ଏକ ଦିନ ବସୁଦେବ ନାରଦ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏ ମହାମୁନି, ଏହି ଦେବୀ କିଏ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି କ’ଣ? ଏହି ଦେବୀଙ୍କର ଉପାସନା କିପରି କରାଯାଏ? ଦୟାକରି ମୋତେ କହନ୍ତୁ।” ତାପରେ ନାରଦ ମୁନି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଏ ବସୁଦେବ, ମୋର କଥା ଶୁଣ। ଦେବୀଙ୍କର ଅଦୃଶ୍ୟ ମହାତ୍ମ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ନନ କରିବା କିଏ ପାରିବ? ଦେବୀ ଅବିନାଶୀ, ଶିବା, ଏକ ତ୍ରିଗୁଣାତ୍ମା—ସତ, ଚିତ, ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି। ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ଏହି ବିଶ୍ୱ ତାଙ୍କରେ ବ୍ୟାପ୍ତ। ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ଉପାସନା କରି ଏହି ସଚଳ-ଅଚଳ ବିଶ୍ୱକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ; ମଧୁ ଏବଂ କୈଟଭ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଷ୍ଟୁତି କରିଥିଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର କୃପାରେ ବିଶ୍ୱକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ରୁଦ୍ର ଦେବୀଙ୍କର ଦୟାଦୃଷ୍ଟିରେ ବିଶ୍ୱର ସଂହାର କରନ୍ତି। ସେ ବନ୍ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷର କାରଣ; ସେ ଦେବୀ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ, ସର୍ବଦେବୀ, ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସକ। ନବରାତ୍ର ଉପାସନା ରିତିରେ ଜଗତ୍ମାତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ଦେବୀଙ୍କର ପୁରାତନ ଭାଗବତ କଥା ନବଦିନ ଧରି ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା, ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ ତୁରନ୍ତ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ହେବ; ଏହା ପଢିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୂର ନୁହେଁ। ନାରଦଙ୍କୁ ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ବସୁଦେବ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଆଦର ଭରି ମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମହାମୁନି, ଆପଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ମୋ ଜୀବନର ଘଟଣା ମୁଁ ସ୍ମରଣ କରିପାରିଛି। ଏବେ ମୁଁ ଦେବୀଙ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟର ଆରମ୍ଭ ଆପଣଙ୍କୁ କହିବି। ପୂର୍ବେ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶବାଣୀ ଦ୍ୱାରା କଂସ ଜାଣିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଦେବକୀଙ୍କର ଅଷ୍ଟମ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହେବ। ଭୟରେ ତିନି ମୋତେ ଓ ମୋର ପତ୍ନୀ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଦୁଷ୍ଟ ଭାବରେ କାରାଗାରରେ ରଖିଥିଲେ। କଂସ ଜନ୍ମ ପରେ ମୋର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁତ୍ରକୁ ମାରିଦେଉଥିଲେ। ଛଅ ପୁତ୍ର ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା; ଦେବକୀ ଦୁଃଖରେ ଦିନ ରାତି ବିପାକ ଭୋଗୁଥିଲେ। ତାପରେ ମୁଁ ଗର୍ଗ ମୁନିଙ୍କୁ ଡାକି ବନ୍ଦନା କରି, ପୁତ୍ର ପାଇବା ଆଶାରେ ଦେବକୀଙ୍କର ଦୁଃଖ ଅବସ୍ଥା ଜଣାଇଲି। କହିଲି, “ଏ ଦୟାମୟ, ଆପଣ ଯଦୁବଂଶର ଗୁରୁ; ଦୟାକରି ଦୀର୍ଘାୟୁ ପୁତ୍ର ପାଇବା ଉପାୟ କହନ୍ତୁ।” ତାପରେ ଗର୍ଗ ମୁନି ଉତ୍ସାହ ଭରି କହିଲେ, “ଏ ବସୁଦେବ, ଶୁଣ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ ଏହି—ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କର; ସେ ଭକ୍ତଙ୍କର କଷ୍ଟ ଦୂର କରନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ ଏହି ଜଗତରେ କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ଅସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ।” ଏପରି ଶୁଣି, ମୁଁ ଓ ମୋର ପତ୍ନୀ ଆନନ୍ଦ ଭରି ଗର୍ଗ ମୁନିଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି, ଯୋଡ଼ିହାତେ କହିଲି, “ଏ ଦୟାମୟ, ଆପଣ ଯଦି ମୋତେ ଦୟା କରନ୍ତି, ତେବେ ମୋ ପାଇଁ ଚଣ୍ଡିକା ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତୁ। କଂସର ଘରରେ ବନ୍ଧି ରହିବାରୁ କିଛି କରିପାରିବି ନାହିଁ; ଏହି ଦୁଃଖ ସାଗରରୁ ମୋତେ ଆପଣ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।” ମୋର ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି ଗର୍ଗ ମୁନି ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ, “ବସୁଦେବ, ତୁମ ପାଇଁ ମୁଁ ଉପକାର କରିବି।” ତାପରେ ମୁଁ ଅନୁରୋଧ କରିବା ପରେ, ଗର୍ଗ ମୁନି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହ ଦୁର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କର ଉପାସନା ପାଇଁ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଗର୍ଗ ମୁନି ମନ୍ତ୍ର ଜପ ଓ ପୂଜା କରି, ଭକ୍ତଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଜଗତ୍ମାତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କଲେ। ପୂଜା ଶେଷ ହେବା ପରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶବାଣୀ ହେଲା—“ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ, ଏ ମୁନି; ତୁମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ ହେବ। ପୃଥିବୀର ଭାର ହଟାଇବା ପାଇଁ ହରିଙ୍କୁ ମୁଁ ପଠାଇଛି; ସେ ତାଙ୍କର ଅଂଶରେ ଦେବକୀଙ୍କୁ ଅବତରିବେ। କଂସର ଭୟରୁ ଅନକଦୁନ୍ଦୁଭି ଶିଶୁକୁ ଉଠାଇ ଗୋକୁଳରେ ନନ୍ଦଙ୍କ ଘରକୁ ଦେଇଦେବେ। ଯଶୋଦାଙ୍କର କନ୍ୟାକୁ ନିଜ ଘରକୁ ନେଇ, କଂସ ମାରିବା ଚେଷ୍ଟା କରିବେ, କିନ୍ତୁ ସେ ମୁକ୍ତି ପାଇବେ। ସେ ତାଙ୍କର ହାତରୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ଜଗତର ଉପକାର କରିବେ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଗର୍ଗ ମୁନି ଶାନ୍ତ ହୃଦୟରେ ଜଗତ୍ମାତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି ମଥୁରା ନଗରକୁ ଫେରିଲେ। ଦେବୀଙ୍କର ଦିଆ ଅନୁଗ୍ରହ ଶୁଣି ଗର୍ଗ ଓ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଆନନ୍ଦ ଭରିଗଲେ। ଏହିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମୁଁ ଦେବୀଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମହାତ୍ମ୍ୟ ଜାଣିଛି, ଯାହା ଆପଣଙ୍କର ମୁଖାମ୍ବୁରୁ ଏବେ ମଧୁର କଥା ଶୁଣିଲି। ଏହିପରି, ମହାମୁନି, ଦୟାକରି ଦେବୀଙ୍କର ଭାଗବତ କଥା ପଢ଼ନ୍ତୁ। ମୋର ସୁଭାଗ୍ୟରେ ଆପଣ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଛନ୍ତି। ବସୁଦେବଙ୍କର ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ନାରଦ ମୁନି ଆନନ୍ଦ ଭରି ଏକ ଶୁଭ ଦିନ ଉପଲକ୍ଷେ ଦେବୀଙ୍କର ଭାଗବତ କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ବିଗ୍ନ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ନବାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଓ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ପୁରାଣର ଦେବୀ ସ୍ତୁତି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ପ୍ରଥମ ଶ୍କନ୍ଧରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ବସୁଦେବ ଭକ୍ତି ଭରି ନାରଦଙ୍କର ମୁଖାମ୍ବୁରୁ ନିକ୍ସିଁ ମୃତ୍ୟୁଭୂତ ଭାଗବତ କଥା ଶୁଣିଲେ। ନବମ ଦିନ ଉପରେ କଥା ଶେଷ ହେଲା, ବସୁଦେବ ତୃପ୍ତି ଭରି ପୁସ୍ତକ ଓ ପଢ଼ିବାକୁ ବନ୍ଦନା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଗୁହାରେ କୃଷ୍ଣ ଓ ଜାମ୍ବବତଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; କୃଷ୍ଣଙ୍କର ମାରରେ ଜାମ୍ବବତ ଶରୀରରେ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ। ସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଦୟା ଭରି ତାଙ୍କର ଅପରାଧକୁ କ୍ଷମା କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିଛି, ଯେ ରୋଷରେ ନଦୀପତିକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରି ଲଙ୍କାରେ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କର ସାଥୀମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିଥିଲେ।