ଏହି ଦେବୀଭାଗବତ ପୁଣ୍ୟକଥା କିମ୍ବା ଏହାକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ପାଠ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କରିଥିବା ଲୋକ ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି । ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରସେନାଙ୍କୁ ଖୋଜିବା ପାଇଁ ଯାଇଥିବା ବାସୁଦେବ ତାଙ୍କର ଅତି ପ୍ରିୟ ପୁଅ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର ପାଇଥିଲେ ଏବଂ ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ଯିଏ ଏହି ଭାଗବତୀ ଚରିତ୍ରକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ପଢ଼ିବା, ସେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ପାଉଥିବା ସହିତ ନିର୍ସନ୍ତାନ ପୁଅ ପାଉଥିବେ, ଗରିବ ଧନୀ ହେବେ, ରୋଗୀ ନିରୋଗ ହେବେ । ଯେଉଁ ମହିଳା ସନ୍ତାନହୀନ, କିମ୍ବା କେବଳ କନ୍ୟା ଅଛି, କିମ୍ବା ସନ୍ତାନ ମୃତ, ସେ ଦେବୀଭାଗବତ ଶ୍ରବଣ କଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁଷ୍ମାନ ପୁଅ ପାଇଥିବେ । ଯେଉଁ ଘରେ ପ୍ରତିଦିନ ଶ୍ରୀଭାଗବତ ଗ୍ରନ୍ଥର ପୂଜା ହୁଏ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ ଓ ସେ ଘର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ହୋଇଯାଏ । ଯେଉଁଠି ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ କିମ୍ବା ନବମୀରେ ପାଠ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣ କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସିଦ୍ଧି ମିଳେ । ଏହି ଗ୍ରନ୍ଥ ପାଠ କଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦବିଦ୍ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଅନ୍ତି, କ୍ଷତ୍ରିୟ ରାଜା ହେବେ, ବୈଶ୍ୟ ଧନୀ ହେବେ ଓ ଶୂଦ୍ର ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଶିଷ୍ଟ ହେବେ । ଏବେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି । ମୁନିମାନେ ପଚାରିଲେ: “ବିଶିଷ୍ଟ ବାସୁଦେବ କିପରି ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଇଥିଲେ? ପ୍ରସେନା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ କେଉଁଠି ଗଲେ, କିପରି ତାଙ୍କୁ ଖୋଜାଯାଇଥିଲା?” ତେବେ, “ବାସୁଦେବ କିପରି ଏହି ଦେବୀଭାଗବତ ଶୁଣିଥିଲେ ଓ କାହିଁକି ଶୁଣିଥିଲେ? ହେ ସୂତ, ଏହି କଥା ଆମକୁ କହ ।” ସୂତ କହିଲେ: “ଦ୍ୱାରାବତୀରେ ବୋଝ ବଂଶର ସତ୍ରାଜିତ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ । ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କ ଉପାସନାରେ ଲଗ୍ନ ଥିଲେ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତ ଓ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ । କିଛି ସମୟ ପରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଲୋକ ଦେଖାଇଲେ । ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ପ୍ରଭୁ ସେଠାରେ ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣି ଦେଲେ । ସତ୍ରାଜିତ ଗଳାରେ ଏହି ମଣି ପିନ୍ଧି ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସହରବାସୀ ତାଙ୍କର ତେଜରେ ଆନ୍ଧା ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭାବିଲେ ଓ ସୁଧର୍ମା ସଭାରେ ବସିଥିବା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ । ସେମାନେ କହିଲେ: ‘ପ୍ରଭୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆସିଛନ୍ତି ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ।’ ଏହି କଥା ଶୁଣି କୃଷ୍ଣ ହସିଲେ ଓ ସଭାରେ କହିଲେ: ‘ଏହି ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ସ୍ୟାମନ୍ତକ ମଣିର ତେଜରେ ଆସୁଥିବା ସତ୍ରାଜିତ ।’ ତାପରେ, ସତ୍ରାଜିତ ଶୁଭ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନୋଁକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ ଓ ମଣିକୁ ନିଜ ଘରେ ନେଇଗଲେ । ଯେଉଁଠି ଏହି ମଣି ରହେ, ସେଠି କେବେ ରୋଗ, ଦୁଃଖ, ଦୁର୍ଭିକ୍ଷ ନାହିଁ; ଏହି ମଣି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦିନ ଏଠାରୁ ଆଠ ଭାରି ସୁନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ । ଏକ ଦିନ, ସତ୍ରାଜିତଙ୍କ ଭାଇ ପ୍ରସେନା ଗଳାରେ ମଣି ପିନ୍ଧି, ସିନ୍ଧୁ ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ତୁରନ୍ତ ଶିକାରକୁ ଚଲିଗଲେ । ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ ବଘ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରସେନା ଓ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାକୁ ମାରିଦେଲା ଓ ମଣି ନେଇଗଲା । ପଛରେ, ଭଲୁକାରାଜ ଜାମ୍ବବାନ୍, ଏହି ମଣି ଧାରଣ କରୁଥିବା ବଘକୁ ଗୁହା ଦ୍ୱାରରେ ମାରିଦେଲେ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ମଣି ନେଇଗଲେ । ସେ ଏହି ମଣି ନିଜ ପୁଅକୁ ଖେଳିବା ପାଇଁ ଦେଲେ; ଶିଶୁ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମଣି ନେଇ ଖେଳିବାକୁ ଲାଗିଲା । ପ୍ରସେନା ଫେରିଲେ ନାହିଁ, ଦେଖି ସତ୍ରାଜିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ: “ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ, କିଏ ପ୍ରସେନାଙ୍କୁ ମାରିଲେ, ମଣି ଲୋଭେ?” ଏହି ଘଟଣା ଦ୍ୱାରା ସହରରେ ଏକ ଅଫବାହ ଚାଲିଗଲା: “ପ୍ରସେନାକୁ ନିଶ୍ଚୟ କୃଷ୍ଣ ମାରିଛନ୍ତି, ମଣି ପାଇଁ ।” କୃଷ୍ଣ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ନିଜ ମାନରେ ଅପବାଦ ଲାଗିବାରୁ, ନିଜ ନାମ ପରିଶ୍ରୁତ କରିବା ପାଇଁ ସହରବାସୀଙ୍କ ସହ ପଥ ଅନୁସରଣ କରି ଯାଇଲେ । ସେ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଇ, ପ୍ରସେନାଙ୍କୁ ବଘ ଦ୍ୱାରା ହତ ଦେଖିଲେ; ରକ୍ତ ଚିହ୍ନ ଅନୁସରି ବଘକୁ ଖୋଜିଲେ । ପରେ, ଗୁହା ଦ୍ୱାରରେ ବଘ ମୃତ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ଦୟାବଶତଃ ସହରବାସୀଙ୍କୁ କହିଲେ: “ତୁମେମାନେ ଏଠି ରୁହ; ମୁଁ ଏହି ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ଚୋରଙ୍କଠାରୁ ମଣି ଆଣିବି ।” ସମସ୍ତେ “ଏହିଁ ହେଉ” ବୋଲି ରହିଗଲେ; କୃଷ୍ଣ ଗୁହାଭିତରେ ଯାଇ, ଜାମ୍ବବାନ୍ଙ୍କ ଘର ପହଞ୍ଚିଲେ । ସେଠାରେ ଭଲୁକାରାଜଙ୍କ ପୁଅ ମଣି ଧରି ଖେଳୁଥିବାକୁ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣ ମଣି ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ; ଦାୟିକା ଭୟରେ ଚିତ୍କାର କଲେ । ଏହି ଚିତ୍କାର ଶୁଣି, ଜାମ୍ବବାନ୍ ତୁରନ୍ତ ଆସିଲେ ଓ ନିଜ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ସହ ଦିନ ରାତି ଅବିରତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ । ଏଭଳି ଏକୋଇଶି ଦିନ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ସହରବାସୀ ଗୁହା ଦ୍ୱାରରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଫେରିବା ଆଶାରେ ଅପେକ୍ଷା କଲେ । ବାର ଦିନ ପରେ, ଭୟରେ ସେମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଦେଲେ । ସମସ୍ତେ ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ସତ୍ରାଜିତଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ । ଏହି ଘଟଣା ବାସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ସେ ଓ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକରେ ଅଚେତନ ହେଲେ । ସେ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ କିପରି ନିଜ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ ମିଳିପାରିବ । ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରୁ ପୂଜ୍ୟ ନାରଦ ଆସିଲେ । ବାସୁଦେବ ଉଠି ନାରଦଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ସମ୍ମାନ କଲେ । ନାରଦ ତାଙ୍କର କୁଶଳକ୍ଷେମ ପଚାରି, ‘କଣ ଚିନ୍ତା କରୁଛ?’ ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ । ବାସୁଦେବ କହିଲେ: “ମୋର ଅତି ପ୍ରିୟ ପୁଅ କୃଷ୍ଣ ସହରବାସୀଙ୍କ ସହ ପ୍ରସେନାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ, ସେଠାରେ ପ୍ରସେନାଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖିଲେ । ହରି, ପ୍ରସେନାଙ୍କ ହତକୁ ଗୁହା ଦ୍ୱାରରେ ଦେଖି, ସେଉଁଠି ଗୁହାଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ବହୁ ଦିନ ହେଲା, ମୋ ପୁଅ ଏଯାଁ ଫେରିଲେ ନାହିଁ । ଏହିଁ ପାଇଁ ମୁଁ ଦୁଃଖିତ; ମୋ ପୁଅକୁ କିପରି ପୁନର୍ବାର ମିଳିପାରିବି, କୃପାକରି କହନ୍ତୁ ।” ନାରଦ କହିଲେ: “ହେ ଯାଦବମୁକୁତମ, ତୁମେ ତୁମର ପୁଅ ପାଇଁ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ତାଙ୍କ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସତ୍ୟସ୍ବରୂପ ଲାଭ କରିବ ।