ତସ୍ଯ ବିଂଦୁମତୀ ଭାର୍ଯା ଶଶବିଂଦୋଃ ସୁତାଽଭଵତ୍
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିନ୍ଦୁମତୀ, ଯିଏ ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କର କନ୍ୟା ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାମୁତ୍ପାଦଯାମାସ ମାଂଧାତା ଦ୍ଵୌ ସୁତୌ ନୃପ
ସେ ବିନ୍ଦୁମତୀଠାରୁ ମାଂଧାତା ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ରାଜନ।
ପୁରୁକୁତ୍ସାତ୍ତତୋଽରଣ୍ଯଃ ପୁତ୍ରଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ
ପୁରୁକୁତ୍ସାଙ୍କଠାରୁ ଅରଣ୍ୟ ନାମକ ଏକ ଅତି ଧର୍ମିକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ।
ହର୍ଯଶ୍ଵସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽଭୂଦ୍ଧାର୍ମିକଃ ପରମାର୍ଥଵିତ୍
ଅରଣ୍ୟଙ୍କର ପୁଅ ହର୍ୟଶ୍ୱ ଥିଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଏବଂ ପରମ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣୁଥିଲେ।
ଅରୁଣସ୍ଯ ସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସତ୍ଯଵ୍ରତ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ
ଅରୁଣଙ୍କର ପୁଅ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସତ୍ୟବ୍ରତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ସ ପାପାତ୍ମା ଵିପ୍ରଭାର୍ଯାଂ ହୃତଵାନ୍କାମମୋହିତଃ
ସେ, କାମବଶ ହୋଇ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ନେଇ ଦୁଷ୍କର୍ମ କଲେ।
ମିଲିତା ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତତ୍ର ରାଜାନମରୁଣଂ ନୃପ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ରାଜା ଅରୁଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ରାଜା ତାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ଦୁଃଖିତାନ୍ପୁରଵାସିନଃ 7.10.
ରାଜା ଦୁଃଖିତ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ରାଜନ।
ତନ୍ନିଶମ୍ଯ ଦ୍ଵିଜା ଵାକ୍ଯଂ ରାଜ୍ଞୋ ଵିନଯପୂର୍ଵକମ୍
ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭଦ୍ରଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଊଚୁଃ ଵିଵାହିତା ଵିପ୍ରକନ୍ଯା ବଲେନ ବଲିନାଂ ଵର
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ: 'ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କନ୍ୟାକୁ ବଳଜୋରେ ବିବାହ କରାଯାଇଛି।'
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ପୁତ୍ରମାହ ଵୃଥା ନାମ କୃତଂ ତେ ଦୁଷ୍ଟକର୍ମଣା
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ବାପା ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ କହିଲେ, 'ତୁମ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ନାମ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା।'
ଗଚ୍ଛ ଦୂରଂ ସୁମଂଦାତ୍ମନ୍ଦୁରାଚାର ଗୃହାନ୍ମମ
'ଅବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ମୋ ଘରୁ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯା।'
କୁପିତଂ ପିତରଂ ପ୍ରାହ କ୍ଵ ଗଚ୍ଛାମିତି ଵୈ ମୁହୁଃ
କ୍ରୋଧିତ ବାପାଙ୍କୁ ସେ ପୁନିପୁନି ପଚାରିଲେ, 'ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି?'
ଶ୍ଵପଚସ୍ଯ କୃତଂ କର୍ମ ଦ୍ଵିଜଦାରାପହାରଣମ୍
'ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ନେବା ଶ୍ୱପାଚଙ୍କ କାମ।'
ନହି ପୁତ୍ରେଣ ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ତ୍ଵଯା ଚ କୁଲପାଂସନା
'ପରିବାରକୁ କଳଙ୍କ ଦେଇଥିବା ତୁମ ପରି, କିମ୍ବା ପୁଅ ଚାହାଁଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି, କେହି ପୁଅ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।'
ସ ନିଶମ୍ଯ ପିତୁର୍ଵାକ୍ଯଂ କୁପିତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ମହାତ୍ମା ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ବାପାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି,
ସତ୍ଯଵ୍ରତସ୍ତଦା ତତ୍ର ଶ୍ଵପାକୈଃ ସହ ଵର୍ତତେ
ସତ୍ୟବ୍ରତ ସେଠାରେ ଶ୍ୱପାଚମାନଙ୍କ ସହିତ ବାସ କଲେ।
ଯଦା ନିଷ୍କାସିତଃ ପିତ୍ରା କୁପିତେନ ମହାତ୍ମନା 7.10.
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ମହାତ୍ମା ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ବାପା ଘରୁ ବାହାର କଲେ,
ତସ୍ମାତ୍ସତ୍ଯଵ୍ରତସ୍ତସ୍ମିନ୍ବଭୂଵ କ୍ରୋଧସଂଯୁତଃ
ସେହିପରି ସତ୍ୟବ୍ରତ ତା ସମୟରେ ଖୁବ୍ ରିସିଗଲା।
କେନଚିତ୍କାରଣେନାଥ ପିତା ତସ୍ଯ ମହୀପତିଃ
ତାପରେ କିଛି କାରଣରୁ ତାଙ୍କର ପିତା, ରାଜା,
ନ ଵଵର୍ଷ ତଦା ତସ୍ମିନ୍ଵିଷଯେ ପାକଶାସନଃ
ସେହି ସମୟରେ ଏଇ ଦେଶରେ ବର୍ଷା ଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷା କରିଲେନାହିଁ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତଦା ଦାରାଂସ୍ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ଵିଷଯେ ନୃପ
ତାପରେ ରାଜା, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କର ଜୀବନ ସାଥୀମାନେ ଏଇ ଦେଶରେ
କାତରା ତତ୍ର ସଂଜାତା ଭାର୍ଯା କୌଶିକସ୍ଯ ହ
କୌଶିକଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ସେଠାରେ ଭୟଭିତ ହେଇଗଲେ।
ବାଲକାନ୍କ୍ଷୁଧଯାଽଽକ୍ରାଂତାନ୍ରୁଦତଃ ପଶ୍ଯତୀ ଭୃଶମ୍
ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ଶିଶୁମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବରେ ତୀବ୍ର ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି।
ଚିଂତଯାମାସ ଦୁଃଖାର୍ତା ତୋକାନ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ କ୍ଷୁଧାଽଽତୁରାନ୍
ଦୁଃଖରେ ଭରି, ସେ ଦେଖିଲେ ତାଙ୍କର ପିଲାମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଅଭାବରେ ତଳାପଡ଼ିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ନ ମେ ତ୍ରାତାଽସ୍ତି ପୁତ୍ରାଣାଂ ପତିର୍ମେ ନାସ୍ତି ସନ୍ନିଧୌ
“ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେହି ରକ୍ଷା କରିବେନାହିଁ, ମୋ ଘରେ ସ୍ୱାମୀ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।”
ଧନହୀନା ଚ ମାଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ତପସ୍ତପ୍ତଂ ଗତଃ ପତିଃ
“ଧନ ନଥିବାରୁ, ମୋ ସ୍ୱାମୀ ମୋତେ ଛାଡି ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ।”
ବାଲାନାଂ ଭରଣଂ କେନ କରୋମି ପତିନା ଵିନା 7.10.
“ସ୍ୱାମୀ ନଥିବାବେଳେ, ପିଲାମାନଙ୍କର ଜୀବନ ଯାପନ କିପରି କରିବି?”
ଏକଂ ସୁତଂ ତୁ ଵିକ୍ରୀଯ ଦ୍ରଵ୍ଯେଣ କିଯତା ପୁନଃ
“ଏକ ପୁଅକୁ ବେଚି, ଥୋଡ଼ା ଟଙ୍କା ନେଇ ପୁଣି—”
ସର୍ଵେଷାଂ ମାରଣଂ ନାଦ୍ଧା ଯୁକ୍ତଂ ମମ ଵିପର୍ଯଯେ
“ମୋ ଦୁଃଖରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମରିବାକୁ ଦେବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ।”