ଅଶ୍ଵତ୍ଥେ ଵନ୍ଦନୀଯା ତୁ ନିଧିର୍ଵୈଶ୍ରଵଣାଲଯେ । ଗାଯତ୍ରୀ ଵେଦଵଦନେ ପାର୍ଵତୀ ଶିଵସନ୍ନିଧୌ
ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ଗଛରେ ବନ୍ଦନୀୟା, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ଗୃହରେ ନିଧି, ବେଦର ମୁଖରେ ଗାୟତ୍ରୀ ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ସମ୍ନିଧାନରେ ପାର୍ବତୀ ଭାବେ ଦେବୀ ବିରାଜିତା।
ଦେଵଲୋକେ ତଥେନ୍ଦ୍ରାଣୀ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ଯେଷୁ ସରସ୍ଵତୀ । ସୂର୍ଯବିମ୍ବେ ପ୍ରଭା ନାମ ମାତୄଣାଂ ଵୈଷ୍ଣଵୀ ମତା
ଦେବଲୋକରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମୁଖରେ ସରସ୍ୱତୀ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରଭା ଏବଂ ମାତୃମଣ୍ଡଳୀରେ ବୈଷ୍ଣବୀ ଭାବେ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି।
ଅରୁନ୍ଧତୀ ସତୀନାଂ ତୁ ରାମାସୁ ଚ ତିଲୋତ୍ତମା । ଚିତ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମକଲା ନାମ ଶକ୍ତିଃ ସର୍ଵଶରୀରିଣାମ୍
ସତୀମାନ ମହିଳାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅରୁନ୍ଧତୀ, ରାମାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତିଲୋତ୍ତମା, ଚିତ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମକଳା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶରୀରଧାରୀଙ୍କ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଦେବୀ ବିରାଜିତା।
ଇମାନ୍ଯଷ୍ଟ ଶତାନି ସ୍ଯୁଃ ପୀଠାନି ଜନମେଜଯ । ତତ୍ସଂଖ୍ଯାକାଯସ୍ତଦୀଶାନ୍ଯୋ ଦେଵ୍ଯଶ୍ଚ ପରିକୀର୍ତିତାଃ
ଏହି ଅଠସେ ପୀଠ ହେଉଛି, ହେ ଜନମେଜୟ, ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଯେଉଁ ଦେବୀମାନେ ଶାସନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ନାମ ସେହି ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ ଉଚ୍ଚାରିତ।
ସତୀଦେଵ୍ଯଙ୍ଗଭୂତାନି ପୀଠାନି କଥିତାନି ଚ । ଅନ୍ଯାନ୍ଯପି ପ୍ରସଙ୍ଗେନ ଯାନି ମୁଖ୍ଯାନି ଭୂତଲେ
ସତୀଦେବୀଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ଭାଗ ହେଉଥିବା ପୀଠଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପୀଠମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଯଃ ସ୍ମରେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ନାମାଷ୍ଟଶତମୁତ୍ତମମ୍ । ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଦେଵୀଲୋକଂ ପରଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ଅଠସେ ଉତ୍ତମ ନାମକୁ ମନେ କରିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇ ଦେବୀଙ୍କ ପରମ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ।
ଏତେଷୁ ସର୍ଵପୀଠେଷୁ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯାତ୍ରାଵିଧାନତଃ । ସନ୍ତର୍ପଯେଚ୍ଚ ପିତ୍ରାଦୀଞ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧାଦୀନି ଵିଧାଯ ଚ
ଏହି ସମସ୍ତ ପୀଠଗୁଡ଼ିକୁ ଯାତ୍ରାର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଯିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରି ପିତୃପୁର୍ବଜମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଦରକାର।
କୁର୍ଯାଚ୍ଚ ମହତୀଂ ପୂଜାଂ ଭଗଵତ୍ଯା ଵିଧାନତଃ । କ୍ଷମାପଯେଜ୍ଜଗଧାତ୍ରୀଂ ଜଗଦମ୍ବାଂ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭଗବତୀଙ୍କ ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବଡ଼ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ସମସ୍ତ ଜଗତର ମାଆଙ୍କୁ ଖ୍ଷମା ଚାହିଁବା ଦରକାର।
କୃତକୃତ୍ଯଂ ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ ଜାନୀଯାଜ୍ଜନମେଜଯ । ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାଦିଭିଃ ସର୍ଵାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେତ୍ତତଃ
ହେ ଜନମେଜୟ, ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସଫଳ ହେଲା ବୋଲି ଭାବିବା ଉଚିତ୍, ତାପରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଓ ମିଠା ଦିଅଇ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଦରକାର।
ସୁଵାସିନୀଃ କୁମାରୀଶ୍ଚ ବଟୁକାଦୀଂସ୍ତଥା ନୃପ । ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ସ୍ଥିତା ଯେ ତୁ ଚାଣ୍ଡାଲାଦ୍ଯା ଅପି ପ୍ରଭୋ
ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ଥିବା ସୁବାସିନୀ, କୁମାରୀ, ଛୋଟ ଝିଅ, ପିଲାମାନେ ଏବଂ ଚଣ୍ଡାଳ ଓ ଅନ୍ୟ ନିମ୍ନଜାତି ଲୋକମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଦେଵୀରୂପାଃ ସ୍ମୃତାଃ ସର୍ଵେ ପୂଜନୀଯାସ୍ତତୋ ହି ତେ । ପ୍ରତିଗ୍ରହାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ତେଷୁ କ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ଵର୍ଜଯେତ୍
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପ ବୋଲି ମନେ କରିବା ଦରକାର, ତେଣୁ ସମ୍ମାନ ଓ ପୂଜା ଦେବା ଉଚିତ୍। ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଦାନ ନେବା ଓ ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଏଡ଼ିବା ଦରକାର।
ଯଥାଶକ୍ତି ପୁରଶ୍ଚର୍ଯାଂ କୁର୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରସ୍ଯ ସତ୍ତମଃ । ମାଯାବୀଜେନ ଦେଵେଶୀଂ ତତ୍ତତ୍ପୀଠାଧିଵାସିନୀମ୍
ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ପୀଠ ଅଛି, ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅଛି, ତାହା ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରସାଧକ ମାୟାବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂଜଯେଦନିଶଂ ରାଜନ୍ ପୁରଶ୍ଚରଣକୃଦ୍ଭଵେତ୍ । ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଦେଵୀଭକ୍ତିପରୋ ନରଃ
ହେ ରାଜା, ଦିନ ଓ ରାତି ସଦା ପୂଜା କରିବା ଓ ନିୟମିତ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍। ଦେବୀଭକ୍ତିରେ ଲିନ ଲୋକ କେବେ ଧନ ଲୋଭ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ଯାତ୍ରାଂ ଶ୍ରୀଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରୀତମାନସଃ । ସହସ୍ରକଲ୍ପପର୍ଯନ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକେ ମହତ୍ତରେ
ଯିଏ ଏପରି ଭାବରେ ଶ୍ରୀଦେବୀଙ୍କ ଯାତ୍ରା କରେ, ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ, ସେ ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ସହିତ ହଜାର କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚତମ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ବାସ କରେ।
ଵସନ୍ତି ପିତରସ୍ତସ୍ଯ ସୋଽପି ଦେଵୀପୁରେ ତଥା । ଅନ୍ତେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଭଵେନ୍ମୁକ୍ତୋ ଭଵାମ୍ବୁଧେଃ
ତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ସେଠାରେ ବାସ କରନ୍ତି, ସେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ପୁରରେ ରହନ୍ତି। ଶେଷରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ସେ ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ନାମାଷ୍ଟଶତଜାପେନ ବହଵଃ ସିଦ୍ଧତାଂ ଗତାଃ । ଯତ୍ରୈତଲ୍ଲିଖିତଂ ସାକ୍ଷାତ୍ପୁସ୍ତକେ ଵାପି ତିଷ୍ଠତି
ଏଇ ଅଷ୍ଟଶତ ନାମ ଜପ କରି ଅନେକେ ସିଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁଠି ଏହା ଲିଖାଯାଇଛି କିମ୍ବା ପୁସ୍ତକରେ ରହିଛି—
ଗ୍ରହମାରୀଭଯାଦୀନି ତତ୍ର ନୈଵ ଭଵନ୍ତି ହି । ସୌଭାଗ୍ଯଂ ଵର୍ଧତେ ନିତ୍ଯଂ ଯଥା ପର୍ଵଣି ଵାରିଧିଃ
ସେଠାରେ ଗ୍ରହଦୋଷ, ରୋଗ, ଭୟ ଆଦି କିଛି ହୁଏ ନାହିଁ। ସେଠାରେ ସଉଭାଗ୍ୟ ସଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସମୁଦ୍ର ଉଫାନ ହୁଏ।
ନ ତସ୍ଯ ଦୁର୍ଲଭଂ କିଞ୍ଚିନ୍ନାମାଷ୍ଟଶତଜାପିନଃ । କୃତକୃତ୍ଯୋ ଭଵେନ୍ନୂନଂ ଦେଵୀଭକ୍ତିପରାଯଣଃ
ଯିଏ ଏହି ଅଷ୍ଟଶତ ନାମ ଜପ କରେ, ସେ ପାଇଁ କିଛି ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ। ଦେବୀଭକ୍ତିରେ ଲିନ ଥିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏ।
ନମନ୍ତି ଦେଵତାସ୍ତଂ ଵୈ ଦେଵୀରୂପୋ ହି ସ ସ୍ମୃତଃ । ସର୍ଵଥା ପୂଜ୍ଯନ୍ତେ ଦେଵୈଃ କିଂ ପୁନର୍ମନୁଜୋତ୍ତମୈଃ
ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି, କାରଣ ସେ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପ ବୋଲି ମନାଯାନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ତେବେ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ କେତେ ଅଧିକ ମାନ୍ୟ କରିବେ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧକାଲେ ପଠେଦେତନ୍ନାମାଷ୍ଟଶତମୁତ୍ତମମ୍ । ତୃପ୍ତାସ୍ତତ୍ପିତରଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରଯାନ୍ତି ପରମାଂ ଗତିମ୍
ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧବେଳେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଷ୍ଟଶତ ନାମ ପଢ଼ାଯାଏ, ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
ଇମାନି ମୁକ୍ତିକ୍ଷେତ୍ରାଣି ସାକ୍ଷାତ୍ସଂଵିନ୍ମଯାନି ଚ । ସିଦ୍ଧପୀଠାନି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ସଂଶ୍ରଯେନ୍ମତିମାନ୍ନରଃ
ଏହିଗୁଡ଼ିକ ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ କ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରକୃତରେ ଚେତନାର ଗଠିତ। ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକ ଏହି ସିଦ୍ଧପୀଠଗୁଡ଼ିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୃଷ୍ଟଂ ଯତ୍ତତ୍ତ୍ଵଯା ରାଜନ୍ନୁକ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ମହେଶିତୁଃ । ରହସ୍ଯାତିରହସ୍ଯଂ ଚ କିଂ ଭୂଯଃ ସହ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କଥା କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ଅତି ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ। ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ହିମାଲଯଗୃହେ ପାର୍ଵତୀଜନ୍ମଵିଷଯେ ଦେଵାନ୍ ପ୍ରତି ଦେଵୀକଥନଵର୍ଣନମ୍ ଜନମେଜଯ ଉଵାଚ ଧରାଧରାଧୀଶମୌଲାଵାଵିରାସୀତ୍ପରଂ ମହଃ । ଯଦୁକ୍ତଂ ଭଵତା ପୂର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରାତ୍ତଦ୍ଵଦସ୍ଵ ମେ
ଜନମେଜୟ କହିଲେ: ହିମାଲୟଙ୍କ ଗୃହରେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ବିଷୟରେ, ପୂର୍ବରୁ ଆପଣ ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ ପର୍ବତରାଜଙ୍କ ମୂର୍ଧାରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେବା କଥା କହିଥିଲେ, ସେଥିରେ ସବିଶେଷ ଭାବେ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
କୋ ଵିରଜ୍ଯେତ ମତିମାନ୍ ପିବଞ୍ଛକ୍ତିକଥାମୃତମ୍ । ସୁଧାଂ ତୁ ପିବତାଂ ମୃତ୍ଯୁଃ ସ ନୈତଚ୍ଛୃଣ୍ଵତୋ ଭଵେତ୍
ଶକ୍ତିଙ୍କ କଥାର ଅମୃତ ପାନ କରିବାରୁ କିଏ ବିବେକୀ ଲୋକ ଅପରାହ୍ନ ହେବ? ସାଧାରଣ ଅମୃତ ପିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ଧନ୍ଯୋଽସି କୃତକୃତ୍ଯୋଽସି ଶିକ୍ଷିତୋଽସି ମହାତ୍ମଭିଃ । ଭାଗ୍ଯଵାନସି ଯଦ୍ଦେଵ୍ଯାଂ ନିର୍ଵ୍ଯାଜା ଭକ୍ତିରସ୍ତି ତେ
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ତୁମେ ଧନ୍ୟ, ତୁମର କାମ ସଫଳ ହୋଇଛି, ବଡ଼ ବଡ଼ ମନ୍ୟଷ୍ୟଙ୍କ ଠାରୁ ଶିଖିଛ, ତୁମେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ଦେବୀ ପ୍ରତି ତୁମର ନିର୍ମଳ ଭକ୍ତି ଅଛି।
ଶୃଣୁ ରାଜନ୍ପୁରା ଵୃତ୍ତଂ ସତୀଦେହେଽଗ୍ନିଭର୍ଜିତେ । ଭ୍ରାନ୍ତଃ ଶିଵସ୍ତୁ ବଭ୍ରାମ କ୍ଵଚିଦ୍ଦେଶେ ସ୍ଥିରୋଽଭଵତ୍
ହେ ରାଜା, ପୂର୍ବରୁ ଯେତେବେଳେ ସତୀଙ୍କ ଦେହ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଗଲା, ଶିବ ଦୁଃଖରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ ଏଠି ସେଠି ଭ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, କେବେ କେବେ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଚୁପଚାପ ରହୁଥିଲେ।
ପ୍ରପଞ୍ଚଭାନରହିତଃ ସମାଧିଗତମାନସଃ । ଧ୍ଯାଯନ୍ଦେଵୀସ୍ଵରୂପଂ ତୁ କାଲଂ ନିନ୍ଯେ ସ ଆତ୍ମଵାନ୍
ତାଙ୍କର ମନ ସଂସାରରୁ ଦୂର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହୋଇ ଦେବୀଙ୍କ ରୂପକୁ ଚିନ୍ତା କରି ଦିନ କଟାଉଥିଲେ।
ସୌଭାଗ୍ଯରହିତଂ ଜାତଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍ । ଶକ୍ତିହୀନଂ ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ସାବ୍ଧିଦ୍ଵୀପଂ ସପର୍ଵତମ୍
ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଚଳାଅଚଳ ଜୀବ ଭାଗ୍ୟହୀନ ହୋଇଗଲେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ସମୁଦ୍ର ଓ ପାହାଡ଼ ସହିତ, ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇପଡ଼ିଲା।
ଆନନ୍ଦଃ ଶୁଷ୍କତାଂ ଯାତଃ ସର୍ଵେଷାଂ ହୃଦଯାନ୍ତରେ । ଉଦାସୀନାଃ ସର୍ଵଲୋକାଶ୍ଚିନ୍ତାଜର୍ଜରଚେତସଃ
ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଆନନ୍ଦ ଶୁଷ୍କ ହୋଇଗଲା, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉଦାସ ହୋଇଗଲେ, ଚିନ୍ତାରେ ମନ ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡ଼ିଲା।
ସଦା ଦୁଃଖୋଦଧୌ ମଗ୍ନା ରୋଗଗ୍ରସ୍ତାସ୍ତଦାଭଵନ୍ । ଗ୍ରହାଣାଂ ଦେଵତାନାଂ ଚ ଵୈପରୀତ୍ଯେନ ଵର୍ତନମ୍
ସମସ୍ତେ ସଦା ଦୁଃଖର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବି ରହିଲେ, ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ; ଗ୍ରହ ଓ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଚଳିଲେ।