ନୂନଂ ସ୍ତ୍ରୀ ନ ଭଵତ୍ଯେଷା ଯତଃ କିଞ୍ଚିନ୍ନ ଭାଷତେ । ତସ୍ମାଦ୍ଵଧ୍ଯା ଭଵେଦେଷା ଯତ୍ନତୋ ବାଲଘାତିନୀ
'ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ଜଣେ ମହିଳା ନୁହେଁ, କାରଣ ସେ କିଛି କହୁନାହିଁ। ଏହିଠାରୁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଶିଶୁ ହତ୍ୟାକାରିଣୀ, ଏହାକୁ ମାରିବା ଉଚିତ।'
ଶୁଭା ଚେତ୍ତର୍ହି କିଂ ହ୍ଯତ୍ର ନିଶାର୍ଧେ ତିଷ୍ଠତେ ବହିଃ । ଭକ୍ଷାର୍ଥମନଯା ନୂନମାନୀତଃ କସ୍ଯଚିଚ୍ଛିଶୁଃ
'ଯଦି ସେ ଭଲ ମହିଳା, ତେବେ ଏହି ରାତିର ମଧ୍ୟରେ ବାହାରେ କାହିଁକି ଅଛି? ନିଶ୍ଚୟ, ସେ କାହାରୋ ଶିଶୁକୁ ଖାଇବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆଣିଛି।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତୈର୍ଗୃହିତା ସା ଗାଢଂ କେଶେଷୁ ସତ୍ଵରମ୍ । ଭୁଜଯୋରପରୈଶ୍ଚୈଵ କୈଶ୍ଚାପି ଗଲକେ ତଥା
ଏଭଳି କହି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଚୁଲି ଧରି ଟାଣିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ହାତ ଧରିଲେ, କିଛି ଲୋକ ଗଳା ଧରିଲେ।
ଖେଚରୀ ଯାସ୍ଯତୀତ୍ଯୁକ୍ତଂ ବହୁଭିଃ ଶସ୍ତ୍ରପାଣିଭିଃ । ଆକୃଷ୍ଯ ପକ୍କଣେ ନୀତା ଚାଣ୍ଡାଲାଯ ସମର୍ପିତା
'ଏହି ମହିଳା ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ିଯିବେ,' ବହୁତ ଲୋକ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ କହିଲେ। ଚୁଲି ଧରି ଟାଣି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇ ଦେଲେ।
ହେ ଚାଣ୍ଡାଲ ବହିର୍ଦୃଷ୍ଟା ହ୍ଯସ୍ମାଭିର୍ବାଲଘାତିନୀ । ଵଧ୍ଯତାଂ ଵଧ୍ଯତାମେଷ ଶୀଘ୍ରଂ ନୀତ୍ଵା ବହିଃସ୍ଥଲେ
'ଏ ଚଣ୍ଡାଳ! ଆମେ ଏହି ଶିଶୁ ହତ୍ୟାକାରିଣୀକୁ ବାହାରେ ଦେଖିଛୁ। ଏହାକୁ ଶୀଘ୍ର ବାହାରକୁ ନେଇ ମାରିଦେ, ମାରିଦେ।'
ଚାଣ୍ଡାଲଃ ପ୍ରାହ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜ୍ଞାତେଯଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତା । ନ ଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵା କେନାପି ଲୋକଡିମ୍ଭାନ୍ଯନେକଧା
ଚଣ୍ଡାଳ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ: 'ଏହି ମହିଳା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି; କିନ୍ତୁ କେହି ଆଗରୁ ଦେଖିନାହାନ୍ତି—ଏହିଏ ଅନେକ ଠାରେ ଅନେକ ଶିଶୁ ଖାଇଛି।'
ଭକ୍ଷିତାନ୍ଯନଯା ଭୂରି ଭଵଦ୍ଭିଃ ପୁଣ୍ଯମାର୍ଜିତମ୍ । ଖ୍ଯାତିର୍ଵଃ ଶାଶ୍ଵତୀ ଲୋକେ ଗଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ଚ ଯଥାସୁଖମ୍
