ସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ପରିଵୃତାଂ ତାଂ ତୁ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କାନ୍ତାଂ ମନୋରମାମ୍ । ହାଵଭାଵକଲାଯୁକ୍ତାଂ ଚକମେ ଭଗଵାମ୍ବୁଧଃ
ସେ ଜଣାଣୀ ଅନ୍ୟ ଜଣାଣୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିଲେ, ସୁନ୍ଦର ଓ ଆକର୍ଷକ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ହାଭଭାବ ଓ କଳାରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ; ଏହା ଦେଖି ଭଗବାନ ବୁଧ ତାଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ସାପି ତଂ ଚକମେ କାନ୍ତଂ ବୁଧଂ ସୋମସୁତଂ ପତିମ୍ । ସଂଯୋଗସ୍ତତ୍ର ସଞ୍ଜାତସ୍ତଯୋଃ ପ୍ରେମ୍ଣା ପରସ୍ପରମ୍
ସେ ମଧ୍ୟ ବୁଧ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ପତି ଭାବେ ଇଚ୍ଛା କଲେ। ସେଠାରେ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରେମରେ ଏକତା ହେଲା।
ସ ତସ୍ଯାଂ ଜନଯାମାସ ପୁରୂରଵସମାତ୍ମଜମ୍ । ଇଲାଯାଂ ସୋମପୁତ୍ରସ୍ତୁ ଚକ୍ରଵର୍ତିନମୁତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କ ଉପରେ ବୁଧ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏକ ପୁଅ ପୁରୁରବାସଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ହେଲେ।
ସା ପ୍ରାସୂତ ସୁତଂ ବାଲା ଚିନ୍ତାଵିଷ୍ଟା ଵନେ ସ୍ଥିତା । ସସ୍ମାର ସ୍ଵକୁଲାଚାର୍ଯଂ ଵସିଷ୍ଠଂ ମୁନିସତ୍ତମମ୍
ସେ ଜଙ୍ଗଲରେ ରହି, ଚିନ୍ତାରେ ଡୁବିଥିବାବେଳେ ଏକ ପୁଅକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ପରିବାରର ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ବସିଷ୍ଠ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ।
ସ ତଦାସ୍ଯ ଦଶାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ଯ କୃପାନ୍ଵିତଃ । ଅତୋଷଯନ୍ମହାଦେଵଂ ଶଙ୍କରଂ ଲୋକଶଙ୍କରମ୍
ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର ଦୁଃଖଦାୟକ ସ୍ଥିତି ଦେଖି, ସେ କରୁଣାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ । ଏହିପରି ଦୟାରୁ, ସେ ଲୋକମଙ୍ଗଳକାରୀ ମହାଦେବ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ।
ତସ୍ମୈ ସ ଭଗଵାଂସ୍ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରଦଦୌ ଵାଞ୍ଛିତଂ ଵରମ୍ । ଵସିଷ୍ଠଃ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ପୁଂସ୍ତ୍ଵଂ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରିଯସ୍ଯ ଚ
ଭଗବାନ୍ ସେଥିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ । ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ଅନୁରୋଧ କଲେ, ଯେ ରାଜାଙ୍କର ପ୍ରିୟ ପୁଅ ପୁନି ପୁରୁଷ ହେଉ ।
ଶଙ୍କରସ୍ତୁ ନିଜାଂ ଵାଚମୃତାଂ କୁର୍ଵନ୍ନୁଵାଚ ହ । ମାସଂ ପୁମାଂସ୍ତୁ ଭଵିତା ମାସଂ ସ୍ତ୍ରୀ ଭୂପତିଃ କିଲ
ଶଙ୍କର ନିଜ ମଧୁର କଥା କହିଲେ, "ରାଜା ଏକ ମାସ ପୁରୁଷ ରହିବେ, ଏକ ମାସ ଜଣେ ଜନାଣୀ ହେଇ ରହିବେ ।"
ଇତ୍ଥଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵରଂ ରାଜା ଜଗାମ ସ୍ଵଗୃହଂ ପୁନଃ । ଚକ୍ରେ ରାଜ୍ଯଂ ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯାପ୍ଯନୁଗ୍ରହାତ୍
