ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ବୃହସ୍ପତି ଗୁରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଦୃତ ଗତିରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ। ତାଙ୍କ ମନ ଭରି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଚିନ୍ତା ଓ ବିୟୋଗରେ ଲିନ ହେଲା। କିଛି ଦିନ ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ କାଟି, ବୃହସ୍ପତି ଚିନ୍ତାରେ ପିଡିତ ହୋଇ ଚିକିତ୍ସାକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଚଲିଗଲେ। ଏଠାରେ, କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରରେ ଅବରୋଧ କଲେ, ତେଣୁ ବୃହସ୍ପତି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ବାହାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଚନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ ନାହିଁ, ଏହା ଦେଖି ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ କ୍ରୋଧ ଆହୁରି ବଢିଗଲା। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏହି ଚେଲା ମୋ ଗୁରୁଙ୍କ ଜନ୍ମଦାତ୍ରୀ, ମୋ ମାତାଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ନେଇଯାଇଛି। ଏହି ଅଧର୍ମୀକୁ ମୁଁ ଶିକ୍ଷା ଦେବି।" ବୃହସ୍ପତି ଦ୍ୱାରରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ କ୍ରୋଧରେ କହିଲେ, "ମୂର୍ଖ, ଦୁଷ୍ଟ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନିମ୍ନତମ, ଘରଭିତରେ କାହିଁକି ରହିଛୁ? ଆମ ପ୍ରିୟାକୁ ସତ୍ୱର ଫେରାଇଦିଅ, ନହେଲେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶାପ ଦେବି। ଯଦି ମୋ ଅତିପ୍ରିୟାକୁ ଫେରାଇନାହଁ, ତେବେ ତୁମକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବି।" ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଏହି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଠୋର କଥା ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚନ୍ଦ୍ର ଦୃତ ଗତିରେ ଘର ଛାଡ଼ି ଚାଲିଗଲେ। ତାପରେ ସୋମ ହସି କହିଲେ, "ତୁମେ ଏତେ କଥା କାହିଁକି କହୁଛ? ଏହି କଳାନେତ୍ରୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣବତୀ ନାରୀ ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। ତୁମେ ଆଉ ଏକ କୁବ୍ୟାପ୍ତି, ତୁମ ପରି ନିର୍ଦ୍ଦୟା ନାରୀକୁ ନିଅ; ଏପରି ରୂପବତୀ ନାରୀ ଏକ ଭିକ୍ଷୁକର ଘରକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଆନନ୍ଦ ତାହାରେ ଯିଏ ସମାନ, ତାଙ୍କ ସହିତ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ କାମଶାସ୍ତ୍ରର ନିଷ୍କର୍ଷ ବୁଝିନାହଁ, ମୂଢ଼। ଯେଉଁଠାରେ ଚାହିଁବ, ଯାଅ, ମୂର୍ଖ; ମୁଁ ତୁମେ ଚାହୁଁଥିବା ନାରୀକୁ ଦେବିନାହିଁ। ଯେଉଁ କିଛି କରିପାର, କର; ଏହି ରୂପବତୀ ନାରୀ ତୁମକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ତୁମର ଏହି କାମଜନିତ ଶାପ ମୋତେ କିଛି କରିପାରିବ ନାହିଁ; ମୁଁ ମୋ ପ୍ରିୟାକୁ ଦେବିନାହିଁ, ଗୁରୁ—ଯେଉଁ କିଛି ଚାହୁଁ, କର।" ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏପରି କଥାରେ ବୃହସ୍ପତି ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଜଳିଉଠିଲେ ଓ ଦୃତ ଗତିରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଶଚୀପତିଙ୍କ ଘରକୁ ଗଲେ। ଏଉଁଠି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଓ ବିଷାଦରେ ବସିଥିବା ଦେଖି, ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପାଦ୍ୟ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଆସନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ତାପରେ ସେ ଅତି ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, "ଭଗବନ, କଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଏତେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି? କିଏ ଆପଣଙ୍କୁ ଏପରି ଦୁଃଖ ଦେଇଛି, ମହାମୁନି? ମୋ ରାଜ୍ୟରେ କିଏ ଆପଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଛି? ସମସ୍ତ ଦେବସେନା ଓ ଲୋକପତିମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅଛନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଦିଗରେ ଅଛନ୍ତି। ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ଚିନ୍ତା କଣ?" ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, "ମୋ ସୁନ୍ଦର ନେତ୍ରୀ ଭାର୍ୟା ତାରାକୁ ଚନ୍ଦ୍ର ନେଇଯାଇଛି। ମୁଁ ବାରମ୍ବାର ଅନୁରୋଧ କଲି ମଧ୍ୟ, ସେ ଦୁଷ୍ଟ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଉନାହିଁ। ମୁଁ କଣ କରିବି, ଦେବେଶ? ଆପଣ ମାତ୍ର ମୋ ଆଶ୍ରୟ। ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଶତକ୍ରତୁ!" ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ, "ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଆପଣ ଦୁଃଖ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସେବକ। ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କ ଭାର୍ୟାକୁ ଫେରାଇଦେବି। ଯଦି ମୁଁ ଦୂତ ପଠାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଅହଙ୍କାରୀ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇନାହିଁ, ତେବେ ଦେବସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି।" ଏଭଳି ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ବିଦ୍ୱାନ୍, ଚତୁର୍ ଦୂତକୁ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ପଠାଇଲେ। ସେ ଶୀଘ୍ର ଚନ୍ଦ୍ରଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚି, ରୋହିଣୀପତିଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମହାଭାଗ, ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦୂତ; ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣ, ବିଦ୍ୱାନ। ଆପଣ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ନୀତିବାନ୍, ନିଷ୍ଠାବାନ୍; ଆପଣଙ୍କ ପିତା ଅତ୍ରି ମୁନି ଧର୍ମପରାୟଣ। ଅନ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ନିଜ ଭାର୍ୟାକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ ଅଛି; ଏହି କାରଣରୁ ବିରୋଧ ହେବା ସ୍ବାଭାବିକ। ଯେପରି ଆପଣ ନିଜ ଭାର୍ୟାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଭାର୍ୟାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଜ ପରି ଭାବିବା ଉଚିତ୍। ଏହି କଥା ଭାବନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଦକ୍ଷଙ୍କ ୨୮ ଶୁଭ୍ରାଙ୍ଗନା ଅଛନ୍ତି; ଏପରି ଅମୃତସମ ରୂପବନ୍ତୀ ଭାର୍ୟାମାନେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଗୁରୁଙ୍କ ଭାର୍ୟା ଉପରେ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କାହିଁକି? ଏହି ସୁନ୍ଦରୀମାନେ, ମେନକା ଭଳି, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ କରନ୍ତୁ, କିନ୍ତୁ ଗୁରୁଙ୍କ ଭାର୍ୟାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ଯଦି ମହାନ ଲୋକମାନେ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ, ଅଜ୍ଞାନୀମାନେ ତାହା ଅନୁସରଣ କରି ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେବ। ଏହି କାରଣରୁ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଆପଣ ଗୁରୁଙ୍କ ଭାର୍ୟାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିରୋଧ ହେବ ନାହିଁ।" ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସୋମ କିଛି କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ହାସ୍ୟ ସହ ଦୂତକୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ତୁମେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ବଳଶାଳୀ, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ତୁମର ପୂରୋହିତ ମଧ୍ୟ ଏପରି, ତୁମେ ଯେମିତି ଚିନ୍ତା କର, ସେମିତି। ଅନେକ ଲୋକ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, କିନ୍ତୁ ସମୟ ଆସିଲେ ସ୍ୱୟଂ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦୁର୍ଲଭ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଶାସ୍ତ୍ର ଲୋକ ମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ଦେବେଶ, ଯେଉଁ ନାରୀକୁ ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ, ତାହା ଭୋଗ କରିଲେ ଅପରାଧ କଣ? ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କିଛି ନିଜର, ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ପାଖରେ କିଛି ନାହିଁ। ନିଜ ଓ ପରର ଭେଦ ମୂଢ଼ମନାଙ୍କ ମାନସିକ ଭ୍ରମ। ତାରା ମୋପ୍ରତି ଆସକ୍ତ, ତାଙ୍କର ଗୁରୁପ୍ରତି ନୁହେଁ; ଯିଏ ଆସକ୍ତ, ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟ ଛାଡ଼ିପାରିବେ କିପରି? ଯିଏ ଉଦାସୀନ, ତାଙ୍କ ସହ ଘରସଂସାର କିପରି ହେବ? ସେ ଉଦାସୀନ ହେବା ସମୟରେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ନାରୀକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଛି। ମୁଁ ଏହି ସୁନ୍ଦରୀକୁ ଛାଡ଼ିବିନାହିଁ; ଦୂତ, ଯାଅ ଏହି କଥା ତୁମ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କୁହ। ତୁମେ ସ୍ୱାମୀ, ଶତାକ୍ଷ; ଯେଉଁ କିଛି କରିପାର, କର।" ସୂତ କହିଲେ: ଏଭଳି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦୂତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ସମସ୍ତ କଥା ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ।