ଶୁଣିବାର ଧର୍ମ ତିନି ପ୍ରକାରର—ସାତ୍ତ୍ୱିକ, ରାଜସିକ ଏବଂ ତାମସିକ। ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଶ୍ରବଣ ହେଉଛି ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଏହା ସମ୍ପର୍କିତ ପବିତ୍ର ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣିବା; ରାଜସିକ ହେଉଛି କାବ୍ୟ ଓ ସାହିତ୍ୟ ଶୁଣିବା; ତାମସିକ ହେଉଛି ଯୁଦ୍ଧ, ବିବାଦ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୋଷ ଖୋଲିବା ଉପରେ କଥାବାର୍ତ୍ତା। ଜ୍ଞାନୀ ଓ ବିଦ୍ୱାନମାନେ କହନ୍ତି, ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟ ତିନିପ୍ରକାର—ଉତ୍ତମ, ମଧ୍ୟମ ଓ ଅଧମ। ଉତ୍ତମ ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଶ୍ରବଣ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାଏ, ମଧ୍ୟମ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେଇଥାଏ, ଅଧମ ଭୋଗ ଦେଇଥାଏ—ଏହିପରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କରିଛନ୍ତି। ସାହିତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତିନିପ୍ରକାର—ନିଜର ଲିଖା ଉତ୍ତମ, ବେଶ୍ୟାଙ୍କର ମଧ୍ୟମ, ଅନ୍ୟର ଜନାନୀଙ୍କର ଅଧମ। ତାମସିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ତିନିପ୍ରକାର—ଅତ୍ୟାଚାରୀଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉତ୍ତମ, ଶତ୍ରୁତା ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ମଧ୍ୟମ (ପାଣ୍ଡବ ଓ ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ଭଳି), ଏବଂ କାରଣ ବିନା ବିବାଦ କରିବା ଅଧମ। ଏହିପରି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଶ୍ରବଣ ମଧ୍ୟରୁ, ପୁରାଣ ଶୁଣିବା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ। ପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ ଜ୍ଞାନକୁ ବଢ଼ାଏ, ପୁଣ୍ୟ ଦିଏ ଏବଂ ପାପ ଦୂର କରେ। ଏହିଠାରୁ, ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କଠାରୁ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ପୁରାଣ ଶୁଣିଥିଲା, ସେଇ ମଙ୍ଗଳମୟ କଥା ଏଠାରେ କହ। ତେବେ, ସୂତଦେବ କହିଲେ: "ହେ ମହାର୍ଷିମାନେ, ତୁମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ; ଏହି ଭୂମିରେ ମୁଁ କଥା କହିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇଛି—ଏହା ଏକ ନିର୍ମଳ ଧନ୍ୟତା।" ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଯେତେବେଳେ ତିନି ଲୋକ ଏକମାତ୍ର ସାଗରରେ ଲୟ ହୋଇଥିଲା, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାୟକ ଜନାର୍ଦନ ଅନନ୍ତ ନାଗ ଶେଷ ମାନେ ଶେଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ କାନର ମେଲୁ ଠାରୁ ଦୁଇ ଦାନବ—ମଧୁ ଓ କୈଟଭ—ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସେମାନେ ସାଗର ଜଳରେ ବିଶାଳ ଶରୀର ନେଇ ବଢ଼ିଲେ। ସେ ଦୁଇଜଣେ ଏହି ବିସ୍ତୃତ ସାଗର ମଧ୍ୟରେ ଖେଳୁଥିଲେ, ଘୁରୁଥିଲେ, ମଜା କରୁଥିଲେ। ଏହିପରି ଦୁଇଜଣେ ଭାଇ ପରି ଚିନ୍ତା କରିଲେ: "କୌଣସି ଦ୍ରବ୍ୟ କାରଣ ବିନା ଘଟେ ନାହିଁ, ଏହା ସାଧାରଣ ନିୟମ। ଆମେ ଯେଉଁ ଜଳରେ ରହୁଛୁ, ଏହି ଜଳ କେଉଁଠୁ ଆସିଲା? କିଏ ଏହାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ? ଆମେ କିପରି ଏଠାରେ ତରି ରହୁଛୁ? ଆମେ ଦୁଇଜଣେ କିପରି ଜନ୍ମ ନେଲୁ? ଆମ ପିତାମାତା କିଏ? ଏହି ସବୁ ଆମକୁ ଜଣା ନାହିଁ।" ଏପରି ଜିଜ୍ଞାସା ନେଇ ଦୁଇଜଣେ ଉତ୍ତର ଖୋଜିଲେ, କିନ୍ତୁ କିଛି ନିଷ୍କର୍ଷକୁ ପହଞ୍ଚି ପାରିଲେ ନାହିଁ। ତେବେ, ସେଠାରେ, କୈଟଭ ନିକଟରେ ଥିବା ମଧୁଙ୍କୁ କହିଲେ: "ମଧୁ, ଏହି ଜଳରେ ଆମେ ଯେଉଁ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତରି ରହୁଛୁ, ସେ ଏକ ଅପାର, ଅଚଳ ଶକ୍ତି। ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ମୁଁ ଏହାର କାରଣ ଭାବେ ମନେ କରେ। ସେଇ ଶକ୍ତି ଏହି ଜଳକୁ ବ୍ୟାପିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ନିମ୍ନ ଦେବୀ ଭାବେ ମନେ କରିବା ଉଚିତ୍। ସେ ଆମର ମୂଳ କାରଣ।" ଏପରି ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଦୁଇଜଣେ ଆକାଶରୁ ଏକ ମହାମନ୍ତ୍ର ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ, ଯାହା ଚିତ୍ତକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିଲା। ସେମାନେ ସେଇ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଜପିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେମାନେ ଆକାଶରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଲୋକ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଶୁଭ ଦେଖାଉଥିଲା। ସେମାନେ ଭାବିଲେ, "ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ଏକ ମନ୍ତ୍ର—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ଏପରି ଧ୍ୟାନ କରି, ଦୁଇଜଣେ ଉପବାସ, ଅନୁଶାସନ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ। ଏଭଳି ଦୁଇଜଣେ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କଲେ। ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି, ଦେବୀ, ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସ୍ଵରୂପ ଦେଖାଇଲେ। ସେମାନେ ଦୁଇଜଣେ ଦାନବ ତପସ୍ୟାରେ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୃଢ଼ ଇଚ୍ଛାରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏକ ଦେହହୀନ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ: "ହେ ଦାନବ, ତୁମେ ଯାହା ଚାହ, ସେଇ ଵର ମାଗ। ମୁଁ ତୁମର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ।" ସେମାନେ ବୋଲିଲେ, "ହେ ଦେବୀ, ଆମକୁ ଏହି ବର ଦିଅ—ଆମର ଇଚ୍ଛା ବିନା ଆମର ମୃତ୍ୟୁ ନ ହେଉ।" ଦେବୀ କହିଲେ, "ମୋ କୃପାରେ, ତୁମେ ଦୁଇଜଣେ ଭାଇ ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବ କାହା ପାଖରେ ଅଜୟ ହେବ। ତୁମର ଇଚ୍ଛା ବିନା ମୃତ୍ୟୁ ନ ହେବ—ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ଏଭଳି ଵର ପାଇ ସେମାନେ ଗର୍ବିତ ହୋଇ, ସାଗରରେ ଅନେକ ଜଳଚର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ସହ ଖେଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦୁଇଜଣେ ଦାନବ ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏକ ପଦ୍ମ ଉପରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଉତ୍ସୁକ ଓ ସକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ତେଣୁ ଖୁସି ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଆମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର। ନହେଲେ, ଏହି ପଦ୍ମ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଅ। ତୁମେ ଅଶକ୍ତ ହେଲେ, ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ଆସନରେ ଅଧିକାର କିପରି?" "ଏହି ଅସନ ସୂରମାନଙ୍କ ପାଇଁ; ତୁମେ ଭୟଭିତ କାହିଁକି? ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଯାଅ!" ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ। ସେ ଦୁଇଜଣେ ଦାନବଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଖି, "ମୁଁ କଣ କରିବି?" ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହାପରେ, ସୂତଦେବ କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ନିଜ ମନରେ ଅନେକ ବିଚାର କଲେ—ସମ୍ମିଳନ, ଦାନ, ଭେଦ, ଦଣ୍ଡ—ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ ଉପାୟ ଅଛି, ସେସବୁ ଚିନ୍ତା କଲେ। "ମୁଁ ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଶକ୍ତି ପ୍ରକୃତ ଅନୁମାନ କରିପାରୁନି। ଶତ୍ରୁର ଶକ୍ତି ଅଜ୍ଞାତ ଥିଲେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯଦି ମୁଁ ଏମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବି, ତେବେ ମୋ ଦୁର୍ବଳତା ପ୍ରକାଶ ପାଇବ। ଦୁର୍ବଳତା ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ, ଏମାନେ ମୋତେ ମାରିଦେବେ। ଏବେ ଦାନ କିମ୍ବା ମିତ୍ରତା ଉପଯୋଗୀ ନୁହେଁ। ମୁଁ କିପରି ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବି?" "ଆଜି ମୁଁ ଶେଷ ଉପରେ ଶୟନ କରୁଥିବା, ଚତୁର୍ଭୁଜ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜନାର୍ଦନ ଭଗବାନ୍ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରୁତ କରିବି; ସେଇ ଏହି ଅପଦର ନାଶ କରିବେ।" ଏଭଳି ଭାବି, ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ମନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶରଣ ନେଲେ, ଯିଏ ଶୋକ ନାଶ କରନ୍ତି।