ଏହିପରି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇ, ରାଜା ପୁଣି ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ । ବସିଷ୍ଠଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ଧର୍ମରେ ରାଜ୍ୟ ଚାଲାଇଲେ ।
ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵେ ତିଷ୍ଠତି ହର୍ମ୍ଯେଷୁ ପୁଂସ୍ତ୍ଵେ ରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରଶାସ୍ତି ଚ । ପ୍ରଜାସ୍ତସ୍ମିନ୍ସମୁଦ୍ଵିଗ୍ନା ନାଭ୍ଯନନ୍ଦନ୍ମହୀପତିମ୍
ସେ ଯେତେବେଳେ ଜନାଣୀ ରୂପେ ଥାଏ, ରାଜପାଳିସରେ ରହେ; ପୁରୁଷ ହେଲେ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରେ । ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଜାମାନେ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇପାରିଲେ ନାହିଁ ।
କାଲେ ତୁ ଯୌଵନଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପୁତ୍ରଃ ପୁରୂରଵାସ୍ତଦା । ପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ନୃପତିସ୍ତସ୍ମୈ ଦତ୍ତ୍ଵା ରାଜ୍ଯଂ ଵନଂ ଯଯୌ
ସମୟ ଯିବା ସହିତ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ପୁରୁରବାସ ଯୁବକ ହେଲେ । ରାଜା ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଦେଇ, ନିଜେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ ।
ଗତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ଵନେ ରମ୍ଯେ ନାନାଦ୍ରୁମସମାକୁଲେ । ନାରଦାନ୍ମନ୍ତ୍ରମାସାଦ୍ଯ ନଵାକ୍ଷରମନୁତ୍ତମମ୍
ସେ ସୁନ୍ଦର ଅରଣ୍ୟରେ, ଯେଉଁଠି ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ଥିଲା, ନାରଦଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନବାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ପାଇଲେ ।
ଜଜାପ ମନ୍ତ୍ରମତ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରେମପୂରିତମାନସଃ । ପରିତୁଷ୍ଟା ତଦା ଦେଵୀ ସଗୁଣା ତାରିଣୀ ଶିଵା
ସେ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଜପ କଲେ, ହୃଦୟ ପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା । ତାହାରେ ଗୁଣମୟୀ, ତାରିଣୀ, ଶିବା ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ।
ସିଂହାରୂଢା ସ୍ଥିତା ଚାଗ୍ରେ ଦିଵ୍ଯରୂପା ମନୋରମା । ଵାରୁଣୀପାନସମ୍ମତ୍ତା ମଦାଘୂର୍ଣିତଲୋଚନା
ସିଂହ ଉପରେ ବସିଥିବା, ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଓ ମନୋହରା, ଭାରୁଣୀ ପାନରେ ମତ୍ତ, ମଦରେ ଚଞ୍ଚଳ ନୟନ ନେଇ, ସେ ଦେବୀ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଂ ଦିଵ୍ଯରୂପାଂ ଚ ପ୍ରେମାକୁଲିତଲୋଚନଃ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ପ୍ରୀତ୍ଯା ତୁଷ୍ଟାଵ ଜଗଦମ୍ବିକାମ୍
ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖି, ପ୍ରେମରେ ଭରିଥିବା ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଆନନ୍ଦରେ ଜଗଦମ୍ବାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ ।