'ଏହି ମହିଳା ଅନେକ ଶିଶୁ ଖାଇଛି; ତୁମେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ କମାଇଛ। ତୁମର କୀର୍ତ୍ତି ସଦା ପାଇଁ ରହିବ—ଏବେ ଯେଉଁପରି ଇଚ୍ଛା ଯାଅ।'
ଦ୍ଵିଜସ୍ତ୍ରୀବାଲଗୋଘାତୀ ସ୍ଵର୍ଣସ୍ତେଯୀ ଚ ଯୋ ନରଃ । ଅଗ୍ନିଦୋ ଵର୍ତ୍ମଘାତୀ ଚ ମଦ୍ଯପୋ ଗୁରୁତଲ୍ପଗଃ
'ଯିଏ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହିଳା, ଶିଶୁ କିମ୍ବା ଗାଈ ମାରେ, ସୁନା ଚୋରି କରେ, ଅଗ୍ନି ଲଗାଏ, ରାସ୍ତାରେ ଲୋକଙ୍କୁ ହେଉଛି, ମଦ ପିଏ କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ ଦୁଷ୍କର୍ମ କରେ—'
ମହାଜନଵିରୋଧୀ ଚ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯପ୍ରଦୋ ଵଧଃ । ଦ୍ଵିଜସ୍ଯାପି ସ୍ତ୍ରିଯୋ ଵାପି ନ ଦୋଷୋ ଵିଦ୍ଯତେ ଵଧେ
'ଏବଂ ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ବିରୋଧ କରେ, ତାଙ୍କୁ ମାରିବାରେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ମହିଳା ମାରିଲେ ମଧ୍ୟ ଏଠି କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ।'
ଅସ୍ଯା ଵଧଶ୍ଚ ମେ ଯୋଗ୍ଯ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଗାଡବନ୍ଧନୈଃ । ବଦ୍ଧ୍ଵା କେଶେଷ୍ଵଥାକୃଷ୍ଯ ରଜ୍ଜୁଭିସ୍ତାମତାଡଯତ୍
'ଏହାକୁ ମାରିବା ମୋର କାମ୍ୟ,' ବୋଲି ସେ ଦୃଢ଼ ଡୋରିରେ ଚୁଲି ବାନ୍ଧି, ଟାଣି, ରସ୍ସିରେ ପିଟିଲେ।
ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମଥୋଵାଚ ଵାଚା ପରୁଷଯା ତଦା । ରେ ଦାସ ଵଧ୍ଯତାମେଷା ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ମା ଵିଚାରଯ
ତାପରେ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର କଠୋର କଥାରେ କହିଲେ: 'ଏ ଦାସ! ଏହି ଦୁଷ୍ଟାକୁ ଏବେ ମାରିଦେ—ବେସି ଚିନ୍ତା କରିବିନାହିଁ।'
ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଭୂପତିଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଜ୍ରପାତୋପମଂ ତଦା । ଵେପମାନୋଽଥ ଚାଣ୍ଡାଲଂ ପ୍ରାହ ସ୍ତ୍ରୀଵଧଶଙ୍କିତଃ
ସେଇ କଥା ବିଜୁଳି ଘାତ ଭଳି ଶୁଣି, ରାଜା କମ୍ପିଗଲେ ଏବଂ ମହିଳା ମାରିବାକୁ ଭୟ କରି, ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କୁ କହିଲେ:
ନ ଶକ୍ତୋଽହମିଦଂ କର୍ତୁଂ ପ୍ରେଷ୍ଯଂ ଦେହି ମମାପରମ୍ । ଅସାଧ୍ଯମପି ଯତ୍କର୍ମ ତତ୍କରିଷ୍ଯେ ତ୍ଵଯୋଦିତମ୍
'ମୁଁ ଏହା କରିପାରିବିନାହିଁ—ମୋତେ ଅନ୍ୟ କାମ ଦିଅ। ତୁମେ ଯେଉଁ କାମ ଦେବ, ଯେତେ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ହେଉ, ମୁଁ କରିଦେବି।'
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦୁକ୍ତଂ ଵଚନଂ ଶ୍ଵପଚୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ । ମା ଭୈଷୀସ୍ତ୍ଵଂ ଗୃହାଣାସିଂ ଵଧୋଽସ୍ଯାଃ ପୁଣ୍ଯଦୋ ମତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଚଣ୍ଡାଳ କହିଲେ: 'ଭୟ କରନି—ତୁମେ ତଳୱାର ଧର। ଏହି ମହିଳାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ପୁଣ୍ୟ ବୋଲି ମନାଯାଏ।'
ବାଲାନାମେଵ ଭଯଦା ନେଯଂ ରକ୍ଷ୍ଯା କଦାଚନ । ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ରାଜା ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ଏହି ଝିଅଟି କେବଳ ଛୁଆମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୟର କାରଣ ଏବଂ କେବେ ରକ୍ଷା କରିବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା କହିଲେ—
ସ୍ତ୍ରିଯୋ ରକ୍ଷ୍ଯାଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ନ ହନ୍ତଵ୍ଯାଃ କଦାଚନ । ସ୍ତ୍ରୀଵଧେ କୀର୍ତିତଃ ପାପଂ ମୁନିଭିର୍ଧର୍ମତତ୍ପରୈଃ
ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସତର୍କତା ସହିତ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଧର୍ମରେ ଲଗ୍ନ ମୁନିମାନେ ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ୟାକୁ ଭୟଙ୍କର ପାପ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ପୁରୁଷୋ ଯଃ ସ୍ତ୍ରିଯଂ ହନ୍ଯାଜ୍ଜ୍ଞାନତୋଽଜ୍ଞାନତୋଽପି ଵା । ନରକେ ପଚ୍ଯତେ ସୋଽଥ ମହାରୌରଵପୂର୍ଵକେ
ଯେ ପୁରୁଷ ଜାଣିଛି କିମ୍ବା ଅଜାଣି ସ୍ତ୍ରୀକୁ ମାରେ, ସେ ପ୍ରଥମେ ମହାରୌରବ ନରକରେ ଯାଇ ଦୁଃଖ ଭୋଗେ।
ଚାଣ୍ଡାଲ ଉଵାଚ - ମା ଵଦାସିଂ ଗୃହାଣୈନଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ଵିଦ୍ଯୁତ୍ସମପ୍ରଭମ୍ । ଯତ୍ରୈକସ୍ମିନ୍ଵଧଂ ନୀତେ ବହୂନାଂ ତୁ ସୁଖଂ ଭଵେତ୍
ଚଣ୍ଡାଳ କହିଲେ—ଅଧିକ କଥା କହନି, ଏହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ ବିଜୁଳି ପରି ଚମକୁଥିବା ତଳୱାରଟି ନିଅ। ଏକଙ୍କୁ ମାରିଲେ ଅନେକଙ୍କୁ ଶାନ୍ତି ମିଳିବ।
ତସ୍ଯ ହିଂସା କୃତଂ ନୂନଂ ବହୁପୁଣ୍ଯପ୍ରଦା ଭଵେତ୍ । ଭକ୍ଷିତାନ୍ଯନଯା ଭୂରି ଲୋକେ ଡିମ୍ଭାନି ଦୁଷ୍ଟଯା
ଏହାକୁ ମାରିବା କାମ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଦେବ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟା ନାରୀ ଏହି ଜଗତରେ ଅନେକ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଖାଇଯାଇଛି।
ତତ୍କ୍ଷିପ୍ରଂ ଵଧ୍ଯତାମେଷା ଲୋକଃ ସ୍ଵସ୍ଥୋ ଭଵିଷ୍ଯତି । ରାଜୋଵାଚ - ଚାଣ୍ଡାଲାଧିପତେ ତୀଵ୍ରଂ ଵ୍ରତଂ ସ୍ତ୍ରୀଵଧଵର୍ଜନମ୍
ତେଣୁ ଏହାକୁ ତୁରନ୍ତ ମାର, ତାହାଲେ ଲୋକମାନେ ଶାନ୍ତିରେ ରହିବେ। ରାଜା କହିଲେ—ଚଣ୍ଡାଳମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ, ମୋର ଦୃଢ଼ ନିୟମ ହେଉଛି ସ୍ତ୍ରୀହତ୍ୟା ଏଡ଼ିବା।
ଆଜନ୍ମତସ୍ତତୋ ଯତ୍ନଂ ନ କୁର୍ଯାଂ ସ୍ତ୍ରୀଵଧେ ତଵ । ଚାଣ୍ଡାଲ ଉଵାଚ - ସ୍ଵାମିକାର୍ଯଂ ଵିନା ଦୁଷ୍ଟ କିଂ କାର୍ଯଂ ଵିଦ୍ଯତେଽପରମ୍
ମୁଁ ଜନ୍ମଠାରୁ ତୁମ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଉପରେ ହିଂସା କରିବାକୁ କେବେ ଚେଷ୍ଟା କରିନାହିଁ। ଚଣ୍ଡାଳ କହିଲେ—ମାଲିକଙ୍କ ଆଦେଶ ଛାଡ଼ି ଆଉ କଣ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଅଛି, ହେ ଦୁଷ୍ଟ?
ଗୃହୀତ୍ଵା ଵେତନଂ ମେଽଦ୍ଯ କସ୍ମାତ୍କାର୍ଯଂ ଵିଲୁମ୍ପସି । ଯଃ ସ୍ଵାମିଵେତନଂ ଗୃହ୍ଯ ସ୍ଵାମିକାର୍ଯଂ ଵିଲୁମ୍ପତି
ଆଜି ମୋତେ ଦେୟ ଦେଇଛ, ତେବେ କାହିଁକି କାମ ଛାଡ଼ିଦେଉଛ? ଯେଉଁଠି ମାଲିକଙ୍କ ଦେୟ ନେଇ ମାଲିକଙ୍କ କାମକୁ ଅବହେଳା କରାଯାଏ—
ନରକାନ୍ନିଷ୍କୃତିସ୍ତସ୍ଯ ନାସ୍ତି କଲ୍ପାଯୁତୈରପି । ରାଜୋଵାଚ - ଚାଣ୍ଡାଲନାଥ ମେ ଦେହି ପ୍ରାପ୍ଯମନ୍ଯତ୍ସୁଦାରୁଣମ୍
ସେଠାରେ ଦଶ ହଜାର କଳ୍ପ ଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ନରକରୁ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ। ରାଜା କହିଲେ—ଚଣ୍ଡାଳମାନଙ୍କ ନାଥ, ମୋତେ ଆଉ କିଛି ଭୟଙ୍କର କାମ ଦିଅ।
ସ୍ଵଶତ୍ରୁଂ ବ୍ରୂହି ତଂ କ୍ଷିପ୍ରଂ ଘାତଯିଷ୍ଯାମ୍ଯସଂଶଯମ୍ । ଘାତଯିତ୍ଵା ତୁ ତଂ ଶତ୍ରୁଂ ତଵ ଦାସ୍ଯାମି ମେଦିନୀମ୍
ତୁମ ଶତ୍ରୁ କିଏ ତାହା ଶୀଘ୍ର କହ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ତା'କୁ ମାରିଦେବି। ତୁମ ଶତ୍ରୁକୁ ମାରିଦେଇ ପରେ ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀ ତୁମକୁ ଦେଇଦେବି।
ଦେଵ ଦେଵୋରଗୈଃ ସିଦ୍ଧୈର୍ଗନ୍ଧର୍ଵୈରପି ସଂଯୁତମ୍ । ଦେଵେନ୍ଦ୍ରମପି ଜେଷ୍ଯାମି ନିହତ୍ଯ ନିଶିତୈଃ ଶରୈଃ
ମୁଁ ଦେବ, ନାଗ, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ସହିତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ମାରି ଜିତିପାରିବି।
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତତୋ ଵାକ୍ଯଂ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଭୂପତେଃ । ଚାଣ୍ଡାଲଃ କୁପିତଃ ପ୍ରାହ ଵେପମାନଂ ମହୀପତିମ୍
ରାଜା ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ଚଣ୍ଡାଳ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କମ୍ପିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଚାଣ୍ଡାଲ ଉଵାଚ - (ନୈତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ସୁଘଟିତଂ ଯଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଦାସକୀର୍ତିତମ୍) ଚାଣ୍ଡାଲଦାସତାଂ କୃତ୍ଵା ସୁରାଣାଂ ଭାଷସେ ଵଚଃ । ଦାସ କିଂ ବହୁନା ନୂନଂ ଶୃଣୁ ମେ ଗଦତୋ ଵଚଃ
ଚଣ୍ଡାଳ କହିଲେ—(ଦାସ ଭାବେ କହାଯାଇଥିବା ଏହି କଥା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ) ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ଦାସ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଦେବମାନଙ୍କ ଭଳି କଥା କହୁଛ। ଦାସ, ଅଧିକ କଥା କହିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ, ମୋ କଥା ଭଲଭାବେ ଶୁଣ।
ନିର୍ଲଜ୍ଜ ତଵ ଚେଦସ୍ତି କିଞ୍ଚିତ୍ପାପଭଯଂ ହୃଦି । କିମର୍ଥଂ ଦାସତାଂ ଯାତଶ୍ଚାଣ୍ଡାଲସ୍ଯ ତୁ ଵେଶ୍ମନି
ତୋର ହୃଦୟରେ ଯଦି କିଛି ଲଜ୍ଜା କିମ୍ବା ପାପର ଭୟ ଅଛି, ତେବେ ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କ ଘରେ ଦାସ ହୋଇ କାହିଁକି ଆସିଛୁ?
ଗୃହାଣୈନଂ ତତଃ ଖଡ୍ଗମସ୍ଯାଶ୍ଛିନ୍ଧି ଶିରୋଽମ୍ବୁଜମ୍ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାଥ ଚାଣ୍ଡାଲୋ ରାଜ୍ଞେ ଖଡ୍ଗଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ତେବେ ଏହି ତଳୱାର ନିଅ ଏବଂ ଏହାର ପଦ୍ମପରି ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେ। ଏଭଳି କହି ଚଣ୍ଡାଳ ରାଜାଙ୍କୁ ତଳୱାର ଦେଲେ।
ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋପାଖ୍ଯାନେ ରାଜ୍ଞୋ ହୁତାଶନପ୍ରଵେଶୋଦ୍ଯୋଗଵର୍ଣନମ୍ ସୂତ ଉଵାଚ - ତତୋଽଥ ଭୂପତିଃ ପ୍ରାହ ରାଜ୍ଞୀଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ହ୍ଯଧୋମୁଖଃ । ଅତ୍ରୋପଵିଶ୍ଯତାଂ ବାଲେ ପାପସ୍ଯ ପୁରତୋ ମମ
ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ଉପାଖ୍ୟାନରେ—ରାଜାଙ୍କ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପର ବର୍ଣ୍ଣନା। ସୂତ କହିଲେ—ତାପରେ ରାଜା ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ରାଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ଏଠାରେ ବସ, ଝିଅ, ମୋ ପାପୀ ଆଗରେ।’