ଏହି ଗଳ୍ପରେ, ରାଜା ବୀରସେନଙ୍କୁ ଯୁଧାଜିତ୍ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ଏଭଳି ଅସହାୟ ଏବଂ ଦୁଃଖୀ ବ୍ୟକ୍ତି କିପରି ତୁମର ପତି ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ, ହେ ସୁନ୍ଦର ନୟନା? ଏହା ଭାବି, ରାଜା ତାଙ୍କର ରାଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆମର ଝିଅକୁ କିଛି କଠୋର କଥା କହ, ଯଦିଓ ଏହା ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଲାଗିବ ନାହିଁ। ଶୀଘ୍ର ଅନେକ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରାଜାମାନେ ସ୍ୱୟଂବରରେ ଆସିବେ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ରାଜାଙ୍କର ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଣୀ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ଆଂକଉଠିରେ ବସାଇଲେ, ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତନା ଦେଲେ ଏବଂ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ— “ହେ ମଧୁର ହସିଥିବା ଝିଅ, କାହିଁକି ଏମିତି ଅସୁଖଦ କଥା ମତେ କହୁଛ? ତୋର ବାପା ଏହି କଥାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବେଦନା ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି। ସୁଦର୍ଶନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭାଗା, ସେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ହରାଇଛି, ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ କିମ୍ବା ସମ୍ପଦ କିଛି ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଏବେ ତାଙ୍କ ମାଆ ସହିତ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ, ଫଳ ଓ ମୂଳ ଖାଇ ବଞ୍ଚୁଛନ୍ତି, ଏହି ଅଭାଗା ଅରଣ୍ୟବାସୀ ତୋର ପତି ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଅନେକ ଅନ୍ୟ ରାଜପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି—ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରୂପବାନ୍, ରାଜଚିହ୍ନରେ ଭୂଷିତ—ଏମାନେ ତୋର ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ। ତାଙ୍କର ଭାଇ କୋଶଳର ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଛନ୍ତି, ସେ ରୂପ ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଆଉ ଏକ କାରଣ ଶୁଣ, ଯୁଧାଜିତ୍ ସଦା ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ବହୁ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ବୀରସେନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ତାଙ୍କର ନାତିକୁ ସିଂହାସନରେ ବସାଇଲେ। ସେ ଭାରଦ୍ୱାଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଥିଲେ, ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ, କିନ୍ତୁ ଋଷିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବାଧା ପାଇ, ପୁନି ତାଙ୍କର ରାଜମହଳକୁ ଫେରିଯାଇଥିଲେ। ଏହି ସବୁ କଥା ଶୁଣି, ଶଶିକଳା ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମା, ଯେଉଁ ରାଜପୁତ୍ର ଅରଣ୍ୟରେ ବସୁଛନ୍ତି, ସେଠି ମୋ ଆଶା। ଯେପରି ଶର୍ୟାତିଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ସୁକନ୍ୟା ତାଙ୍କ ପତି ପ୍ରତି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦେଖାଇଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ ସୁଦର୍ଶନ ପ୍ରତି ଅଟଳ। ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ପାଇ ପରେ ସେଉଁଠି ସେ ଯେପରି ଦେହସମର୍ପଣ କଲେ, ଏହିପରି ପତି ସେବା ନାରୀମାନେ କଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ। ଏହି ସେବା ଯଦି ଅନୃତ କିମ୍ବା ଚାଳକି ଛାଡ଼ି ହୁଏ, ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଭ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ଦେବୀ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମୋତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ଦେଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ଚିନ୍ତା କରିପାରିବିନାହିଁ। ସୁଦର୍ଶନ ମୋ ହୃଦୟର ମୂଳରେ ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲିଖାଯାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ମୋର ପ୍ରିୟ ଓ ପ୍ରାଣପ୍ୟାରା ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହେଁ।" ଏପରି ଦୃଢ଼ତା ସହିତ ଶଶିକଳା ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ଅନୁରୋଧ ଅସ୍ୱୀକାର କଲେ। ବୈଦେହୀ ଏହି ସବୁ କଥା ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ କହିଲେ, ବିଶେଷ କରି ବିବାହ ଦିନ ନିକଟ ଆସୁଛି ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କଲେ। ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା ଶଶିକଳାଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ପିତା ଜାଣିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେ ଦୂତକୁ ଆଦେଶ କଲେ, “ଭାରଦ୍ୱାଜ ଆଶ୍ରମରେ ଯାଇ, ମୋର କଥା ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ କହ। ମୋ ପିତା ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂବର ଆୟୋଜନ କରିଛନ୍ତି। ଅନେକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ଆସିବେ, କିନ୍ତୁ ମୋ ହୃଦୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଚୟନ କରିଛି। ଦେବୀ ମୋ ସ୍ୱପ୍ନରେ ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କେହିକୁ ଚୟନ କରିବିନାହିଁ, ଯଦି ମୋ ପିତାମାତା ଚାହିଁଲେ ମଧ୍ୟ। ମନ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କଥାରେ, ତୁମେ ମାତ୍ର ମୋର। ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ଆମେ ଦୁଇଜଣ ଶୁଭ ଲାଭ କରିବୁ। ତୁମେ ଦେବୀଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଆଶ୍ରୟ କରି ଏଠାକୁ ଆସ। ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତ ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅଛି। ଦେବୀ ଯାହା ଆଦେଶ କରନ୍ତି, ତାହା କଦାପି ଅସତ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ। ଶିବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସବୁ ଗୁପ୍ତ କଥା ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ କହ। ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ତୁମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।" ଦୂତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯାଇ ସମସ୍ତ କଥା ସୁଦର୍ଶନଙ୍କୁ କହି ଫେରିଲେ। ଏହି ଖବର ଶୁଣି ସୁଦର୍ଶନ ଯିବାକୁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ଋଷିଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ଦେଇବାରେ ସେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ସେଠି ତାଙ୍କ ମାଆ ମନୋରମା, କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୃଦୟ, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ ହୋଇ, ଲୁହ ଭରା ଚକ୍ଷୁରେ କହିଲେ, “ପୁଅ, ଏତେ ରାଜାମାନେ ଥିବା ସଭାରେ ଏକାକି କେଉଁଠି ଯିବୁ? ତୁମେ ଶତ୍ରୁ ତିଆରି କରିଛ, ସ୍ୱୟଂବରରେ କଣ ଚିନ୍ତା କରୁଛ? ଯୁଧାଜିତ୍ ତୁମକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ। ତୁମ ପାଖରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସହାୟକ ନାହିଁ। ମୁଁ ଏକମାତ୍ର ପୁଅକୁ ନେଇ ଅସହାୟ। ମୋ ଆଶ୍ରୟ ତୁମେ, ମୋତେ ଏଭଳି ଦୁଃଖରେ ଛାଡ଼ି ଯିଅନାହିଁ। ତୁମ ବାପାକୁ ସେ ମାରିଥିଲେ, ଏବେ ସେ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଏକାକି ଯିବା ଦ୍ୱାରା ଯୁଧାଜିତ୍ ତୁମକୁ ମାରିଦେବେ।” ସୁଦର୍ଶନ କହିଲେ, “ଯାହା ହେବାକୁ ଲିଖାଯାଇଛି, ତାହା ନିଶ୍ଚୟ ହେବ; ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ। ମୁଁ ଆଜି ଜଗଦ୍ୟାନୀଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସ୍ୱୟଂବରକୁ ଯାଉଛି। ଦୁଃଖ କରନି, ମା, ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରିୟା। ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ ମୁଁ କିଛି ଭୟ କରୁନାହିଁ।” ଏପରି କହି, ସୁଦର୍ଶନ ରଥରେ ଚଢ଼ି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ମନୋରମା ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ— “ଅଗ୍ରେ ତୁମକୁ ଅମ୍ବିକା, ପଛରେ ପାର୍ବତୀ, ଦୁଇପାର୍ଶ୍ୱରେ ପାର୍ବତୀ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶିବା ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। କଠିନ ପଥରେ ବାରାହୀ, ଦୁର୍ଗା ଦୁର୍ଗମ ସ୍ଥାନରେ, ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ କାଳୀ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ମଣ୍ଡପରେ ମାତଙ୍ଗୀ, ସ୍ୱୟଂବରରେ ସୌମ୍ୟା, ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଭବାନୀ ତୁମକୁ ସଂସାର ମୁକ୍ତି ଦେଇ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ପାହାଡ଼ ଦୁର୍ଗରେ ଗିରିଜା, ଚୌମୁହାଣୀରେ ଚାମୁଣ୍ଡା, ଅରଣ୍ୟରେ କାମାଗା ଏବଂ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଦେବୀ ସଦା ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ। ବିବାଦରେ ବୈଷ୍ଣବୀ ଶକ୍ତି, ଶତ୍ରୁମଣ୍ଡଳରେ ଭୈରବୀ ତୁମ ପାଦ ପାଖରେ ମୃଦୁ ଭାବରେ ରହି ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।” ଏଭଳି ମା’ଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାରେ, ସୁଦର୍ଶନ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା କଲେ।