ସୁଧାର୍ଷଣଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କୁ ନମ୍ର ଭାବରେ କହିଲେ, “ଆପଣମାନେ ଯେପରି ମନ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣମାନେଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୋ ପୁଅ ରାଜା ହେବେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।” ଏହିପରେ ବ୍ୟାସଦେବ କହିଲେ, ଚରିଅଟରେ ଚଡ଼ି ସୁଧାର୍ଷଣ ଯେଉଁଠିଏଉଁଠି ଯାଉଥିଲେ, ସେଠି ସେ ଏମିତି ଅଦ୍ଭୁତ ତେଜରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେଉଁଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେନା ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଛି। ରାଜା, ମନ୍ତ୍ରବୀଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରତି କିଛି ନାହିଁ; ସେ ନିଷ୍ଠାରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ, ଏହିପରି ଫଳ ମିଳିଲା। ଯେଉଁମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶାନ୍ତ ହୃଦୟରେ ଗୁରୁଙ୍କଠାରୁ ଅଦ୍ଭୁତ କାମରାଜ ବୀଜ ଲାଭ କରି, ଏହା ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଶିବ ଓ ଦେବୀଙ୍କ କୃପା ଯାହାଙ୍କ ଉପରେ ରହିଛି, ସେମାନେ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗରେ କିଛି ଅପ୍ରାପ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେଉଁମାନେ ମା’ଙ୍କର ଉପାସନାରେ ଆସ୍ଥା ରଖନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଅବୁଦ୍ଧି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭାଗା ଓ ରୋଗରେ ପୀଡିତ। ଯିଏ ଯୁଗାଦିରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ମା’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେଉଁଠି ପ୍ରଥମିକ ମା’ ଭାବେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛନ୍ତି। ବୁଦ୍ଧି, କୀର୍ତ୍ତି, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଶ୍ରୀ, ବଳ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ବିବେକ ଓ ସ୍ମୃତି—ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମା’ ରୂପେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ମୋହିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ଭ୍ରାନ୍ତ ତର୍କରେ ଲିନ ହୋଇ ଜଗଦୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ, ବସୁ, ବରୁଣ, ଯମ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, କୁବେର, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ପୂଷଣ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ଭଗ, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ବିଶ୍ୱଦେବ, ମାରୁତ ଓ ଅନେକ ଦେବତାମାନେ ସେଇ ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ସୃଷ୍ଟି, ସ୍ଥିତି ଓ ଲୟ କରନ୍ତି। ଏମିତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିକୁ କିଏ ସେବା କରିବେ ନାହିଁ? ସୁଧାର୍ଷଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦେବୀ ଅନୁଭୂତି ହେଲେ—ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ମଂଗଳମୟୀ ଦେବୀ। ସେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ ଦୁହିଁର ମୂର୍ତ୍ତି, ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ୍ୟ, ମୁକ୍ତିକାମୀଙ୍କର ପ୍ରିୟ। ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ବିନା କିଏ ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ କୁ ଜାଣିପାରିବ? ସେ ତିନି ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ଦେଖାଇଦିଅନ୍ତି। ସୁଧାର୍ଷଣ ମନରେ ଏହି ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ରାଜ୍ୟରୁ ବଡ଼ ସୁଖ ଲାଭ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହେଲେ, ଏବଂ କାନନରେ ବାସ କରିବାକୁ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ଏପରି ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରକଳାର ଶୋଭା ଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷିତ ଓ କାମବାଣରେ ବିଧ୍ଧ ହୋଇ, ଶଶିକଳା ଦିନରାତି ବିଭିନ୍ନ ଚିନ୍ତାରେ ଦୁଃଖିତ ରୂପ ଧାରଣ କରି ରହିଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ପିତା ଜାଣିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର କନ୍ୟା ଏକ ଉତ୍ତମ ପତିକୁ ଚାହେଁ, ତେଣୁ ସେ ଅତି ଉତ୍ସାହରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱୟଂବର ଆୟୋଜନ କଲେ। ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି, ସ୍ୱୟଂବରର ତିନି ପ୍ରକାର ଅଛି, ତାହାରୁ ଦୁଇଟି ରାଜାମାନେ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ, ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ନୁହେଁ। ଏକଟି ହେଉଛି ଇଚ୍ଛା-ସ୍ୱୟଂବର, ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଉଛି ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ଯେପରି ରାମ ତ୍ରୟମ୍ବକ ଧନୁଷ୍ୟ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ତୃତୀୟ ହେଉଛି ଶୌର୍ୟମୂଲ୍ୟ ସ୍ୱୟଂବର, ଯାହା କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଚଳିତ। ଏଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଏକ ଇଚ୍ଛା-ସ୍ୱୟଂବର ଆୟୋଜନ କଲେ। କାରିଗରମାନେ ମଞ୍ଚ ତିଆରି କଲେ, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନେକ ଆଲଙ୍କାରିକ ଭବନ ତିଆରି ହେଲା। ବିବାହ ପାଇଁ ଏଭଳି ବିସ୍ତୃତ ଆୟୋଜନ ହେବା ପରେ, ଶୋଭାବତୀ ଶଶିକଳା ଦୁଃଖିତ ହୃଦୟରେ ତାଙ୍କ ସଖୀଙ୍କୁ କହିଲେ। ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ତିନି କହିଲେ, “ମୋର ମା’ଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହ, ଯେଉଁ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ମୁଁ ମନରେ ବରଣ କରିଛି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଧ୍ରୁବସନ୍ଧିଙ୍କ ଉତ୍ତମ ପୁଅ। ମୁଁ ସୁଧାର୍ଷଣ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପତି ବରଣ କରିବି ନାହିଁ, ରାଜପୁତ୍ର ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତ ସୁଧାର୍ଷଣ ମୋ ପତି।” ବ୍ୟାସ କହିଲେ, ସଖୀ ଏହି କଥା ଶୀଘ୍ର ମା’ଙ୍କ ପାଖରେ ଗଲେ ଓ ଗୁପ୍ତ ଭାବରେ ଶଶିକଳାଙ୍କର ଭାବ କୁ ମଧୁର ଭାଷାରେ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। “ମହାରାଜ୍ଞୀ, ଆପଣଙ୍କ କନ୍ୟା ଦୁଃଖିତ, ମୋ ପାଖରେ ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି, ଦୟାକରି ଶୁଣନ୍ତୁ ଓ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ କରନ୍ତୁ। ଭାରଦ୍ୱାଜ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଧ୍ରୁବସନ୍ଧିଙ୍କ ପୁଅ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ମୋର ମନରେ ବରଣ କୃତ ପତି, ମୁଁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜାକୁ ଚାହେଁ ନାହିଁ।” ବ୍ୟାସ କହିଲେ, ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜ୍ଞୀ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଘରେ ଆସିଲେ ବେଳେ ସତ୍ୟ ଭାବରେ କନ୍ୟାଙ୍କ କଥା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ। ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ, ବାରମ୍ବାର ହସି କହିଲେ, “ବୈଦର୍ଭୀ, ତୁମର କଥା ସଠିକ୍। ତୁମେ ଜାଣ, ସେ ପୁଅ ରାଜ୍ୟରୁ ବନକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି, ସେ ମା’ ସହିତ ଏକାକୀ ଅରଣ୍ୟରେ ରହେ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ରାଜା ବୀରସେନକୁ ଯୁଧାଜିତ୍ ମାରିଦେଲେ; ଏପରି ଦୁଃଖୀ ଲୋକ କିପରି ତୁମ ପତି ହେବେ, ଶୋଭାବତୀ?” “ତେଣୁ ଆମ କନ୍ୟାକୁ କିଛି ଅସୁଖାଦ୍ୟ କଥା କହ, ଶୀଘ୍ର ନିଶ୍ଚିତ ଅବସ୍ଥାର ରାଜାମାନେ ସ୍ୱୟଂବରକୁ ଆସିବେ।” ବ୍ୟାସ କହିଲେ, ପତିଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ରାଜ୍ଞୀ କନ୍ୟାକୁ ଆଂକୋରେ ନେଇ, ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ, “ମୋର ମଧୁର ହସ ଥିବା କନ୍ୟା, କାହିଁକି ତୁମେ ଏପରି ଅସୁଖାଦ୍ୟ କଥା କହୁଛ? ତୁମ ପିତା ଏହି କଥାରେ ବିଷାଦ ପାଉଛନ୍ତି। ସୁଧାର୍ଷଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଭାଗା, ରାଜ୍ୟହୀନ, ସହାୟ ନାହିଁ, ସେନା ଓ ଧନ ନାହିଁ, ଆତ୍ମୀୟମାନେ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ମା’ ସହିତ ବନକୁ ଚାଲିଯାଇଛି, ଫଳ ଓ କନ୍ଦ ଖାଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ଅଛି, ଏପରି ଅଭାଗା ବନବାସୀ କିପରି ତୁମ ପତି ହେବେ?” “ଅନ୍ୟ ଅନେକ ରାଜପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସୁନ୍ଦର, ମହାନ, ରାଜଚିହ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ସେମାନେ ତୁମ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ। ତାଙ୍କର ଭାଇ କୋଶଳରେ ରାଜ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ସେ ଶୋଭା ଓ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ। ଆଉ ଏକ କଥା ଶୁଣ, ଯେପରି ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ରାଜା ଯୁଧାଜିତ୍ ସୁଧାର୍ଷଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ସଦା ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।