ମନ୍ତ୍ରିତୋ ଵେଦମନ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ତସ୍ଯ ଭୂପତେଃ । ରାଜା ତଦ୍ଯଜ୍ଞସଦନଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟସ୍ତୃଷିତୋ ନିଶି
ସେଇ କଳଶକୁ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କାର କରାଯାଇଥିଲା, ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଆଶା ପାଇଁ। ରାତିରେ, ରାଜା ତିଆରି ହେଉଥିବା ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ପିପାସିତ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଵିପ୍ରାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଯାନାନ୍ସ ପପୌ ମନ୍ତ୍ରଜଲଂ ସ୍ଵଯମ୍ । ଭାର୍ଯାର୍ଥଂ ସଂସ୍କୃତଂ ଵିପ୍ରୈର୍ମନ୍ତ୍ରିତଂ ଵିଧିନୋଦ୍ଧୃତମ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୋଇଥିବାକୁ ଦେଖି, ସେ ନିଜେ ମନ୍ତ୍ରପୂତ ପାଣି ପିଇଲେ, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାଇଁ ବିଧିବତ୍ ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ପୀତଂ ରାଜ୍ଞା ତୃଷାର୍ତେନ ତଦଜ୍ଞାନାନ୍ନୃପୋତ୍ତମ । ଵ୍ଯୁଦକଂ କଲଶଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦା ଵିପ୍ରା ଵିଶଙ୍କିତାଃ
ପିପାସାରେ ରାଜା ଅଜାଣିରେ ଏହି ପାଣି ପିଇଲେ। ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଲି କଳଶ ଦେଖି ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛୁସ୍ତେ ନୃପଂ କେନ ପୀତଂ ଜଲମିତି ଦ୍ଵିଜାଃ । ରାଜ୍ଞା ପୀତଂ ଵିଦିତ୍ଵା ତେ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦୈଵବଲଂ ମହତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ଏହି ପାଣି କିଏ ପିଇଲା?' ରାଜା ପିଇଥିବା କଥା ଜାଣି, ସେମାନେ ବିଧିର ଅପାର ଶକ୍ତି ବୁଝିଲେ।
ଇଷ୍ଟିଂ ସମାପଯାମାସୁର୍ଗତାସ୍ତେ ମୁନଯୋ ଗୃହାନ୍ । ଗର୍ଭଂ ଦଧାର ନୃପତିସ୍ତତୋ ମନ୍ତ୍ରବଲାଦଥ
ସେମାନେ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ କଲେ ଓ ମୁନିମାନେ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ। ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତିରେ ତାପରେ ରାଜାଙ୍କ ଗର୍ଭ ହେଲା।
ତତଃ କାଲେ ସ ଉତ୍ପନ୍ନଃ କୁକ୍ଷିଂ ଭିତ୍ତ୍ଵାଽସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ । ପୁତ୍ରଂ ନିଷ୍କାସମାଯାସୁର୍ମନ୍ତ୍ରିଣସ୍ତସ୍ଯ ଭୂପତେଃ
ସମୟ ଆସିଲାପରେ, ରାଜାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ପାଶ୍ୱ ଭିଦି ଏକ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲା। ରାଜାଙ୍କ ଦେହରୁ ପୁଅକୁ ବାହାର କରିବାକୁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ଦେଵାନାଂ କୃପଯା ତତ୍ର ନ ମମାର ମହୀପତିଃ । କଂ ଧାସ୍ଯତି କୁମାରୋଽଯଂ ମନ୍ତ୍ରିଣଶ୍ଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ଭୃଶମ୍
ଦେବତାମାନଙ୍କର କୃପାରେ ରାଜା ସେଠାରେ ମରିଲେ ନାହିଁ। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ, 'ଏହି ଶିଶୁକୁ କିଏ ପାଳିବେ?'
ତଦେନ୍ଦ୍ରୋ ଦେଶିନୀଂ ପ୍ରାଦାନ୍ମାଂ ଧାତେତ୍ଯଵଦଦ୍ଵଚଃ । ସୋଽଭଵଦ୍ବଲଵାନ୍ ରାଜା ମାନ୍ଧାତା ପୃଥିଵୀପତିଃ । ତଦୁତ୍ପତ୍ତିସ୍ତୁ ଭୂପାଲ କଥିତା ତଵ ଵିସ୍ତରାତ୍
ତେବେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ 'ମାଁ ଧାତା' ନାମ ଦେଲେ, ଏହି କଥା କହି। ସେ ବଳବାନ ରାଜା ମାନ୍ଧାତା ହେଲେ, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି। ଏହିଭଳି, ହେ ଭୂପତି, ତାଙ୍କର ଜନ୍ମର କଥା ତୁମକୁ ବିସ୍ତାରରେ କୁହାଯାଇଲା।
ସତ୍ଯଵ୍ରତାଖ୍ଯାନଵର୍ଣନମ୍ ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ମାଂଧାତା ପୃଥିଵୀଂ ସର୍ଵାମଜଯନ୍ନୃପତୀଶ୍ଵରଃ
ସତ୍ୟବ୍ରତଙ୍କ କଥା। ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ମାନ୍ଧାତା, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀକୁ ବିଜୟ କଲେ।
ଦସ୍ଯଵୋଽସ୍ଯ ଭଯତ୍ରସ୍ତା ଯଯୁର୍ଗିରିଗୁହାସୁ ଚ
ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ଭୟରେ ଅତି ଭୀତ ହୋଇ, ପାହାଡ଼ ଗୁହାମାନେକୁ ପଳାଇଗଲେ।
ତସ୍ଯ ବିଂଦୁମତୀ ଭାର୍ଯା ଶଶବିଂଦୋଃ ସୁତାଽଭଵତ୍
ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିନ୍ଦୁମତୀ, ଯିଏ ଶଶବିନ୍ଦୁଙ୍କର କନ୍ୟା ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାମୁତ୍ପାଦଯାମାସ ମାଂଧାତା ଦ୍ଵୌ ସୁତୌ ନୃପ
ସେ ବିନ୍ଦୁମତୀଠାରୁ ମାଂଧାତା ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ରାଜନ।
ପୁରୁକୁତ୍ସାତ୍ତତୋଽରଣ୍ଯଃ ପୁତ୍ରଃ ପରମଧାର୍ମିକଃ
ପୁରୁକୁତ୍ସାଙ୍କଠାରୁ ଅରଣ୍ୟ ନାମକ ଏକ ଅତି ଧର୍ମିକ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ।
ହର୍ଯଶ୍ଵସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽଭୂଦ୍ଧାର୍ମିକଃ ପରମାର୍ଥଵିତ୍
ଅରଣ୍ୟଙ୍କର ପୁଅ ହର୍ୟଶ୍ୱ ଥିଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଏବଂ ପରମ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣୁଥିଲେ।
ଅରୁଣସ୍ଯ ସୁତଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ସତ୍ଯଵ୍ରତ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ
ଅରୁଣଙ୍କର ପୁଅ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସତ୍ୟବ୍ରତ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ।
ସ ପାପାତ୍ମା ଵିପ୍ରଭାର୍ଯାଂ ହୃତଵାନ୍କାମମୋହିତଃ
ସେ, କାମବଶ ହୋଇ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ନେଇ ଦୁଷ୍କର୍ମ କଲେ।
ମିଲିତା ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତତ୍ର ରାଜାନମରୁଣଂ ନୃପ
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ରାଜା ଅରୁଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ରାଜା ତାନ୍ଵିପ୍ରାନ୍ଦୁଃଖିତାନ୍ପୁରଵାସିନଃ 7.10.
ରାଜା ଦୁଃଖିତ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ରାଜନ।
ତନ୍ନିଶମ୍ଯ ଦ୍ଵିଜା ଵାକ୍ଯଂ ରାଜ୍ଞୋ ଵିନଯପୂର୍ଵକମ୍
ରାଜାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭଦ୍ରଭାବରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଊଚୁଃ ଵିଵାହିତା ଵିପ୍ରକନ୍ଯା ବଲେନ ବଲିନାଂ ଵର
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ: 'ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କନ୍ୟାକୁ ବଳଜୋରେ ବିବାହ କରାଯାଇଛି।'
ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ ପୁତ୍ରମାହ ଵୃଥା ନାମ କୃତଂ ତେ ଦୁଷ୍ଟକର୍ମଣା
ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ବାପା ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ କହିଲେ, 'ତୁମ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ନାମ ବ୍ୟର୍ଥ ହେଲା।'
ଗଚ୍ଛ ଦୂରଂ ସୁମଂଦାତ୍ମନ୍ଦୁରାଚାର ଗୃହାନ୍ମମ
'ଅବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ଦୁଷ୍ଟ ଚରିତ୍ର, ମୋ ଘରୁ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯା।'
କୁପିତଂ ପିତରଂ ପ୍ରାହ କ୍ଵ ଗଚ୍ଛାମିତି ଵୈ ମୁହୁଃ
କ୍ରୋଧିତ ବାପାଙ୍କୁ ସେ ପୁନିପୁନି ପଚାରିଲେ, 'ମୁଁ କେଉଁଠି ଯିବି?'
ଶ୍ଵପଚସ୍ଯ କୃତଂ କର୍ମ ଦ୍ଵିଜଦାରାପହାରଣମ୍
'ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭାର୍ଯ୍ୟାକୁ ନେବା ଶ୍ୱପାଚଙ୍କ କାମ।'
ନହି ପୁତ୍ରେଣ ପୁତ୍ରାର୍ଥୀ ତ୍ଵଯା ଚ କୁଲପାଂସନା
'ପରିବାରକୁ କଳଙ୍କ ଦେଇଥିବା ତୁମ ପରି, କିମ୍ବା ପୁଅ ଚାହାଁଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି, କେହି ପୁଅ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।'
ସ ନିଶମ୍ଯ ପିତୁର୍ଵାକ୍ଯଂ କୁପିତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ମହାତ୍ମା ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ବାପାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି,
ସତ୍ଯଵ୍ରତସ୍ତଦା ତତ୍ର ଶ୍ଵପାକୈଃ ସହ ଵର୍ତତେ
ସତ୍ୟବ୍ରତ ସେଠାରେ ଶ୍ୱପାଚମାନଙ୍କ ସହିତ ବାସ କଲେ।
ଯଦା ନିଷ୍କାସିତଃ ପିତ୍ରା କୁପିତେନ ମହାତ୍ମନା 7.10.
ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ମହାତ୍ମା ଏବଂ କ୍ରୋଧିତ ବାପା ଘରୁ ବାହାର କଲେ,
ତସ୍ମାତ୍ସତ୍ଯଵ୍ରତସ୍ତସ୍ମିନ୍ବଭୂଵ କ୍ରୋଧସଂଯୁତଃ
ସେହିପରି ସତ୍ୟବ୍ରତ ତା ସମୟରେ ଖୁବ୍ ରିସିଗଲା।
କେନଚିତ୍କାରଣେନାଥ ପିତା ତସ୍ଯ ମହୀପତିଃ
ତାପରେ କିଛି କାରଣରୁ ତାଙ୍କର ପିତା, ରାଜା,