ, ହେ ରାଜା, ସେଇ ସମୟରେ ତାରକ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ଦାନବ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।
ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଵରୋ ଦୈତ୍ଯୋଽଭଵତ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯନାଯକଃ । ଶିଵୌରସସ୍ତୁ ଯଃ ପୁତ୍ରଃ ସ ତେ ହନ୍ତା ଭଵିଷ୍ଯତି
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ପାଇଁ ସେଇ ଦାନବ ତିନି ଲୋକର ନାୟକ ହେଲା; କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ, ଶିବଙ୍କ ତରଫରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ପୁଅ ତାଙ୍କୁ ମାରିବ।
ଇତି କଲ୍ପିତମୃତ୍ଯୁଃ ସ ଦେଵଦେଵୈର୍ମହାସୁରଃ । ଶିଵୌରସସୁତାଭାଵାଜ୍ଜଗର୍ଜ ଚ ନନନ୍ଦ ଚ
ଏଭଳି ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଦେବତାମାନେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଶିବଙ୍କ ତରଫରୁ କୌଣସି ପୁଅ ନ ଥିବାରୁ, ସେ ବଡ଼ ଦାନବ ଉଲ୍ଲାସରେ ଗର୍ଜନ କରି ଖୁସି ହେଲା।
ତେନ ଚୋପଦ୍ରୁତାଃ ସର୍ଵେ ସ୍ଵସ୍ଥାନାତ୍ପ୍ରଚ୍ଯୁତାଃ ସୁରାଃ । ଶିଵୌରସସୁତାଭାଵାଚ୍ଚିନ୍ତାମାପୁର୍ଦୁରତ୍ଯଯାମ୍
ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅଶାନ୍ତ ହୋଇ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ଚୁତ ହେଲେ; ଶିବଙ୍କ ପୁଅ ନ ଥିବାରୁ ସମସ୍ତେ ଅପାର ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ନାଙ୍ଗନା ଶଙ୍କରସ୍ଯାସ୍ତି କଥଂ ତତ୍ସୁତସମ୍ଭଵଃ । ଅସ୍ମାକଂ ଭାଗ୍ଯହୀନାନାଂ କଥଂ କାର୍ଯଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଶଙ୍କରଙ୍କର କୌଣସି ସ୍ତ୍ରୀ ନାହିଁ, ତେଣୁ କିପରି ପୁଅ ହେବ? ଆମେ ଭାଗ୍ୟହୀନ ଥିଲେ, ଆମର କାମ କିପରି ସଫଳ ହେବ?
ଇତି ଚିନ୍ତାତୁରାଃ ସର୍ଵେ ଜଗ୍ମୁର୍ଵୈକୁଣ୍ଠମଣ୍ଡଲେ । ଶଶଂସୁର୍ହରିମେକାନ୍ତେ ସ ଚୋପାଯଂ ଜଗାଦ ହ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତାରେ ପିଡ଼ିତ ସମସ୍ତେ ବୈକୁଣ୍ଠ ଲୋକକୁ ଗଲେ; ସେମାନେ ହରିଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତରେ ସମସ୍ତ କଥା କହିଲେ, ତେଣୁ ସେ ଉପାୟ ଦେଖାଇଲେ।
କୁତଶ୍ଚିନ୍ତାତୁରାଃ ସର୍ଵେ କାମକଲ୍ପଦ୍ରୁମା ଶିଵା । ଜାଗର୍ତି ଭୂଵନେଶାନୀ ମଣିଦ୍ଵୀପାଧିଵାସିନୀ
ତୁମେମାନେ କାହିଁକି ଏତେ ଚିନ୍ତିତ? ଶିବା, ଯିଏ ଚାହିଦା ପୂରଣ କରେ, ଭୂବନେଶ୍ୱରୀ, ମଣିଦ୍ୱୀପରେ ବସୁଥିବା, ସେ ସଦା ଜାଗ୍ରତ ଅଛନ୍ତି।
ଅସ୍ମାକମନଯା ଦେଵ ତଦୁପେକ୍ଷାସ୍ତି ନାନ୍ଯଥା । ଶିକ୍ଷୈଵେଯଂ ଜଗନ୍ମାତ୍ରା କୃତାସ୍ମଚ୍ଛିକ୍ଷଣାଯ ଚ
ହେ ଦେବତାମାନେ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଅବହେଳିତ ହେଉଛୁ, ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ। ଜଗତ୍ ମାଆ ଆମ ପାଇଁ ଏହି ଶିକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଛନ୍ତି।
ଲାଲନେ ତାଡନେ ମାତୁର୍ନାକାରୁଣ୍ଯଂ ଯଥାର୍ଭକେ । ତଦ୍ଵଦେଵ ଜଗନ୍ମାତୁର୍ନିଯନ୍ତ୍ର୍ଯା ଗୁଣଦୋଷଯୋଃ
ଏକ ମାଆ ଯେପରି ନିଜ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଲାଡ଼ କରୁଥିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ଶାସନ କରୁଥିବା ବେଳେ କେବେ ଦୟାର ଅଭାବ ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ, ସେପରି ଜଗତ୍ ମାଆ, ନିୟନ୍ତ୍ରିଣୀ, ଗୁଣ ଓ ଦୋଷ ଦୁହିଁକୁ ଏଭଳି ଦେଖନ୍ତି।
ଅପରାଧୋ ଭଵତ୍ଯେଵ ତନଯସ୍ଯ ପଦେ ପଦେ । କୋଽପରଃ ସହତେ ଲୋକେ କେଵଲଂ ମାତରଂ ଵିନା
ପୁଅ ତ ପ୍ରତି ପଦକୁ ଅପରାଧ କରିଥାଏ; ଏହି ସଂସାରରେ ମାଆ ଛଡ଼ା ଆଉ କିଏ ସହିପାରିବ?