ଏହି କଥାରେ, ଦୁଇଟି ଦାନବ ଅତ୍ୟଧିକ ଅହଂକାରରେ ମତାଳି ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଅଭିମାନ ଏପରି ଥିଲା ଯେ, ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ, ତେବେ ଏମିତି ଅଭିମାନୀ ଦୁଇଜଣ କେମିତି ମୃତ୍ୟୁକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରିପାରିବେ? ଏହି ଭାବରେ ବିଚାର କରି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବିଲେ—ଆଜି ମୁଁ ସେଇ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ପୂରଣ କରେ; ତାଙ୍କର ଦୟା ବିନା କୌଣସି ଇଛା ସାକାର ହୁଏ ନାହିଁ। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି ବିଷ୍ଣୁ ଆକାଶରେ ଯୋଗନିଦ୍ରା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ବିଳକ୍ଷଣ ମୋହିନୀ ରୂପରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ—ଏ ଭୂବନେଶ୍ୱରୀ, ଦୟାଳୁ, ଦୁଇଟି ଦାନବ ନାଶ ପାଇଁ ମୋତେ କୃପା କରନ୍ତୁ। ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: "ଓ ଦେବୀ, ମହାମାୟା, ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର କର୍ତ୍ତ୍ରୀ, ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ନଥିବା ଚଣ୍ଡୀ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦାତ୍ରୀ, ଶୁଭାଙ୍ଗି, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଗୁଣାତ୍ମକ କିମ୍ବା ନିର୍ଗୁଣ ରୂପକୁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କର ଅସଂଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ କିପରି ଜାଣିପାରିବି? ଆଜି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଅପାର ଶକ୍ତି ଅନୁଭବ କରିଛି; ଯେଉଁଠିକି, ମୁଁ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଡୁବିଥିଲି, ଏବେ ସଚେତନ ହୋଇଛି। ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ ଜଗାଇବାକୁ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଜାଗିପାରିଲିନି, ମୋର ଷଡ୍ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ହୋଇଥିଲା। ଓ ଅମ୍ବିକା, ଆପଣଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ଅଚେତନ ହୋଇଥିଲି, ଆପଣ ମୋତେ ମୁକ୍ତ କଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧ କଲି। ଏବେ ମୁଁ କ୍ଲାନ୍ତ, ତଥାପି ସେମାନେ କ୍ଲାନ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି, କାରଣ ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଦୁଇ ଅହଂକାରୀ ଦାନବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି।" "ମୁଁ ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ସେମାନେ ସହିତ ଏକକ ଯୁଦ୍ଧ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲି, ଏବଂ ମହାସାଗରରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲି। ତାପରେ ମୁଁ ଜାଣିଲି ଯେ, ଆପଣ ତାଙ୍କୁ ଅମରତ୍ୱର ଅଦ୍ଭୁତ ବର ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଶରଣ ନେଇଛି। ମା, ମୋତେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ ଅତି କ୍ଳାନ୍ତ; ଆପଣଙ୍କର ବରରେ ଦ୍ରଢ଼ ହୋଇ, ସେମାନେ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଛନ୍ତି, ଦୁଃଖ ନାଶିନୀ।" "ଏହି ଦୁଇ ଦୁଷ୍ଟ ମୋତେ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି—ମୁଁ କଣ କରିବି, କେଉଁଠି ଯିବି?" ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଦେବୀ ମୃଦୁ ହାସି ସହିତ କହିଲେ— "ଏ ଜଗନ୍ନାଥ, ଶାଶ୍ୱତ ବାସୁଦେବ, ମୋର ପାଖରେ ନମ୍ର ହୋଇ ଆସିଛ, ହେ ଦେବାଦିଦେବ, ହେ ହରି, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ପୁଣିଥରେ ତୁମେ ନିଜେ ଯୁଦ୍ଧ କର। ସେମାନେ ଯେତେବେଳେ ମୋର ମାୟାରେ ମୁହଁ ହରାଇବେ, ତେତେବେଳେ ତୁମେ ଚତୁର୍ଥ ଚତୁର୍ଭୁଜ ହୋଇ ସେମାନେଙ୍କୁ ମାରିଦେଉ। ମୁଁ ମୋର କୁଟିଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିଦେବି।" "ହେ ନାରାୟଣ, ମୋର ମାୟାରେ ବିମୋହିତ ହେବାବେଳେ ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ତାଳରେ ସେମାନେଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କର।" ସୂତ ମୁନି କହିଲେ: ଦେବୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ବିଷ୍ଣୁ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେ ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ ଓ ଉଭୟ ଦାନବ ସେଠାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆସିଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଓ କହିଲେ: "ଠିଆ ହେଉ, ଠିଆ ହେଉ, ଚତୁର୍ଭୁଜ, ଆମ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର!" ସେମାନେ କହିଲେ: "ବିଜୟ ଓ ପରାଜୟ ଭାଗ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଆଜି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଜୟୀ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟରେ ଦୁର୍ବଳ ମଧ୍ୟ ଜିତିପାରେ। ଏଥିପାଇଁ, ମହାତ୍ମା ଜନେ କେବେ ଆନନ୍ଦ କିମ୍ବା ଶୋକରେ ଲିନ ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହଁ। ପୂର୍ବରୁ ବହୁତ ଦୈତ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଇଥିଲେ।" "ଏବେ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଏକାସাথে ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ପରେ ତୁମେ ପରାଜିତ ହେଲ।" ସୂତ କହିଲେ: ଏହିପରି କହି, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ତିବ୍ର ଘୁଞ୍ଚିରେ ତାଳ ମାରିଲେ, ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଶକ୍ତିରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଘୁଞ୍ଚିରେ ତାଳ ମାରିଦେଲେ। ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଦେଖି, ନାରାୟଣ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ। ସୂତ କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି ଦେବୀ ତାଙ୍କର ତାମ୍ର ନୟନରେ ବଡ଼ ହାସି ହସିଲେ, ଦୁଇ ଦାନବଙ୍କୁ କୁଟିଳ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ, ଏହି ଦୃଷ୍ଟି କାମବାଣ ଭଳି ତାଙ୍କୁ ବିଧିଲା। ମୃଦୁ ହାସ୍ୟ ଓ ପ୍ରେମରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ, ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ମୋହିତ କଲେ, ଦୁଇଜଣ ଦୁଷ୍ଟ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଅସାଧାରଣ ଭାବି, ଦେବୀଙ୍କ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପକୁ ଦେଖି, କାମବାଣରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖି ରହିଲେ। ଏଠାରେ ହରି ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝିଲେ; ଦୁଇଜଣ ମୋହିତ ହୋଇଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନ ପାଇଁ ସଜାଗ ହେଲେ। ସେ ମୃଦୁ ହାସ୍ୟ ଓ ଘନମେଘ ସ୍ୱରରେ ଦୁଇଦିନିକୁ କହିଲେ: "ହେ ବୀରମାନେ, ତୁମେ ଯେଉଁ ବର ଚାହଁ, ମୁଁ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଉଛି; ଆଗରୁ ଅନେକ ଦାନବ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତୁମମାନେ ପରି ସମାନ କେହି ଦେଖାଯାଇନାହିଁ। ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମ ଦୁଇଭାଉଙ୍କର ଇଛିତ ବର ପ୍ରଦାନ କରିବି।" ସୂତ କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଅଭିମାନୀ ଓ କାମଭାବରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ଦୁଇଦିନି ମହାମାୟାଙ୍କୁ ତାକି ରହିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ହରି, ଆମେ ଦାତା, ଆମେ ମାଗୁନାହିଁ; ଆପଣ କାହିଁକି ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି? ଦେବାଦିଦେବ, ସମାନ ଭାବରେ ଦିଅନ୍ତୁ।" "ତୁମେ, ହୃଷୀକେଶ, ତୁମ ମନର ଇଛା ଅନୁଯାୟୀ ବର ମାଗ; ବାସୁଦେବ ସହିତ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅ।" ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କହିଲେ: "ଆଜି ମୋପରେ ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉ; ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ମୋ ହାତରେ ନିହତ ହେବ।" ସୂତ କହିଲେ: ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୁଇ ଦାନବ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ; ଚିନ୍ତା କରିଲେ ଯେ, ସେମାନେ ଠକାଯାଇଛନ୍ତି ବୋଲି, ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲେ। ମନେ ଭାବି, ସେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ସେମାନେ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀକୁ ପାଣିରେ ଲିନ ଦେଖିଲେ, କେଉଁଠି ମାଟି ନାହିଁ।