ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ମୋର ଦୁଃଖ ବିଷୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ଏବେ ଜାଣିପାରୁନାହାନ୍ତି, କାରଣ ତୁମେ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଶକ୍ତିହୀନ କରିଦେଇଛ; ସେଠାରେ, ତୁମେ ଚାହୁଁଥିଲେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କର, କିମ୍ବା ଏହି ଦୁଇ ଦାନବ ନାୟକଙ୍କୁ ବିନାଶ କର—ତୁମେ ଯାହା ଇଛା କର, ମହାଶକ୍ତିଶାଳି ମା'। ଯେମାନେ ତୁମର ପରମ ଶକ୍ତିକୁ ଜାଣନ୍ତିନାହାନ୍ତି ଏବଂ କେବଳ ହରି କିମ୍ବା ହରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୂଢ଼; ଏହି ଦିନ ମୁଁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝିପାରିଛି, କାରଣ ବିଷ୍ଣୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଶକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଶୁଇଛନ୍ତି। ସମୁଦ୍ରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହରିଙ୍କୁ ଜଗାଇପାରୁନାହାନ୍ତି, କାରଣ ସେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପ୍ରଭାବରେ ଅବଧିନ୍ନ; ମୁଁ ଭାବୁଛି, ଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ରାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଳପୂର୍ବକ ଶୁଆଇଦେଇଛ, ଯାହାର ଫଳରେ ସେ ଅଶକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତାଙ୍କୁ ଜଗାଇପାରୁନାହାନ୍ତି। ଏହି ଭୂମିରେ ସେମାନେ ଧନ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମ ପାଦପଦ୍ମରେ ଭକ୍ତି ରଖିଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତୁମେ ଏକାକି ଲୀନ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି; ସେମାନେ ତୁମେ ଯୁଗୟୁଗର ଜଗତ୍ ଜନନୀ, କାମଧେନୁ ବୋଲି ଜାଣି, ହୃଦୟର ସମସ୍ତ ଭକ୍ତି ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଗୁଣ, ଉଚ୍ଚାରଣ, ଶୁଭ ଚରିତ୍ର, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଖ୍ୟାତି ଦେଇଥିଲା, ସେସବୁ କେଉଁଠି ଗଲା? ସମସ୍ତ ଚାଲିଗଲା; ଏଠାରେ ହରି ମଧ୍ୟ ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ବଶୀଭୂତ ହୋଇ ନିଦ୍ରାରେ ବନ୍ଧିତ। ତୁମେ ଏକା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଶକ୍ତି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂଳ; ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସେ ସବୁ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛ; ତୁମେ ନିଜ ମାୟାର ଜାଲରେ ଖେଳ କରୁଛ, ଯେପରି ଅଭିନେତା ନିଜ ନାଟକରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ। ଯୁଗ ଆରମ୍ଭରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତୁମେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲ, ତାଙ୍କୁ ପରିଶୁଦ୍ଧ ଶକ୍ତି ଦେଇ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲ; ଏବେ ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଅଶକ୍ତ କରି, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଛ; ମା', ତୁମେ ନିଜ ଇଛାନୁସାରେ ସବୁ କର। ଭାଗ୍ୟବତୀ, ଯେତେବେଳେ ତୁମେ ମୋତେ ଏଠି ସୃଷ୍ଟି କରିଛ, ତେବେ ମୋର ବିନାଶ ଇଛା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଦୟା କର, ନିର୍ବିକାର ରହିବାକୁ ଛାଡ଼। ଏହି ଦୁଇ ଦାନବ ରୂପୀ କାଳ କାହିଁକି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ? କିମ୍ବା, ଭବାନୀ, ତୁମେ ମୋ ପ୍ରତି ହସିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ମୁଁ ତୁମର ଅଦ୍ଭୁତ କ୍ରିୟା ବୁଝିପାରିଛି; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ତୁମେ ନିଜ ଇଛାରେ ଆନନ୍ଦ କରୁଛ। ଏହିପରି ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୟ କରିପାର, କିମ୍ବା ମୋତେ ଧ୍ୱଂସ କରିପାର—ଭବାନୀ, ଏଥିରେ କୌଣସି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ। ମା', ତୁମେ ଯାହା ଇଛା କର, ଆଜି ମୋତେ ମାର; ଜଗତ୍ ଜନନୀ, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଶୋକ କରୁନାହିଁ। ପ୍ରଥମେ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାକୁ ତିଆରି କଲ, ଏବେ ଏହି ଜଣେ ଦାନବ ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ; ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅପମାନ ତାଙ୍କର। ଉଠ, ଦେବୀ, ଏଠାରେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କର; ଯାହା ଇଛା, ମୋ କିମ୍ବା ଏହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ନିଜ ଶିଶୁ ଖେଳରେ ମାର; କିମ୍ବା ଏହା ନ ହେଲେ, ହରିଙ୍କୁ ଜଗା, ଯାହାଁ ସେ ଏହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କୁ ମାରିପାରିବେ; କାରଣ ଏହି ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ହେଉଛି। ଏପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ତାମସିକ ଦେବୀ ହରିଙ୍କ ଦେହରୁ ବାହାରି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଛାଡ଼ି, ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶକ୍ତି ଯୋଗନିଦ୍ରା ଦୁଇ ଦାନବଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ ବିଦାୟ ନେଲେ। ଯେତେବେଳେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କ ଦେହ ଚଳିତ ହେବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା, ବ୍ରହ୍ମା ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ। ଏଠାରେ ଋଷିମାନେ ପଚାରିଲେ, “ହେ ମହାଭାଗ, ଏହି କଥାରେ ଆମେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ସନ୍ଦେହ ଦେଖୁଛୁ; କାରଣ ଏହା ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରମାଣିତ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ରୁଦ୍ର—ଏହି ତିନି ଦେବତା ଚିରଞ୍ଜୀବୀ; ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ବଡ଼ କିଛି ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମା ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି, ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ରୁଦ୍ର ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତି; ଏହି ତିନି ଏଠାରେ କାରଣ। ଏକ ରୂପ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ତିନି ଦେବତା: ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମହେଶ୍ୱର; ରଜ, ସତ୍ତ୍ୱ, ତମସ ସହିତ ଏହି ତିନି ଦୂତ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକାରକ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହରି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ—ମାଧବ, ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ, ବିଶ୍ୱଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମର୍ଥ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅଦ୍ୱିତୀୟ; ତେବେ କିପରି ପ୍ରଭୁ ଯୋଗମାୟାରେ ଶୟନ ହେଲେ, ଅଶକ୍ତ ହେଲେ? ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ କେଉଁଠି ଗଲା, ଏବଂ ସେ ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ବନ୍ଦ ହେଲା? ଏହି ସନ୍ଦେହ, ଅମୂଲ୍ୟଜ୍ଞ, ଠିକ୍ ଭାବେ ଆମକୁ କୁହ। ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବଶ କଲେ, ସେ କଣ? କେଉଁଠୁ ଆସିଲା, କିପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କଣ ତାହାର ସ୍ୱଭାବ? କୁହ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ବିଷ୍ଣୁ, ବାସୁଦେବ, ଜଗତ୍ ଗୁରୁ, ପରମାତ୍ମା, ପରମାନନ୍ଦ, ସତ୍-ଚିତ୍-ଆନନ୍ଦ ରୂପ—ଯିଏ ସମସ୍ତ କରନ୍ତି, ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ନିର୍ମଳ, ବ୍ୟାପକ, ପବିତ୍ର—ସେ କିପରି ନିଦ୍ରାରେ ଗଲେ, ପରାଧୀନ ହେଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ? ଏହା ଆମ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସନ୍ଦେହ, ଶତ୍ରୁଦଳନ; ଜ୍ଞାନର ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଦୂର କର, ସୂତ, ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, ଜ୍ଞାନୀ। ସୂତ କହିଲେ, “ତିନି ଲୋକରେ, ଚଳନଶୀଳ କିମ୍ବା ଅଚଳ, କିଏ ଏହି ସନ୍ଦେହକୁ ସମାଧାନ କରିପାରିବ? ପ୍ରାଚୀନ ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି। ନାରଦ ଓ କପିଳ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଅଛନ୍ତି; ଏପରି ଅସୁବିଧାଜନକ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ମୁଁ କଣ କହିପାରିବି? ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବ୍ୟାପି, ସମସ୍ତଙ୍କ ରକ୍ଷକ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ; ଯାଁଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଚରାଚର ବିଶ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ। ସମସ୍ତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ, ହୃଷୀକେଶ, ବାସୁଦେବ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି।