ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଦିବ୍ୟ ଆକାଶବାଣୀ ଦ୍ୱାରା କମ୍ସ ଜାଣିପାରିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଦେବକୀଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ସନ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ହେବ। ଏହି ଭୟରେ, ଦୁଷ୍ଟ କମ୍ସ ମୋତେ ଓ ମୋର ଭାର୍ୟା ଦେବକୀଙ୍କୁ କାରାଗାରରେ ନିର୍ବନ୍ଧ କରିଦେଲେ। ସେଠାରେ ଆମେ ଦୁଇଜଣେ ଏକାଠି ରହୁଥିଲୁ, ଏବଂ ଯେତେବେଳେ ଦେବକୀ ପୁଅ ପ୍ରସବ କରୁଥିଲେ, କମ୍ସ ତାକୁ ସঙ্গে ସঙ্গে ହତ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଏଭଳି ଭାବରେ ଛଅଜଣ ପୁଅଙ୍କୁ ସେ ହତ୍ୟା କଲେ, ଏବଂ ଦେବକୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଦିନ ରାତି କାଟୁଥିଲେ। ଏହି ଦୁଃଖରେ ମୁଁ ମହାର୍ଷି ଗର୍ଗଙ୍କୁ ଡାକି, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରଣାମ କରି, ଦେବକୀଙ୍କ ଦୁଃଖ ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ବ୍ୟକ୍ତ କଲି। ମୁଁ କହିଲି, "ହେ ଦୟାସାଗର! ଆପଣ ଯଦୁବଂଶର ଗୁରୁ, ଦୟାକରି ଆମେ କିପରି ଦୀର୍ଘାୟୁ ନନ୍ଦନ ପାଇପାରିବୁ, ଏହା ଉପାୟ କହନ୍ତୁ।" ଗର୍ଗ ଋଷି ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, "ହେ ବସୁଦେବ, ଧନ୍ୟ ତୁମେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ ଶୁଣ। ସେଇ ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କର, ଯିଏ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜିଲେ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଶୁଭ ଫଳ ପାଇବ। ଦୁର୍ଗା ଉପାସନା କଲେ ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ପୂଜିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ଅସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।" ଏହି ପରାମର୍ଶରେ ଆମେ ଦୁଇଜଣେ ଖୁସି ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରଣାମ କଲୁ। ମୁଁ ନମ୍ରତା ସହ କହିଲି, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କର ମୋ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଅଛି, ତେବେ ଦୟାକରି ଆପଣ ନିଜେ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତୁ। ମୁଁ କମ୍ସଙ୍କ ଗୃହରେ ବନ୍ଦୀ, କିଛି କରିପାରିବି ନାହିଁ, ଏହି ଦୁଃଖ ସାଗରରୁ ମୋତେ ଆପଣ ମାତ୍ର ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।" ମୋ ଏହି ଅନୁରୋଧରେ ମହାର୍ଷି ଗର୍ଗ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ କହିଲେ, "ହେ ବସୁଦେବ, ତୁମ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରୁ ମୁଁ ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି।" ଏହିପରେ ତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରି, ଗର୍ଗ ଋଷି ଅନ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ, ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେଠାରେ ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଓ ପାଠ କରି, ମହାଦେବୀଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହ ପୂଜିଲେ। ଉପାସନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶବାଣୀ ହେଲା, "ମୁଁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ହେ ମୁନି, ତୁମ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଘ୍ର ପୂରଣ ହେବ। ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ହରିଙ୍କୁ ମୁଁ ପଠାଇଛି, ସେ ବସୁଦେବଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଅଂଶରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବେ। କମ୍ସଙ୍କ ଭୟରୁ, ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭି ଜନ୍ମାନ୍ତରେ ଶିଶୁକୁ ନନ୍ଦଙ୍କ ଗୋକୁଳ ଗୃହକୁ ନେଇଯିବେ। ଏହି ସମୟରେ ଯଶୋଦାଙ୍କ ଝିଅକୁ ନେଇ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିବେ କମ୍ସ ଏବଂ ତାକୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ, କିନ୍ତୁ ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ। ତାହା ସେଠାରୁ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ଲୋକକଳ୍ୟାଣ କରିବେ।" ଏହି ଆକାଶବାଣୀ ଶୁଣି ଗର୍ଗ ମୁନି ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଜଗତ୍ଜନନୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ମଥୁରାକୁ ଯାଇଲେ। ମହାଦେବୀଙ୍କ ଦୟା ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥିବା ଅନୁଗ୍ରହ ଶୁଣି ବସୁଦେବ ଓ ତାଙ୍କ ଭାର୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏହି ଦିନଠାରୁ ମୁଁ ଦେବୀଙ୍କ ପରମ ମହିମାକୁ ଜାଣିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଆପଣଙ୍କ ମୁଖାମୃତ ଶବ୍ଦ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛି। ଏହିପରି, "ହେ ଦେବ ମୁନି, ଆପଣ ଦେବୀଭାଗବତ ପାଠ କରନ୍ତୁ; ମୋର ଭାଗ୍ୟରେ ଆପଣ ଆସିଛନ୍ତି," ବସୁଦେବ କହିଲେ। ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ନାରଦ ମୁନି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଶୁଭ ଦିନ ଓ ଶୁଭ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଉପଖ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ବିଧିବତ୍ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପୂର୍ବକ ଦୁର୍ଗା ମନ୍ତ୍ର ଓ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁରାଣର ଦେବୀ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରି, ପ୍ରଥମ ସ୍କନ୍ଧ ରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଶ୍ରୀ ନାରଦଙ୍କ ମୁଖାମୃତ ଭାଗବତ ଆମୃତ ଶ୍ରବଣ କରିବାକୁ ବସୁଦେବ ଭକ୍ତି ସହ ଉପବେଶିଲେ। ନବମ ଦିନରେ ପାଠ ଶେଷ ହେବା ପରେ ବସୁଦେବ ବହୁତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଗ୍ରନ୍ଥ ଓ ପାଠକଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଗୁହାରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ଜାମ୍ବବତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା। କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଘାତରେ ଜାମ୍ବବତ ଶରୀରେ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ। ସେ ଅପରାଧ ବୋଧରେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କ୍ଷମା ଚାହିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୂପେ ଚିହ୍ନିଛି, ଯିଏ କ୍ରୋଧରେ ସମୁଦ୍ରର ଅଧିପତିଙ୍କୁ ଉତ୍କଳିତ କରି, ଲଙ୍କାରେ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସମେତ ନାଶ କରିଥିଲେ। ଆପଣ ସେଇ ରାମ, ଏବେ କୃଷ୍ଣ ରୂପେ ଅଛନ୍ତି। ମୋ ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ; ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ସେବକ। ମୋତେ କ’ଣ କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦିଅନ୍ତୁ।" ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, "ହେ ଭାଲୁ ରାଜା, ଆମେ ଏଠାରେ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ପାଇଁ ଆସିଛୁ।" ଏହାପରେ ଜାମ୍ବବତ ତାଙ୍କ ଝିଅ ଜାମ୍ବବତୀକୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଇ, ଦେବ ଋଷି ନାରଦଙ୍କ ସହ ମଣି ମଧ୍ୟ ଦାନ କଲେ। କୃଷ୍ଣ ଝିଅକୁ ପତ୍ନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି, ମଣି ଗଳାରେ ପିନ୍ଧି, ଭାଲୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ବିଦାୟ ଦେଇ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହିପରି, ଉପଖ୍ୟାନ ଶେଷ ଦିନେ ବସୁଦେବ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖୁସି କରି ଦାନ ଦେଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଉଥିବା ସମୟରେ, ହରି ଝିଅ ଓ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ସହ ବସୁଦେବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଆସିଲେ। ସେମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦବିହ୍ୱଳ ହେଲେ, ଚକ୍ଷୁ ଜଳରେ ଭରିଗଲା ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସଉଖ୍ୟ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦେବ ମୁନି ନାରଦ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଗମନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବସୁଦେବଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସଭାକୁ ନେଇଗଲେ। ଏହି ହରିର ଉପଖ୍ୟାନ ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତି ଓ ପବିତ୍ର ମନେ ଯିଏ ପଢ଼ନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଶରୀର ଶେଷେ ମୋକ୍ଷ ପଥକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଏବେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆଉ ଏକ ପ୍ରାଚୀନ କଥା ଶୁଣ, ଯେଉଁଥିରେ ଏହି ଦେବୀଭାଗବତର ମହିମା ଗାୟନ କରାଯାଇଛି।