ଇଲୋଵାଚ ଦିଵ୍ଯଂ ଚ ତେ ଭଗଵତି ପ୍ରଥିତଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ମଯା ସକଲଲୋକହିତାନୁରୂପମ୍ । ଵନ୍ଦେ ତ୍ଵଦଂଘ୍ରିକମଲଂ ସୁରସଙ୍ଘସେଵ୍ଯଂ କାମପ୍ରଦଂ ଜନନି ଚାପି ଵିମୁକ୍ତିଦଂ ଚ
ଇଳା କହିଲେ: ହେ ଭଗବତୀ, ତୁମର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ମୁଁ ଦେଖିଛି । ଦେବତାମାନେ ସେବନ କରୁଥିବା ତୁମର ପଦପଦ୍ମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ, ହେ ଜନନୀ, ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦେଉଛ ।
କୋ ଵେତ୍ତି ତେଽମ୍ବ ଭୁଵି ମର୍ତ୍ଯତନୁର୍ନିକାମଂ ମୁହ୍ଯନ୍ତି ଯତ୍ର ମୁନଯଶ୍ଚ ସୁରାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ । ଐଶ୍ଵର୍ଯମେତଦଖିଲଂ କୃପଣେ ଦଯାଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ଦେଵି ସକଲଂ କିଲ ଵିସ୍ମଯୋ ମେ
ହେ ମା, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ତୁମେ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରିଲେ କିଏ ଜାଣିପାରିବ? ମୁନିମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେଠାରେ ମୁହଁ ହୋଇଯାନ୍ତି । ହେ ଦେବୀ, ତୁମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏଇ ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ଦୁଃଖୀଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଖି, ମୁଁ ବିସ୍ମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି ।
ଶମ୍ଭୁର୍ହରିଃ କମଲଜୋ ମଘଵା ରଵିଶ୍ଚ ଵିତ୍ତେଶଵହ୍ନିଵରୁଣାଃ ପଵନଶ୍ଚ ସୋମଃ । ଜାନନ୍ତି ନୈଵ ଵସଵୋଽପି ହି ତେ ପ୍ରଭାଵଂ ବୁଧ୍ଯେତ୍କଥଂ ତଵ ଗୁଣାନଗୁଣୋ ମନୁଷ୍ଯଃ
ଶିବ, ବିଷ୍ଣୁ, କମଳାସନ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁବେର, ଅଗ୍ନି, ବରୁଣ, ବାୟୁ, ଓ ସୋମ—ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି । ଏମିତି ହେଲେ ଏକ ସାଧାରଣ ମନୁଷ୍ୟ କିପରି ତୁମର ଗୁଣ ବୁଝିପାରିବ?
ଜାନାତି ଵିଷ୍ଣୁରମିତଦ୍ଯୁତିରମ୍ବ ସାକ୍ଷା- ତ୍ତ୍ଵାଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକୀମୁଦଧିଜାଂ ସକଲାର୍ଥଦାଂ ଚ । କୋ ରାଜସୀଂ ହର ଉମାଂ କିଲ ତାମସୀଂ ତ୍ଵାଂ ଵେଦାମ୍ବିକେ ନ ତୁ ପୁନଃ ଖଲୁ ନିର୍ଗୁଣାଂ ତ୍ଵାମ୍
ଅପାର ତେଜସ୍ବୀ ବିଷ୍ଣୁ ତୁମକୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ସାତ୍ତ୍ୱିକୀ, ସମୁଦ୍ରଜନ୍ମା ଓ ସମସ୍ତ ଦାତ୍ରୀ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି । କିଏ ତୁମର ରାଜସୀ ଉମା ଓ ତାମସୀ ରୂପକୁ ଜାଣିପାରିବ, ହେ ବେଦମାତା? କିନ୍ତୁ ନିର୍ଗୁଣ ରୂପକୁ କେହି ଜାଣିନାହାନ୍ତି ।
କ୍ଵାହଂ ସୁମନ୍ଦମତିରପ୍ରତିମପ୍ରଭାଵଃ କ୍ଵାଯଂ ତଵାତିନିପୁଣୋ ମଯି ସୁପ୍ରସାଦଃ । ଜାନେ ଭଵାନି ଚରିତଂ କରୁଣାସମେତଂ ଯତ୍ସେଵକାଂଶ୍ଚ ଦଯସେ ତ୍ଵଯି ଭାଵଯୁକ୍ତାନ୍
ମୋତେ ଦେଖ, ମୁଁ ଅତି ମନ୍ଦମତି, ତୁମର ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତି; ଏମିତି ମୋପରେ ତୁମର ଅତି ଦୟା କିପରି? ମୁଁ ଜାଣେ, ହେ ଭବାନୀ, ତୁମର କାର୍ଯ୍ୟ ସବୁ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ ଭକ୍ତି ସହିତ ଯେ ତୁମକୁ ସେବା କରେ, ତାଙ୍କୁ ତୁମେ ଦୟା କର ।
ଵୃତ୍ତସ୍ତ୍ଵଯା ହରିରସୌ ଵନଜେଶଯାପି ନୈଵାଚରତ୍ଯପି ମୁଦଂ ମଧୁସୂଦନଶ୍ଚ । ପାଦୌ ତଵାଦିପୁରୁଷଃ କିଲ ପାଵକେନ କୃତ୍ଵା କରୋତି ଚ କରେଣ ଶୁଭୌ ପଵିତ୍ରୌ
ତୁମକୁ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ବ୍ରହ୍ମା ସେବା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମଧୁସୂଦନ ତାହାରେ ଆନନ୍ଦ ନାହିଁ । ଆଦିପୁରୁଷ ତୁମର ପାଦକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପବିତ୍ର କରି, ହାତରେ ଶୁଭ ଓ ପବିତ୍ର କରନ୍ତି ।
ଵାଞ୍ଛତ୍ଯହୋ ହରିରଶୋକ ଇଵାତିକାମଂ ପାଦାହତିଂ ପ୍ରମୁଦିତଃ ପୁରୁଷଃ ପୁରାଣଃ । ତାଂ ତ୍ଵଂ କରୋଷି ରୁଷିତା ପ୍ରଣତଂ ଚ ପାଦେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପତିଂ ସକଲଦେଵନୁତଂ ସ୍ମରାର୍ତମ୍
ହେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁ ଅତି ଇଚ୍ଛାରେ ତୁମର ପାଦସ୍ପର୍ଶ ପାଇବାକୁ ଚାହେ, ପୁରାତନ ପୁରୁଷ ତାହାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ । କିନ୍ତୁ ତୁମେ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ତୁମର ପାଦେ ଶରଣ ନେଇଥିବାକୁ ମଧ୍ୟ ମାରିଦେଉଛ, ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସିତ ପତି, କାମବେଦନାରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଥାଏ ।
ଵକ୍ଷଃସ୍ଥଲେ ଵସସି ଦେଵି ସଦୈଵ ତସ୍ଯ ପର୍ଯଙ୍କଵତ୍ସୁଚରିତେ ଵିପୁଲେଽତିଶାନ୍ତେ । ସୌଦାମିନୀଵ ସୁଘନେ ସୁଵିଭୂଷିତେ ଚ କିଂ ତେ ନ ଵାହନମସୌ ଜଗଦୀଶ୍ଵରୋଽପି
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ସଦା ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ଶାନ୍ତ ଓ ଶୁଭ୍ର ଛାତିରେ ପର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଭଳି ବସିଥାଅ, ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ଶୋଭା ପାଉଛ । ସେ ଯଦିଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଈଶ୍ୱର, ତଥାପି କି ସେ ତୁମର ବାହନ ନୁହେଁ କି?
ତ୍ଵଂ ଚେଜ୍ଜହାସି ମଧୁସୂଦନମମ୍ବ କୋପା- ନ୍ନୈଵାର୍ଚିତୋଽପି ସ ଭଵେତ୍କିଲ ଶକ୍ତିହୀନଃ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମେଵ ପୁରୁଷଂ ସ୍ଵଜନାସ୍ତ୍ଵଜନ୍ତି ଶାନ୍ତଂ ଶ୍ରିଯୋଜ୍ଝିତମତୀଵ ଗୁଣୈର୍ଵିଯୁକ୍ତମ୍
ମାଆ, ଯଦି ତୁମେ କ୍ରୋଧରେ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ଛାଡିଦେଉଥାଅ, ତେବେ ସେ ଯେତେବେଳେ ପୂଜିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିହୀନ ହେଇଯିବେ। ଯେପରି ନିଜ ଲୋକମାନେ ମଧୁର ଶାନ୍ତ, ଧନ ହୀନ ଓ ଗୁଣ ଶୂନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଛାଡିଦେଇଥାନ୍ତି, ସେପରି।
ବ୍ରହ୍ମାଦଯଃ ସୁରଗଣା ନ ତୁ କିଂ ଯୁଵତ୍ଯୋ ଯେ ତ୍ଵତ୍ପଦାମ୍ବୁଜମହର୍ନିଶମାଶ୍ରଯନ୍ତି । ମନ୍ଯେ ତ୍ଵଯୈଵ ଵିହିତାଃ ଖଲୁ ତେ ପୁମାଂସଃ କିଂ ଵର୍ଣଯାମି ତଵ ଶକ୍ତିମନନ୍ତଵୀର୍ଯେ
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ କ’ଣ, ଯେମାନେ ଦିନ ରାତି ତୁମ ପଦପଦ୍ମରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି। ତୁମ ଅସୀମ ଶକ୍ତିକୁ କ’ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବି!
ତ୍ଵଂ ନାପୁମାନ୍ନ ଚ ପୁମାନିତି ମେ ଵିକଲ୍ପୋ ଯାକାସି ଦେଵି ସଗୁଣା ନନୁ ନିର୍ଗୁଣା ଵା । ତାଂ ତ୍ଵାଂ ନମାମି ସତତଂ କିଲ ଭାଵଯୁକ୍ତୋ ଵାଞ୍ଛାମି ଭକ୍ତିମଚଲାଂ ତ୍ଵଯି ମାତରଂ ତୁ
ମୋର ମନରେ ସନ୍ଦେହ ହେଉଛି, ତୁମେ ପୁରୁଷ ନୁହେଁ, ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ମାଆ, ତୁମେ ଗୁଣସହିତ ଓ ନିର୍ଗୁଣ ଭାବେ ଦେଖାଦିଅ। ମୁଁ ସଦା ଭକ୍ତିଭାବରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରେଉଛି, ଏବଂ ତୁମେ ମୋତେ ଅଚଳ ଭକ୍ତି ଦିଅ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଇତି ସ୍ତୁତ୍ଵା ମହୀପାଲୋ ଜଗାମ ଶରଣଂ ତଦା । ପରିତୁଷ୍ଟା ଦଦୌ ଦେଵୀ ତତ୍ର ସାଯୁଜ୍ଯମାତ୍ମନି
ସୂତ କହିଲେ: ଏପରି ପ୍ରଶଂସା କରି, ରାଜା ସେତିରେ ଶରଣ ନେଲେ। ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଦେଇଦେଲେ।
ସୁଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ତୁ ତତଃ ପ୍ରାପ ପଦଂ ପରମକଂ ସ୍ଥିରମ୍ । ତସ୍ଯା ଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦେନ ମୁନୀନାମପି ଦୁର୍ଲଭମ୍
ସେ ଦେବୀଙ୍କର କୃପାରେ, ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଏବଂ ଅଚଳ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ, ଯାହା ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।
ପୁରୂରଵସ ଉର୍ଵଶ୍ଯାଶ୍ଚ ଚରିତ୍ରଵର୍ଣନମ୍ ସୂତ ଉଵାଚ ସୁଦ୍ଯୁନେ ତୁ ଦିଵଂ ଯାତେ ରାଜ୍ଯଂ ଚକ୍ରେ ପୁରୂରଵାଃ । ସଗୁଣଶ୍ଚ ସୁରୂପଶ୍ଚ ପ୍ରଜାରଞ୍ଜନତତ୍ପରଃ
ସୂତ କହିଲେ: ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଥିବା ପରେ, ପୁରୁରବା ରାଜ୍ୟ କଲେ। ସେ ଗୁଣବାନ, ସୁନ୍ଦର ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବାରେ ଲାଗିଥିଲେ।
ପ୍ରତିଷ୍ଠାନେ ପୁରେ ରମ୍ଯେ ରାଜ୍ଯଂ ସର୍ଵନମସ୍କୃତମ୍ । ଚକାର ସର୍ଵଧର୍ମଜ୍ଞଃ ପ୍ରଜାରକ୍ଷଣତତ୍ପରଃ
ସେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ନାମକ ସୁନ୍ଦର ସହରରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ସମ୍ମାନ ଲାଗି ରାଜ୍ୟ କଲେ। ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜାଣି, ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାରେ ନିଷ୍ଠା ରହିଲେ।
ମନ୍ତ୍ରଃ ସୁଗୁପ୍ତସ୍ତସ୍ଯାସୀତ୍ପରତ୍ରାଭିଜ୍ଞତା ତଥା । ସଦୈଵୋତ୍ସାହଶକ୍ତିଶ୍ଚ ପ୍ରଭୁଶକ୍ତିସ୍ତଥୋତ୍ତମା
ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର ଭଲଭାବେ ଗୁପ୍ତ ଥିଲା, ପରଲୋକ ବିଷୟରେ ଜ୍ଞାନ ଥିଲା, ସଦା ଉତ୍ସାହ ଓ ଶକ୍ତି ଥିଲା, ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରାଜଶକ୍ତି ଥିଲା।